{"id":27362,"date":"2020-11-03T10:36:22","date_gmt":"2020-11-03T09:36:22","guid":{"rendered":"http:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=27362"},"modified":"2020-11-03T10:36:22","modified_gmt":"2020-11-03T09:36:22","slug":"ndergjegjja","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=27362","title":{"rendered":"ND\u00cbRGJEGJJA"},"content":{"rendered":"\n<div class=\"wp-block-image is-style-rounded\"><figure class=\"alignleft size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2017\/04\/Qani-osmani.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-13730\" width=\"251\" height=\"247\" srcset=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2017\/04\/Qani-osmani.jpg 448w, https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2017\/04\/Qani-osmani-300x295.jpg 300w, https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2017\/04\/Qani-osmani-70x70.jpg 70w\" sizes=\"auto, (max-width: 251px) 100vw, 251px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p><strong>Nga Qani\u00a0 Osmani<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>P\u00ebr nd\u00ebrgjegjen dhe funksionin e saj \u00ebsht\u00eb folur dhe diskutuar shum\u00eb. Nj\u00eb nga problemet aktuale me t\u00eb cilin ajo ndeshet, \u00ebsht\u00eb kriza n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn jeton sot. Mjerisht ajo sot shpesh p\u00ebrdoret vet\u00ebm si term p\u00ebr t\u00eb justifikuar \u00e7do lloj mbrapshtie duke u shprehur me: nd\u00ebrgjegjja m\u00eb thot\u00eb&#8230;, veproj sipas nd\u00ebrgjegjes&#8230;, nuk m\u00eb vret nd\u00ebrgjegjja&#8230;etj.<\/p>\n\n\n\n<p>P\u00ebr natyr\u00ebn, konceptin dhe funksionin e nd\u00ebrgjegjes, fillozof\u00ebt kan\u00eb debatuar me qindra vjet. Sipas disa shkrimeve, Sokrati m\u00eb shum\u00eb preferonte vdekjen sesa rrjedh\u00ebn me t\u00eb cil\u00ebn do ta tradhtonte nd\u00ebrgjegjen e tij duke b\u00ebr\u00eb kompromis me t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebn. Pra k\u00ebtu shihet qart\u00eb se \u00e7far\u00eb r\u00ebnd\u00ebsie ka pasur dhe ka nd\u00ebrgjegjja jo vet\u00ebm p\u00ebr filozof\u00ebt, por p\u00ebr mbar\u00eb qeniet njer\u00ebzore.<\/p>\n\n\n\n<p>Sipas Fjalorit t\u00eb gjuh\u00ebs s\u00eb sotme shqipe <strong>\u201cnd\u00ebrgjegja \u00ebsht\u00eb ndjenj\u00eb vetjake e p\u00ebrgjegj\u00ebsis\u00eb morale p\u00ebr sjelljen e veprimet p\u00ebrpara t\u00eb tjer\u00ebve ose shoq\u00ebris\u00eb; q\u00ebndrim i drejt\u00eb e i ndersh\u00ebm n\u00eb pun\u00eb apo n\u00eb nj\u00eb veprimtari, q\u00eb niset nga kjo ndjenj\u00eb\u201d.<\/strong> Pra, nd\u00ebrgjegja \u00ebsht\u00eb nj\u00eb prej kategorive morale q\u00eb gjen\u00eb vend thuajse n\u00eb \u00e7do bised\u00eb, n\u00eb shum\u00eb nd\u00ebrveprime njer\u00ebzore, nj\u00eb vler\u00eb q\u00eb stolis \u00e7do fjalor t\u00eb etik\u00ebs dhe filozofis\u00eb; nj\u00eb <strong>\u201cfrym\u00eb\u201d<\/strong> kjo q\u00eb e mban gjall\u00eb njer\u00ebzill\u00ebkun te \u00e7do qenie humane, q\u00eb e mban n\u00eb piedestal njeriun, q\u00eb n\u00ebse \u00ebsht\u00eb e gjall\u00eb s\u2019e l\u00eb at\u00eb t\u00eb rrokulliset n\u00eb humner\u00ebn e pafundme t\u00eb pacip\u00ebsis\u00eb, n\u00eb theqafje t\u00eb pakthim.<\/p>\n\n\n\n<p>Nd\u00ebrgjegjja \u00ebsht\u00eb shkatht\u00ebsi e vet\u00ebgjykimit, madje edhe pa t\u00eb th\u00ebn\u00eb di\u00e7ka t\u00eb tjer\u00ebt, mjedisi, pa veprimin e agjens\u00ebve t\u00eb jasht\u00ebm. \u00cbsht\u00eb forc\u00eb e vet\u00ebllogaris\u00eb. \u00cbsht\u00eb autoritet i vet\u00ebpeshimit, i matjes s\u00eb veprave vetjake por edhe t\u00eb tjer\u00ebve, \u00ebsht\u00eb sens i empatis\u00eb. Ashtu si\u00e7 \u00ebsht\u00eb shprehur shkrimtari i njohur francez Viktor Hygo, <strong>\u201c\u00ebsht\u00eb drejt\u00ebsia m\u00eb e p\u00ebrsosur\u201d,<\/strong> Sipas Tolstojit <strong>\u201cbrenda nesh ekziston drita hyjnore, q\u00eb quhet nd\u00ebrgjegje\u201d.<\/strong>Themeluesi i Indis\u00eb s\u00eb pavarur Mahatma Gandi nj\u00eb radh\u00eb ishte shprehur se <strong>\u201cekziston nj\u00eb gjykat\u00eb m\u00eb e lart\u00eb se \u00e7do gjykat\u00eb tjet\u00ebr, e ajo \u00ebsht\u00eb nd\u00ebrgjegjja\u201d.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;Nd\u00ebrgjegjja \u00ebsht\u00eb nj\u00eb z\u00eb i brendsh\u00ebm q\u00eb b\u00ebn gjykime p\u00ebr vendimet dhe veprimet e personit, q\u00eb i afirmon apo i refuzon t\u00eb nj\u00ebjtat, q\u00eb k\u00ebrkon p\u00ebrgjegj\u00ebsi, q\u00eb akuzon, q\u00eb e b\u00ebn njeriun ta nd\u00ebshkoj\u00eb vetveten, q\u00eb njeriut ia tregon t\u00eb mir\u00ebn dhe t\u00eb keqen. Kjo ndjenj\u00eb e padukshme dhe misterioze brenda njeriut, i ndihmon mendjes dhe zemr\u00ebs q\u00eb ta gjej\u00eb rrug\u00ebn e drejt\u00eb, shprehur me fjalorin e teknologjis\u00eb \u00ebsht\u00eb nj\u00eb navigues n\u00eb rrug\u00ebt apo uj\u00ebrat e pafundme t\u00eb jet\u00ebs.<\/p>\n\n\n\n<p>Nd\u00ebrgjegjja \u00ebsht\u00eb ndjenj\u00eb e p\u00ebrgjegj\u00ebsis\u00eb, \u00ebsht\u00eb nj\u00eb mekaniz\u00ebm i mbjellur te njeriu, nj\u00eb ndjenj\u00eb e shent\u00eb. Jan\u00eb dy orientues q\u00eb i b\u00ebjn\u00eb drit\u00eb njeriut n\u00eb rrug\u00ebtimin e tij t\u00eb jet\u00ebs, <strong>\u201carsyeja\u201d<\/strong> dhe <strong>\u201cnd\u00ebrgjegjja\u201d.<\/strong> Njeriu vendimet i merr duke i matur me peshoren e mendjes dhe duke i kaluar n\u00ebp\u00ebr filtrin e nd\u00ebrgjegjes. Ajo nd\u00ebrlidhet edhe me fen\u00eb, sepse feja synon q\u00eb ta mbaj\u00eb aktive vazhdimisht nd\u00ebrgjegjen. Dikush shum\u00eb bukur, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb lakonike ka pohuar se nd\u00ebrgjegja \u00ebsht\u00eb Zoti vet\u00eb brenda nesh! E n\u00ebse pra njeriu sillet n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb pand\u00ebrgjegjshme do t\u00eb thot\u00eb se i ka lar\u00eb duart me t\u00eb Madhin, se litari hyjnor p\u00ebr t\u00eb \u00ebsht\u00eb nj\u00eb gj\u00eb e panjohur, i \u00ebsht\u00eb k\u00ebputur lidhja me hyjnoren.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb k\u00ebt\u00eb drejtim parashtrohet edhe pyetja a ka edhe njer\u00ebz me nd\u00ebrgjegje t\u00eb fjetur, t\u00eb bllokuar apo t\u00eb vdekur? Po, edhe at\u00eb shum\u00eb. Njer\u00ebz q\u00eb s\u2019japin pes\u00eb pare p\u00ebr norma, rregulla, q\u00eb shkelin mbi vlerat si t\u00eb shkelin mbi llo\u00e7, pa i vrar\u00eb nd\u00ebrgjegjja. K\u00ebta jan\u00eb kategoria e <strong>\u201ct\u00eb gjall\u00ebve t\u00eb vdekur\u201d<\/strong>. K\u00ebta b\u00ebhen m\u00eb t\u00eb rreziksh\u00ebm kur gjejn\u00eb pandan\u00ebt e vet, kur shumohen, kur gjejn\u00eb bashk\u00ebmendimtar\u00eb, kur unifikohen me rac\u00ebn e t\u00eb pacip\u00ebve dhe at\u00ebher\u00eb gjenerojn\u00eb nj\u00eb klim\u00eb t\u00eb tmerit, imoralitetit, t\u00eb kataklizm\u00ebs, t\u00eb ferrit qysh n\u00eb k\u00ebt\u00eb bot\u00eb. Ky lloj njer\u00ebzish t\u00eb b\u00ebjn\u00eb ta humb\u00ebsh optimizmin, besimin p\u00ebr t\u00eb nes\u00ebrmen e mir\u00eb, krijojn\u00eb nj\u00eb re t\u00eb zez\u00eb q\u00eb shkon duke na pllakosur t\u00eb gjith\u00ebve. K\u00ebta jan\u00eb t\u00eb pand\u00ebrgjegjshmit.<\/p>\n\n\n\n<p>Karakteristik e njer\u00ebzve t\u00eb pand\u00ebrgjegjsh\u00ebm \u00ebsht\u00eb se jan\u00eb me perde, nd\u00ebrsa t\u00eb nd\u00ebrgjegjshmit jan\u00eb ato njer\u00ebz q\u00eb mbajn\u00eb n\u00ebn kontroll egon, egoizmin, agresivitetin, pasionet, t\u00eb gjitha djall\u00ebzit\u00eb, lista e t\u00eb cilave \u00ebsht\u00eb shum\u00eb e gjat\u00eb, sepse edhe engj\u00eblli edhe djalli gjenden brenda tek i gjalli. N\u00eb fakt\u00eb edhe nuk \u00ebsht\u00eb aq e leht\u00eb t\u00eb jesh i nd\u00ebrgjegjsh\u00ebm, sepse k\u00ebrkon luft\u00eb me t\u00eb gjitha fuqit\u00eb negative, luft\u00eb me vet\u00ebveten, me forcat q\u00eb duan t\u00eb prishin rendin n\u00eb bot\u00eb, n\u00eb horizont. Nda\u00e7 b\u00ebru i nd\u00ebrgjegjsh\u00ebm nda\u00e7 jeto pa t\u00eb, p\u00ebr vete e ke! Natyrisht edhe p\u00ebr shoq\u00ebrin\u00eb, por pa nd\u00ebrgjegje, para se gjithash ia g\u00ebrryen varrin vetes me duart e tua, varrosesh p\u00ebr s\u00eb gjalli, vet\u00ebvarrosesh. Varrosesh p\u00ebr s\u00eb pari her\u00eb, para se t\u00eb t\u00eb varros\u00eb populli, shoqnia. Mes tjerash, p\u00ebr t\u00eb konstatuar n\u00ebse nj\u00eb njeri ka nd\u00ebrgjegje ose jo mund t\u00eb kuptoni nga sjellja q\u00eb ka ndaj njer\u00ebzve q\u00eb i ka m\u00eb posht\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>P\u00ebrfundimisht, mund t\u00eb themi se nd\u00ebrgjegjja si vet\u00ebdije, si <strong>\u201cd\u00ebshmim i zemr\u00ebs\u201d<\/strong> \u00ebsht\u00eb nj\u00eb vler\u00eb univerzale, nuk \u00ebsht\u00eb n\u00eb monopolin e asnj\u00eb doktrine, ideologjie, kombi apo feje, at\u00eb e gjejm\u00eb edhe te \u00e7do qenie njer\u00ebzore q\u00eb ka ruajtur&nbsp; natyrshm\u00ebrin\u00eb t\u00eb paprishur. Ajo s\u2019ka t\u00eb b\u00ebj\u00eb fare me nivelin dituror, as me statusin social. Ajo ka nj\u00eb fuqi manjetike q\u00eb i b\u00ebn p\u00ebr vete njer\u00ebzit, t\u00ebrheq duartrokitje, madje edhe lot\u00eb. Refleksionet e saj i gjejm\u00eb n\u00eb parahistori, n\u00eb librat e shenjt\u00eb, n\u00eb aktualitet. Pa kultur\u00eb e pa z\u00eb t\u00eb gjall\u00eb t\u00eb nd\u00ebrgjegjes s\u2019ka as arsim, s\u2019ka jet\u00eb e as shoq\u00ebri t\u00eb sh\u00ebndosh\u00eb. Pand\u00ebrgjegj\u00ebsia t\u00eb humb gjith\u00e7ka, autoritet, post, fam\u00eb, t\u00eb b\u00ebn jet\u00ebn t\u00eb hidhur si pelini, t\u00eb \u00e7on t\u00eb futesh n\u00eb biruc\u00eb t\u00eb miut, t\u00eb b\u00ebn t\u00eb urresh vet\u00ebveten. Nd\u00ebrgjegjja \u00ebsht\u00eb reagimi yn\u00eb ndaj vetvetes. Ajo \u00ebsht\u00eb z\u00ebri i <strong>\u201cunit\u201d<\/strong> ton\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb, i cili na th\u00ebret t\u2019i kthehemi vet\u00ebvetes dhe t\u00eb jetojm\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb plot\u00eb e harmonike. Nd\u00ebrgjegjja nuk mund t\u00eb g\u00ebnjehet mbi t\u00eb mir\u00ebn e t\u00eb keqen. Ajo \u00e7far\u00eb ajo urdh\u00ebron \u00ebsht\u00eb gjithmon\u00eb e mira morale q\u00eb nuk falimenton.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nga Qani\u00a0 Osmani P\u00ebr nd\u00ebrgjegjen dhe funksionin e saj \u00ebsht\u00eb folur dhe diskutuar shum\u00eb. Nj\u00eb nga problemet aktuale me t\u00eb cilin ajo ndeshet, \u00ebsht\u00eb kriza n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn jeton sot. Mjerisht ajo sot shpesh p\u00ebrdoret vet\u00ebm si term p\u00ebr t\u00eb justifikuar \u00e7do lloj mbrapshtie duke u shprehur me: nd\u00ebrgjegjja m\u00eb thot\u00eb&#8230;, veproj sipas nd\u00ebrgjegjes&#8230;, nuk [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":13730,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_robots_primary_cat":"","_seopress_titles_title":"","_seopress_titles_desc":"","_seopress_robots_index":"","footnotes":""},"categories":[2,12],"tags":[],"class_list":["post-27362","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualitet","category-opinione"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27362","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=27362"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27362\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":27363,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27362\/revisions\/27363"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/13730"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=27362"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=27362"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=27362"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}