{"id":27227,"date":"2020-10-16T16:36:13","date_gmt":"2020-10-16T14:36:13","guid":{"rendered":"http:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=27227"},"modified":"2020-10-16T16:36:13","modified_gmt":"2020-10-16T14:36:13","slug":"gjuetia-e-shtrigave","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=27227","title":{"rendered":"Gjuetia e shtrigave"},"content":{"rendered":"\n<div class=\"wp-block-image is-style-rounded\"><figure class=\"alignleft size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"180\" height=\"280\" src=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/Gladiola-Jorbus.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-23478\"\/><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p><strong>Nga Gladiola Jorbus<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Shtrigat i imagjinojm\u00eb si plaka t\u00eb sh\u00ebmtuara, t\u00eb k\u00ebrrusura q\u00eb ngjallin frik\u00eb. Gjithmon\u00eb atyre u \u00ebsht\u00eb asociuar elementi djall\u00ebzor.<br><br>N\u00eb Evrop\u00eb, para se kisha e krishter\u00eb t\u00eb kishte nj\u00eb form\u00eb organizimi, shtriga kishte nj\u00eb tjet\u00ebr kuptim. Ajo konsiderohej nj\u00eb krijes\u00eb e bukur, e zgjuar dhe me aft\u00ebsi sh\u00ebruese. Besimi i saj mb\u00ebshtetej n\u00eb respektin p\u00ebr natyr\u00ebn, p\u00ebr H\u00ebn\u00ebn, p\u00ebr Diellin, p\u00ebr gjallesat e p\u00ebr pyllin. Shtrigat kishin dijeni mbi ndryshimet e motit, t\u00eb stin\u00ebve etj., pra ato s\u2019kishin asnj\u00eb lidhje me Qoft\u00eblargun, si\u00e7 u lejua m\u00eb von\u00eb t\u00eb besohej nga krisht\u00ebrimi.<br><br>Konflikti me to lindi rreth Mesjet\u00ebs, kur hierarkia e krishter\u00eb hodhi posht\u00eb \u00e7do lloj besimi pagan si dhe r\u00ebnd\u00ebsin\u00eb q\u00eb kishin grat\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb sistem. Shtrigat e asaj kohe, as q\u00eb e njihnin ekzistencen e Satanait.<\/p>\n\n\n\n<p>Persekutimi q\u00eb lindi ndaj tyre n\u00eb shek. XIV, u shnd\u00ebrrua n\u00eb nj\u00eb kasaphan\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb dhe zgjati deri n\u00eb fund t\u00eb viteve 1700.<br><br>Vrasjet, her\u00eb kryheshin nga fanatizmi i thell\u00eb, her\u00eb nga frika, e her\u00eb nga q\u00ebllime p\u00ebrfitimi. Gjuetia e shtrigave t\u00eb jepte v\u00ebrtet para. N\u00eb shoq\u00ebrin\u00eb moderne bashk\u00ebkohore, shum\u00eb \u00e7\u00ebshtje jan\u00eb deformuar e keqkuptuar, nd\u00ebr to dhe shtrigat, t\u00eb cilat kan\u00eb qen\u00eb nj\u00eb pjes\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme e njer\u00ebzimit.<br><br>Origjina e tyre e ka zanafill\u00ebn para disa mij\u00ebvje\u00e7ar\u00ebsh, kur gruaja nderohej si dhuruese e jet\u00ebs, krijuese e saj dhe i visheshin fuqi mistike. Vizatime t\u00eb lashta, afro 30 mij\u00eb vjet m\u00eb par\u00eb, t\u00eb gjetura n\u00eb disa shpella evropiane, paraqesin nj\u00eb krijes\u00eb, njeri ose zot, me brir\u00eb q\u00eb besohej se ishte nj\u00eb krijes\u00eb magjike.<br><br>Deri n\u00eb fillim t\u00eb shekullit XIV, shtrigat nuk shqet\u00ebsoheshin nga kishat. Ato ishin sh\u00ebruese, p\u00ebrgatisnin barna popullore, p\u00ebrmes vajrave e bim\u00ebve; parashikonin t\u00eb ardhmen p\u00ebrmes gur\u00ebve t\u00eb vegj\u00ebl apo objekteve q\u00eb u visheshin fuqi magjike; pra ishin nj\u00eb koleksion besimesh e bes\u00ebtytnish.<br><br>Shtriga krahasohej me per\u00ebndeshat pagane dhe hyjneshat. Lidhja e shtrig\u00ebs me per\u00ebndesh\u00ebn sqarohet nga Shahrukh Husain (shkrimtare pakistaneze), n\u00eb librin e saj \u201cPer\u00ebndesha\u201d. Paralelisht me h\u00ebn\u00ebn, per\u00ebndesha shfaqet n\u00eb tri forma t\u00eb ndryshme; e virgj\u00ebr \u2013 si h\u00ebna e re, n\u00ebn\u00eb- si h\u00ebna e plot\u00eb dhe plak\u00eb apo shtrig\u00eb e k\u00ebrrusur \u2013 si h\u00ebna n\u00eb fund t\u00eb ciklit t\u00eb saj. Pothuaj n\u00eb t\u00eb gjitha kulturat shfaqet nj\u00eb relat\u00eb midis shtrigave dhe h\u00ebn\u00ebs.<br><br>P\u00ebrsa i p\u00ebrket termit \u201dgjueti shtrigash\u201d, me kalimin e viteve mori nj\u00eb kuptim t\u00eb gjer\u00eb. Ai filloi t\u00eb p\u00ebrdorej n\u00eb politik\u00eb apo n\u00eb rastet kur dikush k\u00ebrkonte nj\u00eb kund\u00ebrshtar medoemos p\u00ebr ta nd\u00ebshkuar, sepse po luftonte p\u00ebr t\u00eb drejt\u00ebn apo t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebn. Kjo gjueti filloi t\u00eb aplikohej dhe n\u00eb Amerik\u00eb rreth viteve 1600, ndryshe njihet me emrin \u201cGjyqi i Salemit\u201d.<br><br>Gjith\u00e7ka filloi n\u00eb fshatin me t\u00eb nj\u00ebjtin em\u00ebr, ku dy vajza t\u00eb reja u s\u00ebmur\u00ebn t\u00eb ndikuara nga historit\u00eb e frikshme t\u00eb magjive dhe shtrig\u00ebrive, t\u00eb cilat ua rr\u00ebfente nj\u00eb skllav i ardhur nga Afrika. T\u00eb dyja vajzat Sarah Gud dhe Sarah Osborn, s\u00eb bashku me skllavin Tituba u akuzuan p\u00ebr shtrig\u00ebri, nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb dhe 150 njer\u00ebz t\u00eb tjer\u00eb u nd\u00ebshkuan me burg bashk\u00eb me ta.<br><br>Histeria shp\u00ebrtheu n\u00eb fshat. Filluan t\u00eb tregoheshin histori qesharake, sikur shiheshin magji e shpirtra kudo. Gjyqi i madh u zhvillua n\u00eb Salem m\u00eb 1692, ku vajzat d\u00ebshmuan kund\u00ebr t\u00eb ashtuquajturave shtriga. Gjithsej 13 gra dhe 6 burra u d\u00ebnuan me vdekje p\u00ebr shtrig\u00ebri. Ato q\u00eb dol\u00ebn t\u00eb gjalla nga burgu u var\u00ebn, nd\u00ebrsa nj\u00ebra q\u00eb s\u2019pranoi asnj\u00eb akuz\u00eb u d\u00ebnua t\u00eb vdiste n\u00ebn pesh\u00ebn e nj\u00eb guri t\u00eb st\u00ebrmadh.<\/p>\n\n\n\n<p>U desh\u00ebn shum\u00eb dhjet\u00ebvje\u00e7ar\u00eb q\u00eb t\u00eb d\u00ebnohej publikisht Gjyqi i Salemit. N\u00eb dit\u00ebt e sotme, shtrigat paralelizohen nj\u00ebfar\u00ebsoj me imazhin e hersh\u00ebm e t\u00eb nderuar q\u00eb kishin n\u00eb lasht\u00ebsi, si qenie t\u00eb devotshme ndaj Natyr\u00ebs dhe N\u00ebn\u00ebs Tok\u00eb.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nga Gladiola Jorbus Shtrigat i imagjinojm\u00eb si plaka t\u00eb sh\u00ebmtuara, t\u00eb k\u00ebrrusura q\u00eb ngjallin frik\u00eb. Gjithmon\u00eb atyre u \u00ebsht\u00eb asociuar elementi djall\u00ebzor. N\u00eb Evrop\u00eb, para se kisha e krishter\u00eb t\u00eb kishte nj\u00eb form\u00eb organizimi, shtriga kishte nj\u00eb tjet\u00ebr kuptim. Ajo konsiderohej nj\u00eb krijes\u00eb e bukur, e zgjuar dhe me aft\u00ebsi sh\u00ebruese. Besimi i saj mb\u00ebshtetej [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":23478,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_robots_primary_cat":"","_seopress_titles_title":"","_seopress_titles_desc":"","_seopress_robots_index":"","footnotes":""},"categories":[2,6,12],"tags":[],"class_list":["post-27227","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualitet","category-kulture","category-opinione"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27227","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=27227"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27227\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":27228,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27227\/revisions\/27228"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/23478"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=27227"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=27227"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=27227"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}