{"id":25331,"date":"2020-04-05T13:51:49","date_gmt":"2020-04-05T11:51:49","guid":{"rendered":"http:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=25331"},"modified":"2020-04-05T13:51:49","modified_gmt":"2020-04-05T11:51:49","slug":"ne-duhet-te-qendrojme-se-bashku-edhe-kur-armiku-eshte-ne-mesin-tone","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=25331","title":{"rendered":"Ne duhet t\u00eb q\u00ebndrojm\u00eb s\u00eb bashku, edhe kur armiku \u00ebsht\u00eb n\u00eb mesin ton\u00eb"},"content":{"rendered":"\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/koronavirus.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-25024\" width=\"583\" height=\"350\" srcset=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/koronavirus.jpg 448w, https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/koronavirus-300x180.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 583px) 100vw, 583px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>Nga Aurel Dasareti, USA, ekspert i shkencave ushtarake-psikologjike (dasaretiaurel@yahoo.com.au)<\/p>\n\n\n\n<p><br>Virusi Corona \u00ebsht\u00eb nj\u00eb vras\u00ebs i qet\u00eb dhe i paduksh\u00ebm. Nj\u00eb murtaj\u00eb. N\u00eb luft\u00ebrat n\u00eb t\u00eb cilat kam qen\u00eb, un\u00eb mund t\u00eb merrja nj\u00eb rrezik t\u00eb llogaritur, mund ta dija se ku ishte snajper-isti dhe kisha mund\u00ebsi t\u00eb mbroj\u00eb veten. N\u00eb t\u00ebrmetet dhe terrorin, gjith\u00e7ka \u00ebsht\u00eb m\u00eb fizike dhe konkrete, edhe pse \u00ebsht\u00eb mizore. Por n\u00eb k\u00ebt\u00eb katastrof\u00eb korona nuk mund ta shohim armikun.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator\"\/>\n\n\n\n<p>Kjo \u00ebsht\u00eb sikur infeksioni me koron\u00eb t\u00eb luaj\u00eb nj\u00eb loj\u00eb psikologjike posht\u00ebruese me ne. Infeksioni mund t\u00eb jet\u00eb n\u00eb trupin tuaj p\u00ebr dy jav\u00eb para se t\u00eb godit. Edhe t\u00eb sh\u00ebndetsh\u00ebm ndiejn\u00eb simptoma, sepse gjithmon\u00eb flasim p\u00ebr infeksionin dhe mendojm\u00eb p\u00ebr t\u00eb, \u00ebsht\u00eb sikur t\u00eb jet\u00eb duke zvarritur n\u00eb kok\u00ebn ton\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator\"\/>\n\n\n\n<p>Kriza m\u00eb e madhe n\u00eb historin\u00eb e KB.<br>Politika duhet t\u00eb lihet anash p\u00ebr t\u00eb fituar k\u00ebt\u00eb luft\u00eb.<br>Virusi paraqet nj\u00eb k\u00ebrc\u00ebnim p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb n\u00eb bot\u00eb, p\u00ebr t\u00eb mos p\u00ebrmendur nj\u00eb goditje financiare q\u00eb do t\u00eb sjell\u00eb nj\u00eb r\u00ebnie ekonomike q\u00eb bota nuk ka par\u00eb kurr\u00eb,<br>Kombinimi i dy faktor\u00ebve dhe rreziqeve t\u00eb tilla si paq\u00ebndrueshm\u00ebria, trazirat dhe konfliktet n\u00eb rritje, do t\u00eb thot\u00eb q\u00eb ne tani besojm\u00eb se kjo \u00ebsht\u00eb kriza m\u00eb e madhe q\u00eb njer\u00ebzimi \u00ebsht\u00eb p\u00ebrballur q\u00eb nga Lufta e Dyt\u00eb Bot\u00ebrore.<\/p>\n\n\n\n<p>Tani p\u00ebr tani t\u00eb gjith\u00eb jemi t\u00eb preksh\u00ebm, t\u00eb hutuar dhe t\u00eb shqet\u00ebsuar. Por krizat gjithashtu kan\u00eb nj\u00eb dimension klasor. T\u00eb pasurit jan\u00eb duke kaluar m\u00eb mir\u00eb se te varfrit. Gjithashtu n\u00eb kriz\u00eb. Kjo \u00ebsht\u00eb pik\u00ebrisht arsyeja pse nj\u00eb politik\u00eb komb\u00ebtare-ligjore-humane-solidare q\u00eb p\u00ebrqafon t\u00eb gjith\u00eb \u00ebsht\u00eb tani kaq e r\u00ebnd\u00ebsishme. Rrjeti i siguris\u00eb n\u00eb shoq\u00ebri duhet t\u00eb p\u00ebrfshij\u00eb t\u00eb gjith\u00eb ata q\u00eb bien posht\u00eb.<br>N\u00eb koh\u00eb t\u00eb mira, ne duhet t&#8217;i ngrem\u00eb t\u00eb gjith\u00eb. N\u00eb t\u00eb k\u00ebqija, ne duhet t`i sigurojm\u00eb dhe t\u00eb kujdesemi p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb. Ka qen\u00eb n\u00eb zem\u00ebr t\u00eb kultur\u00ebs son\u00eb p\u00ebr mij\u00ebra vjet.<br>Shoq\u00ebria duhet t\u00eb kujdeset p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb. Askush nga ju q\u00eb goditet (preket) fort nga kjo kriz\u00eb nuk duhet t\u00eb q\u00ebndroj\u00eb vet\u00ebm.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator\"\/>\n\n\n\n<p>Ligji p\u00ebr mbrojtjen nga s\u00ebmundjet infektive<br>Nd\u00ebshkimi dhe d\u00ebmi. Me p\u00ebrjashtim t\u00eb detyrave t\u00eb caktuara q\u00eb i jan\u00eb imponuar nj\u00eb personi t\u00eb infektuar dhe detyrat q\u00eb mbulohen nga legjislacioni i personelit sh\u00ebndet\u00ebsor, shkelja e q\u00ebllimshme ose nga pakujdesia e Ligjit p\u00ebr mbrojtjen e infeksionit, ose vendimet bazuar n\u00eb Ligjin p\u00ebr mbrojtjen e infeksionit, me gjob\u00eb ose burgim, \u00ebsht\u00eb i arsyesh\u00ebm dhe domosdosh\u00ebm.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator\"\/>\n\n\n\n<p>Ne p\u00ebrballemi me nj\u00eb armik t\u00eb panjohur dhe t\u00eb paduksh\u00ebm. Dhe m\u00eb e keqja nga t\u00eb gjitha, jan\u00eb miqt\u00eb dhe fqinj\u00ebt tan\u00eb q\u00eb e mbajn\u00eb at\u00eb.<br>Ne e dim\u00eb kush na e k\u00ebrc\u00ebnon t\u00ebr\u00ebsin\u00eb tok\u00ebsore (integritetin e vendit) dhe shp\u00ebrb\u00ebrjen e kombit. Ishte dhe \u00ebsht\u00eb nj\u00eb armik i jasht\u00ebm (i ndihmuar nga ca k\u00eblysh t\u00eb brendsh\u00ebm), ndaj t\u00eb cilit ne q\u00ebndronim dhe mund t\u00eb q\u00ebndrojm\u00eb kund\u00ebr, s\u00eb bashku.<br>Nd\u00ebrsa fatkeq\u00ebsit\u00eb e tjera i lidhin njer\u00ebzit s\u00eb bashku, p\u00ebrvoja historike tregon se epidemit\u00eb po i ndajn\u00eb.<br>K\u00ebt\u00eb her\u00eb \u00ebsht\u00eb ndryshe. K\u00ebt\u00eb her\u00eb \u00ebsht\u00eb gjith\u00e7ka p\u00ebr t\u00eb mbajtur distanc\u00ebn tuaj. Jemi n\u00eb nj\u00eb situat\u00eb ku p\u00ebr muaj t\u00eb ardhsh\u00ebm do t\u00eb refuzojm\u00eb t\u00eb tjer\u00ebt dhe do t\u00eb refuzohemi nga t\u00eb tjer\u00ebt. Kjo \u00ebsht\u00eb gj\u00ebja racionale dhe e arsyeshme p\u00ebr t\u00eb b\u00ebr\u00eb tani. Por \u00ebsht\u00eb v\u00ebrtet n\u00eb kund\u00ebrshtim me natyr\u00ebn njer\u00ebzore. Ne jemi qenie shoq\u00ebrore, t\u00eb cil\u00ebt kan\u00eb nevoj\u00eb p\u00ebr nj\u00ebri-tjetrin.<br>Tani ne jemi n\u00eb mes t\u00eb nj\u00eb beteje midis instinktit dhe arsyes. Ne duhet t\u00eb bashk\u00ebpunojm\u00eb, thot\u00eb arsyeja. Ti je i rreziksh\u00ebm, thot\u00eb instinkti. Frika dhe dyshimi jan\u00eb pasoja natyrore t\u00eb epidemive.<br>Imazhi q\u00eb dikush p\u00ebrdor, q\u00eb kjo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb luft\u00eb klasike, nuk \u00ebsht\u00eb adekuate. Nuk jan\u00eb ushtar\u00ebt e armikut ata q\u00eb marshojn\u00eb kund\u00ebr nesh. Jan\u00eb njer\u00ebzit me t\u00eb cil\u00ebt rrethohemi, fqinj\u00ebt, miqt\u00eb dhe familja, t\u00eb cil\u00ebt vijn\u00eb p\u00ebr t\u00eb na takuar, t\u00eb ngarkuar me s\u00ebmundje dhe ndoshta vdekje.<br>Prandaj, ne duhet t\u00eb flasim p\u00ebr k\u00ebt\u00eb tani dhe t\u00eb praktikojm\u00eb t\u00eb jemi bujar me gabimet e nj\u00ebri-tjetrit. Sepse ato vijn\u00eb, pak nga pak. Ne dhe lider\u00ebt tan\u00eb (mendoj p\u00ebr lider t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb bot\u00ebror, jo p\u00ebr shumic\u00ebn e kalb\u00ebsirave tona) do t\u00eb b\u00ebjm\u00eb gabime. \u00cbsht\u00eb e pamundur t\u00eb imagjinohet se gjith\u00e7ka do t\u00eb jet\u00eb perfekt, n\u00eb situat\u00ebn ku jemi tani.<br>Bujaria e nd\u00ebrsjell\u00eb (reciproke) k\u00ebrkon q\u00eb t\u00eb vazhdojm\u00eb nj\u00eb bised\u00eb t\u00eb \u00e7ilt\u00ebr, t\u00eb qart\u00eb dhe t\u00eb ndershme. Shqiptaria ka nj\u00eb popullsi t\u00eb ditur dhe t\u00eb arsimuar. Ne jemi njer\u00ebz t\u00eb ndjesh\u00ebm q\u00eb d\u00ebgjojm\u00eb, vler\u00ebsojm\u00eb dhe diskutojm\u00eb. Faktet num\u00ebrohen. Kjo \u00ebsht\u00eb arsyeja pse \u00ebsht\u00eb kaq e r\u00ebnd\u00ebsishme q\u00eb t\u00eb fitojm\u00eb njohuri se si mendojn\u00eb profesionist\u00ebt. K\u00ebshtu q\u00eb kjo na tregon hapur p\u00ebr rreziqet, p\u00ebrfitimet dhe t\u00eb metat e masave t\u00eb ndryshme, dhe p\u00ebr pasigurin\u00eb q\u00eb rrethon skenar\u00eb t\u00eb ndrysh\u00ebm.<br>Sepse \u00ebsht\u00eb e qart\u00eb p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb se nuk ka p\u00ebrgjigje t\u00eb qarta dhe fikse se si ne si shoq\u00ebri duhet t\u00eb p\u00ebrballemi me virusin e koron\u00ebs. Ne duhet t\u00eb jemi n\u00eb gjendje t\u00eb marrim pjes\u00eb n\u00eb dyshimet e profesionist\u00ebve dhe n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn koh\u00eb t\u00eb ndjekim me besnik\u00ebri t\u00eb gjitha vendimet e autoriteteve sh\u00ebndet\u00ebsore. Mosmarr\u00ebveshjet nuk jan\u00eb t\u00eb rrezikshme. N\u00ebse arrijm\u00eb t\u00eb shohim q\u00eb t\u00eb gjith\u00eb duan m\u00eb t\u00eb mir\u00ebn, dhe t\u00eb veprojm\u00eb sipas asaj, at\u00ebher\u00eb kemi marr\u00eb nj\u00eb rrug\u00eb t\u00eb gjat\u00eb n\u00eb uljen e d\u00ebmtimit mendor. Shum\u00eb njer\u00ebz, sidomos punonj\u00ebs t\u00eb mjek\u00ebsis\u00eb, tani jan\u00eb duke b\u00ebr\u00eb gjith\u00e7ka munden p\u00ebr t\u00eb na mbrojtur nga rezultatet m\u00eb t\u00eb k\u00ebqija t\u00eb koron\u00ebs. Dhe t\u00eb till\u00ebt jan\u00eb heronjt\u00eb e v\u00ebrtet\u00eb t\u00eb njer\u00ebzimit, q\u00eb duheshe edhe t\u00eb paguhen shum\u00eb m\u00eb tep\u00ebr se deri tani, e jo ata miliarder q\u00eb i m\u00ebshojn\u00eb m\u00eb mir\u00eb topit n\u00eb futboll apo ata q\u00eb k\u00ebndojn\u00eb m\u00eb bukur tallava.<br>Dhe, ne duhet t\u00eb ndihmojm\u00eb nj\u00ebri-tjetrin dhe ta lexojm\u00eb nj\u00ebri-tjetrin n\u00eb kuptimin m\u00eb t\u00eb mir\u00eb. P\u00ebr shembull, duke kuptuar se ai\/ajo q\u00eb ju qorton kur mblidheni kot n\u00ebp\u00ebr rrug\u00eb, mbi t\u00eb gjitha \u00ebsht\u00eb i\/e frik\u00ebsuar. Dhe se ai q\u00eb d\u00ebrgon nj\u00eb pamje t\u00eb keqe n\u00eb dyqan sepse mendon se je shum\u00eb af\u00ebr, nga frika se mund ta sjell\u00eb infeksionin n\u00eb sht\u00ebpi tek gruaja dhe f\u00ebmij\u00ebt e tij. Ngase frika sjell zem\u00ebrim. Sidomos n\u00ebse nuk flasim p\u00ebr k\u00ebt\u00eb. Rreth asaj se si ndihemi, p\u00ebr \u00e7far\u00eb kemi frik\u00eb dhe p\u00ebr \u00e7far\u00eb kemi nevoj\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator\"\/>\n\n\n\n<p>Shqiptar\u00eb, b\u00ebhuni Njeridash\u00ebs!<br>Shum\u00eb prej nesh jan\u00eb m\u00ebsuar me kurimin m\u00eb t\u00eb madh, ekzistenc\u00ebn e ila\u00e7eve dhe vaksinave. Se ka ushqim n\u00eb tryez\u00eb, dhe paqe n\u00eb rrug\u00eb. Por mos harroni se historikisht kjo \u00ebsht\u00eb e pazakonta. Prind\u00ebrit, apo gjysh\u00ebrit tan\u00eb kan\u00eb p\u00ebrjetuar gjith\u00e7ka, q\u00eb ne t\u00eb llastuarit duhet t\u00eb m\u00ebsojm\u00eb prej tyre. Dhe ne duhet t\u00eb kultivojm\u00eb njer\u00ebzimin p\u00ebrball\u00eb nj\u00ebri-tjetrit &#8211; ve\u00e7an\u00ebrisht ndaj atyre q\u00eb tashm\u00eb paguajn\u00eb nj\u00eb \u00e7mim t\u00eb lart\u00eb. Ekonomikisht, por edhe njer\u00ebzor. Kostot e izolimit. Vetmia, gjysh\u00ebrit q\u00eb nuk mund t\u00eb shohin nip\u00ebrit dhe mbesat e tyre, banor\u00eb t\u00eb vetmuar q\u00eb nuk mund t\u00eb jen\u00eb fizikisht af\u00ebr nj\u00eb njeriu tjet\u00ebr p\u00ebr muaj t\u00eb t\u00ebr\u00eb. Jo nj\u00eb p\u00ebrqafim, as nj\u00eb shtr\u00ebngim duarsh.<br>Nuk ka asnj\u00eb arsye (asnj\u00eb dobi) p\u00ebr t\u00eb qen\u00eb n\u00eb gjendje t\u00eb p\u00ebrcaktojm\u00eb koston e kaq shum\u00eb njer\u00ebzve q\u00eb duhet t\u00eb jen\u00eb kaq shum\u00eb vet\u00ebm p\u00ebr kaq gjat\u00eb. Por q\u00eb njer\u00ebzit do t\u00eb vuajn\u00eb, gjat\u00eb gjith\u00eb rrug\u00ebs dhe n\u00eb prapa-v\u00ebshtrim (retrospektiv\u00eb) \u00ebsht\u00eb e sigurt. Kjo \u00ebsht\u00eb arsyeja pse ne duhet t\u00eb q\u00ebndrojm\u00eb s\u00eb bashku, edhe kur armiku \u00ebsht\u00eb n\u00eb mesin ton\u00eb.<br>Ne do t\u00eb jetojm\u00eb s\u00eb bashku pas k\u00ebsaj. Ne do t\u00eb takojm\u00eb syt\u00eb e nj\u00ebri-tjetrit. Dhe ne do t\u00eb guxojm\u00eb ta shohim veten n\u00eb pasqyr\u00eb.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nga Aurel Dasareti, USA, ekspert i shkencave ushtarake-psikologjike (dasaretiaurel@yahoo.com.au) Virusi Corona \u00ebsht\u00eb nj\u00eb vras\u00ebs i qet\u00eb dhe i paduksh\u00ebm. Nj\u00eb murtaj\u00eb. N\u00eb luft\u00ebrat n\u00eb t\u00eb cilat kam qen\u00eb, un\u00eb mund t\u00eb merrja nj\u00eb rrezik t\u00eb llogaritur, mund ta dija se ku ishte snajper-isti dhe kisha mund\u00ebsi t\u00eb mbroj\u00eb veten. N\u00eb t\u00ebrmetet dhe terrorin, gjith\u00e7ka \u00ebsht\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":25024,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_robots_primary_cat":"","_seopress_titles_title":"","_seopress_titles_desc":"","_seopress_robots_index":"","footnotes":""},"categories":[2,12],"tags":[],"class_list":["post-25331","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualitet","category-opinione"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25331","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=25331"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25331\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":25332,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25331\/revisions\/25332"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/25024"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=25331"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=25331"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=25331"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}