{"id":26114,"date":"2020-06-28T11:10:18","date_gmt":"2020-06-28T09:10:18","guid":{"rendered":"http:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=26114"},"modified":"2020-06-28T11:10:18","modified_gmt":"2020-06-28T09:10:18","slug":"masakrat-serbe-ne-shqiperi-1913","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=26114","title":{"rendered":"MASAKRAT SERBE N\u00cb SHQIP\u00cbRI 1913"},"content":{"rendered":"\n<div class=\"wp-block-image is-style-rounded\"><figure class=\"alignleft size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/nike-gashaj-malesia.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-14722\" width=\"223\" height=\"322\" srcset=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/nike-gashaj-malesia.jpg 300w, https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/nike-gashaj-malesia-208x300.jpg 208w\" sizes=\"auto, (max-width: 223px) 100vw, 223px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nga <strong>Nik\u00eb Gashaj<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u00eb maj 1913 Fuqit\u00eb e M\u00ebdha u k\u00ebrkuan trupave serbe e malazeze t\u00eb t\u00ebrhiqeshin nga Shqip\u00ebria Qendrore dhe Veriore t\u00eb pushtuara prej tyre. Serbia, nga zem\u00ebrimi q\u00eb po humbte portet e Shkodr\u00ebs dhe t\u00eb Durr\u00ebsit, la pas nj\u00eb vazhd\u00eb shkat\u00ebrrimesh gjat\u00eb t\u00ebrheqjes s\u00eb trupave t\u00eb saj. Ashtu q\u00eb n\u00eb shtator 1913 shp\u00ebrtheu nj\u00eb val\u00eb e re mizorish. M\u00eb 20 shtator ushtria serbe mori me vete t\u00eb gjith\u00eb gjedh\u00ebt e Mal\u00ebsis\u00eb s\u00eb Dibr\u00ebs. Barinjt\u00eb u munduan t\u00eb mbroheshin dhe luftuan, por u vran\u00eb t\u00eb gjith\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Serb\u00ebt vran\u00eb gjithashtu dy prij\u00ebs t\u00eb fisit t\u00eb Lum\u00ebs, Mehmet Ademin e Xhafer Elezin, dhe nis\u00ebn t\u00eb pla\u00e7kitnin e t\u00eb digjnin t\u00eb gjith\u00eb fshatrat q\u00eb hasnin gjat\u00eb rrug\u00ebs(dhjet\u00eb). N\u00eb t\u00eb gjith\u00eb k\u00ebta fshatra serb\u00ebt kryen akte masakrash t\u00eb tmerrshme dhe dhunime grash, f\u00ebmij\u00ebsh e pleqsh&#8230; Duke hyr\u00eb n\u00eb fshatrin e Por\u00e7asit, ushtria serbe i nxori t\u00eb gjith\u00eb burrat jasht\u00eb fshatit dhe pastaj d\u00ebrgoi atje grat\u00eb q\u00eb t\u2019u merrnin para si shp\u00ebrblim p\u00ebr lirimin e tyre; burrat e gjor\u00eb i kishin mbyllur n\u00eb xhami, t\u00eb cil\u00ebn e hodh\u00ebn n\u00eb er\u00eb me kat\u00ebr predha. N\u00eb fshatin e Sulpit 73 shqiptar\u00eb p\u00ebsuan nj\u00eb vdekje t\u00eb tmerrshme , kurse 57 t\u00eb tjer\u00eb nga fshati \u00c7olopek u vran\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb sh\u00ebmtuar. Prefekti i Krushev\u00ebs i k\u00ebrkoi ushtris\u00eb serbe haptas q\u00eb t\u00eb digjnin t\u00eb gjitha fshatrat n\u00eb ndodheshin midis Krushev\u00ebs dhe Ohrit.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u00eb nj\u00eb let\u00ebr t\u00eb nj\u00eb ushtari serb , q\u00eb u botua m\u00eb 22 tetor t\u00eb atij viti, thuhet: Nuk kam koh\u00eb t\u2019ju shkruaj gjat\u00eb, por do t\u2019ju tregoj p\u00ebr gj\u00ebrat e tmerrshme q\u00eb po ndodhin k\u00ebtej. Jam tmerruar prej tyre dhe vazhdimisht pyes veten se si mund t\u00eb b\u00ebhet njeriu kaq barbar, sa t\u00eb kryej\u00eb mizori t\u00eb tilla. \u00cbsht\u00eb e tmerrshme. Nuk ma mban t\u00eb them m\u00eb shum\u00eb, por mund t\u2019ju them se Luma (nj\u00eb fshat shqiptar an\u00ebs lumit me t\u00eb nj\u00ebjtin em\u00ebr),&nbsp; nuk ekziston m\u00eb. Nuk kan\u00eb mbetur ve\u00e7se kufoma, pluhur e hi. Ka fshatra me 100, 150 dhe 200 sht\u00ebpi, ku nuk gjendet m\u00eb k\u00ebmb\u00eb njeriu. Njer\u00ebzit i mbledhim n\u00eb tufa me nga dyzet a pes\u00ebdhjet\u00eb vet\u00eb dhe pastaj i shpojm\u00eb me bajoneta deri tek i fundit( Edwin Jacques: Historia e Popullit Shqiptar nga Lasht\u00ebsia deri n\u00eb dit\u00ebte sotme, Carolina, USA, 1995, f. 379).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bie er\u00eb pla\u00e7kitje gjithandej. Oficer\u00ebt u than\u00eb ushtar\u00ebve q\u00eb t\u00eb shkonin n\u00eb Prizren e t\u00eb shisnin gj\u00ebn\u00eb e vjedhur. Gazeta q\u00eb botoi k\u00ebt\u00eb let\u00ebr shtonte: \u201cMiku yn\u00eb na tregon&nbsp; p\u00ebr gj\u00ebra m\u00eb&nbsp; t\u00eb frikshme se k\u00ebto(!), mir\u00ebpo ato jan\u00eb aq t\u00eb tmerrshme dhe sfilit\u00ebse,&nbsp; saq\u00eb preferojm\u00eb t\u00eb mos i botojm\u00eb\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">At\u00eb tetor nj\u00eb ushtri serbe prej 60.000 vet\u00ebsh shkretoi krahinat e Dibr\u00ebs, Strug\u00ebs, Liqenit t\u00eb Ohrit dhe Gollobord\u00ebs n\u00eb Shqip\u00ebrin\u00eb Qendrore, si&nbsp; edhe Gashin, Krasniqin e Valbon\u00ebn n\u00eb veri.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">B. Peel Uillet, nj\u00eb agjent i ndihm\u00ebs amerikane, shkroi nj\u00eb raport rreth v\u00ebzhgimeve t\u00eb tij.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u00eb Shqip\u00ebrin\u00eb Veriore trupat serbe shkat\u00ebrruan nj\u00ebqind fshatra pa paralajm\u00ebrim, pa asnj\u00eb provokim dhe pa kurrfar\u00eb arsyeje&#8230;12.000 sht\u00ebpi u dogj\u00ebn e u hodh\u00ebn n\u00eb er\u00eb, 8.000 bujq u vran\u00eb ose u dogj\u00ebn t\u00eb gjall\u00eb, 125.000 mbet\u00ebn t\u00eb pastreh\u00eb. T\u00eb gjith\u00eb bagtin\u00eb e rr\u00ebmbyen. K\u00ebshtu b\u00ebn\u00eb edhe&nbsp; me drith\u00ebrat e sapokorrura. Bujqit, si kafsh\u00eb t\u00eb p\u00ebrndjekura, merrnin arratin\u00eb p\u00ebr n\u00eb Elbasan, Tiran\u00eb, Shkod\u00ebr e fshatra t\u00eb larg\u00ebt. Tani sa jam kthyer nga nj\u00eb udh\u00ebtim , p\u00ebrmes k\u00ebtyre zonave t\u00eb goditura. Pash\u00eb fshatra t\u00eb rr\u00ebnuar dhe sht\u00ebpi t\u00eb djegura ose t\u00eb hedhura n\u00eb er\u00eb. Pash\u00eb refugjat\u00eb t\u00eb uritur. Pash\u00eb gra e f\u00ebmij\u00eb q\u00eb vdisnin nga uria.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Komisioni Karnegi p\u00ebrmblodhi v\u00ebzhgimet e tij si m\u00eb posht\u00eb:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Trupat e rregullta serbe nuk lan\u00eb gj\u00eb pa b\u00ebr\u00eb, q\u00eb nga dita e par\u00eb kur pushtuan Shqip\u00ebrin\u00eb, me q\u00ebllim q\u00eb t\u2019i detyronin banor\u00ebt t\u00eb linin komb\u00ebsin\u00eb e tyre ose t\u00eb shtypnin me eg\u00ebrsi rac\u00ebn shqiptare. Sht\u00ebpi e fshatra t\u00eb t\u00ebr\u00eb u b\u00ebn\u00eb shkrumb e hi, popullsia e pafajshme dhe e paarmatosur u masakrua n\u00eb mas\u00eb, u kryen akte t\u00eb sh\u00ebmtuara dhune, pla\u00e7kitje dhe mizorie, &#8211; t\u00eb tilla ishin mjetet q\u00eb p\u00ebrdor\u00ebn dhe vazhdojn\u00eb t\u00eb p\u00ebrdorin ushtar\u00ebt serb\u00eb, me q\u00ebllim q\u00eb t\u00eb transformojn\u00eb rr\u00ebnj\u00ebsisht karakterin etnik t\u00eb rajoneve t\u00eb banuara dikur vet\u00ebm nga shqiptar\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kjo luft\u00eb shfaros\u00ebse e s\u00ebrb\u00ebve p\u00ebrgjat\u00eb kufirit verior t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb u p\u00ebrshkrua edhe nga Edit Durham, bamir\u00ebsja britanike q\u00eb kaloi vite t\u00eb shumta midis fiseve t\u00eb mal\u00ebsis\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nj\u00eb shqiptar, t\u00eb cilit i ra rruga nga Podgorica, deklaroi se n\u00eb vilajetin e Kosov\u00ebs n\u00eb shum\u00eb vende toka ishte mbuluar me trupat e grave e t\u00eb f\u00ebmijve dhe se kishte par\u00eb nj\u00eb gjymtyr\u00eb q\u00eb ende p\u00ebrp\u00eblitej mbi tok\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nj\u00eb oficer serb ishte mburrur gjith\u00eb g\u00ebzim: \u201c Fisin e Lum\u00ebs e shfaros\u00ebm. \u201c Pastaj ai p\u00ebrshkroi masakr\u00ebn e papar\u00eb t\u00eb burrave, grave e f\u00ebmij\u00ebve, si edhe djegjen e fshatrave. Oficer\u00ebt serb\u00eb kishin r\u00ebn\u00eb n\u00eb ujdi q\u00eb \u201ckur vendi t\u00eb b\u00ebhet s\u00ebrish i yni, nuk do t\u00eb ket\u00eb m\u00eb asnj\u00eb k\u00ebmb\u00eb myslimani\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mir\u00ebpo, m\u00eb 7 n\u00ebntor 1913 Austria dhe Italia u k\u00ebrkuan serb\u00ebve q\u00eb t\u00eb evakuonin tokat shqiptare t\u00eb pushtuara, k\u00ebshtu q\u00eb ata, pa d\u00ebshir\u00eb, u t\u00ebrhoq\u00ebn n\u00eb kufijt\u00eb e p\u00ebrcaktuar nga Konferenca e Ambasador\u00ebve t\u00eb Londr\u00ebs. Disa muaj m\u00eb von\u00eb, m\u00eb 28 qershor 1914, nj\u00eb nacionalist serb e shfryu zhg\u00ebnjimin e tij t\u00eb thell\u00eb duke vrar\u00eb Princin Austriak, Franc Jozefin, n\u00eb Sarajev\u00eb. K\u00ebshtu, fal\u00eb ngatht\u00ebsis\u00eb s\u00eb Evrop\u00ebs n\u00eb trajtimin e \u00e7\u00ebshtjes shqiptare, fu\u00e7ia e barutit n\u00eb Ballkan shp\u00ebrtheu n\u00eb nj\u00eb Luft\u00eb Bot\u00ebrore.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nga Nik\u00eb Gashaj N\u00eb maj 1913 Fuqit\u00eb e M\u00ebdha u k\u00ebrkuan trupave serbe e malazeze t\u00eb t\u00ebrhiqeshin nga Shqip\u00ebria Qendrore dhe Veriore t\u00eb pushtuara prej tyre. Serbia, nga zem\u00ebrimi q\u00eb po humbte portet e Shkodr\u00ebs dhe t\u00eb Durr\u00ebsit, la pas nj\u00eb vazhd\u00eb shkat\u00ebrrimesh gjat\u00eb t\u00ebrheqjes s\u00eb trupave t\u00eb saj. Ashtu q\u00eb n\u00eb shtator 1913 shp\u00ebrtheu [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":14722,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_robots_primary_cat":"","_seopress_titles_title":"","_seopress_titles_desc":"","_seopress_robots_index":"","_seopress_analysis_target_kw":"","footnotes":""},"categories":[2,12],"tags":[],"class_list":["post-26114","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualitet","category-opinione"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26114","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=26114"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26114\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":26115,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26114\/revisions\/26115"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/14722"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=26114"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=26114"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=26114"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}