{"id":28385,"date":"2021-03-05T06:56:00","date_gmt":"2021-03-05T05:56:00","guid":{"rendered":"http:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=28385"},"modified":"2021-03-04T10:58:26","modified_gmt":"2021-03-04T09:58:26","slug":"perendeshe-inanna-feministja-e-antikitetit","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=28385","title":{"rendered":"Per\u00ebndesh\u00eb Inanna &#8211; feministja e antikitetit"},"content":{"rendered":"\n<div class=\"wp-block-image is-style-default\"><figure class=\"aligncenter size-large is-resized\"><a href=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/Perendeshe-Inanna.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/Perendeshe-Inanna.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-28386\" width=\"573\" height=\"594\" srcset=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/Perendeshe-Inanna.jpg 526w, https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/Perendeshe-Inanna-290x300.jpg 290w\" sizes=\"auto, (max-width: 573px) 100vw, 573px\" \/><\/a><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p><strong>P\u00ebrgatiti: Gladiola Jorbus<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>INANNA \u00ebsht\u00eb per\u00ebndesha m\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme sumere n\u00eb panteonin mesopotam, nga ku e ka zanafill\u00ebn kulti i saj. Kjo figur\u00eb \u00ebsht\u00eb send\u00ebrtuar n\u00eb nj\u00eb pik\u00eb referimi p\u00ebr teorit\u00eb feministe. Edhe pse n\u00eb panteonin mesopotamik, shfaqej po aq e fuqishme sa pjesa tjet\u00ebr e per\u00ebndive meshkuj, figura e saj \u00ebsht\u00eb margjinalizuar n\u00eb favor t\u00eb k\u00ebtyre t\u00eb fundit.<\/p>\n\n\n\n<p>Zot\u00ebruese e t\u00eb gjitha emocioneve si dashuria, xhelozia, dhembja, ndrojtja, ekzibicionizmi, pasioni, ambicia, bujaria, Inanna mbetet p\u00ebrjet\u00ebsisht e re; dinamike, sensuale, krenare, josh\u00ebse dhe e lir\u00eb. Ajo \u00ebsht\u00eb mbret\u00ebresh\u00eb e qiejve, e tok\u00ebs, e pjelloris\u00eb dhe e erotizmit. Per\u00ebndesha sumere konsiderohet hyjnesha e shiut dhe e m\u00ebngjesit, e shpirtit, e materies, e err\u00ebsir\u00ebs dhe e drit\u00ebs, e shiut, e stuhis\u00eb, e boll\u00ebkut t\u00eb tok\u00ebs, e planetit Venus dhe e udh\u00ebheqjes hyjnore. Ajo njihet ndryshe dhe si \u2018Bija e par\u00eb e H\u00ebn\u00ebs\u2019, \u2018Ylli i mbr\u00ebmjes dhe i m\u00ebngjesit\u2019.<\/p>\n\n\n\n<p>Inanna, ndonj\u00ebher\u00eb e quajtur Mbret\u00ebresh\u00eb e Qiellit &#8211; etimologjikisht \u00ebsht\u00eb kuptimi i emrit t\u00eb saj &#8211; ishte mbrojt\u00ebsja e Eannas e Urukut, per\u00ebndesha e luft\u00ebs, e dashuris\u00eb dhe seksit, megjith\u00ebse i asocioheshin edhe drejt\u00ebsia apo pushteti politik.<\/p>\n\n\n\n<p>Legjenda e Inann\u00ebs lindi nga nj\u00eb s\u00ebr\u00eb poezish t\u00eb shkruara n\u00eb pllaka kuneiforme rreth vitit 3500 p.K. Per\u00ebndesha &#8211; N\u00ebn\u00eb gjen nj\u00eb far\u00eb n\u00eb brigjet e lumit Eufrat, t\u00eb cil\u00ebn e mbjell dhe kujdeset derisa t\u00eb b\u00ebhet Pema e Bot\u00ebs (Huluppu). Me drurin e k\u00ebsaj peme, ajo d\u00ebshiron t\u00eb nd\u00ebrtoj\u00eb nj\u00eb fron dhe nj\u00eb shtrat, si simbole t\u00eb fuqis\u00eb dhe seksualitetit t\u00eb saj.<\/p>\n\n\n\n<p>Bij\u00eb e per\u00ebndis\u00eb h\u00ebnore Nannar dhe e per\u00ebndesh\u00ebs Ningal, zonj\u00ebs s\u00eb madhe t\u00eb mitologjis\u00eb mesopotame. P\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr, per\u00ebndesha Inanna ishte motra e per\u00ebndis\u00eb Utu dhe per\u00ebndesh\u00ebs s\u00eb bot\u00ebs s\u00eb n\u00ebndheshme Ershkigal. Prandaj, Inanna ishte m\u00eb shum\u00eb sesa nj\u00eb per\u00ebndesh\u00eb sumere; ajo mbetet nj\u00eb per\u00ebndesh\u00eb n\u00ebn\u00eb pan-mesopotamike.<\/p>\n\n\n\n<p>Inanna shfaqet me t\u00eb gjith\u00eb bipolaritetin e saj. N\u00eb mitologji p\u00ebrshkruhet edhe si sh\u00ebruese, dhuruese e jet\u00ebs, kompozitore k\u00ebng\u00ebsh e poete. Ajo shkroi poezi shum\u00eb t\u00eb ndjera dashurie p\u00ebr t\u00eb dashurin e saj Dumuzin, mbrojt\u00ebs i bag\u00ebtive dhe i bim\u00ebsis\u00eb. Ai vdiste dhe rilindte \u00e7do vit.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb kulturat dhe qytet\u00ebrimet antike, kulti i Inann\u00ebs sumere (per\u00ebndesh\u00eb e bukuris\u00eb, dashuris\u00eb dhe pjelloris\u00eb) \u00ebsht\u00eb asimiluar nga asuro-babilonasit, grek\u00ebt, romak\u00ebt etj. Nd\u00ebr atributet e saj m\u00eb t\u00eb njohura mund t\u00eb p\u00ebrmendim se: ishte nj\u00eb per\u00ebndesh\u00eb n\u00ebn\u00eb q\u00eb krijonte jet\u00ebn;&nbsp; per\u00ebndesha e kat\u00ebr pikave t\u00eb horizontit; p\u00ebrkrah\u00ebsja e m\u00eb t\u00eb pafat\u00ebve; hyjnesha e dit\u00ebs dhe nat\u00ebs; hyjnesha e erosit dhe mbrojt\u00ebse e natyr\u00ebs.<\/p>\n\n\n\n<p>Kafsh\u00ebt q\u00eb shfaqen pran\u00eb saj jan\u00eb luani, i cili p\u00ebrfaq\u00ebson ferrin; lopa, e cila p\u00ebrfaq\u00ebson tok\u00ebn; dhe p\u00ebllumbi, i cili p\u00ebrfaq\u00ebson qiellin. Meqen\u00ebse Inanna ishte e lidhur me planetin Venus, jan\u00eb thurur himne t\u00eb ndryshme n\u00eb t\u00eb cilat ajo p\u00ebrfaq\u00ebson pik\u00ebrisht k\u00ebt\u00eb planet. Madje mendohet se disa nga mitet, q\u00eb kan\u00eb si protagoniste per\u00ebndesh\u00ebn mesopotame t\u00eb dashuris\u00eb dhe t\u00eb luft\u00ebs, p\u00ebrfaq\u00ebsojn\u00eb l\u00ebvizjet e Venusit n\u00eb univers.<\/p>\n\n\n\n<p>Miti m\u00eb i famsh\u00ebm i Inann\u00ebs ka t\u00eb b\u00ebj\u00eb me zbritjen e saj n\u00eb bot\u00ebn e n\u00ebndheshme. Ajo u vesh me emblemat e saj, turbanin, paruken, gjerdanin lapis lazul, unaz\u00ebn e art\u00eb, fustanin e ve\u00e7ant\u00eb dhe u grimua. Rruga p\u00ebr n\u00eb bot\u00ebn e n\u00ebndheshme p\u00ebrb\u00ebhej nga shtat\u00eb porta. N\u00eb secil\u00ebn syresh q\u00ebndronte nga nj\u00eb roje q\u00eb e urdh\u00ebronte hyjnesh\u00ebn t\u00eb hiqte nj\u00eb nga nj\u00eb rrobat dhe ornamentet. Nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb ndodhej n\u00ebntoke, Inanna ishte krejt\u00ebsisht e zhveshur dhe e privuar nga fuqit\u00eb e saj.<\/p>\n\n\n\n<p>Arsyeja pse shkoi n\u00eb tok\u00ebn e t\u00eb vdekurve nuk \u00ebsht\u00eb plot\u00ebsisht e qart\u00eb, por l\u00ebn\u00eb t\u00eb n\u00ebnkuptohet, se ajo e nd\u00ebrmori at\u00eb udh\u00ebtim, p\u00ebr t\u00eb vizituar t\u00eb motr\u00ebn, mbret\u00ebresh\u00ebn e bot\u00ebs s\u00eb n\u00ebndheshme, Ereshkigal.<\/p>\n\n\n\n<p>Inanna e dinte q\u00eb bota e n\u00ebntok\u00ebs ishte nj\u00eb vend nga i cili askush nuk mund t\u00eb kthehej. Ndaj para se t\u00eb largohej, ajo urdh\u00ebroi shoq\u00ebruesin e saj q\u00eb t\u00eb luste per\u00ebndit\u00eb Enlil, Sin dhe Enki q\u00eb ta kthenin pas, n\u00ebse ajo nuk do t\u00eb ishte n\u00eb gjendje t\u00eb shp\u00ebtonte.<\/p>\n\n\n\n<p>Nuk mund t\u00eb l\u00ebm\u00eb m\u00ebnjan\u00eb rolin e per\u00ebndesh\u00ebs Inanna n\u00eb poem\u00ebn epike \u2018Epi i Gilgameshit\u2019. Pasi monarku sumer u kthye nga pylli i kedrit ku mundi Humbaban\u00eb, Inanna ra n\u00eb dashuri me mbretin e Urukut dhe i ofroi nj\u00eb fron prej ari e lapis lazuli dhe sende t\u00eb tjera t\u00eb \u00e7muara, por Gilgameshi e refuzoi. Ai e faj\u00ebsoi p\u00ebr faktin se t\u00eb gjith\u00eb t\u00eb dashurit e saj kan\u00eb vdekur ose kan\u00eb p\u00ebsuar gjymtime t\u00eb shkaktuara nga vet\u00eb ajo.<\/p>\n\n\n\n<p>Pak&nbsp; m\u00eb von\u00eb Inanna do t\u00eb shkaktoj\u00eb vdekjen e Enkiduit, mikut besnik t\u00eb Gilgameshit, duke i shkaktuar atij nj\u00eb s\u00ebmundje t\u00eb tmerrshme. K\u00ebshtu q\u00eb ne verifikojm\u00eb karakterin hakmarr\u00ebs dhe t\u00eb pam\u00ebshirsh\u00ebm t\u00eb k\u00ebsaj per\u00ebndeshe.<\/p>\n\n\n\n<p>Inanna shfaqet si nj\u00eb hyjnesh\u00eb e pavarur, e dashur dhe b\u00ebn gjith\u00e7ka q\u00eb d\u00ebshiron. Ajo \u00ebsht\u00eb kapri\u00e7ioze, manipulon dhe magjeps njer\u00ebzit ose per\u00ebndit\u00eb sipas d\u00ebshir\u00ebs, \u200b\u200bpa marr\u00eb parasysh pasojat q\u00eb mund t\u00eb shkaktoj\u00eb kjo. Shpeshher\u00eb p\u00ebrpiqet t\u2019i zgjidh\u00eb problemet q\u00eb krijon duke joshur burrat.<\/p>\n\n\n\n<p>Tekstet mesopotamike e konsiderojn\u00eb per\u00ebndesh\u00ebn Inanna &#8220;zonja e parajs\u00ebs&#8221;. Ajo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb grua e re, e bukur, e but\u00eb, sensuale dhe flirtuese. Por gjithashtu njihet si dinake, tekanjoze dhe vuan nga krizat e zem\u00ebrimit, veti q\u00eb e shnd\u00ebrrojn\u00eb per\u00ebndesh\u00ebn e dashuris\u00eb, n\u00eb nj\u00eb luft\u00ebtare t\u00eb tmerrshme. Inanna ushtron dhe artin e magjis\u00eb, p\u00ebrmes t\u00eb cilit kujdeset p\u00ebr t\u00eb varfrit e t\u00eb pastreh\u00ebt.<\/p>\n\n\n\n<p>Inanna identifikohet me emrat e njohur: Af\u00ebrdita, Venera, Hathor, Ishtar, Isida, Neith, Brigit, Freya, por asnj\u00ebra prej tyre nuk e g\u00ebzon plot\u00ebsisht potencialin dhe sharmin e saj. Ajo shfaqet p\u00ebrmes shum\u00eb aspekteve simbolike q\u00eb kompletojn\u00eb arketipin fem\u00ebror, i cili duhet kuptuar p\u00ebrtej funksionit t\u00eb am\u00ebsis\u00eb. Kjo figur\u00eb shum\u00ebplan\u00ebshe mund t\u00eb konsiderohet mish\u00ebrimi ideal i gruas moderne, thell\u00ebsisht feminile, e emancipuar; gruaja \u2018e zgjidhur\u2019 q\u00eb nuk ka frik\u00eb t\u00eb takohet me hijen e saj.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>P\u00ebrgatiti: Gladiola Jorbus INANNA \u00ebsht\u00eb per\u00ebndesha m\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme sumere n\u00eb panteonin mesopotam, nga ku e ka zanafill\u00ebn kulti i saj. Kjo figur\u00eb \u00ebsht\u00eb send\u00ebrtuar n\u00eb nj\u00eb pik\u00eb referimi p\u00ebr teorit\u00eb feministe. Edhe pse n\u00eb panteonin mesopotamik, shfaqej po aq e fuqishme sa pjesa tjet\u00ebr e per\u00ebndive meshkuj, figura e saj \u00ebsht\u00eb margjinalizuar n\u00eb favor [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":28386,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_robots_primary_cat":"","_seopress_titles_title":"","_seopress_titles_desc":"","_seopress_robots_index":"","_seopress_analysis_target_kw":"","footnotes":""},"categories":[2,12],"tags":[],"class_list":["post-28385","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualitet","category-opinione"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/28385","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=28385"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/28385\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":28387,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/28385\/revisions\/28387"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/28386"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=28385"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=28385"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=28385"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}