{"id":29288,"date":"2021-06-18T14:44:43","date_gmt":"2021-06-18T12:44:43","guid":{"rendered":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=29288"},"modified":"2021-06-18T14:44:43","modified_gmt":"2021-06-18T12:44:43","slug":"mes-jetes-dhe-vdekjes","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=29288","title":{"rendered":"MES JET\u00cbS DHE VDEKJES"},"content":{"rendered":"\n<div class=\"wp-block-image is-style-rounded\"><figure class=\"alignleft size-large\"><a href=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2017\/04\/Qani-osmani.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"448\" height=\"441\" src=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2017\/04\/Qani-osmani.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-13730\" srcset=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2017\/04\/Qani-osmani.jpg 448w, https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2017\/04\/Qani-osmani-300x295.jpg 300w, https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2017\/04\/Qani-osmani-70x70.jpg 70w\" sizes=\"auto, (max-width: 448px) 100vw, 448px\" \/><\/a><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>Nga <strong>Qani\u00a0 Osmani<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb k\u00ebt\u00eb koh\u00eb t\u00eb pandemis\u00eb aktuale kan\u00eb ndryshuar shum\u00eb gj\u00ebra, shum\u00eb shprehi, shum\u00eb sjelle tonat. Ndryshe frymojm\u00eb, keqaz ndjehemi, dit\u00eb p\u00ebr dit\u00eb p\u00ebrcjellim njer\u00ebz, jemi b\u00ebr\u00eb sikur ecim mbi litar, si akrobat\u00eb q\u00eb l\u00ebvizim mes jet\u00ebs dhe vdekjes. K\u00ebt\u00eb radh\u00eb, k\u00ebta q\u00eb ikin n\u00eb bot\u00ebn tjet\u00ebr edhe i mediatizojm\u00eb, i publicizojm\u00eb. \u00c7do dit\u00eb s\u2019mund t\u00eb hap\u00ebsh rrjetet sociale e t\u00eb mos v\u00ebresh pasazhin hyjnor \u201cT\u00eb Zotit jemi, te Ai kthehemi\u201d, forma t\u00eb shprehjes s\u00eb dhimbjes si \u201cS\u2019ishte koha t\u00eb ikje\u2026\u201d, \u201cS\u2019e besoj se s\u2019do t\u00eb jesh m\u00eb me ne!\u201d, e shum\u00eb t\u00eb tjera q\u00eb jan\u00eb b\u00ebr\u00eb zakon brenda k\u00ebtyre m\u00eb pak se dy viteve q\u00eb jetojm\u00eb me Covid-19. Pra turbulencat ndryshojn\u00eb p\u00ebrceptimin p\u00ebr gj\u00ebrat, por k\u00ebsaj i shtohet teknologjia informatike, del nj\u00eb produkt <em>sui generis<\/em> . Gjith\u00eb koh\u00ebn n\u00eb sken\u00eb vdekja, q\u00eb \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb p\u00ebrcaktuese e p\u00ebrditshm\u00ebris\u00eb son\u00eb. Bile sikur s\u2019ka mbetur jet\u00eb dhe gjallni n\u00eb mesin ton\u00eb. Shikuar sociologjikisht jemi shndruar n\u00eb shoq\u00ebri t\u00eb vdekjes.<\/p>\n\n\n\n<p>Qytet\u00ebrimi modern u mundua ta largoj\u00eb vdekjen, ta eliminoj\u00eb at\u00eb, ta b\u00ebj\u00eb njeriun t\u00eb pavdeksh\u00ebm, t\u00eb p\u00ebrjetsh\u00ebm, t\u00eb gjej\u00eb sekretin e pavdeksis\u00eb, por deri m\u00eb sot kot. U mundua q\u00eb ta marginalizoj\u00eb at\u00eb, ta qes\u00eb m\u00ebnjan\u00eb, ta b\u00ebj\u00eb at\u00eb t\u00eb padukshme, t\u00eb nd\u00ebrtoj\u00eb nj\u00eb shoq\u00ebri t\u00eb shp\u00ebrfilljes s\u00eb vdekjes, q\u00eb meson se vdekja ekziston, por jo k\u00ebtu, jo tani, dhe sigurisht, jo p\u00ebr ne. Kjo \u00ebsht\u00eb shoq\u00ebria q\u00eb s\u2019mendon rreth vdekjes, ku vdekja \u00ebsht\u00eb \u00e7uar tejandej, ku edhe doktor\u00ebt, psikolog\u00ebt dhe pun\u00ebtor\u00ebt social nuk jan\u00eb ndihmuar t\u00eb kuptojn\u00eb ndjenat rreth vdekjes s\u00eb vet. Njeriu bashk\u00ebkohor \u00ebsht\u00eb rritur me k\u00ebt\u00eb filozofi jete. Me formul\u00ebn: \u201cShfryt\u00ebzoje \u00e7astin!\u201d K\u00ebnaqu, merr sa t\u00eb mundesh nga kjo bot\u00eb, injoro fundin e pashmangsh\u00ebm. Kultura tradicionale e m\u00ebsonte njeriun q\u00eb \u201ct\u00eb vdes para vdekjes\u201d, kurse moderniteti premtonte eternalitet human. Nj\u00eb qytet\u00ebrim i t\u00ebr\u00eb u nd\u00ebrtua p\u00ebr ta harruar vdekjen \u2013 shprehet nj\u00eb shkrimtar amerikan. Por \u201cengj\u00eblli i vdekjes gjithnj\u00eb ka qen\u00eb n\u00eb veprim\u201d. Prej kur \u00ebsht\u00eb kurdisur kjo bot\u00eb, \u00e7do dit\u00eb vdekje. N\u00eb p\u00ebrmasa globale \u00e7do vit vdesin rreth 56 milion\u00eb njer\u00ebz, pjesa d\u00ebrmuese e tyre n\u00eb vendet e zhvilluara. Vdekja \u00ebsht\u00eb st\u00ebraktualizuar n\u00eb ve\u00e7anti tani, n\u00eb koh\u00eb pandemie. At\u00eb e ndjejm\u00eb m\u00eb af\u00ebr se \u00e7doher\u00eb, sepse virusi p\u00ebr disa dit\u00eb, prej k\u00ebndej mund t\u00eb na \u00e7oj\u00eb andej. \u201cVdekja, s\u00ebmundja m\u00eb tmerruese, s\u2019\u00ebsht\u00eb asgj\u00eb p\u00ebr ne, derisa ekzistojm\u00eb, p\u00ebrderisa nuk \u00ebsht\u00eb me ne, por kur vjen, ne s\u2019jemi, s\u2019ekzistojm\u00eb\u201d-thot\u00eb Epikuri.<\/p>\n\n\n\n<p>Vdekja sado e frikshme dhe e tmerrshme t\u00eb duket e ka dimensionin e vet humanizues, k\u00ebshill\u00ebdh\u00ebn\u00ebs, e b\u00ebn njeriun m\u00eb fragjill kur i kujtohet, se l\u00eb t\u00eb faraonizohet, ia tregon fundin e pashmansh\u00ebm, e ul\u00eb p\u00ebrtoke, e b\u00ebn m\u00eb modest. I tregon atij se \u00e7\u2019qenie e vog\u00ebl dhe e pafuqishme \u00ebsht\u00eb, e shtyn\u00eb t\u00eb solidarizohet me t\u00eb tjer\u00ebt, t\u00eb mos mendoj vet\u00ebm p\u00ebr veten. Ia jep leksionin m\u00eb t\u00eb fuqish\u00ebm: \u201cKe fillim dhe ke mbarim\u201d. \u201c Jeto sa t\u00eb jetosh, ngado q\u00eb t\u00eb kthehesh, vdekatar je\u201d. \u201c\u00c7do shpirt do ta shijoj\u00eb vdekjen\u201d (Kur\u2019ani). Vdekja e tjetrit na e ftoh\u00eb jet\u00ebn, na i k\u00ebput k\u00ebmb\u00ebt dhe shpresat e pafund\u00ebta. Por edhe fatalizmi dhe zez\u00ebnia e krijuar nga kumtuesit e vdekjes nuk krijon shum\u00eb ambient p\u00ebr jet\u00eb normale. Narracioni q\u00eb n\u00eb epiqend\u00ebr ka frym\u00ebn e fundit, llogarin\u00eb, nd\u00ebshkimin, ta b\u00ebn jet\u00ebn ferr qysh k\u00ebtu. Ky \u00ebsht\u00eb skaj tjet\u00ebr, ekstremi tjet\u00ebr karshi shoq\u00ebris\u00eb hedoniste, sensualiste.<\/p>\n\n\n\n<p>Imagjinoni t\u00eb nd\u00ebgjoni nj\u00eb f\u00ebmij\u00eb t\u00eb njom\u00eb, 5-6 vje\u00e7, q\u00eb ju k\u00ebndon\u00eb \u201cM\u00eb hidhni dhe mbi varrin tim!\u201d Edhe k\u00ebng\u00ebt fetare t\u00eb viteve t\u00eb fundit, ilahit\u00eb, pjesa d\u00ebrrmuese godasin nga teli i vdekataris\u00eb. N\u00eb rregull, kulltura jon\u00eb, vdekjen e kupton si natyrshm\u00ebri nga e cila na ndan nj\u00eb frym\u00eb apo nd\u00ebrprerje fryme, por deprimimi masovik, defetizmi i turmave p\u00ebrmes mesazheve tep\u00ebr d\u00ebshp\u00ebrimtare nuk \u00ebsht\u00eb diskurs i q\u00eblluar. \u201c Jeta qenka bosh\u201d, \u201cShtrati im \u00ebsht\u00eb dheu\u201d, \u201cAh moj jet\u00eb\u201d, \u201cPse erdha n\u2019dynja?\u201d jan\u00eb disa nga tekstet q\u00eb k\u00ebndohen nga ilahist\u00ebt dhe q\u00eb kan\u00eb nj\u00eb rit\u00ebm q\u00eb t\u00eb ndrydh vullnetin p\u00ebr jet\u00eb. Shyqyr Zotit q\u00eb ka edhe t\u00eb atill\u00eb q\u00eb frymojn\u00eb ndryshe: \u201cMos u d\u00ebshp\u00ebro, bashk\u00eb do ta kalojm\u00eb edhe k\u00ebt\u00eb sprov\u00eb!\u201d ka shkruar n\u00eb mars nj\u00eb dijetar shqiptar lidhur me Covid-19. Bukurit\u00eb dhe dhuntit\u00eb e jet\u00ebs jan\u00eb t\u00eb pakrahasueshme me sh\u00ebmtit\u00eb dhe sprovat e saj. N\u00eb jet\u00eb ka vend edhe p\u00ebr k\u00ebnaq\u00ebsi, shijime gj\u00ebrash t\u00eb bukura, por, edhe p\u00ebr asketiz\u00ebm, pa teprime, pa ekstreme. Covid-19 na e riaktualizoi vdekjen, na e solli m\u00eb af\u00ebr, e b\u00ebri at\u00eb t\u00eb dukshme. Por kjo s\u2019\u00ebsht\u00eb arsye p\u00ebr ta mallkuar jet\u00ebn.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00ebse doni q\u00eb t\u00eb jeni t\u00eb lumtur, k\u00ebnaquni me at\u00eb q\u00eb keni. Kujtoni gj\u00ebrat e mira, por t\u00eb jeni t\u00eb gatsh\u00ebm edhe p\u00ebr t\u00eb papritura. G\u00ebzojuni gj\u00ebrave t\u00eb vogla, q\u00eb t\u00eb mund t\u00eb keni nj\u00eb \u00e7ast, dit\u00eb, jav\u00eb, vit t\u00eb lumtur! Mos pritni mrekulli, vet\u00eb b\u00ebni mrekullirat e jet\u00ebs. Me at\u00eb q\u00eb keni. Besoni n\u00eb jet\u00eb, por mos harroni se nj\u00eb dit\u00eb do t\u00eb ikni.Patjet\u00ebr! Mundoheni t\u00eb leni gjurm\u00eb q\u00eb t\u00eb jeni gjall\u00eb edhe pas vdekjes, ngase disa njer\u00ebz vdesin p\u00ebrgjithmon\u00eb, s\u2019u mbetet gjurm\u00eb, kurse disa t\u00eb tjer\u00eb jan\u00eb t\u00eb pavdeksh\u00ebm, ndon\u00ebse fizikusi i tyre \u00ebsht\u00eb tretur, \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb pjes\u00eb e hirit, pluhurit t\u00eb dheut.<\/p>\n\n\n\n<p>Lumturin\u00eb e keni brenda vetes, edhe n\u00eb k\u00ebto koh\u00ebra kur jemi b\u00ebr\u00eb nj\u00eb me vdekjen. Secili prej nesh ka nj\u00eb mision dhe gjasat p\u00ebr ta p\u00ebrmbushur at\u00eb i kemi deri n\u00eb \u00e7astin apo frymarrjen e fundit! Rutinizmi i vdekjes na ka m\u00ebsuar t\u00eb mos t\u00eb shohim shum\u00eb larg, t\u00eb gjejm\u00eb prehjen te gj\u00ebrat q\u00eb kemi q\u00eb s\u2019ua kemi ditur vler\u00ebn n\u00eb periudh\u00ebn para 2020-s\u00eb. T\u00eb mos i shqet\u00ebsojm\u00eb njer\u00ebzit me lajme dhe foto, video rreth t\u00eb vdekurve tan\u00eb! Jan\u00eb b\u00ebr\u00eb rrjetet sociale si skena t\u00eb defilimit t\u00eb t\u00eb vdekurve. Theksi duhet t\u00eb vihet te t\u00eb gjall\u00ebt dhe te p\u00ebrg\u00ebzimet, te sukseset dhe t\u00eb arriturat e t\u00eb gjall\u00ebve t\u00eb mir\u00eb q\u00eb afirmojn\u00eb misionin ton\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb bot\u00eb dhe n\u00eb univers n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi. Shkuarja p\u00ebrtej \u00ebsht\u00eb e pashmangshme, e verifikuar empirikisht, k\u00ebt\u00eb e dim\u00eb t\u00eb gjith\u00eb, andaj p\u00ebr t\u00eb shijuar mir\u00ebsit\u00eb e pavdek\u00ebsis\u00eb atje, duhet b\u00ebr\u00eb m\u00eb t\u00eb mir\u00ebn e mundshme n\u00eb k\u00ebt\u00eb bot\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u00a0\u00a0\u00a0<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nga Qani\u00a0 Osmani N\u00eb k\u00ebt\u00eb koh\u00eb t\u00eb pandemis\u00eb aktuale kan\u00eb ndryshuar shum\u00eb gj\u00ebra, shum\u00eb shprehi, shum\u00eb sjelle tonat. Ndryshe frymojm\u00eb, keqaz ndjehemi, dit\u00eb p\u00ebr dit\u00eb p\u00ebrcjellim njer\u00ebz, jemi b\u00ebr\u00eb sikur ecim mbi litar, si akrobat\u00eb q\u00eb l\u00ebvizim mes jet\u00ebs dhe vdekjes. K\u00ebt\u00eb radh\u00eb, k\u00ebta q\u00eb ikin n\u00eb bot\u00ebn tjet\u00ebr edhe i mediatizojm\u00eb, i publicizojm\u00eb. \u00c7do [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":13730,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_robots_primary_cat":"","_seopress_titles_title":"","_seopress_titles_desc":"","_seopress_robots_index":"","footnotes":""},"categories":[2,12],"tags":[],"class_list":["post-29288","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualitet","category-opinione"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/29288","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=29288"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/29288\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":29289,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/29288\/revisions\/29289"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/13730"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=29288"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=29288"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=29288"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}