{"id":28480,"date":"2021-03-16T05:45:00","date_gmt":"2021-03-16T04:45:00","guid":{"rendered":"http:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=28480"},"modified":"2021-03-14T17:47:20","modified_gmt":"2021-03-14T16:47:20","slug":"qenia-qe-fal-jeten-nen-thundren-e-turpiloquium-it","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=28480","title":{"rendered":"Qenia q\u00eb fal jet\u00ebn, n\u00ebn thundr\u00ebn e turpiloquium-it"},"content":{"rendered":"\n<div class=\"wp-block-image is-style-rounded\"><figure class=\"alignleft size-full\"><a href=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/Gladiola-Jorbus.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"180\" height=\"280\" src=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/Gladiola-Jorbus.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-23478\"\/><\/a><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p><strong>Nga Gladiola Jorbus<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>T\u00eb g\u00ebzosh barazi ligjore, nuk do t\u00eb thot\u00eb t\u00eb g\u00ebzosh dhe t\u00eb nj\u00ebjtat t\u00eb drejta. N\u00eb lidhje me k\u00ebt\u00eb, mund t\u2019i referohemi gjuh\u00ebs plot n\u00ebntekste dhe t\u00eb mbushur me shprehje seksiste, ofenduese e paragjykuese q\u00eb artikulohet r\u00ebndom nga aktor\u00eb t\u00eb ndrysh\u00ebm politik\u00eb, mediatik\u00eb etj., p\u00ebrkundrejt zonjave.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb gjuh\u00ebn e zakonshme, sharjet jan\u00eb pjes\u00eb e t\u00eb folurit fyes, c\u00ebnues, vulgar dhe t\u00eb privuar nga respekti. Si nj\u00ebsi t\u00eb tjera t\u00eb m\u00ebvet\u00ebsishme e nd\u00ebrlidh\u00ebse n\u00eb k\u00ebt\u00eb komunikim, sh\u00ebrbejn\u00eb dhe shpifjet, mallkimet, fjal\u00ebt e pacipa, posht\u00ebrimet apo blasfemit\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>Romak\u00ebt e lasht\u00eb, t\u00eb cil\u00ebt shquheshin p\u00ebr nj\u00eb etik\u00eb seksuale t\u00eb pap\u00ebrmbajtur, shpreheshin lirisht e p\u00ebrdornin nj\u00eb fjalor vulgar. Por rreth shekullit III para Krishtit, ata u kujdes\u00ebn p\u00ebr t\u00eb mbrojtur me ligjin dhe lokucionin \u2018Lex de adtemptata pudicitia\u2019, integritetin e nj\u00eb gruaje romake t\u00eb martuar, t\u00eb ve ose t\u00eb virgj\u00ebr, apo t\u00eb t\u00eb rinjve q\u00eb u b\u00ebn\u00eb subjekte t\u00eb ngacmimit dhe t\u00eb shprehjeve t\u00eb pahijshme.<\/p>\n\n\n\n<p>Seksizmi linguistik p\u00ebrb\u00ebhet nga shaka maskiliste, shprehje q\u00eb err\u00ebsojn\u00eb rolin e grave, imponojn\u00eb n\u00ebnvler\u00ebsimin e tyre dhe u japin p\u00ebrpar\u00ebsi burrave. Kjo mend\u00ebsi \u00ebsht\u00eb ngulitur n\u00eb t\u00eb folur si rezultat i nj\u00eb shoq\u00ebrie me tipare t\u00eb mizogjinis\u00eb<strong> (<\/strong><strong>sjellje plot urrejtje dhe neverie nga ana e nj\u00eb individi kundrejt grave)<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb shoq\u00ebrit\u00eb patriarkale, n\u00eb t\u00eb cilat reputacioni i gruas konsiderohet &#8220;vlera m\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme&#8221;, dyshimet, hamend\u00ebsimet dhe p\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr akuzat ndaj saj justifikojn\u00eb t\u00eb gjitha format e dhun\u00ebs dhe bullizmit.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb platformat e medieve sociale, zonjushat e zonjat jan\u00eb t\u00eb ekspozuara ndaj v\u00ebzhgimit publik e kritik dhe ngacmimi i tyre \u00ebsht\u00eb shnd\u00ebrruar n\u00eb nj\u00eb trend a praktik\u00eb t\u00eb zakonshme. Agresiviteti ndaj gruas n\u00eb internet nuk synon tjet\u00ebr, ve\u00e7se t\u00eb p\u00ebrforcoj\u00eb tiparet tradicionale fem\u00ebrore dhe stereotipet.<\/p>\n\n\n\n<p>A mund t\u00eb \u00e7montohen mekanizmat patriarkale e denigruese q\u00eb e mbizot\u00ebrojn\u00eb nj\u00eb shoq\u00ebri prej shekujsh?!<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;Sistemi patriarkal n\u00eb vetvete amplifikon sulmet seksiste duke i dh\u00ebn\u00eb nj\u00eb pozit\u00eb sunduese vet\u00ebm asaj \u00e7ka \u00ebsht\u00eb e pranueshme nga meshkujt. &nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Nd\u00ebr termat q\u00eb p\u00ebrkufizojn\u00eb stereotipat fem\u00ebrore mund t\u00eb p\u00ebrmendim: ato q\u00eb fyejn\u00eb pamjen e jashtme (e sh\u00ebmtuar), intelektin (budalla\u00e7k\u00eb), p\u00ebrvoj\u00ebn seksuale (e shthurur), stabilitetin mendor (histerike, e \u00e7mendur), aft\u00ebsin\u00eb profesionale (dembele, e paaft\u00eb) dhe mosh\u00ebn (plak\u00eb, e vjet\u00ebr). &nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cEkzistojn\u00eb tri regjistra t\u00eb fyerjeve seksiste: seksizmi, komentet mbi aparenc\u00ebn dhe mohimi i aft\u00ebsive&#8221;, shpjegon Gwena\u00eblle Perrier, pedagoge e Shkencave Politike n\u00eb Universitetin e Sorbon\u00ebs, Paris Nord (e angazhuar n\u00eb procesin e politizimit, institucionalizimit dhe profesionalizimit t\u00eb \u00e7\u00ebshtjeve gjinore n\u00eb politikat publike).<\/p>\n\n\n\n<p>Ajo q\u00eb ka ndodhur me gruan p\u00ebrgjat\u00eb rrjedh\u00ebs s\u00eb historis\u00eb \u00ebsht\u00eb shum\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme: k\u00ebrc\u00ebnimet, fyerjet bazuar n\u00eb pamjen e jashtme, komentet n\u00ebn\u00e7muese t\u00eb bazuara n\u00eb gjini, stereotipet, referencat mbi trupin e saj. E gjith\u00eb kjo i ka sh\u00ebrbyer lin\u00e7imit t\u00eb figur\u00ebs s\u00eb tyre, sidomos t\u00eb zonjave kompetente q\u00eb jan\u00eb protagoniste n\u00eb politik\u00eb a n\u00eb t\u00eb tjera fusha t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb dit\u00ebt tona, edhe pse askush nuk habitet m\u00eb kur d\u00ebgjon p\u00ebr p\u00ebrfshirjen masive t\u00eb gruas n\u00eb sfer\u00ebn publike e private, s\u00ebrish ekziston paragjykimi, skepticizmi e p\u00ebr\u00e7mimi.<\/p>\n\n\n\n<p>Mund t\u00eb v\u00ebresh me kujdes bisedat e zakonshme;&nbsp; qoft\u00eb ato t\u00eb thjeshtat apo profesionalet, p\u00ebr t\u00eb kuptuar se gjuha e p\u00ebrdorur, karakterizohet nga fraza dhe struktura q\u00eb p\u00ebrjet\u00ebsojn\u00eb stereotipet, q\u00eb d\u00ebmtojn\u00eb ose i b\u00ebjn\u00eb grat\u00eb t\u00eb padukshme apo akoma m\u00eb keq, i denigrojn\u00eb ato.<\/p>\n\n\n\n<p>Tashm\u00eb ato e kan\u00eb fituar t\u00eb drejt\u00ebn jo vet\u00ebm p\u00ebr t\u00eb marr\u00eb pjes\u00eb n\u00eb proceset demokratike, por edhe t\u00eb p\u00ebr t\u00eb ushtruar rolin e tyre si ligjv\u00ebn\u00ebse apo lidere, me respekt dhe autoritet t\u00eb plot\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;Gjithsesi dashakeq\u00ebt, t\u00eb pagdhendurit, seksist\u00ebt a quajini si t\u00eb doni, nuk reshtin s\u00eb gjeturi m\u00ebnyra p\u00ebr t\u00eb abuzuar verbalisht, duke eptuar fyerje a trope (metafor\u00eb, ironi, sarkaz\u00ebm, epitet etj.) ndaj gruas, qenies q\u00eb fal jet\u00ebn. Por meqen\u00ebse fal jet\u00ebn, nuk ka pse t\u00eb toleroj\u00eb absolutisht zgjedh\u00ebn e turpiloquium-it.<\/p>\n\n\n\n<p>Fyerja e gruas q\u00eb pretendon si reagim heshtjen e saj, konsiderohet nj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb e ul\u00ebt dhe brutale p\u00ebr ta diskredituar at\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;Por kjo fyerje nuk duhet gjykuar dhe anashkaluar si nj\u00eb \u00e7\u00ebshtje mend\u00ebsie apo kulturore, por duhet trajtuar e d\u00ebnuar si krim m\u00eb vete. Mjafton t\u2019u referohemi fakteve e d\u00ebshmive t\u00eb dokumentuara nd\u00ebr shekuj n\u00eb mbar\u00eb globin, p\u00ebr t\u2019u nd\u00ebrgjegj\u00ebsuar se ndaj gruas, v\u00ebrtet \u00ebsht\u00eb kryer gjenocid.<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li><em>Turpiloquium &#8211; m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb foluri ofenduese, e turpshme ose blasfemuese ndaj moralit individual,<\/em><em> <\/em><em>e huazuar nga latinishtja kishtare, e p\u00ebrb\u00ebr\u00eb nga termat turpis &#8216;i ndyr\u00eb, i neveritsh\u00ebm&#8217; dhe loqui &#8216; t\u00eb folur&#8217;.<\/em><\/li><\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nga Gladiola Jorbus T\u00eb g\u00ebzosh barazi ligjore, nuk do t\u00eb thot\u00eb t\u00eb g\u00ebzosh dhe t\u00eb nj\u00ebjtat t\u00eb drejta. N\u00eb lidhje me k\u00ebt\u00eb, mund t\u2019i referohemi gjuh\u00ebs plot n\u00ebntekste dhe t\u00eb mbushur me shprehje seksiste, ofenduese e paragjykuese q\u00eb artikulohet r\u00ebndom nga aktor\u00eb t\u00eb ndrysh\u00ebm politik\u00eb, mediatik\u00eb etj., p\u00ebrkundrejt zonjave. N\u00eb gjuh\u00ebn e zakonshme, sharjet jan\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":23478,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_robots_primary_cat":"","_seopress_titles_title":"","_seopress_titles_desc":"","_seopress_robots_index":"","footnotes":""},"categories":[2,12],"tags":[],"class_list":["post-28480","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualitet","category-opinione"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/28480","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=28480"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/28480\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":28481,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/28480\/revisions\/28481"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/23478"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=28480"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=28480"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=28480"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}