{"id":28191,"date":"2021-02-10T16:38:42","date_gmt":"2021-02-10T15:38:42","guid":{"rendered":"http:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=28191"},"modified":"2021-02-10T16:38:48","modified_gmt":"2021-02-10T15:38:48","slug":"shtepi-kukulle-tragjedia-moderne-ne-kerkim-te-barazise-gjinore","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=28191","title":{"rendered":"Sht\u00ebpi kukulle &#8211; Tragjedia moderne n\u00eb k\u00ebrkim t\u00eb barazis\u00eb gjinore"},"content":{"rendered":"\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-large is-resized\"><a href=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/shtepi-kukulle.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/shtepi-kukulle.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-28192\" width=\"591\" height=\"435\" srcset=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/shtepi-kukulle.jpg 489w, https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/shtepi-kukulle-300x221.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 591px) 100vw, 591px\" \/><\/a><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>Nga Gladiola JORBUS<\/p>\n\n\n\n<p>\u00a0Kur flasim p\u00ebr feminiz\u00ebm, natyrsh\u00ebm na vijn\u00eb nd\u00ebr mend emra si Virginia Woolf apo Simone de Beauvoir, por nuk duhet l\u00ebn\u00eb pa p\u00ebrmendur dramaturgu norvegjez Henrik Ibsen (edhe pse n\u00eb nj\u00eb kongres t\u00eb grave, ka th\u00ebn\u00eb se nuk ishte feminist), i cili me gjenerimin e ideve q\u00eb p\u00ebrcolli p\u00ebrmes vepr\u00ebs s\u00eb tij t\u00eb mir\u00ebnjohur \u2018Sht\u00ebpi kukulle\u2019 ka tronditur opinionin publik t\u00eb koh\u00ebs. Madje nj\u00eb mori tiparesh q\u00eb tipizojn\u00eb personazhet e asaj drame vazhdojn\u00eb t\u00eb ekzistojn\u00eb edhe sot e k\u00ebsaj dite.<\/p>\n\n\n\n<p>A ka t\u00eb drejt\u00eb nj\u00eb grua t\u00eb braktis\u00eb sht\u00ebpin\u00eb, bashk\u00ebshortin dhe f\u00ebmij\u00ebt e saj?! A ka ajo p\u00ebrgjegj\u00ebsin\u00eb ndaj vetes t\u00eb k\u00ebrkoj\u00eb dhe t\u00eb gjurmoj\u00eb n\u00eb&nbsp; thell\u00ebsit\u00eb e saj?! Cili \u00ebsht\u00eb reagimi i shoq\u00ebris\u00eb, p\u00ebrball\u00eb moralit t\u00eb thell\u00eb t\u00eb k\u00ebtij gjesti?!<\/p>\n\n\n\n<p>Boshti komplementar i vepr\u00ebs \u2018Sht\u00ebpi kukulle\u2019 q\u00eb krijon trek\u00ebnd\u00ebshin shkak \u2013 konflikt \u2013 pasoj\u00eb \u00ebsht\u00eb paraja. Ajo sjell kund\u00ebrv\u00ebnien e madhe <em>maskiliz\u00ebm versus feminiz\u00ebm<\/em>.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Parimisht Nora, personazhi kryesor i vepr\u00ebs \u00ebsht\u00eb nj\u00eb grua dhe bashk\u00ebshorte e n\u00ebnshtruar. Ajo dhe Torvaldi jan\u00eb t\u00eb martuar prej tet\u00eb vjet\u00ebsh s\u00eb bashku. Sjellja e Torvaldit ndaj saj ngjason me p\u00ebrkujdesjen e nj\u00eb babai m\u00eb shum\u00eb se sa me at\u00eb t\u00eb nj\u00eb bashk\u00ebshorti. Ai e konsideron gruan e tij t\u00eb re nj\u00eb krijes\u00eb f\u00ebminore dhe t\u00eb lumtur.<\/p>\n\n\n\n<p>Por Nora nuk \u00ebsht\u00eb aspak kukulla mendjeleht\u00eb q\u00eb burri i saj mendon. P\u00ebr t\u00eb sh\u00ebruar t\u00eb shoqin nga nj\u00eb s\u00ebmundje e r\u00ebnd\u00eb, ajo merr borxh nga Krogstad, nj\u00eb peshkaqen huadh\u00ebn\u00ebs duke falsifikuar n\u00ebnshkrimin e babait t\u00eb saj.<\/p>\n\n\n\n<p>Pavar\u00ebsisht se p\u00ebr nj\u00ebfar\u00eb kohe duket sikur gjendja po p\u00ebrmir\u00ebsohet, Krogstad k\u00ebrc\u00ebnon Nor\u00ebn se do t\u00eb zbuloj\u00eb gjith\u00e7ka, fillon ta shantazhoj\u00eb, derisa n\u00eb fund zbulon sekretin e saj. &nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00eb kot, ajo p\u00ebrpiqet t\u00eb fitoj\u00eb mir\u00ebkuptimin e Torvaldit. Ai ndihet tep\u00ebr i indinjuar dhe i shqet\u00ebsuar p\u00ebr skandalin q\u00eb mund t\u00eb shp\u00ebrthej\u00eb, i cili do t\u00eb vinte n\u00eb dukje inisiativ\u00ebn e saj dhe do t\u00eb zbehte duksh\u00ebm rolin e tij si mashkull n\u00eb syt\u00eb e shoq\u00ebris\u00eb. Gjat\u00eb gjith\u00eb koh\u00ebs, Torvaldi ndihet i k\u00ebrc\u00ebnuar nga d\u00ebshtimi dhe frika se nuk do t\u00eb marr\u00eb respektin e duhur n\u00eb komunitet.<\/p>\n\n\n\n<p>Torvaldi e akuzon Nor\u00ebn se \u00ebsht\u00eb sjell\u00eb si nj\u00eb grua e padenj\u00eb, s\u00eb cil\u00ebs s\u2019duhet t\u2019i lejohet m\u00eb, as t\u00eb kujdeset p\u00ebr f\u00ebmij\u00ebt e saj. Gjithsesi, edhe pse ai thot\u00eb se Nora i ka shkat\u00ebrruar lumturin\u00eb, p\u00ebrs\u00ebri k\u00ebmb\u00ebngul q\u00eb ajo t\u00eb mbetet n\u00eb sht\u00ebpi, pasi shqet\u00ebsimi i tij kryesor mbetet t\u00eb shp\u00ebtoj\u00eb &#8220;imazhin&#8221; e familjes s\u00eb tyre.<\/p>\n\n\n\n<p>Fatmir\u00ebsisht, fal\u00eb nd\u00ebrhyrjes s\u00eb mikesh\u00ebs s\u00eb Nor\u00ebs, gjith\u00e7ka zgjidhet. K\u00ebshtu q\u00eb, p\u00ebrderisa rreziku i skandalit nuk ekziston m\u00eb, Torvaldi e fal Nor\u00ebn duke nxjerr\u00eb k\u00ebshtu n\u00eb pah, egoizmin dhe mediokritetin e tij.<\/p>\n\n\n\n<p>Sidoqoft\u00eb, Nora nuk konformohet me faktin q\u00eb i shoqi e trajton si nj\u00eb&nbsp; f\u00ebmij\u00eb t\u00eb vog\u00ebl e t\u00eb papjekur dhe e quan \u2018budalla\u00e7k\u00eb e vog\u00ebl\u2019.<\/p>\n\n\n\n<p>Ajo vendos t\u00eb rebelohet, e vet\u00ebdijshme se ka t\u00eb drejt\u00ebn dhe detyr\u00ebn e v\u00ebnies n\u00eb vend t\u00eb identitetit t\u00eb mohuar. Nora n\u00eb k\u00ebrkim t\u00eb vetes braktis familjen, f\u00ebmij\u00ebt dhe sht\u00ebpin\u00eb e saj. Henrik Ibsen, pa asnj\u00eb falsitet zbulon hipokrizin\u00eb e t\u00eb ashtuquajtur\u00ebs borgjezi e respektuar. Ai thekson shqet\u00ebsimet dhe krizat individuale q\u00eb fshihen pas fasad\u00ebs s\u00eb rreme.<\/p>\n\n\n\n<p>Personazhet zhyten n\u00eb thell\u00ebsit\u00eb e ndjenjave t\u00eb tyre m\u00eb intime. Dramaturgu norvegjez evidenton detajet negative q\u00eb diktohen nga egoizmi dhe mbrojtja e rrept\u00eb e interesave personale, familjare apo shoq\u00ebrore.<\/p>\n\n\n\n<p>Edhe pse familja duhet t\u00eb jet\u00eb altari i p\u00ebrkryer i dashuris\u00eb, harmonis\u00eb dhe respektit t\u00eb nd\u00ebrsjell\u00eb, ajo mund t\u00eb shnd\u00ebrrohet gjithashtu n\u00eb epiqendr\u00ebn e kontradiktave a mosmarr\u00ebveshjeve q\u00eb mund t\u00eb \u00e7ojn\u00eb n\u00eb \u00e7mitizimin e saj.<\/p>\n\n\n\n<p>Cili \u00ebsht\u00eb roli q\u00eb duhet t\u00eb ket\u00eb gruaja n\u00eb familje dhe sa bashk\u00ebshorte mund t\u2019i p\u00ebrngjasojn\u00eb edhe n\u00eb dit\u00ebt e sotme Nor\u00ebs, protagonistes s\u00eb k\u00ebsaj drame?! &nbsp;Po personazhi i Torvald Helmerit a ka siv\u00ebllez\u00ebr n\u00eb dit\u00ebt e sotme?!<\/p>\n\n\n\n<p>Ai mund t\u00eb p\u00ebrshkruhet si antagonisti, si njeriu kontrollues dhe dominues n\u00eb jet\u00ebn e Nor\u00ebs, i cili ka bindjen se nj\u00eb grua \u00ebsht\u00eb mbi t\u00eb gjitha nj\u00eb bashk\u00ebshorte dhe nj\u00eb n\u00ebn\u00eb, ndaj nuk ka pse t\u00eb mendoj\u00eb p\u00ebr asgj\u00eb tjet\u00ebr p\u00ebrve\u00e7 familjes dhe burrit t\u00eb saj. Ajo duhet t\u00eb heq\u00eb dor\u00eb nga gjith\u00e7ka tjet\u00ebr.<\/p>\n\n\n\n<p>Torvaldi p\u00ebrfaq\u00ebson at\u00eb kategori meshkujsh q\u00eb besojn\u00eb se roli i nj\u00eb burri n\u00eb martes\u00eb \u00ebsht\u00eb t\u00eb mbroj\u00eb dhe t\u00eb drejtoj\u00eb gruan e tij. Ai i jep vazhdimisht p\u00ebrpar\u00ebsi reputacionit t\u00eb vet mbi d\u00ebshirat e gruas s\u00eb tij dhe e shijon iden\u00eb se Nora ka nevoj\u00eb p\u00ebr udh\u00ebzimin e tij moralist, andaj nd\u00ebrvepron me t\u00eb si nj\u00eb baba.<\/p>\n\n\n\n<p>Madje marr\u00ebdh\u00ebnien me t\u00eb shoqen e ka nd\u00ebrtuar mbi ep\u00ebrsin\u00eb dhe arrin deri aty sa t\u2019i thot\u00eb: \u2018E dini q\u00eb un\u00eb shpesh kam dashur q\u00eb t\u00eb p\u00ebrballeni me disa rreziqe t\u00eb tmerrshme, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb un\u00eb t\u00eb rrezikoja jet\u00ebn dhe gjymtyr\u00ebt, t\u00eb rrezikoja gjith\u00e7ka, p\u00ebr hirin tuaj?\u2019.&nbsp; Torvaldi e konsideron dometh\u00ebn\u00ebse dhe t\u00ebrheq\u00ebse var\u00ebsin\u00eb e plot\u00eb t\u00eb nj\u00eb gruaje nga burri.&nbsp; Me sjelljen, diskursin dhe mend\u00ebsin\u00eb e tij d\u00ebshmon se dashuria q\u00eb ndjen p\u00ebr Nor\u00ebn ndikohet nga fakti q\u00eb ajo \u00ebsht\u00eb inferiore ndaj tij qoft\u00eb n\u00eb fuqi, qoft\u00eb n\u00eb intelekt.<\/p>\n\n\n\n<p>Torvaldi p\u00ebrcakton kufijt\u00eb e dashuris\u00eb s\u00eb tij p\u00ebr Nor\u00ebn, teksa ajo pret q\u00eb i shoqi t\u00eb marr\u00eb p\u00ebrsip\u00ebr fajin p\u00ebr n\u00ebnshkrimin e falsifikuar. Por ai pretendon se kjo sakrific\u00eb do t\u00eb d\u00ebmtonte r\u00ebnd\u00eb nderin e tij.<\/p>\n\n\n\n<p>Nora evidenton se grat\u00eb kan\u00eb b\u00ebr\u00eb gjithnj\u00eb sakrifica p\u00ebr familjet e tyre. Ajo nuk ngurroi t\u00eb sakrifikonte t\u00eb atin, shkollimin dhe emrin e saj t\u00eb mir\u00eb p\u00ebr Torvaldin, duke falsifikuar firm\u00ebn. Fakti q\u00eb ai nuk \u00ebsht\u00eb i aft\u00eb t\u00eb b\u00ebj\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn sakrific\u00eb p\u00ebr t\u00eb shoqen, zbulon nj\u00eb marr\u00ebdh\u00ebnie t\u00eb \u00e7ekuilibruar mes tyre. Nora akuzon burrin dhe baban\u00eb e saj, se e kan\u00eb p\u00ebrdorur si nj\u00eb kukull. Ajo e konsideron veten t\u00eb pap\u00ebrshtatshme p\u00ebr t\u00eb qen\u00eb grua dhe n\u00ebn\u00eb derisa t\u00eb m\u00ebsoj\u00eb pik\u00ebs\u00ebpari t\u00eb jet\u00eb vetvetja.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;<em>Vet\u00eb Ibsen ka shkruar n\u00eb nj\u00eb sh\u00ebnim se grat\u00eb nuk mund t\u00eb jen\u00eb vetvetja n\u00eb nj\u00eb &#8220;shoq\u00ebri ekskluzivisht mashkullore, me ligje t\u00eb b\u00ebra nga burrat dhe me prokuror\u00eb e gjykat\u00ebs q\u00eb vler\u00ebsojn\u00eb sjelljen fem\u00ebrore nga nj\u00eb pik\u00ebpamje mashkullore.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;Sipas Torvaldit, personazhit t\u00eb dram\u00ebs nj\u00eb grua nuk e g\u00ebzon lirin\u00eb e mendimit, pasi burri ka autoritetin t\u00eb kontrolloj\u00eb \u00e7far\u00ebdo q\u00eb ajo b\u00ebn. Bindja se burri \u00ebsht\u00eb i zoti i sht\u00ebpis\u00eb dhe se sht\u00ebpia p\u00ebrfshin edhe gruan e tij, sfidohet n\u00eb fund t\u00eb shfaqjes, kur Torvaldi kupton se nuk mund t\u00eb b\u00ebj\u00eb asgj\u00eb p\u00ebr t\u00eb ndalur Nor\u00ebn q\u00eb t\u00eb largohet. &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;<strong>&nbsp;&nbsp;<\/strong>Ajo \u00ebsht\u00eb simbol i gruas q\u00eb lufton p\u00ebr barazi dhe nis rrug\u00ebtimin drejt vet\u00ebp\u00ebrmbushjes. Nora e nisi at\u00eb udh\u00ebtim n\u00eb vitin 1879 dhe si\u00e7 thot\u00eb dramaturgia britanike Zinnie Harris \u2018&#8230;\u00ebsht\u00eb detyra jon\u00eb q\u00eb ta vazhdojm\u00eb\u2019.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nga Gladiola JORBUS \u00a0Kur flasim p\u00ebr feminiz\u00ebm, natyrsh\u00ebm na vijn\u00eb nd\u00ebr mend emra si Virginia Woolf apo Simone de Beauvoir, por nuk duhet l\u00ebn\u00eb pa p\u00ebrmendur dramaturgu norvegjez Henrik Ibsen (edhe pse n\u00eb nj\u00eb kongres t\u00eb grave, ka th\u00ebn\u00eb se nuk ishte feminist), i cili me gjenerimin e ideve q\u00eb p\u00ebrcolli p\u00ebrmes vepr\u00ebs s\u00eb tij [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":28192,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_robots_primary_cat":"","_seopress_titles_title":"","_seopress_titles_desc":"","_seopress_robots_index":"","footnotes":""},"categories":[2,12],"tags":[],"class_list":["post-28191","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualitet","category-opinione"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/28191","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=28191"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/28191\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":28194,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/28191\/revisions\/28194"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/28192"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=28191"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=28191"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=28191"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}