{"id":29322,"date":"2021-06-26T16:44:26","date_gmt":"2021-06-26T14:44:26","guid":{"rendered":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=29322"},"modified":"2021-06-26T16:44:26","modified_gmt":"2021-06-26T14:44:26","slug":"varesia-nga-telefoni-fobi-e-modernitetit","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=29322","title":{"rendered":"VAR\u00cbSIA NGA TELEFONI, FOBI E MODERNITETIT"},"content":{"rendered":"\n<div class=\"wp-block-image is-style-rounded\"><figure class=\"alignleft size-large is-resized\"><a href=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2017\/04\/Qani-osmani.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2017\/04\/Qani-osmani.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-13730\" width=\"397\" height=\"391\" srcset=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2017\/04\/Qani-osmani.jpg 448w, https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2017\/04\/Qani-osmani-300x295.jpg 300w, https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2017\/04\/Qani-osmani-70x70.jpg 70w\" sizes=\"auto, (max-width: 397px) 100vw, 397px\" \/><\/a><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>Nga Qani\u00a0 Osmani<\/p>\n\n\n\n<p>Pas epok\u00ebs bujq\u00ebsore dhe industriale, tanim\u00eb shoq\u00ebria njer\u00ebzore ka hyr\u00eb n\u00eb periudh\u00ebn informatike, madje edhe n\u00eb at\u00eb t\u00eb robotik\u00ebs apo t\u00eb inteligjenc\u00ebs artificiale. Zhvillimi marramend\u00ebs i shekullit XXI (digjitalizmi, iPhone, iPad, PlayStation, video-loj\u00ebrat etj), p\u00ebrve\u00e7 shum\u00eb t\u00eb mirave shkakton edhe kok\u00eb\u00e7arje, n\u00eb ve\u00e7anti p\u00ebr familjet n\u00eb raport me pasardh\u00ebsit, me f\u00ebmij\u00ebt e tyre, q\u00eb i duan shum\u00eb por edhe druajn\u00eb p\u00ebr qenien e tyre t\u00eb sfiduar nga veglat e shoq\u00ebris\u00eb virtuale, q\u00eb krijon var\u00ebsi q\u00eb dob\u00ebson muskujt, q\u00eb d\u00ebrmon trurin n\u00eb zhvillimin e sip\u00ebr t\u00eb f\u00ebmij\u00ebs, por edhe t\u00eb t\u00eb rriturve.<\/p>\n\n\n\n<p>Ju ka ndodhur q\u00eb t\u00eb b\u00ebheni nevrik me f\u00ebmij\u00ebn tuaj p\u00ebr shkak t\u00eb p\u00ebrdorimit t\u00eb gjat\u00eb t\u00eb celularit apo tabletit, t\u2019ia merrni dhe m\u00eb pas t\u00eb m\u00ebshiroheni dhe t\u2019ia ktheni? Dhe s\u00ebrish t\u00eb keni dilema dhe droje. Me gjas\u00eb: Po! Ka koh\u00eb q\u00eb si individ dhe si familje i kemi hyr\u00eb nj\u00eb aventure apo beteje t\u00eb re: asaj t\u00eb racionalizmit apo normalizimit t\u00eb raporteve f\u00ebmij\u00eb-celular\u00eb apo f\u00ebmij\u00eb-teknologji informatike. Nd\u00ebrkoh\u00eb do sh\u00ebnuar se edhe nj\u00eb pjes\u00eb e t\u00eb rriturve jan\u00eb pre e k\u00ebtij\u00eb problemi bot\u00ebror.<\/p>\n\n\n\n<p>Var\u00ebsia nga celulari apo ndryshe termi \u201cnomofobi\u201d \u00ebsht\u00eb krijuar n\u00eb vitin 2008 nga Stewart Fox-Mills gjat\u00eb prezentimit t\u00eb rezulltateve t\u00eb nj\u00eb ankete t\u00eb realizuar lidhur me p\u00ebrdorimin e celular\u00ebve nga qytetar\u00ebt britanik. Ky term shenjon nj\u00eb s\u00ebmundje t\u00eb re t\u00eb shekullit t\u00eb teknollogjive informatike: \u201cfobia nga mospasja e celularit apo telefonit\u201d. Sipas tij\u00eb nomofobia \u00ebsht\u00eb nj\u00eb ndjenj\u00eb irracionale dhe ngulmuese q\u00eb vjen nga frika p\u00ebr t\u00eb mos qen\u00eb i lidhur me internetin p\u00ebrmes \u201ctelefonit t\u00eb urt\u00eb\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Kjo var\u00ebsi konsiderohet si fobi e modernitetit q\u00eb \u00ebsht\u00eb futur n\u00eb jet\u00ebn ton\u00eb si rrjedhim i nd\u00ebrveprimit mes njer\u00ebzve, informatave mobile dhe teknologjive t\u00eb komunikimit; dukuri p\u00ebr t\u00eb cil\u00ebn komuniteti mjek\u00ebsor diskuton q\u00eb t\u00eb cil\u00ebsohet apo t\u00eb kategorizohet edhe zyrtarisht si gjendje psikiatrike, si \u00e7rregullim i m\u00ebnyr\u00ebs s\u00eb jetes\u00ebs. \u00cbsht\u00eb nj\u00eb var\u00ebsi nga telefoni q\u00eb form\u00ebson sjelljet sociale dhe sh\u00ebndetin mental t\u00eb nj\u00eb pjese t\u00eb mir\u00eb t\u00eb njer\u00ebzve; nj\u00eb var\u00ebsi ekstreme nga telefoni q\u00eb brengos prind\u00ebrit, institucionet, shoq\u00ebrin. Nj\u00eb s\u00ebmundje q\u00eb po na i vjedh f\u00ebmij\u00ebt dhe brezin.<\/p>\n\n\n\n<p>Var\u00ebsia nga telefon\u00ebt e men\u00e7ur apo smartfon\u00ebt nuk ndikon vet\u00ebm te mendja, por edhe te raportet nd\u00ebrnjer\u00ebzore, ku nj\u00eb person fizikisht \u00ebsht\u00eb prezent por psikologjikisht s\u2019\u00ebsht\u00eb aty, gjendet n\u00eb nj\u00eb bot\u00eb tjet\u00ebr, n\u00eb nj\u00eb bot\u00eb t\u00eb tij, q\u00eb e ndan nga rrethina, nga realiteti konkret. Kjo var\u00ebsi shkakton probleme t\u00eb natyrave t\u00eb ndryshme, mes tjerash edhe ato oftalmologjike apo t\u00eb syve, n\u00eb performanc\u00ebn n\u00eb vendin e pun\u00ebs, n\u00eb raportet brendafamiljare, bashk\u00ebshortore e t\u00eb ngjashme. Sa pun\u00ebtor jan\u00eb spostruar p\u00ebr shkak t\u00eb pasivitetit! Sa divorce ndodhin p\u00ebr shkak t\u00eb dhun\u00ebs s\u00eb ushtruar si rrjedhim i psikologjis\u00eb s\u00eb prishur, i lidhjeve t\u00eb fshehta me persona t\u00eb tjer\u00eb q\u00eb jan\u00eb pyk\u00eb e v\u00ebn\u00eb mbi trungun familjar!<\/p>\n\n\n\n<p>Si tregues tipik t\u00eb nomofobis\u00eb jan\u00eb shprehia e mbajtjes aktiv t\u00eb telefonit p\u00ebrgjat\u00eb gjith\u00eb dit\u00ebs, tendenca e shqet\u00ebsimit kur s\u2019ke celular, postimet e shpeshta online p\u00ebr veten dhe p\u00ebrvojat, kontrollimi i vazhduesh\u00ebm i mobilit, i disa aplikacioneve, si dhe shpesht\u00ebsia e pranimit dhe b\u00ebries thirrjeve, e shkrimit permanet t\u00eb porosive. Hulumtimi i shkenc\u00ebtar\u00ebve ka treguar se 53% e britanik\u00ebve ndjehen n\u00eb siklet t\u00eb madh n\u00ebse e humbnin telefonin mobil, ose jan\u00eb jasht\u00eb rrjetit. Rezultate m\u00eb trazuese kan\u00eb dal\u00eb edhe nga sondazhi p\u00ebr SHBA nga Harris Interactiv: 63% t\u00eb anketuarit jan\u00eb shprehur se ndjehen keq n\u00ebse p\u00ebr nj\u00eb periudh\u00eb t\u00eb gjat\u00eb q\u00ebndrojn\u00eb larg celular\u00ebve t\u00eb vet. Qytetar\u00ebt digjital\u00eb Italian\u00eb besojn\u00eb se smartfon\u00ebt, interneti dhe rrjet\u00ebt sociale ua kan\u00eb p\u00ebrmisuar jet\u00ebn sociale (54%), duke shtuar se s\u2019mund ta imagjinojn\u00eb jet\u00ebn pa celular. 81% i mbajn\u00eb aktiv\u00eb telefonat e tyre edhe nat\u00ebn, kurse 68% i hapin m\u00ebnj\u00ebher me t\u2019u ngritur n\u00eb m\u00ebngjes.<\/p>\n\n\n\n<p>Disa shkenc\u00ebtar e lidhin k\u00ebt\u00eb problematik\u00eb me nj\u00eb ndryshim t\u00eb madh n\u00eb histori dhe me panikun moral. Hulumtimet tregojn\u00eb se var\u00ebsia nga telefoni \u00ebsht\u00eb klinike. Simptomet kryesore jan\u00eb djer\u00ebsitja, dridhja, frym\u00ebmarja abnormale dhe ndjenja e frik\u00ebs. Bota akademike tregon se si te brezi i ri t\u00eb qen\u00ebt i shk\u00ebputur nga telefoni ose komjuteri mund t\u00eb shkaktoj\u00eb shqet\u00ebsim, irritim, stres, panik, madje edhe depresion. Natyrisht q\u00eb jo t\u00eb gjitha sjelljet q\u00eb kan\u00eb t\u00eb b\u00ebjn\u00eb me p\u00ebrdorimin e smartfon\u00ebve mund t\u00eb quhen patologjike, por ama \u00ebsht\u00eb e qart\u00eb se p\u00ebrdorimi i tepruar e k\u00ebtyre mjeteve ka rezultuar me shfaqjen e nj\u00eb rreziku t\u00eb ri masovik q\u00eb k\u00ebrkon trajtim serioz nga shum\u00eb perspektiva.<\/p>\n\n\n\n<p>Si p\u00ebrfundim mund t\u00eb themi se teknologjia po krijon nj\u00eb kategori t\u00eb re t\u00eb \u201crob\u00ebve\u201d. Andaj p\u00ebr t\u00eb rifituar lirin\u00eb dhe p\u00ebr ta shijuar jet\u00ebn duhet q\u00eb t\u2019i l\u00ebm\u00eb koh\u00eb&nbsp; edhe vetes, familjes dhe miqve tan\u00eb q\u00eb i kemi pran\u00eb. Teknologjia nuk \u00ebsht\u00eb uni jon\u00eb i zgjatur si\u00e7 pohojn\u00eb disa. Ajo \u00ebsht\u00eb tjetri af\u00ebr nesh, me tendenc\u00eb p\u00ebr t\u2019u p\u00ebrbrend\u00ebsuar n\u00eb ne. Andaj t\u00eb b\u00ebhemi vetja: t\u00eb shk\u00ebputemi nga celulari s\u00eb paku n\u00eb dhom\u00ebn e gjumit dhe n\u00eb tavolin\u00ebn e buk\u00ebs. T\u00eb fillojm\u00eb ne t\u00eb rriturit, q\u00eb t\u00eb ndikojm\u00eb te f\u00ebmij\u00ebt. S.O.S p\u00ebr gjenerat\u00ebn e re! P\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb ne bien k\u00ebmbanat! P\u00ebr ardhm\u00ebrin\u00eb e shoq\u00ebris\u00eb dhe njer\u00ebzimit.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nga Qani\u00a0 Osmani Pas epok\u00ebs bujq\u00ebsore dhe industriale, tanim\u00eb shoq\u00ebria njer\u00ebzore ka hyr\u00eb n\u00eb periudh\u00ebn informatike, madje edhe n\u00eb at\u00eb t\u00eb robotik\u00ebs apo t\u00eb inteligjenc\u00ebs artificiale. Zhvillimi marramend\u00ebs i shekullit XXI (digjitalizmi, iPhone, iPad, PlayStation, video-loj\u00ebrat etj), p\u00ebrve\u00e7 shum\u00eb t\u00eb mirave shkakton edhe kok\u00eb\u00e7arje, n\u00eb ve\u00e7anti p\u00ebr familjet n\u00eb raport me pasardh\u00ebsit, me f\u00ebmij\u00ebt e [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":13730,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_robots_primary_cat":"","_seopress_titles_title":"","_seopress_titles_desc":"","_seopress_robots_index":"","footnotes":""},"categories":[2,12],"tags":[122],"class_list":["post-29322","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualitet","category-opinione","tag-qani-osmani"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/29322","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=29322"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/29322\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":29323,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/29322\/revisions\/29323"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/13730"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=29322"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=29322"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=29322"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}