{"id":27425,"date":"2020-11-12T18:51:19","date_gmt":"2020-11-12T17:51:19","guid":{"rendered":"http:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=27425"},"modified":"2020-11-12T18:51:19","modified_gmt":"2020-11-12T17:51:19","slug":"nga-historia-e-komunitetit-shqiptaro-amerikan-dhe-marredheniet-shqiptaro-kineze","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=27425","title":{"rendered":"NGA HISTORIA E KOMUNITETIT SHQIPTARO-AMERIKAN DHE MARR\u00cbDH\u00cbNIET SHQIPTARO-KINEZE"},"content":{"rendered":"\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/Mario-Biaggi-Gjon-Gjinaj-Tonin-Mirakaj-Mario-Biaggi-Lume-Juka.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-27426\" width=\"575\" height=\"434\" srcset=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/Mario-Biaggi-Gjon-Gjinaj-Tonin-Mirakaj-Mario-Biaggi-Lume-Juka.jpg 554w, https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/Mario-Biaggi-Gjon-Gjinaj-Tonin-Mirakaj-Mario-Biaggi-Lume-Juka-300x226.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 575px) 100vw, 575px\" \/><figcaption><em>\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0Shqiptaro-amerikan\u00ebt n\u00eb takim me ish-kongresistin amerikan Mario Biaggi, nga e majta n\u00eb t\u00eb djatht\u00ebn, Janar, 1974: Gjon Gjinaj, Tonin Mirakaj, Kongresisti Mario Biaggi, Lume Juka, Nikoll Vneshtaj, Dr. Mons. Zef Oroshi, Frank Shkreli, Fran Sokoli dhe Anton Syku.<\/em><\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>Nga Frank Shkreli<\/p>\n\n\n\n<p>Ishte fillimi i 1970-ave. Bota ishte e ndar\u00eb n\u00eb dy kampe politiko-ushtarake, at\u00eb t\u00eb komunizmit lindor dhe Per\u00ebndimit demokratik. Por kishte filluar edhe periudha e \u201cd\u00e9tente-\u00ebs\u201d, midis Shteteve t\u00eb Bashkuara dhe Bashkimit Sovjetik \u2013 nj\u00eb politik\u00eb kjo uljesh t\u00eb tensioneve midis dy pal\u00ebve \u2013 nj\u00eb politik\u00eb q\u00eb erdhi duke u forcuar me vizit\u00ebn e ish-presidentit amerikan Ri\u00e7ard Nikson n\u00eb Mosk\u00eb dhe takimit t\u00eb tij me udh\u00ebheqsin komunist sovjetik, Leonid Brezhnev, n\u00eb Maj t\u00eb vitit 1972. &nbsp;Nd\u00ebrkoh\u00eb kishte filluar edhe thyerja e akullit n\u00eb marr\u00ebdh\u00ebniet midis Washingtonit dhe Kin\u00ebs komuniste me vizit\u00ebn e Presidentit Nikson n\u00eb Kin\u00eb n\u00eb Janar t\u00eb vitit 1972. &nbsp;Kjo vizit\u00eb sh\u00ebnoi gjithashtu nj\u00eb k\u00ebthes\u00eb me r\u00ebnd\u00ebsi n\u00eb marr\u00ebdh\u00ebniet strategjiko-diplomatike midis Shteteve t\u00eb Bashkuara dhe Kin\u00ebs komuniste duke kulminuar, eventualisht, n\u00eb vendosjen e marr\u00ebdh\u00ebnieve zyrtare diplomatike midis dy vendeve, n\u00eb Janar t\u00eb vitit 1979.<\/p>\n\n\n\n<p>P\u00ebrball gjith\u00eb k\u00ebtyre l\u00ebvizjeve diplomatike t\u00eb Shteteve t\u00eb Bashkuara me dy qendrat kryesore t\u00eb komunizmit bot\u00ebror, komuniteti shqiptaro-amerikan n\u00eb at\u00eb koh\u00eb ishte, natyrisht, i shqet\u00ebsuar dhe shum\u00eb i interesuar p\u00ebr gj\u00ebndjen n\u00eb Shqip\u00ebrin\u00eb komuniste t\u00eb asaj kohe dhe se si t\u00eb gjitha ato l\u00ebvizje diplomatike midis Amerik\u00ebs dhe dy qendrave kryesore komuniste t\u00eb bot\u00ebs &#8212; sidomos me Kin\u00ebn komuniste, deri at\u00ebher\u00eb aleate e ngusht\u00eb e Shqip\u00ebris\u00eb \u2013 do t\u00eb afektonin zhvillimet n\u00eb Shqip\u00ebrin\u00eb komuniste.<\/p>\n\n\n\n<p>Si p\u00ebrfundim i k\u00ebtyre shqet\u00ebsimeve t\u00eb komunitetit, m\u00eb kujtohet nj\u00eb nd\u00ebr takimet e para me kongresmenin e zon\u00ebs ton\u00eb elektorale t\u00eb asaj kohe n\u00eb Bronks, Mario Biaggi-n, n\u00eb fillim t\u00eb viteve 1970-a. Q\u00ebllimi ishte p\u00ebr t\u00eb m\u00ebsuar m\u00eb shum\u00eb se \u00e7\u2019mendonte ai dhe Kongresi, n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi, mbi ato zhvillime n\u00eb marr\u00ebdh\u00ebniet midis Shteteve t\u00eb Bashkuara dhe dy fuqive t\u00eb m\u00ebdha komuniste dhe si k\u00ebto l\u00ebvizje mund t\u00eb afektonin vendet satelite t\u00eb tyre, p\u00ebrfshir\u00eb Shqip\u00ebrin\u00eb.&nbsp; M\u00eb kujtohet se ish-kongresmeni Biaggi qe treguar shum\u00eb i interesuar p\u00ebr gj\u00ebndjen n\u00eb Shqip\u00ebri, p\u00ebr t\u00eb cil\u00ebn dukej se ishte i mir\u00eb-informuar dhe nj\u00ebkoh\u00ebsisht ofroi bashkpunimin e tij dhe ndihm\u00ebn p\u00ebr t\u00eb informuar Kongresin mbi situat\u00ebn n\u00eb Shqip\u00ebri. &nbsp;Kongresmeni&nbsp; Biaggi ishte kund\u00ebr p\u00ebrmir\u00ebsimit t\u00eb marr\u00ebdh\u00ebnieve t\u00eb Washingtonit me bot\u00ebn komuniste \u2013 ashtu si\u00e7 ishin edhe shum\u00eb kongresmen\u00eb t\u00eb tjer\u00eb t\u00eb dy partive politike \u2013 p\u00ebr derisa ato vende shkelin brutalisht t\u00eb drejtat baz\u00eb t\u00eb qytetar\u00ebve t\u00eb vet dhe t\u00eb &nbsp;&nbsp;vendeve t\u00eb tjera satelite t\u00eb tyre, si\u00e7 ishte Shqip\u00ebria.&nbsp; Pas nj\u00eb takimi n\u00eb Nju Jork me nj\u00eb grup nga komuniteti i at\u00ebher\u00ebsh\u00ebm shqiptaro-amerikan, kongresmeni Mario Biaggi, me t\u2019u k\u00ebthyer n\u00eb Washington b\u00ebri nj\u00eb deklarat\u00eb t\u00eb fort\u00eb kund\u00ebr p\u00ebrmir\u00ebsimit t\u00eb marr\u00ebdh\u00ebnieve t\u00eb Washingtonit me Kin\u00ebn komuniste, duke kritikuar, nj\u00ebkoh\u00ebsisht, edhe marr\u00ebdh\u00ebniet e Kin\u00ebs komuniste me regjimin e Enver Hoxh\u00ebs.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cZoti Kryetar\u201d \u2013 iu drejtua ai Kongresit \u2013 \u201cJan\u00eb disa q\u00eb thon\u00eb se n\u00eb vitin 1970 e mbas duhet t\u00eb jet\u00eb koha p\u00ebr uljen e tensioneve midis Shteteve t\u00eb Bashkuara dhe Kin\u00ebs komuniste.&nbsp; Ata thon\u00eb se duhet t\u00eb jemi miq me ta, t\u00eb treg\u00ebtojm\u00eb dhe t\u2019i lejojm\u00eb ata q\u00eb t\u00eb p\u00ebrhapin influenc\u00ebn e tyre komuniste kudo n\u00eb bot\u00eb\u2026Z. Kryetar, un\u00eb i them jo k\u00ebsaj politike pajtuese. &nbsp;Un\u00eb nuk d\u00ebshiroj asnj\u00eb t\u00eb mir\u00eb nga nj\u00eb miq\u00ebsi me nj\u00eb shtet, i cili vazhdon t\u00eb zbatoj\u00eb nj\u00eb politik\u00eb t\u00eb dominimit bot\u00ebror komunist. &nbsp;Sot p\u00ebr sot, vet\u00ebm tri shtete jan\u00eb n\u00ebn influenc\u00ebn e Kin\u00ebs s\u00eb kuqe.&nbsp; Nj\u00eb nd\u00ebr k\u00ebto shtete \u00ebsht\u00eb Shqip\u00ebria\u201d, u ka th\u00ebn\u00eb kongresmeni Mario Biaggi koleg\u00ebve t\u00eb tij ligjven\u00ebs amerikan\u00eb.&nbsp; \u201cN\u00ebqoftse regjimi komunist dhe zbatimi i ligjit n\u00eb Shqip\u00ebri jan\u00eb nj\u00eb shemb\u00ebll p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb ne se \u00e7far\u00eb do t\u00eb ndodhte n\u00ebqoftse Kina e kuqe do t\u00eb lejohej t\u00eb p\u00ebrhapte influenc\u00ebn e saj politike dhe ideologjike edhe n\u00eb shtete t\u00eb tjera, un\u00eb besoj se at\u00ebher\u00eb Amerika do t\u2019i d\u00ebnonte ata popuj drejt\u00eb ferrit n\u00eb tok\u00eb\u201d, ka thek\u00ebsuar Biaggi n\u00eb deklarat\u00ebn e tij n\u00eb Kongresin amerikan n\u00eb fillim t\u00eb viteve 1970-ave.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb fjalimin e tij, kongresmeni Biaggi ka folur p\u00ebr munges\u00ebn e lirive baz\u00eb n\u00ebn regjimin komunist n\u00eb Shqip\u00ebri si dhe p\u00ebr v\u00ebshtirsit\u00eb e m\u00ebdha me t\u00eb cilat p\u00ebrballeshin shqiptaro-amerikan\u00ebt \u2013 shum\u00eb prej t\u00eb cil\u00ebve jetonin n\u00eb zon\u00ebn e tij elektorale n\u00eb Bronks \u2013 p\u00ebr t\u00eb kontaktuar me familjar\u00ebt e tyre n\u00eb atdhe, p\u00ebrfshir\u00eb pengesat, madje edhe p\u00ebr t\u00eb d\u00ebrguar e marr\u00eb letra nga Shqip\u00ebria.&nbsp; Ai pat folur gjithashtu edhe p\u00ebr ligjin kund\u00ebr fes\u00eb, vrasjen dhe internimin e shum\u00eb klerikhve due kund\u00ebrshtar\u00ebve t\u00eb regjimit si dhe mbylljen ddhe shkat\u00ebrrimin e kishave dhe t\u00eb xhamive, an\u00eb e mban\u00eb vendit, duke e shpallur veten si vendi i par\u00eb ateist n\u00eb bot\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>Pasi num\u00ebroi nj\u00eb num\u00ebr shkeljesh t\u00eb t\u00eb drejtave t\u00eb njeriut nga regjimi komunist n\u00eb Shqip\u00ebri &#8212; nj\u00eb vend i lidhur ngusht me Kin\u00ebn komuniste n\u00eb at\u00eb koh\u00eb &#8212; kongresmeni Biaggi, iu drejtuar koleg\u00ebve t\u00eb tij duke th\u00ebn\u00eb se, akte t\u00eb tilla t\u00eb dhun\u00ebshme dhe shkeljeve&nbsp; t\u00eb r\u00ebnda t\u00eb drejtave baz\u00eb t\u00eb njeriut, si k\u00ebto n\u00eb Shqip\u00ebrin\u00eb komuniste aleate t\u00eb Kin\u00ebs \u2013 \u201cNuk jan\u00eb tipike t\u00eb nj\u00eb vendi q\u00eb k\u00ebrkon paq\u00eb nd\u00ebrkomb\u00ebtare dhe miq\u00ebsi, por jan\u00eb tipike t\u00eb vendeve ku mbret\u00ebron doktrina e llojit t\u00eb komunizmit kinez.\u201d &nbsp;Duke folur p\u00ebr Shqip\u00ebrin\u00eb e at\u00ebhershme, ai ka thek\u00ebsuar se, \u201cNe nuk kemi marr\u00ebdh\u00ebnie diplomatike me regjimin e Shqip\u00ebris\u00eb dhe me u then\u00eb t\u00eb drejt\u00ebn, un\u00eb as nuk mendoj se duhet t\u00eb kemi marr\u00ebdh\u00ebnie me at\u00eb regjim.\u201d&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Me at\u00eb rast, kongresmeni Mario Biaggi i ka b\u00ebr\u00eb thirje Kongresit Amerikan, \u201cSe n\u00ebqoftse duam t\u00eb ndalojm\u00eb krijimin e Shqip\u00ebrive t\u00eb tjera dhe t\u00eb ndalojm\u00eb q\u00eb edhe popuj t\u00eb tjer\u00eb t\u00eb bien n\u00ebn kethetrat e tiranive t\u00eb tilla t\u00eb tipit kinez, at\u00ebher\u00eb ne duhet t\u00eb ndalojm\u00eb gjith\u00eb treg\u00ebtin\u00eb dhe shk\u00ebmbimin e t\u00eb dh\u00ebnave, derisa ata t\u00eb sigurojn\u00eb t\u00eb drejtat e njeriut dhe zbatimin e tyre, udh\u00ebtimin e lir\u00eb dhe lirin\u00eb e fes\u00eb\u201d, ka th\u00ebn\u00eb nd\u00ebr t\u00eb tjera, ish-kongresmeni amerikan Mario Biaggi n\u00eb fjalimin e tij para Dhom\u00ebs s\u00eb P\u00ebrfaqsuesve t\u00eb Kongresit amerikan, n\u00eb fillim t\u00eb 1970-ave, nd\u00ebrsa ka folur mbi marr\u00ebdh\u00ebniet e Kin\u00ebs me Shtetet e Bashkuara dhe me Shqip\u00ebrin\u00eb, si aleate e ngusht\u00eb, satelite besnike e Kin\u00ebs s\u00eb Mao Tse Tung-ut \u2013 pas nj\u00eb takimi q\u00eb kishte zhvilluar n\u00eb Nju Jork me nj\u00eb grup shqiptaro-amerikan\u00ebsh.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>Pothuaj 50-vjet nga vizita e ish-presidentit t\u00eb Shteteve t\u00eb Bashkuara Ri\u00e7ard Nikson n\u00eb Kin\u00eb, Kryediplomati aktual i Shteteve t\u00eb Bashkuara, Mike Pompeo ka deklaruar ver\u00ebn q\u00eb kaloi se marr\u00ebdh\u00ebniet me Kin\u00ebn kan\u00eb d\u00ebshtuar dhe se, \u201cN\u00ebqoftse bota e lir\u00eb nuk ndryshon Kin\u00ebn Komuniste, at\u00ebher\u00eb ajo sigurisht q\u00eb do na ndryshoj\u00eb ne\u201d dhe ka b\u00ebr\u00eb thirrje p\u00ebr nj\u00eb grupim vendesh q\u00eb mendojn\u00eb si ne, me q\u00ebllim q\u00eb t\u00eb p\u00ebrballemi me k\u00ebt\u00eb sfid\u00eb, ka th\u00ebn\u00eb ai.<\/p>\n\n\n\n<p>Nd\u00ebrkaq, edhe Shqip\u00ebria e sot\u00ebme ka nevoj\u00eb p\u00ebr nj\u00eb reflektim t\u00eb thell\u00eb t\u00eb marr\u00ebdh\u00ebnieve t\u00eb saja \u2013 30-vjet post-komuniz\u00ebm &#8212; me vende dhe udheheq\u00ebs autoritar\u00eb e diktatorial\u00eb q\u00eb Tirana zyrtare i konsideron sot si \u201cstrategjik\u00eb\u201d p\u00ebr interesat e Shqip\u00ebris\u00eb, para se ata \u201cmiq\u00eb\u201d t\u00eb m\u00ebdhej, t\u00eb njohur si autoritar\u00eb bot\u00ebrisht, ta k\u00ebthejn\u00eb Shqip\u00ebrin\u00eb post-komuniste n\u00eb nj\u00eb model t\u00eb tyre t\u00eb qeverisjes.<\/p>\n\n\n\n<p>Frank Shkreli<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nga Frank Shkreli Ishte fillimi i 1970-ave. Bota ishte e ndar\u00eb n\u00eb dy kampe politiko-ushtarake, at\u00eb t\u00eb komunizmit lindor dhe Per\u00ebndimit demokratik. Por kishte filluar edhe periudha e \u201cd\u00e9tente-\u00ebs\u201d, midis Shteteve t\u00eb Bashkuara dhe Bashkimit Sovjetik \u2013 nj\u00eb politik\u00eb kjo uljesh t\u00eb tensioneve midis dy pal\u00ebve \u2013 nj\u00eb politik\u00eb q\u00eb erdhi duke u forcuar me [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":27426,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_robots_primary_cat":"","_seopress_titles_title":"","_seopress_titles_desc":"","_seopress_robots_index":"","footnotes":""},"categories":[2,5],"tags":[],"class_list":["post-27425","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualitet","category-diaspora"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27425","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=27425"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27425\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":27427,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27425\/revisions\/27427"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/27426"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=27425"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=27425"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=27425"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}