{"id":29314,"date":"2021-06-25T08:16:20","date_gmt":"2021-06-25T06:16:20","guid":{"rendered":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=29314"},"modified":"2021-06-25T08:16:20","modified_gmt":"2021-06-25T06:16:20","slug":"masakra-e-tivarit-preludi-i-zbatimit-te-gjenocidit-serb-kunder-shqiptareve-ne-perfundim-te-luftes-se-dyte-boterore","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=29314","title":{"rendered":"Masakra e Tivarit \u2013 preludi i zbatimit t\u00eb gjenocidit serb kund\u00ebr shqiptar\u00ebve n\u00eb p\u00ebrfundim t\u00eb Luft\u00ebs s\u00eb Dyt\u00eb Bot\u00ebrore"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-image alignwide size-large\"><a href=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/libri-masakra-e-tivarit-nail-draga.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"610\" height=\"426\" src=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/libri-masakra-e-tivarit-nail-draga.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-28755\" srcset=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/libri-masakra-e-tivarit-nail-draga.jpg 610w, https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/libri-masakra-e-tivarit-nail-draga-300x210.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 610px) 100vw, 610px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p>Nga <strong>Ardian Haxhaj<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Nail Draga, &nbsp;<em>Masakra e Tivarit &#8211; Gjenocid kund\u00ebr shqiptar\u00ebve<\/em>, Botoi: Art Club, Ulqin, 2020<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>P\u00ebrkufizimi q\u00eb i ka b\u00ebr\u00eb q\u00eb n\u00eb titull t\u00eb librit Masakr\u00ebs s\u00eb Tivarit studiuesi Nail Draga, si, \u201cgjenocid kund\u00ebr shqiptar\u00ebve\u201d, \u00ebsht\u00eb p\u00ebrkufizim adekuat, s\u00eb pari n\u00eb aspektin juridik, e natyrisht edhe n\u00eb aspektin politik e ushtarak. I p\u00ebrmbledhur dhe i redaktuar nga artikuj t\u00eb shumt\u00eb, studime, recensione e intervista nga autor\u00eb t\u00eb ndrysh\u00ebm, libri i Nail Drag\u00ebs ia arrin\u00eb ta sforcoj\u00eb r\u00ebnd\u00ebsin\u00eb e trajtimit t\u00eb nj\u00eb masakreje q\u00eb ka ndodhur n\u00eb p\u00ebrfundim t\u00eb Luft\u00ebs s\u00eb Dyt\u00eb Bot\u00ebrore kund\u00ebr shqiptar\u00ebve t\u00eb viseve etnike t\u00eb mbetura jasht\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb londineze, respektivisht kund\u00ebr shqiptar\u00ebve t\u00eb ish-Jugosllavis\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>Pa dyshim se nj\u00eb prej autor\u00ebve m\u00eb kontributdh\u00ebn\u00ebs n\u00eb trajtimin e \u00e7\u00ebshtjes s\u00eb Masakr\u00ebs s\u00eb Tivarit \u00ebsht\u00eb historiani Uran Butka, i cili k\u00ebt\u00eb masak\u00ebr e p\u00ebrkufizon sakt\u00ebsisht si \u201cgjenocid me motive politike dhe spastrim etnik\u201d, studimin e t\u00eb cilit Nail Draga e ka p\u00ebrfshir\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb lib\u00ebr. Nga t\u00eb gjitha studimet dhe intervistat e p\u00ebrmbledhura nga studiuesi Nail Draga rezulton se Masakra e Tivarit i ka t\u00eb gjith\u00eb element\u00ebt p\u00ebrb\u00ebr\u00ebs t\u00eb nj\u00eb gjenocidi t\u00eb p\u00ebrgatitur nga p\u00ebrfaq\u00ebsuesit ushtarak\u00eb t\u00eb nj\u00eb grupi etnik-shtet\u00ebror, kund\u00ebr nj\u00eb grupi tjet\u00ebr etnik.<\/p>\n\n\n\n<p>Nga autor\u00ebt e ndrysh\u00ebm, por edhe nga d\u00ebshmitar\u00ebt okular\u00eb v\u00ebrtetohet m\u00ebnyra e organizimit t\u00eb spastrimit etnik n\u00eb p\u00ebrb\u00ebrje t\u00eb shum\u00eb akter\u00ebve t\u00eb parap\u00ebrgatitur e t\u00eb mir\u00ebp\u00ebrgatitur, me nj\u00eb metod\u00eb me p\u00ebrfiditet t\u00eb lart\u00eb t\u00eb maskimit dhe zbatimit t\u00eb gjenocidit me kosto shum\u00eb t\u00eb lir\u00eb nga gjenocidkryesit e me kosto shum\u00eb t\u00eb lart\u00eb p\u00ebr viktimat. Pushteti i ri jugosllav, i kryesuar nga shovinist\u00ebt serb\u00eb, me futjen n\u00eb loj\u00eb t\u00eb komunist\u00ebve t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb londineze, partin\u00eb e t\u00eb cil\u00ebs, Partin\u00eb Komuniste t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb, e kishin themeluar n\u00eb vitin 1941 agjent\u00ebt serb\u00eb Milladin Popoviqi dhe Dushan Mugosha, e zbatuan planin e shfarosjes s\u00eb trevave etnike shqiptare, duke filluar me pjes\u00ebn m\u00eb vitale t\u00eb saj, me t\u00eb rinjt\u00eb dhe me burrat shqiptar\u00eb. Shovinist\u00ebt serb\u00eb, i fut\u00ebn n\u00eb loj\u00eb krer\u00ebt komunist\u00eb t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb, q\u00eb ishin vazal\u00eb t\u00eb komunist\u00ebve jugosllav\u00eb e sovjetik\u00eb, p\u00ebr t\u2019i bindur shqiptar\u00ebt e trevave shqiptare t\u00eb ish-Mbret\u00ebris\u00eb s\u00eb Jugosllavis\u00eb p\u00ebr t\u2019u mobilizuar kinse kund\u00ebr pushtuesve t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt, nazist\u00ebve. K\u00ebshtu, partizan\u00ebt serb\u00eb e malazez\u00eb ia arriten t\u2019i grumbullonin mij\u00ebra shqiptar\u00eb nga t\u00eb gjitha viset shqiptare t\u00eb ish-Jugosllavis\u00eb, kinse p\u00ebr ta luftuar ushtrin\u00eb naziste, n\u00eb koh\u00ebn kur at\u00ebbot\u00eb ushtria hitleriane e shkat\u00ebrruar nuk mund t\u2019i mbronte as dyert e kryeqytetit t\u00eb tyre, Berlinit, pra n\u00eb koh\u00ebn e shpartallimit t\u00eb saj. Strategjia p\u00ebr shfarosjen e burrave t\u00eb aft\u00eb p\u00ebr mbrojtje, nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb skenarit t\u00eb cil\u00ebn e realizuan n\u00eb Tivar, b\u00ebri q\u00eb pushtuesit serb\u00eb n\u00eb vitin 1945 me leht\u00ebsi ta fusnin n\u00ebn kontroll krejt Kosov\u00ebn dhe viset e tjera shqiptare.<\/p>\n\n\n\n<p>Nga studimet e p\u00ebrmbledhura n\u00eb librin e Nail Drag\u00ebs potencohet agjenda e nj\u00eb plani t\u00eb gjenocidit t\u00eb drejtuar kund\u00ebr nj\u00eb populli. Masakra e Tivarit n\u00eb asnj\u00eb variant nuk rezulton t\u00eb ket\u00eb qen\u00eb e rastit, apo si hakmarrje e zakonshme e nj\u00eb formacioni ushtarak kund\u00ebr formacioni tjet\u00ebr ushtarak. Leximi i v\u00ebmendsh\u00ebm i k\u00ebtyre studimeve, leximi i faksimileve t\u00eb dokumentuara nga arkivat, me akter\u00eb si: Enver Hoxha, Ramiz Alia, Gjin Marku, Rrahman Perllaku, e t\u00eb tjer\u00eb, e shp\u00ebrfaq v\u00ebrtet\u00ebsin\u00eb e nj\u00eb masakreje me plane gjenocidi, ku emrat e lartp\u00ebrmendur jan\u00eb bashk\u00ebpjes\u00ebmarr\u00ebs n\u00eb shfarosjen e nj\u00eb pjese t\u00eb kombit t\u00eb vet shqiptar.<\/p>\n\n\n\n<p>Artikulli i 2 i Konvent\u00ebs p\u00ebr Gjenocid i miratuar m\u00eb 9 dhjetor 1948 nga Asambleja e P\u00ebrgjithshme e Organizat\u00ebs s\u00eb Kombeve t\u00eb Bashkuara, gjenocidin dhe format e gjenocidit i p\u00ebrkufizon si m\u00eb posht\u00eb: \u201ct\u00eb gjitha aktet e kryera me q\u00ebllim t\u00eb shkat\u00ebrrimit, t\u00ebr\u00ebsisht ose pjes\u00ebrisht, t\u00eb nj\u00eb kombi, etnie, grupi fetar ose racor, si:<\/p>\n\n\n\n<p>(a) vrasja e an\u00ebtar\u00ebve t\u00eb grupit;<br>(b) l\u00ebndimi i r\u00ebnd\u00eb fizik ose mental i an\u00ebtar\u00ebve t\u00eb grupit;<br>(c) v\u00ebnia e grupit q\u00ebllimisht n\u00eb aso kushte t\u00eb jet\u00ebs q\u00eb rezultojn\u00eb me zhdukjen e plot\u00eb fizike ose t\u00eb pjesshme t\u00eb tij\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00eb tria k\u00ebto kategori t\u00eb p\u00ebrcaktuara n\u00eb Konvent\u00ebn p\u00ebr Gjenocid e p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb realitetin e Masakr\u00ebs s\u00eb Tivarit si gjenocid, q\u00eb me t\u00eb drejt\u00eb autori &nbsp;e p\u00ebrkufizon si t\u00eb till\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>P\u00ebr Masakr\u00ebn e Tivarit duhet t\u00eb hulumtohen m\u00eb ngulm arkivat e ushtris\u00eb jugosllave n\u00eb Beograd e Podgoric\u00eb, por edhe arkivat anglez\u00eb, amerikan\u00eb e gjerman\u00eb dhe tash e tutje kjo masak\u00ebr t\u00eb trajtohet me v\u00ebrtet\u00ebsi si gjenocid p\u00ebr t\u00eb cil\u00ebn k\u00ebrkohen veprime adekuate juridike. Historin\u00eb duhet m\u00ebsuar e kuptuar me t\u00eb gjith\u00eb p\u00ebrb\u00ebr\u00ebsit e saj, me v\u00ebrtet\u00ebsi e me sy\u00e7elt\u00ebsi. Popujt q\u00eb nuk din\u00eb ta kuptojn\u00eb e kujtojn\u00eb t\u00eb kaluar\u00ebn e kan\u00eb t\u00eb paqart\u00eb dhe t\u00eb rrrezikuar t\u00eb ardhmen. Kuptohet se studiuesi nga Ulqini, Nail Draga, e ka pasur si synim par\u00ebsor ndri\u00e7imin e Masakr\u00ebs s\u00eb Tivarit nga shum\u00eb qasje dhe rr\u00ebfime nga d\u00ebshmitar\u00ebt e mbijetuar.<\/p>\n\n\n\n<p>P\u00ebrpjekja e Nail Drag\u00ebs p\u00ebr t\u2019i hulumtuar t\u00eb gjitha referencat e dokumentuara p\u00ebr Masakr\u00ebn e Tivarit e ndihmon historiografin\u00eb t\u00eb fokusohet n\u00eb nj\u00eb tem\u00eb q\u00eb p\u00ebr m\u00eb shum\u00eb se shtat\u00ebdhjet\u00eb vjet nuk \u00ebsht\u00eb trajtuar me prioritetin e duhur sipas p\u00ebrmas\u00ebs q\u00eb e ka pasur: nj\u00ebrin prej gjenocideve serbe kund\u00ebr shqitptar\u00ebve etnik\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><em>(Lexuar me rastin e p\u00ebrurimit t\u00eb librit n\u00eb Prizren, m\u00eb 11.6.2021)<\/em><strong><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nga Ardian Haxhaj Nail Draga, &nbsp;Masakra e Tivarit &#8211; Gjenocid kund\u00ebr shqiptar\u00ebve, Botoi: Art Club, Ulqin, 2020 P\u00ebrkufizimi q\u00eb i ka b\u00ebr\u00eb q\u00eb n\u00eb titull t\u00eb librit Masakr\u00ebs s\u00eb Tivarit studiuesi Nail Draga, si, \u201cgjenocid kund\u00ebr shqiptar\u00ebve\u201d, \u00ebsht\u00eb p\u00ebrkufizim adekuat, s\u00eb pari n\u00eb aspektin juridik, e natyrisht edhe n\u00eb aspektin politik e ushtarak. I p\u00ebrmbledhur [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":28755,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_robots_primary_cat":"","_seopress_titles_title":"","_seopress_titles_desc":"","_seopress_robots_index":"","footnotes":""},"categories":[2,12],"tags":[2898,640,384],"class_list":["post-29314","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualitet","category-opinione","tag-ardian-haxhaj","tag-masakra-e-tivarit","tag-nail-draga"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/29314","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=29314"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/29314\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":29315,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/29314\/revisions\/29315"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/28755"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=29314"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=29314"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=29314"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}