{"id":28347,"date":"2021-03-01T15:22:56","date_gmt":"2021-03-01T14:22:56","guid":{"rendered":"http:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=28347"},"modified":"2021-03-01T15:22:56","modified_gmt":"2021-03-01T14:22:56","slug":"selma-lagerlof-mesuesja-e-ciklit-fillor-qe-u-shnderrua-ne-gruan-e-pare-nobeliste-ne-letersi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=28347","title":{"rendered":"Selma Lagerl\u00f6f &#8211;  m\u00ebsuesja e ciklit fillor q\u00eb u shnd\u00ebrrua n\u00eb gruan e par\u00eb nobeliste n\u00eb let\u00ebrsi"},"content":{"rendered":"\n<div class=\"wp-block-image is-style-default\"><figure class=\"alignleft size-large is-resized\"><a href=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/Gladiola-Jorbus.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/Gladiola-Jorbus.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-23478\" width=\"248\" height=\"386\"\/><\/a><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p><strong>Nga Gladiola Jorbus<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Selma Lagerl\u00f6f mund t\u00eb konsiderohet si gruaja m\u00eb e shquar n\u00eb bot\u00ebn suedeze.<\/p>\n\n\n\n<p>Selma Ottilia Lovisa Lagerl\u00f6f lindi m\u00eb 20 n\u00ebntor 1858 n\u00eb M\u00e5rbacka, n\u00eb V\u00e4rmland, rajoni i cili kufizohet me Norvegjin\u00eb n\u00eb per\u00ebndim.<\/p>\n\n\n\n<p>V\u00e4rmlandi, kryesisht ka qen\u00eb i populluar nga njer\u00ebz t\u00eb thjesht\u00eb, t\u00eb pajisur me nj\u00eb frym\u00eb t\u00eb thell\u00eb fetare, t\u00eb prirur drejt misticizmit, bestytnive dhe fantazis\u00eb s\u00eb mb\u00ebshtetur n\u00eb legjenda q\u00eb kishin protagonist\u00eb shpirtra apo heronj.<\/p>\n\n\n\n<p>Jan\u00eb pik\u00ebrisht k\u00ebto legjenda, q\u00eb pikturuan f\u00ebmij\u00ebrin\u00eb e Selm\u00ebs, teksa i d\u00ebgjonte para zjarrit q\u00eb ngrohte net\u00ebt skandinave. K\u00ebshtu ajo krijoi nj\u00eb lidhje t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb me Suedin\u00eb, historin\u00eb dhe kultur\u00ebn e saj.<\/p>\n\n\n\n<p>Selma Lagerl\u00f6f mori nj\u00eb arsimim t\u00eb mir\u00eb n\u00eb f\u00ebmij\u00ebri, m\u00ebsoi anglisht dhe fr\u00ebngjisht. Duke b\u00ebr\u00eb nj\u00eb zotim p\u00ebr t\u00eb shp\u00ebtuar t\u00eb atin nga nj\u00eb s\u00ebmundje e r\u00ebnd\u00eb, n\u00eb mosh\u00ebn dhjet\u00eb vje\u00e7, ajo lexoi t\u00eb gjith\u00eb Bibl\u00ebn. Kjo p\u00ebrvoj\u00eb pati nj\u00eb impakt t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm te vajza e vog\u00ebl, ve\u00e7an\u00ebrisht stili poetik dhe tejet solemn biblik, plot analogji t\u00eb vazhdueshme.<\/p>\n\n\n\n<p>Me kalimin e viteve, Selma u zhvendos n\u00eb Stokholm p\u00ebr t\u00eb studiuar m\u00ebsuesi, kurse n\u00eb 1885 u transferua n\u00eb Landskrona p\u00ebr t\u00eb ndjekur karrier\u00ebn si m\u00ebsuese e ciklit fillor dhe shfaqi interes p\u00ebr \u00e7\u00ebshtjen e vot\u00ebs s\u00eb grave.<\/p>\n\n\n\n<p>Selma Lagerl\u00f6f, n\u00eb <em>Konferenc\u00ebn VI t\u00eb Aleanc\u00ebs Nd\u00ebrkomb\u00ebtare t\u00eb Zgjedhjeve p\u00ebr Grat\u00eb <\/em>q\u00eb u mbajt n\u00eb qershor t\u00eb vitit 1911 n\u00eb Stokholm u shpreh se: &#8220;Gruaja me burrin n\u00eb krah t\u00eb saj, ka krijuar Sht\u00ebpin\u00eb ideale; tani \u00ebsht\u00eb koha q\u00eb gruaja duhet t\u00eb bashk\u00ebpunoj\u00eb me burrin dhe s\u00eb bashku ata t\u00eb mund t\u00eb krijojn\u00eb&#8221; Shtetin ideal &#8220;.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb vitin 1891, ajo botoi librin e saj t\u00eb par\u00eb, \u2018Saga e G\u00f6sta Berling\u2019. Heroi eponim i romanit, nj\u00eb pastor vendas, me nj\u00eb var\u00ebsi t\u00eb fort\u00eb ndaj alkoolit dhe tejet indiferent i jep fund karrier\u00ebs s\u00eb tij. Romani p\u00ebrshkruan aventurat e 12 kalor\u00ebsve endacak\u00eb suedez\u00eb, t\u00eb udh\u00ebhequr nga i parezistueshmi G\u00f6sta Berling, pastori protestant, i cili p\u00ebrfshihet n\u00eb nj\u00eb luft\u00eb p\u00ebr pushtet me gruan m\u00eb t\u00eb pasur t\u00eb provinc\u00ebs.<\/p>\n\n\n\n<p>Libri ka nj\u00eb tem\u00eb faustiane q\u00eb v\u00ebrtitet rreth nj\u00eb marr\u00ebveshjeje t\u00eb mundshme me Djallin, por gjithashtu trajton dhe \u00e7\u00ebshtje sociale si varf\u00ebria apo depresioni. N\u00eb k\u00ebt\u00eb roman v\u00ebrehet p\u00ebrzierja e elementeve mitike dhe e linj\u00ebs humoristike t\u00eb dashuris\u00eb. Fillimisht, rr\u00ebfimi epik nuk u vler\u00ebsua shum\u00eb. Sidoqoft\u00eb n\u00eb vitin 1893, shkrimtarja suedeze krejt papritur sh\u00ebnoi nj\u00eb sukses t\u00eb madh, jo vet\u00ebm n\u00eb Suedi, por n\u00eb mbar\u00eb bot\u00ebn.<\/p>\n\n\n\n<p>Romani i solli asaj nj\u00eb \u00e7mim letrar, q\u00eb konsistonte n\u00eb nj\u00eb shum\u00eb t\u00eb madhe parash. K\u00ebshtu q\u00eb S. Lagerl\u00f6f vendosi t\u00eb mos punonte m\u00eb n\u00eb fush\u00ebn e m\u00ebsimdh\u00ebnies dhe nisi t\u00eb udh\u00ebtoj\u00eb rreth Evrop\u00ebs.<\/p>\n\n\n\n<p>Fillimisht, Lagerl\u00f6f p\u00ebrzgjodhi Italin\u00eb si destinacionin e saj t\u00eb par\u00eb, n\u00eb ve\u00e7anti ishulli i Sicilis\u00eb i dha asaj frym\u00ebzimin p\u00ebr \u2018Antikrists mirakler\u2019, n\u00eb shqip \u2018Mrekullit\u00eb e Antikrishtit\u2019, roman i botuar n\u00eb vitin 1897.<\/p>\n\n\n\n<p>Nd\u00ebrsa q\u00ebndronte atje, Selma Lagerl\u00f6f d\u00ebgjoi nj\u00eb legjend\u00eb siciliane: \u2018Kur Antikrishti t\u00eb vij\u00eb, ai do t\u00eb sh\u00ebmb\u00ebllej\u00eb si Krishti. Do t\u00eb ket\u00eb nj\u00eb skamje t\u00eb madhe n\u00eb bot\u00eb dhe Antikrishti do t\u00eb shkoj\u00eb nga toka n\u00eb tok\u00eb e do t&#8217;u jap\u00eb buk\u00eb t\u00eb varf\u00ebrve. Dhe k\u00ebshtu ai do t\u00eb ket\u00eb shum\u00eb pasues\u2019.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;\u2018Mrekullit\u00eb e Antikrishtit \u2018 \u00ebsht\u00eb nj\u00eb roman filozofik, me ngjarje t\u00eb vendosura n\u00eb Sicili, nj\u00eb romanc\u00eb dashurie midis nj\u00eb t\u00eb riu socialist e ateist Gaetanos dhe Donna Mikael\u00ebs besimtare e krishter\u00eb. Ky roman p\u00ebrfaq\u00ebson kritik\u00ebn e autores ndaj socializmit.<\/p>\n\n\n\n<p>Historia p\u00ebrqendrohet rreth statuj\u00ebs s\u00eb Antikrishtit, s\u00eb cil\u00ebs i lutet dhe i falet Mikaela. Statuja e shenjtorit t\u00eb rrem\u00eb duket se b\u00ebn mrekulli q\u00eb nuk dallojn\u00eb nga ato t\u00eb Krishtit.<\/p>\n\n\n\n<p>Pas Italis\u00eb mahnit\u00ebse, ajo l\u00ebvizi drejt Egjiptit, udh\u00ebtim q\u00eb sh\u00ebrbeu p\u00ebr t\u00eb krijuar romanin tjet\u00ebr \u2018Jeruzalem\u2019 q\u00eb u botua midis viteve 1901 \u2013 1902 n\u00eb dy pjes\u00eb. Rr\u00ebfimi p\u00ebrfshin disa breza q\u00eb jetuan n\u00eb shekullin e 19-t\u00eb dhe p\u00ebrqendrohet n\u00eb nj\u00eb s\u00ebr\u00eb familjesh nga Dalarna e Suedis\u00eb, q\u00eb p\u00ebrb\u00ebnin komunitetin e emigrant\u00ebve suedez\u00eb n\u00eb Jeruzalem.<\/p>\n\n\n\n<p>Romani bazohet n\u00eb nj\u00eb emigracion t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb q\u00eb ndodhi nga famullia e N\u00e5sit n\u00eb vitin 1896. Nj\u00eb predikues Amerikan u kishte th\u00ebn\u00eb k\u00ebtyre njer\u00ebzve t\u00eb varf\u00ebr se Zoti d\u00ebshironte q\u00eb ata t\u00eb udh\u00ebtonin drejt Jeruzalemit. N\u00eb k\u00ebt\u00eb roman, n\u00eb saj\u00eb t\u00eb p\u00ebrshkrimit t\u00eb autores mund t\u00eb ndjesh arom\u00ebn e djers\u00ebs, dhembjen e tyre, urin\u00eb dhe pasionin. Familja mbret\u00ebrore dhe Akademia Suedeze i dhan\u00eb asaj mb\u00ebshtetje t\u00eb konsiderueshme financiare p\u00ebr t\u00eb realizuar vepr\u00ebn e saj.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2018Jeruzalem\u2019 u vler\u00ebsua gjer\u00ebsisht nga kritika t\u00eb cil\u00ebt nis\u00ebn ta krahasonin Lagerl\u00f6f me Homerin dhe Shekspirin. K\u00ebsisoj ajo u b\u00eb nj\u00eb figur\u00eb e mir\u00ebnjohur si n\u00eb Suedi, ashtu edhe jasht\u00eb saj.<\/p>\n\n\n\n<p>Disa vite m\u00eb von\u00eb, krijimtaria e saj vijoi me \u2018Aventurat e Nils Holgerssonit\u2019 (1906-1907), nj\u00eb nd\u00ebr veprat m\u00eb t\u00eb famshme n\u00eb nivel bot\u00ebror. Selma Lagerl\u00f6fit iu k\u00ebrkua nga Shoqata Komb\u00ebtare e M\u00ebsuesve n\u00eb vitin 1902 q\u00eb t\u00eb shkruante nj\u00eb lib\u00ebr gjeografie p\u00ebr f\u00ebmij\u00eb. N\u00eb k\u00ebt\u00eb m\u00ebnyr\u00eb, ajo kombinoi fakte dhe informacione nga gjeografia e Suedis\u00eb, me nj\u00eb djal\u00eb \u00e7apk\u00ebn q\u00eb ngacmonte kafsh\u00ebt, t\u00eb quajtur Nils Holgersson.<\/p>\n\n\n\n<p>Ky djal\u00eb nga pjesa m\u00eb jugore e Suedis\u00eb, i tkurrur sa madh\u00ebsia e gishtit t\u00eb madh, q\u00eb fliste gjuh\u00ebn e kafsh\u00ebve udh\u00ebton anemban\u00eb vendit, i vendosur mbi kurrizin e patokut Martin. Aventurat dhe udh\u00ebtimet e tij n\u00eb shum\u00eb rajone suedeze ndikuan pozitivisht n\u00eb interesin e f\u00ebmij\u00ebve, p\u00ebr t\u00eb m\u00ebsuar sa m\u00eb shum\u00eb rreth vendit t\u00eb bukur skandinav.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;Ky lib\u00ebr, i konceptuar si nj\u00eb tekst gjeografik arsimor q\u00eb do t\u00eb p\u00ebrdorej n\u00eb shkolla, arriti t\u00eb shnd\u00ebrrohej n\u00eb nj\u00eb sukses t\u00eb till\u00eb, q\u00eb i dhuroi Selma Lagerl\u00f6f reputacionin m\u00eb t\u00eb madh n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb vendin.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;Ky roman shenjoi p\u00ebr autoren suedeze kulmin e karrier\u00ebs s\u00eb saj, aq sa Universiteti i Uppsal\u00ebs &#8211; institucioni m\u00eb i vjet\u00ebr i asimit t\u00eb lart\u00eb n\u00eb Skandinavi \u2013 e vler\u00ebsoi me nj\u00eb diplom\u00eb nderi n\u00eb Filozofi n\u00eb 1907; kurse n\u00eb vitin 1909, Akademia Mbret\u00ebrore e Suedis\u00eb i akordoi \u00c7mimin Nobel n\u00eb Let\u00ebrsi.<\/p>\n\n\n\n<p>Madje n\u00eb vitin 1914, Akademia e p\u00ebrfshiu n\u00eb mesin e 18 an\u00ebtar\u00ebve q\u00eb p\u00ebrb\u00ebnin jurin\u00eb e saj. K\u00ebshtu q\u00eb shkrimtarja <a>Selma Lagerl\u00f6f <\/a>nuk \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm gruaja e par\u00eb q\u00eb ka fituar \u00e7mimin Nobel n\u00eb let\u00ebrsi, por nj\u00ebherazi edhe gruaja e par\u00eb q\u00eb radhitej nd\u00ebr an\u00ebtar\u00ebt e juris\u00eb s\u00eb k\u00ebtij \u00e7mimi.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;Me kalimin e viteve, ajo vazhdoi t\u00eb shkruante, duke u endur me p\u00ebrkushtim nga romanet p\u00ebr t\u00eb rritur tek tregimet p\u00ebr f\u00ebmij\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>Veprat e Selma &nbsp;Lagerl\u00f6f karakterizohen nga idealizmi i lart\u00eb, imagjinata e gjall\u00eb dhe perceptimi shpirt\u00ebror.<\/p>\n\n\n\n<p>Autorja d\u00ebshironte t\u00eb rizbulonte dhe t\u00eb lart\u00ebsonte trash\u00ebgimin\u00eb letrare e kulturore dhe patosin tradicional t\u00eb trillimeve popullore suedeze.<\/p>\n\n\n\n<p>Selma vdiq, si passoj\u00eb e nj\u00eb ataku kardiak, n\u00eb qytetin e saj t\u00eb lindjes, M\u00e5rbacka, m\u00eb 16 mars 1940, n\u00eb mosh\u00ebn 82 vje\u00e7are. Veprat e saj i shp\u00ebtuan nj\u00ebfar\u00ebsoj realizmit t\u00eb koh\u00ebs, n\u00ebn ndikimin e nj\u00eb stili lirik p\u00ebrrallor plot patos.<\/p>\n\n\n\n<p>Duke p\u00ebrqafuar legjendat e tradit\u00ebs skandinave dhe duke i mbushur ato me elemente magjike t\u00eb mbinatyrshme, Selma Lagerl\u00f6f maskoi rr\u00ebfimin e past\u00ebr pagano-fantastik dhe e veshi me m\u00ebsime e konotacione t\u00eb krishtera. E lidhur thell\u00eb me tradit\u00ebn folklorike dhe legjendat v\u00e4rmlandese t\u00eb p\u00ebrcjella n\u00eb f\u00ebmij\u00ebri nga gjyshja e saj, Selma Lagerl\u00f6f mish\u00ebroi magjepsjen epike t\u00eb p\u00ebrrall\u00ebs skandinave.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;Shkrimtarja suedeze, autorja e shum\u00eb romaneve ka l\u00ebn\u00eb trash\u00ebgimi disa nd\u00ebr frazat m\u00eb t\u00eb paharrueshme t\u00eb shkruara ndonj\u00ebher\u00eb:<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;T\u00eb dhurosh do t\u00eb thot\u00eb t&#8217;i jap\u00ebsh tjetrit at\u00eb q\u00eb do t\u00eb parap\u00eblqeje ta mbash p\u00ebr vete&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;Ajo kishte m\u00ebsuar ta donte dashurin\u00eb me t\u00eb gjitha mundimet, lot\u00ebt, mallin e saj. M\u00eb mir\u00eb t\u00eb trishtohesh me t\u00eb, sesa i lumtur pa t\u00eb&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<p><a>&#8220;<\/a> M\u00ebsoni t\u00eb nd\u00ebrtoni pallate t\u00eb p\u00ebrjetshme \u00ebndrrash dhe vizionesh! &#8220;.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&#8221; Inteligjenca dhe men\u00e7uria ishin dhe ende jan\u00eb cil\u00ebsit\u00eb q\u00eb e transformojn\u00eb lyp\u00ebsin n\u00eb nj\u00eb princ<a> &#8220;<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;Kush kupton nuk urren&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201d P\u00ebr k\u00ebdo q\u00eb nuk ndjen rrahjet e zemr\u00ebs, as trishtimin dhe as g\u00ebzimin, nuk mund t\u00eb konsiderohet nj\u00eb qenie njer\u00ebzore e v\u00ebrtet\u00eb \u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nga Gladiola Jorbus Selma Lagerl\u00f6f mund t\u00eb konsiderohet si gruaja m\u00eb e shquar n\u00eb bot\u00ebn suedeze. Selma Ottilia Lovisa Lagerl\u00f6f lindi m\u00eb 20 n\u00ebntor 1858 n\u00eb M\u00e5rbacka, n\u00eb V\u00e4rmland, rajoni i cili kufizohet me Norvegjin\u00eb n\u00eb per\u00ebndim. V\u00e4rmlandi, kryesisht ka qen\u00eb i populluar nga njer\u00ebz t\u00eb thjesht\u00eb, t\u00eb pajisur me nj\u00eb frym\u00eb t\u00eb thell\u00eb fetare, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":23478,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_robots_primary_cat":"","_seopress_titles_title":"","_seopress_titles_desc":"","_seopress_robots_index":"","footnotes":""},"categories":[2,12],"tags":[],"class_list":["post-28347","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualitet","category-opinione"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/28347","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=28347"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/28347\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":28348,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/28347\/revisions\/28348"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/23478"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=28347"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=28347"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=28347"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}