{"id":24785,"date":"2020-01-27T13:31:49","date_gmt":"2020-01-27T12:31:49","guid":{"rendered":"http:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=24785"},"modified":"2020-01-27T13:31:49","modified_gmt":"2020-01-27T12:31:49","slug":"mini-shengeni-ballkanik-eksperiment-politik","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=24785","title":{"rendered":"MINI SHENGENI BALLKANIK, EKSPERIMENT POLITIK"},"content":{"rendered":"\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/nike-gashaj-malesia.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-14722\" width=\"408\" height=\"589\" srcset=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/nike-gashaj-malesia.jpg 300w, https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/nike-gashaj-malesia-208x300.jpg 208w\" sizes=\"auto, (max-width: 408px) 100vw, 408px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p><strong>Nga Nik\u00eb Gashaj<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Nisemi nga njohjet, se integrimet ekonomike-politike, s\u00eb pari kan\u00eb z\u00ebn\u00eb\nfill me Iniciativ\u00ebn Q\u00ebndrore-Europiane, nga Quadrigonalia(Italia, Jugosllavia,\nHungara dhe Austria) e themeluar m\u00eb 1989. Gradualisht ajo \u00ebsht\u00eb zgjerua dhe me\ndisa shtete t\u00eb tjera. Mir\u00ebpo, nuk ka arrijtur rezultate t\u00eb d\u00ebshirueshme.<\/p>\n\n\n\n<p>Bashk\u00ebpunimi ekonomik i Detit t\u00eb Zi \u00ebsht\u00eb themeluar m\u00eb 1992, me nism\u00ebn e\nTurqis\u00eb. E kan\u00eb themeluar 11 vende: pes\u00eb ballkanike, tri bregdetare t\u00eb Detit t\u00eb\nZi dhe tri vende t\u00eb Kaukazit. Antare \u00ebsht\u00eb dhe Greqia. Po ashtu \u00ebsht\u00eb themeluar\ndhe Banka e Detit t\u00eb Zi p\u00ebr tregti dhe zhvillim me seli n\u00eb Selanik. Pastaj jan\u00eb\nthemeluar Qendra nd\u00ebrkomb\u00ebtare p\u00ebr studime t\u00eb Detit t\u00eb Zi n\u00eb Athin\u00eb, Qendra\nrajonale e Deti t\u00eb Zi p\u00ebr energji n\u00eb Sofi, Qendra p\u00ebr koordinim dhe shk\u00ebmbimin\ne t\u00eb dh\u00ebnave statistikore n\u00eb Stamboll. Megjithat\u00eb, dallimet e m\u00ebdha ekonomike\ndhe shoq\u00ebrore jan\u00eb t\u00eb disfavorshme p\u00ebr arritjen e sukses\u00ebve m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha,\nsikurse jan\u00eb ato n\u00eb vendet homogjene.<\/p>\n\n\n\n<p>Zona Qendrore&nbsp; europiane p\u00ebr tregti\nt\u00eb lir\u00eb (CEFTA) \u00ebsht\u00eb zhvilluar nga grupa e \u201cVishegradit\u201d, t\u00eb Polonis\u00eb,\n\u00c7ekosllovakis\u00eb dhe Hungaris\u00eb(1991) si Klub p\u00ebr presion p\u00ebr hyrjen e shpejt n\u00eb\nBE.<\/p>\n\n\n\n<p>Nisma p\u00ebr bashk\u00ebpunim n\u00eb Europ\u00ebn Juglindore (SECI) \u00ebsht\u00eb b\u00ebr nga SHBA, m\u00eb\n1996. Ajo paraqet nj\u00eb orientim tipik amerikan p\u00ebr bashk\u00ebpunim pragmatik dhe nga\npak ngjan n\u00eb kushtet e planit t\u00eb Marshallit. SECI nxit planifikimin e\nzhvillimit t\u00eb t\u00ebr\u00eb rajonit,&nbsp; p\u00ebrcaktimin\ne aksioneve t\u00eb duhura dhe, natyrisht, t\u00eb shpejtimit t\u00eb iniciativ\u00ebs private. An\u00ebtare\njan\u00eb dhe vende ballkanike. Pas nismjes s\u00eb Paktit p\u00ebr stabilizim, SECI ka\nfilluar t\u00eb p\u00ebrfshihet n\u00eb t\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>Nisma Adriatik Jonian. P\u00eb t\u00eb e ka b\u00ebr nism\u00ebn Italia, m\u00eb 2000, me q\u00ebllim\np\u00ebr&nbsp; t\u00eb forcuar dimensionin mediteran t\u00eb\nBE. Fushat e bashk\u00ebpunimit jan\u00eb: ekonomia, qarkullimi i mall\u00ebrave, turizmi,\nbashk\u00ebpunimi teknik, mbrojtja e mjedisit, kultura, shkenca dhe arsimi, si dhe\nlufta kund\u00ebr aktiviteteve ilegale. Antare jan\u00eb vende ballkanike dhe Italia.<\/p>\n\n\n\n<p>Pakti i stabilitetit n\u00eb Europ\u00ebn Juglindore. N\u00eb vitin 1999, n\u00eb koh\u00ebn e\nbombardimit t\u00eb Serbis\u00eb, ministri gjerman Joschka Fischher e ka b\u00ebr nism\u00ebn e\npasluft\u00ebs. N\u00eb at\u00eb kuad\u00ebr \u00ebsht\u00eb theksuar p\u00ebrshpejtimi i integrimit t\u00eb plot\u00eb t\u00eb\natyre vendeve n\u00eb struktur\u00ebn e BE&#8230; me q\u00ebllim t\u00eb an\u00ebtarsimit n\u00eb BE. Fjala \u00ebsht\u00eb\np\u00ebr stabilzim, sigurim, demokraci dhe p\u00ebr zhvillimin ekonomik rajonal. Si\nan\u00ebtare jan\u00eb parapa 28 vende t\u00eb Ballkanit dhe t\u00eb tjera, si dhe 16 organizata\nnd\u00ebrkomb\u00ebtare.<\/p>\n\n\n\n<p>Shtetet e Ballkanit Pr\u00ebndimor n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb deklarative jan\u00eb p\u00ebrcaktuar p\u00ebr\nintegrime europiane. Por n\u00eb BE nuk hyhet n\u00ebp\u00ebr rrug\u00eb shkurtore, sikurse\nmendojn\u00eb disa politikan\u00eb t\u00eb ballkanit. Por u duhet ti p\u00ebrmbushin kriteriet e\np\u00ebrcaktuara p\u00ebrkat\u00ebse europiane.<\/p>\n\n\n\n<p>P\u00ebrsa i p\u00ebrket Nism\u00ebs \u201dMini Shengen\u201d, jam i m\u00ebndimit se ajo \u00ebsht\u00eb e parakohshme,\nderisa m\u00eb par\u00eb t\u00eb zgjidhen disa \u00e7\u00ebshtje politike n\u00eb rajon, para s\u00eb gjithash\nvendosjen e normalizimit t\u00eb plot\u00eb nd\u00ebrmjet Kosov\u00ebs dhe Serbis\u00eb, respektivisht\nt\u00eb njohjes t\u00eb tyre reciproke shtet\u00ebrore. Ajo \u00ebsht\u00eb \u00e7\u00ebshtje q\u00ebndrore e\nstabilitetit politik rajonal.<\/p>\n\n\n\n<p>Disa njohje tregojn\u00eb se nuk \u00ebsht\u00eb tejkalua ideologjia politike e viteve t\u00eb\n90-ta n\u00eb S\u00ebrbi. Fjala \u00ebsht\u00eb p\u00ebr ide t\u00eb nj\u00ebjta dhe p\u00ebr gj\u00ebndjen shpit\u00ebrore\nmitologjike, por n\u00eb nj\u00eb koh\u00eb dhe rrethana plot\u00ebsisht t\u00eb ndryshme gjeopolitike.\nPra ka t\u00eb b\u00ebj me nj\u00eb mitologji politike dhe ideologji, e cila gjithher\u00eb ka qen\u00eb\ne rrezikshme p\u00ebr paq dhe stabilitet rajonal. Andaj, \u00ebsht\u00eb i nevojsh\u00ebm diferencimi\ni politik\u00ebs mitologjike dhe i asaj reale.<\/p>\n\n\n\n<p>Mini- Shengeni aktual ka t\u00eb b\u00ebj nd\u00ebrmjet Serbis\u00eb, Shqip\u00ebris\u00eb dhe Maqedonis\u00eb\ns\u00eb Veriut, dhe ajo paraqet nj\u00eb eksperiment politik, meq\u00ebn\u00ebse zhvillimi i\nintegrimeve n\u00eb Ballkan n\u00ebnkupton p\u00ebrfshirjen e t\u00eb gjitha 6 shteteve t\u00eb\nBallkanit Pr\u00ebndimor, dmth. dhe t\u00eb Malit t\u00eb Zi, Kosov\u00ebs dhe Bosnjes e\nHercegovin\u00ebs. Pa&nbsp; ato shtete Iniciativa&nbsp; n\u00eb fjal\u00eb do t\u00eb p\u00ebrjetoj\u00eb mossukses. <\/p>\n\n\n\n<p>P\u00ebrfaq\u00ebsuesit e k\u00ebsaj Nism\u00eb deklarojn\u00eb se ajo do t\u00eb ket\u00eb nj\u00eb \u201d r\u00ebnd\u00ebsi t\u00eb\nmadhe\u201d. Me fjal\u00eb t\u00eb tjera, ajo do t\u00eb mund\u00ebsoj qytetar\u00ebve me kalua kufijt me kart\u00eb\nt\u00eb identitetit. N\u00eb at\u00eb m\u00ebnyr\u00eb do t\u00eb mund\u00ebsohet qarkullimi i lir\u00eb i madh\u00ebrave,\nkapitalit, njerz\u00ebve dhe sh\u00ebrbimeve, si dhe t\u00eb krijimit t\u00eb tregut t\u00eb pun\u00ebs. M\u00eb\ntutje shtojn\u00eb:&nbsp; se do t\u00eb zvog\u00eblohen\nhumbjet me milona dhe pritja e gjat\u00eb me kamiona n\u00eb kufij. N\u00eb lidhje me at\u00eb,\nparashtrohet pyetja, \u00e7ka ajo do t\u00eb thot\u00eb n\u00eb praktik\u00eb, kur fare mir\u00eb dihet, se\nv\u00ebndet e Ballkanit Prendimor jan\u00eb t\u00eb vog\u00ebla, t\u00eb prapambetua, t\u00eb pa zhvilluara.\nAto kan\u00eb: prodhim, relativisht t\u00eb ul\u00ebt, papun\u00ebsim shum\u00eb t\u00eb madh, treg t\u00eb\nkufizuar, import m\u00eb t\u00eb madh se&nbsp; export,\ndeficit permanent t\u00eb tregtis\u00eb. M\u00eb tutje, p\u00ebr \u00e7far\u00eb tregu t\u00eb pun\u00ebs, kapitali,\nindustrie t\u00eb zhvilluar dhe teknologjie bashk\u00ebkohore \u00ebsht\u00eb fjala, kur prej atyre\nvendeve ikin dhe qytetar\u00ebt e tyre. N\u00eb baz\u00eb t\u00eb cilave burime konstatohet, se do\nt\u00eb zvog\u00eblohen humbjet me miliona, respektivisht, n\u00eb lidhje me t\u00eb, a ekziston\nndonj\u00eb studim shkencor. Konstatimi i tyre, se nuk do t\u00eb b\u00ebhet pritje e gjat\u00eb n\u00eb\nkufij, a do t\u00eb thot\u00eb ajo se nuk do t\u00eb ket\u00eb kontrollim cil\u00ebsore dhe &nbsp;adekuat n\u00eb kufij. N\u00eb qoft\u00eb se b\u00ebhet ashtu,\nat\u00ebher\u00eb n\u00eb koh\u00ebn e kriz\u00ebs emigruese, natyrisht se do t\u00eb &nbsp;ket\u00eb kalim ilegal n\u00ebp\u00ebrmjet t\u00eb kufijve,\nkontrabanda &nbsp;me madh\u00ebra dhe droga, si dhe\naktivitete t\u00eb grupeve kriminale. <\/p>\n\n\n\n<p>Mund t\u00eb konstatohet se pa stabilizim politik n\u00eb rajon, nuk ka as\nbashk\u00ebpunim t\u00eb suksessh\u00ebm ekonomik. P\u00ebrkundrazi, gjith\u00eb \u00e7ka tjet\u00ebr paraqet\ng\u00ebnjim apo mashtrim politik, respektivisht mund t\u00eb supozohet se nism\u00ebtari ka\nambicie dhe q\u00ebllime t\u00eb tjera politike .<\/p>\n\n\n\n<p>Ajo q\u00eb paraqet befasi, \u00e7udi dhe shqet\u00ebsim \u00ebsht\u00eb fakti se Shqip\u00ebria e pranoi\nk\u00ebt\u00eb nism\u00eb t\u00eb presidentit t\u00eb Serbis\u00eb Aleksand\u00ebr Vu\u00e7iq pa marr\u00ebveshje me\nKosov\u00ebn, u rreshtua dhe u b\u00eb parntner&nbsp; i\nSerbis\u00eb dhe Maqedonis\u00eb s\u00eb Veriut, edhe pse jam i bindur se nj\u00eb iniciativ\u00eb e\ntill\u00eb ka nj\u00eb prapavij\u00eb&nbsp; t\u00eb d\u00ebmshme\npolitike p\u00ebr Kosov\u00ebn, respektivisht, gjoja e normalizimit t\u00eb marr\u00ebdh\u00ebnieve n\u00ebp\u00ebrmjet\nt\u00eb tregtis\u00eb s\u00eb lir\u00eb, &nbsp;pa njohje\nshtet\u00ebrore t\u00eb Kosov\u00ebs, por si n\u00eb koh\u00ebn e ish-Jugosllavis\u00eb, si Krahin\u00eb e\nSerbis\u00eb. Me fjal\u00eb t\u00eb tjera, S\u00ebrbia b\u00ebn\u00eb manovra p\u00ebr legjitimin e nj\u00eb gj\u00ebndje t\u00eb\ntill\u00eb politike dhe p\u00ebr shtyrjen e njohjes s\u00eb Kosov\u00ebs. Ata kishte me u dasht\u00eb p\u00ebr\nta ditur shteti shqiptar, por dhe&nbsp;\npartit\u00eb politike shqiptare n\u00eb Maqedonin e Veriut q\u00eb jan\u00eb n\u00eb koalicion me\nKryeministrin Zoran&nbsp; Zaev. <\/p>\n\n\n\n<p>P\u00ebr nj\u00eb pohim t\u00eb till\u00eb, nuk ka argumentim m\u00eb t\u00eb mir\u00eb sesa nj\u00eb seri t\u00eb &nbsp;Tribunave dhe Tryezave t\u00eb rrumbullakta t\u00eb\nmbajtura n\u00eb muajt\u00eb e fundit t\u00eb vitit 2019, n\u00eb Beograd, ku kan\u00eb marr\u00eb pjes\u00eb nj\u00eb\nnum\u00ebr i madh i profesorve t\u00eb fakulteteve t\u00eb ndryshme t\u00eb Serbis\u00eb, gjeneral\u00eb t\u00eb\npensionuar, p\u00ebrfaq\u00ebsues t\u00eb Kish\u00ebs ortodokse serbe, dhe si tem\u00eb diskutimi kan\u00eb\npasur:\u201dReintegrimi ose caktimi i&nbsp;\nkufijve- diskutime p\u00ebr ardhm\u00ebrin e Kosov\u00ebs,&nbsp; t\u00eb parapara si form\u00eb e metod\u00eb n\u00ebp\u00ebrmjet t\u00eb\ncil\u00ebs p\u00ebr k\u00ebt\u00eb \u00e7\u00ebshtje do t\u00eb duhej t\u00eb vihet deri te harmonizimi i q\u00ebndrimeve t\u00eb\nopinionit intelektual serb dhe mbart\u00ebsve t\u00eb pushtetit politik serb.<\/p>\n\n\n\n<p>Si p\u00ebrfundim nga k\u00ebto tubime t\u00eb elit\u00ebs intelektuale serbe, mund t\u00eb p\u00ebrmblillet\nn\u00eb deklerat\u00ebn e njohur t\u00eb Millosheviqit:\u201dP\u00ebrs\u00ebri jemi para betejave dhe n\u00eb\nbeteja\u201d, pra jan\u00eb shpreh pretendime territoriale ndaj Kosov\u00ebs, por at\u00eb kur t\u00eb\narrihen kushtet e p\u00ebrshtatshme, pra n\u00eb momentin e volitsh\u00ebm. Ata thon\u00eb se koha\npunon p\u00ebr ta, meq\u00ebn\u00ebse&nbsp; ka nd\u00ebrrime n\u00eb&nbsp; planin global t\u00eb marr\u00ebdh\u00ebnieve t\u00eb fuqive t\u00eb\nm\u00ebdha, duke mendur para s\u00eb gjithash p\u00ebr forcimin e Rusis\u00eb n\u00eb marr\u00ebdh\u00ebniet\nnd\u00ebrkomb\u00ebtare. Po ashtu, sipas Ministrit t\u00eb pun\u00ebve t\u00eb Jashtme t\u00eb Serbis\u00eb, Ivica\nDaciq, procesi i njohjes s\u00eb Kosov\u00ebs \u00ebsht\u00eb nd\u00ebrpre plot\u00ebsisht. Si dhe disa\nshtete kan\u00eb b\u00ebr t\u00ebrheqjen e njohjes s\u00eb Kosov\u00ebs. Ai thot se n\u00eb vitin 2014.\nKosova e ka pasur shumic\u00ebn bind\u00ebse n\u00eb Asamblen e P\u00ebrgjithshme t\u00eb Komb\u00ebve t\u00eb\nBashkura, apo 113 shtete, nd\u00ebrsa tani nuk e ka shumic\u00ebn. Pra&nbsp; Kosov\u00ebn e njohin vet\u00ebm 93 shtete. Nd\u00ebrkaq, nd\u00ebrprerja\ne njohjes s\u00eb Kosov\u00ebs, respektivisht ramja e saj, paraqet strategji t\u00eb politik\u00ebs\nkomb\u00ebtare t\u00eb Serbis\u00eb. N\u00ebse k\u00ebto t\u00eb dh\u00ebna jan\u00eb t\u00eb v\u00ebrteta, e q\u00eb nuk jan\u00eb\ndematuar nga politika oficiele e Prishtin\u00ebs, at\u00ebher\u00eb ajo tregon p\u00ebr diplomacin\u00eb\njoefektive t\u00eb Kosov\u00ebs me pasoja eventuale nd\u00ebrkomb\u00ebtare. <\/p>\n\n\n\n<p>M\u00eb tutje, sipas konkluzave t\u00eb tubimeve t\u00eb lartpermendura serbe strategjia\nm\u00eb e mir\u00eb politike e Serbis\u00eb ndaj Kosov\u00ebs \u00ebsht\u00eb ngrirja e konfliktit. Opsioni\ntjet\u00ebr \u00ebsht\u00eb: n\u00ebse Serbia n\u00ebn shantazh t\u00eb fuqive t\u00eb m\u00ebdha i duhet me l\u00ebshua p\u00eb\ndhe me e p\u00ebrmbush zgjidhjen e imponuar t\u00eb tyre, at\u00ebher\u00eb ajo nuk duhet t\u00eb\nn\u00ebnshkruaj kurrfar\u00eb dokumenti detyrues, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb n\u00eb momentin e volitsh\u00ebm\nhistorik, me t\u00eb \u201dmir\u00eb apo me forc\u00eb\u201d t\u00eb b\u00ebj reintegrimin e Kosov\u00ebs n\u00eb sistemin\njuridiko-politik t\u00eb Serbis\u00eb. Disa gjeneral serb t\u00eb pensionuar dhe t\u00eb d\u00ebshpruar,\nt\u00eb cil\u00ebt&nbsp; nuk pajtohen me disfat\u00ebn e\nluft\u00ebs s\u00eb tyre me NATO-n, n\u00eb Kosov\u00eb, shprehen se p\u00ebrs\u00ebri do t\u00eb \u201ctakohen\u201d me\nshqiptar\u00ebt n\u00eb Kosov\u00eb. Dhe sipas tyre strategjia m\u00eb e mir\u00eb \u00ebsht\u00eb strategjia e\nKroacis\u00eb \u201dStuhia\u201d(\u201cOluja\u201d). dmth. d\u00ebbimi i shqiptar\u00ebve nga Kosova. Ata thon\u00eb se\n\u00ebsht\u00eb n\u00eb favor t\u00eb tyre q\u00eb nj\u00eb pjes\u00eb e madhe e shqiptar\u00ebve nga Kosova po\nemigrojn\u00eb n\u00eb bot\u00ebn e jashtme, p\u00ebr shkaqe ekonomike dhe sociale.<\/p>\n\n\n\n<p>Tubimet e tilla serbe dhe diskutimet e pjes\u00ebmarr\u00ebsve n\u00eb to, d\u00ebshmojn\u00eb se\nserbizimi i madh kurr nuk shuhet, ai vet\u00ebm se qet\u00ebsohet n\u00eb rrethana\ngjeopolitike t\u00eb pa p\u00ebrshtatshme p\u00ebr t\u00eb. Andaj, shpeshher\u00eb maskohet si jo i\nrreziksh\u00ebm dhe anakron, duke i p\u00ebrdorur sikur vektor persona shkencor,\nkulturor, politik\u00eb dhe fetar, e n\u00eb momentin e duhur kalon prej tyre n\u00eb masat\npopullore serbe.<\/p>\n\n\n\n<p>Mir\u00ebpo, sikurse ideologjia utopiste, serbizmi i madh \u00ebsht\u00eb i gjall\u00eb, madje\ndhe n\u00eb ato momente kur duket se nuk ka kurr far\u00eb shans\u00eb p\u00ebr t\u00eb mbijetuar, e jo\nm\u00eb p\u00ebr tu zbatuar.<\/p>\n\n\n\n<p>Sot \u00ebsht\u00eb e qart\u00eb, se Serbia e ka humb luft\u00ebn me NATO-n n\u00eb Kosov\u00eb, dhe e ka\nn\u00ebnshkrua kapitulimin. Kurse, n\u00eb an\u00ebn tjet\u00ebr, p\u00ebrs\u00ebri Kosova \u00ebsht\u00eb n\u00ebn mbrojtjen\ne NATO-s\u00eb. Prandaj, disktimet e tilla nacionaliste nuk duhet t\u00eb jen\u00eb shum\u00eb\nshqetsuese, por as t\u00eb n\u00ebn\u00e7mohen. <\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7ka duhet b\u00ebr?<\/p>\n\n\n\n<p>Vet\u00eb fakti se organizimi i tribunave dhe tryezave t\u00eb rrumbullakta p\u00ebr\nReintegrimin e Kosov\u00ebs n\u00eb S\u00ebrbi, flet\u00eb p\u00ebr gj\u00ebndjen shpit\u00ebrore t\u00eb shoq\u00ebris\u00eb\nserbe, n\u00eb ve\u00e7anti t\u00eb opinionit t\u00eb saj intelektual. Idet\u00eb e tilla nuk kan\u00eb t\u00eb\nb\u00ebjn\u00eb me nj\u00eb politik reale, por mitologjike, p\u00ebr \u00e7ka nuk ka sh\u00ebrim. P\u00ebr\nithtar\u00ebt e till\u00eb pushtimi i tokave t\u00eb huaja \u00ebsht\u00eb detyr\u00eb e shenjt\u00eb dhe nj\u00ebheri\n\u00ebsht\u00eb arsyeja e vetekzistenc\u00ebs s\u00eb tyre.<\/p>\n\n\n\n<p>Kishte me qen\u00eb naivitet me i konsiderua tubimet dhe diskutimet e tilla si\nbudallaki, sepse ideja e Serbis\u00eb s\u00eb madhe sikurse nj\u00eb s\u00ebmundje epidemike\nekziston dhe mbijeton tashm\u00eb disa shekuj dhe se gjithmon\u00eb manifestohet n\u00eb koh\u00ebn\nkur p\u00ebr at\u00eb arrihen kushtet e volitshme. Ajo mund t\u00eb kap\u00ebrcej dhe gjenerata,\nperiudha t\u00eb t\u00ebra, por kurr n\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb nuk shuhet apo vdes\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>P\u00ebrgjigja e vetme p\u00ebr k\u00ebt\u00eb fenomen t\u00eb politik\u00ebs dhe ides\u00eb pushtuese serbe\n\u00ebsht\u00eb q\u00eb shqiptar\u00ebt e Kosov\u00ebs, institucinet shtet\u00ebrore dhe t\u00eb gjitha resurset\nshoq\u00ebrore duhet t\u00eb jen\u00eb t\u00eb vetdijsh\u00ebm n\u00eb \u00e7do moment ndaj saj; Kosova si shtet\nduhet n\u00eb vazhdim\u00ebsi t\u00eb forcohet,&nbsp; n\u00eb\nm\u00ebnyr\u00eb q\u00eb mos me l\u00ebjua krijimin e rrethanave t\u00eb tilla, n\u00eb t\u00eb cilat Serbia mund\nt\u00eb orvatet p\u00ebr send\u00ebrtimin e ides\u00eb s\u00eb saj p\u00ebr Serbin\u00eb e madhe. Konkretisht p\u00ebr\nshqiptar\u00ebt ajo do t\u00eb thot\u00eb me qen\u00eb gjithmon vigjilent, t\u00eb zgjuar dhe sy\u00e7el\u00eb,\npor para s\u00eb gjithash me i siguruar levrat e vet\u00ebmbrojtjes efektive dhe\nkapacitetet politike, diplomatike dhe ushtarake t\u00eb cilat vet\u00eb iden\u00eb e\nagresionit serbomadh me e \u00e7vler\u00ebsuar dhe me e b\u00ebr t\u00eb pamundur t\u00eb p\u00ebs\u00ebritet. N\u00eb\nve\u00e7anti, kosova n\u00eb fushat e diplomacis\u00eb dhe t\u00eb mbrojtjes ushtarake duhet t\u00eb\nket\u00eb kuadra me kapacitete shum\u00eb t\u00eb larta profesionale praktike dhe teorike.\nAndaj, ajo arrihet, duke i studiuer dhe specializuar kuadrat m\u00eb t\u00eb talentuar\nnga ato fusha, n\u00eb universitetet m\u00eb t\u00eb njohura n\u00eb vendet e Europ\u00ebs Prendimore\ndhe n\u00eb SHBA.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;(Autori \u00ebsht\u00eb politolog)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nga Nik\u00eb Gashaj Nisemi nga njohjet, se integrimet ekonomike-politike, s\u00eb pari kan\u00eb z\u00ebn\u00eb fill me Iniciativ\u00ebn Q\u00ebndrore-Europiane, nga Quadrigonalia(Italia, Jugosllavia, Hungara dhe Austria) e themeluar m\u00eb 1989. Gradualisht ajo \u00ebsht\u00eb zgjerua dhe me disa shtete t\u00eb tjera. Mir\u00ebpo, nuk ka arrijtur rezultate t\u00eb d\u00ebshirueshme. Bashk\u00ebpunimi ekonomik i Detit t\u00eb Zi \u00ebsht\u00eb themeluar m\u00eb 1992, me [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":14722,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_robots_primary_cat":"","_seopress_titles_title":"","_seopress_titles_desc":"","_seopress_robots_index":"","footnotes":""},"categories":[2,12],"tags":[],"class_list":["post-24785","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualitet","category-opinione"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/24785","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=24785"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/24785\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":24786,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/24785\/revisions\/24786"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/14722"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=24785"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=24785"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=24785"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}