{"id":24224,"date":"2019-11-13T22:07:53","date_gmt":"2019-11-13T21:07:53","guid":{"rendered":"http:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=24224"},"modified":"2019-11-13T22:07:53","modified_gmt":"2019-11-13T21:07:53","slug":"mini-shengeni-ballkanik-eshte-dalje-ne-det-e-serbise-permes-shqiperise","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=24224","title":{"rendered":"\u201cMini Shengeni\u201d ballkanik \u00ebsht\u00eb dalje n\u00eb det e Serbis\u00eb p\u00ebrmes Shqip\u00ebris\u00eb"},"content":{"rendered":"\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/mini-shengeni-aurel-dasaret.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-24225\" width=\"575\" height=\"420\" srcset=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/mini-shengeni-aurel-dasaret.jpg 448w, https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/mini-shengeni-aurel-dasaret-300x219.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 575px) 100vw, 575px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>Nga <strong>Aurel Dasareti<\/strong>, USA, ekspert i\nshkencave ushtarake-psikologjike (<a href=\"mailto:dasaretiaurel@yahoo.com.au\">dasaretiaurel@yahoo.com.au<\/a>)<\/p>\n\n\n\n<p><em>Sipas <strong>Artit Luftarak,<\/strong> qasja m\u00eb e mir\u00eb p\u00ebr veprim n\u00eb luft\u00ebn kund\u00ebr kund\u00ebrshtarit\nt\u00eb dob\u00ebt (si\u00e7 \u00ebsht\u00eb Shqip\u00ebria n\u00eb raport me Serbin\u00eb), \u00ebsht\u00eb t\u00eb marr\u00ebsh nj\u00eb shtet\npaprekur. <strong>P\u00ebr t\u00eb fituar mbi armikun pa\np\u00ebrdorimin e forc\u00ebs \u00ebsht\u00eb kulmi i aft\u00ebsive.<\/strong> Prandaj, nuk befasohem p\u00ebr\n\u201cShengenin\u201d e binjak\u00ebve serbom\u00ebdhenj Rama-Vu\u00e7i\u00e7. <\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>***<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><strong>M\u00ebnyra se si e shoh un\u00eb<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Shqiptar\u00ebt i meritojn\u00eb politik-b\u00ebr\u00ebsit q\u00eb i kan\u00eb,\np\u00ebrndryshe p\u00ebrve\u00e7 tjerash nuk do t\u00eb lejonin asnj\u00eb k\u00eblysh t\u00eb trajtoj\u00eb atdheun\nton\u00eb t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt si me qen\u00eb pron\u00eb private e tij. Ky g\u00ebnjeshtar kronik e i\npabes\u00eb q\u00eb punon t\u00eb shtyj Shqip\u00ebrin\u00eb n\u00ebn Serbo-sllavi, e b\u00ebn k\u00ebt\u00eb sepse nuk\nm\u00ebrzitet p\u00ebr reagimet e plog\u00ebshta t\u00eb shqiptar\u00ebve servil, apo <em>\u201cidiot\u00eb t\u00eb dobish\u00ebm\u201d<\/em> q\u00eb n\u00eb trojet tona\nt\u00eb sakatuara i kemi me tepric\u00eb. <\/p>\n\n\n\n<p>***<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Pushtimi serb i Shqip\u00ebris\u00eb<\/strong> &#8211; zgjati nga n\u00ebntori\n1912 deri n\u00eb 25 tetor 1913. Serbia synonte t\u00eb dilte n\u00eb det, gj\u00eb q\u00eb e\nkonsideronte si nj\u00eb operacion strategjik. Trupat serbo-\u00e7etnike pushtuan t\u00eb\ngjitha pjes\u00ebt veriore t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb p\u00ebrve\u00e7 Shkodr\u00ebs. Pra, pjes\u00ebn m\u00eb t\u00eb madhe t\u00eb\nShqip\u00ebris\u00eb kontinentale dhe pjes\u00ebn m\u00eb t\u00eb madhe t\u00eb bregdetit shqiptar t\u00eb\nAdriatikut, duke formuar <strong><em>\u201cRrethin e Durr\u00ebsit\u201d.<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>T\u00eb gjitha shtetet fqinje akoma kan\u00eb, n\u00eb nj\u00eb mas\u00eb m\u00eb t\u00eb\nmadhe ose m\u00eb t\u00eb vog\u00ebl, pretendime n\u00eb zonat me popullsi shqiptar\u00ebsh autokton.\nPretendimet e Serbis\u00eb, p\u00ebrve\u00e7 t\u00eb ashtuquajturave <em>&#8220;Serbia e vjet\u00ebr&#8221;<\/em> d.m.th. Sanxhaku, Maqedonia, Kosova,\np\u00ebrfshijn\u00eb pjes\u00ebn m\u00eb t\u00eb madhe t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb s\u00eb sotme londineze s\u00eb bashku me\nbregdetin e saj Adriatik, sidomos portin e Durr\u00ebsit, q\u00eb i mund\u00ebson lidhjen e drejtp\u00ebrdrejt\u00eb\ndetare me gjith\u00eb bot\u00ebn, fuqizimin masiv t\u00eb saj. Serbia p\u00ebrher\u00eb ka thirrur <strong><em>&#8220;t\u00eb\ndrejtat historike&#8221; <\/em><\/strong>p\u00ebr t\u00eb justifikuar k\u00ebto pretendime. <\/p>\n\n\n\n<p>Planet p\u00ebr dalje n\u00eb det t\u00eb Serbis\u00eb p\u00ebrmes Shqip\u00ebris\u00eb kan\u00eb\nqen\u00eb t\u00eb pranishme me shekuj n\u00eb politik\u00ebn serbe <strong><em>(dhe nuk do t\u00eb vdesin kurr\u00eb).<\/em><\/strong>\nArgumentet p\u00ebr to u paraqit\u00ebn nga politikan\u00eb, historian\u00eb, prift\u00ebrinj\nsllavo-ortodoks, ushtarak\u00eb dhe intelektual\u00eb serb\u00eb, me parull\u00ebn: <\/p>\n\n\n\n<p><em>\u201cP\u00ebr t`i krijuar Atdheut\nton\u00eb (Serbis\u00eb) dalje n\u00eb detin Adriatik!\u201d. <\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Jovan Cvijic (1865-1927), gjeograf serb. President i\nAkademis\u00eb Mbret\u00ebrore Serbe dhe Rektori i Universitetit t\u00eb Beogradit\npropagandonte se me vendimet e Kongresit t\u00eb Berlinit, <strong><em>&#8220;Serbia \u00ebsht\u00eb nj\u00eb vend i\nrrethuar&#8221; <\/em><\/strong>dhe kinse serb\u00ebt jan\u00eb <strong><em>&#8220;njer\u00ebz t\u00eb burgosur&#8221;,<\/em><\/strong>\ndhe se Serbia patjet\u00ebr t\u00eb dal\u00eb n\u00eb det p\u00ebr t\u00eb fituar pavar\u00ebsin\u00eb. N\u00eb ndjekjen e\nk\u00ebsaj politike, ai pis-milet n\u00eb vitet 1912-1913 mbrojti t\u00eb \u201cdrejt\u00ebn\u201d e Serbis\u00eb\np\u00ebr okupimin e pjes\u00ebs veriore t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb:<\/p>\n\n\n\n<p><em>\u201eP\u00ebr shkak t\u00eb pavar\u00ebsis\u00eb\ns\u00eb saj ekonomike, Serbia duhet (patjet\u00ebr) t\u00eb ket\u00eb hyrje n\u00eb detin Adriatik dhe\nnj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb bregdetit Arban (shqiptar): qoft\u00eb duke pushtuar territorin qoft\u00eb\nduke fituar t\u00eb drejta ekonomike dhe komunikuese n\u00eb at\u00eb zon\u00eb. Kjo do t\u00eb thot\u00eb,\npra, marrjes t\u00eb nj\u00eb zone q\u00eb me t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb nga aspekti etnografik \u00ebsht\u00eb e huaj, por\nt\u00eb till\u00eb q\u00eb patjet\u00ebr t\u00eb merret (p\u00ebrvet\u00ebsohet) p\u00ebr interesa ve\u00e7an\u00ebrisht t\u00eb\nr\u00ebnd\u00ebsishme ekonomike, pik\u00ebrisht p\u00ebr shkak t\u00eb nevoj\u00ebs jet\u00ebsore\u201c.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>***<\/p>\n\n\n\n<p>I kuptoj pushtuesit gjakatar\u00eb, por jo disa megaloman shakaxhinj\nshqipfol\u00ebs, t\u00eb cil\u00ebt shprehin nj\u00eb miratim dhe mir\u00ebnjohje t\u00eb p\u00ebrzem\u00ebrta p\u00ebr &nbsp;\u201cMini-Shengenin\u201d ballkanik. Q\u00eb faktikisht do\nt\u00eb rezultonte me:<\/p>\n\n\n\n<p><em>Rilindjen e <strong>\u201cRrethit t\u00eb Durr\u00ebsit\u201d,<\/strong> daljen n\u00eb det t\u00eb\nSerbis\u00eb. Vet\u00ebvrasjen e Albani-s\u00eb, zhdukjen e Dardanis\u00eb dhe gjith\u00eb\nshqiptaris\u00eb.&nbsp; <\/em><\/p>\n\n\n\n<p>***<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Arti i luft\u00ebrave<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Teoria ushtarake bazohet shkenc\u00ebrisht n\u00eb mbledhjen dhe\nanalizimin e njohurive p\u00ebr p\u00ebrdorimin e forc\u00ebs ushtarake p\u00ebr t\u00eb shpjeguar dhe\nkuptuar luft\u00ebn, dhe se si lufta mund t\u00eb ndihmoj\u00eb n\u00eb arritjen e objektivave t\u00eb\np\u00ebrgjithshme politike n\u00eb nj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb efikase dhe t\u00eb p\u00ebrshtatshme. Teoria\nushtarake \u00ebsht\u00eb nj\u00eb fush\u00eb e gjer\u00eb studimi q\u00eb p\u00ebrfshin analiz\u00ebn e luft\u00ebs,\nnatyr\u00ebn e luft\u00ebs, sistemin ushtarak dhe shoq\u00ebrin\u00eb, organizimin, vendosjen,\nmb\u00ebshtetjen dhe udh\u00ebheqjen e forcave t\u00eb armatosura, strategjin\u00eb ushtarake,\noperacionet dhe taktikat. Teoria ushtarake fiton njohuri dhe mbivendoset me\nl\u00ebnd\u00eb t\u00eb tilla si psikologjia e sjelljes, shkenca politike, sociologjia dhe\nekonomia.<\/p>\n\n\n\n<p>Filozofi Grek Heraklit (500 vjet p.e.s) deklaroi se lufta\n\u00ebsht\u00eb burimi i t\u00eb gjitha gj\u00ebrave. Ka t\u00eb ngjar\u00eb q\u00eb lufta, n\u00eb nj\u00eb mas\u00eb m\u00eb t\u00eb\nmadhe se \u00e7do faktor tjet\u00ebr i vet\u00ebm, ka ndihmuar n\u00eb formimin e regjimeve dhe\nshteteve, ka shkaktuar krijimin dhe shkat\u00ebrrimin e regjimeve dhe shteteve, dhe\nka qen\u00eb nj\u00eb nxitje p\u00ebr p\u00ebrparime madh\u00ebshtore teknologjike. Marrja e njohurive\nn\u00eb teorin\u00eb ushtarake \u00ebsht\u00eb gjithashtu nj\u00eb burim i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm si p\u00ebr t\u00eb kuptuar\nhistorin\u00eb, p\u00ebr rritjen dhe r\u00ebnien e regjimeve dhe shteteve dhe p\u00ebr m\u00ebnyr\u00ebn sesi\nshteti n\u00eb koh\u00ebn ton\u00eb mund t\u00eb ruaj\u00eb m\u00eb s\u00eb miri interesat e tij t\u00eb siguris\u00eb n\u00eb\nkoh\u00eb paqeje.<\/p>\n\n\n\n<p>P\u00ebrpjekjet e para p\u00ebr t\u00eb sistematizuar njohurit\u00eb e luft\u00ebs\nme q\u00ebllimin p\u00ebr t\u00eb fituar at\u00eb luft\u00ebn tjet\u00ebr, i gjejm\u00eb n\u00eb Kin\u00eb, disa qindra vjet\npara epok\u00ebs son\u00eb. <em>\u201cArti i Luft\u00ebrave\u201d,<\/em>\nnga nj\u00eb autor kinez, u p\u00ebrkthye p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb n\u00eb nj\u00eb gjuh\u00eb evropiane n\u00eb\nfillim t\u00eb shekullit t\u00eb 18-t\u00eb dhe q\u00eb prej asaj kohe ka qen\u00eb i arritsh\u00ebm dhe i ndikuar\nnga mendimtar\u00ebt ushtarak\u00eb. Theksi \u00ebsht\u00eb vendosur n\u00eb manovrat e luft\u00ebs dhe\nbefasi. Shpejt\u00ebsia \u00ebsht\u00eb thelbi n\u00eb t\u00eb gjitha luft\u00ebrat. B\u00ebhet fjal\u00eb p\u00ebr\np\u00ebrfitimin e munges\u00ebs s\u00eb gatishm\u00ebris\u00eb s\u00eb armikut, avancimin atje ku ai e pret\nm\u00eb pak dhe goditjen, aty ku ai \u00ebsht\u00eb m\u00eb pak i p\u00ebrgatitur. <\/p>\n\n\n\n<p><em>Ideali \u00ebsht\u00eb fitorja pa\ngjakderdhje. Qasja m\u00eb e mir\u00eb e veprimit \u00ebsht\u00eb t\u00eb marr\u00ebsh nj\u00eb shtet paprekur.\nP\u00ebr t\u00eb fituar mbi armikun pa p\u00ebrdorimin e forc\u00ebs \u00ebsht\u00eb kulmi i aft\u00ebsive\n(sakt\u00ebsisht si me zbulimin e \u201cMini-Shengenit\u201d ballkanik). <\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Aty gjithashtu theksohet kompleksiteti i luft\u00ebs <em>(grup sendesh, dukurish t\u00eb lidhura-p\u00ebrb\u00ebra\nn\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb nd\u00ebrlikuar)<\/em> dhe mungesa e parashikueshm\u00ebris\u00eb p\u00ebr shkak t\u00eb\nnatyr\u00ebs s\u00eb saj t\u00eb bashk\u00ebveprimit midis dy aktor\u00ebve. Prandaj arti i luft\u00ebrave\nnuk \u00ebsht\u00eb subjekt i rregullave t\u00eb sakta.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb \u201cArtin e Luft\u00ebs\u201d gjejm\u00eb formulimin e par\u00eb t\u00eb parimit\nt\u00eb Sh\u00ebrbimit Ushtarak: Nj\u00eb organizat\u00eb e ngritur nga qeveria, e financuar dhe e\npajisur nga qytetar\u00ebt. Lidhur ngusht\u00eb me sh\u00ebrbimin ushtarak \u00ebsht\u00eb k\u00ebrkesa p\u00ebr\nmonopolin e shtetit p\u00ebr luft\u00eb dhe dhun\u00eb. Luft\u00ebrat nuk duhet t\u00eb zhvillohen nga <em>&#8220;persona privat\u00eb&#8221;,<\/em> nga\nfisnik\u00ebt ose nga <em>&#8220;kontraktuesit e\nluft\u00ebs&#8221;.<\/em> Fitoret eventuale t\u00eb nj\u00eb lufte duhet t\u00eb bien mbi shtetin;\npra, i takojn\u00eb ose i p\u00ebrkasin shtetit e jo individ\u00ebve <em>(sidomos jo \u201cgjeneral\u00ebve\u201d teneqexhinj, samarxhinj me shkoll\u00eb fillore t\u00eb\nKosov\u00ebs, q\u00eb tani thirren p\u00ebr t`u intervistuar n\u00eb Hag\u00eb).<\/em> Luft\u00ebrat nuk duhet\nt\u00eb jen\u00eb n\u00eb vart\u00ebsi t\u00eb logjik\u00ebs politike t\u00eb shteteve dhe sistemeve shtet\u00ebrore,\nas logjik\u00ebs komerciale t\u00eb tregjeve, as trillimeve (tekave), mund\u00ebsive ose\nnevojave t\u00eb individ\u00ebve.<\/p>\n\n\n\n<p>***<\/p>\n\n\n\n<p>Serb\u00ebt-rus\u00ebt kan\u00eb bler\u00eb tashm\u00eb shum\u00eb prona t\u00eb paligjshme,\nsidomos banesa n\u00eb bregdetin ton\u00eb. Kur prind\u00ebrit shqipfol\u00ebs me nj\u00eb \u00e7mim prej\n300-400 euro i shesin vajzat e tyre si skllev\u00ebr seksi te pleqt\u00eb serb, pse t\u00eb\nmos i shesin edhe tokat tona?! <\/p>\n\n\n\n<p>Se kush e si e qysh e sa i mrekulluesh\u00ebm dhe miq\u00ebsor ndaj\nnesh \u00ebsht\u00eb <strong><em>\u201cpopulli qiellor\u201d<\/em><\/strong> i vet\u00ebshpallur serb, dhe \u00e7ka ishte dhe kush\ndo t\u00eb jet\u00eb <strong><em>\u201cJugosllavia e Re\u201d<\/em><\/strong> e din\u00eb m\u00eb mir\u00eb vet\u00ebm shqiptar\u00ebt e ish\nJugosllavis\u00eb q\u00eb 100 vjet u masakruan nga \u00e7etnik\u00ebt. <\/p>\n\n\n\n<p>Akoma nuk kemi m\u00ebsuar asgj\u00eb nga historia, prandaj mund t\u00eb\nna p\u00ebrs\u00ebritet n\u00ebse nuk zgjohemi menj\u00ebher\u00eb dhe t\u00eb reagojm\u00eb s\u00eb bashku. Nuk e\nmarrim me seriozitet sepse nuk e kuptojm\u00eb ideologjin\u00eb e pavdekshme naziste\nekspansioniste t\u00eb Serbis\u00eb, dometh\u00ebn\u00eb institucionalizimin <em>(\u201csekret\u201d)<\/em> t\u00eb k\u00ebrkesave p\u00ebr zgjerimin e m\u00ebtejsh\u00ebm t\u00eb kufirit t\u00eb\nshtetit t\u00eb tyre. Qoft\u00eb me \u201ckorrigjim t\u00eb kufirit\u201d&#8230;&nbsp; <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nga Aurel Dasareti, USA, ekspert i shkencave ushtarake-psikologjike (dasaretiaurel@yahoo.com.au) Sipas Artit Luftarak, qasja m\u00eb e mir\u00eb p\u00ebr veprim n\u00eb luft\u00ebn kund\u00ebr kund\u00ebrshtarit t\u00eb dob\u00ebt (si\u00e7 \u00ebsht\u00eb Shqip\u00ebria n\u00eb raport me Serbin\u00eb), \u00ebsht\u00eb t\u00eb marr\u00ebsh nj\u00eb shtet paprekur. P\u00ebr t\u00eb fituar mbi armikun pa p\u00ebrdorimin e forc\u00ebs \u00ebsht\u00eb kulmi i aft\u00ebsive. Prandaj, nuk befasohem p\u00ebr \u201cShengenin\u201d [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":24225,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_robots_primary_cat":"","_seopress_titles_title":"","_seopress_titles_desc":"","_seopress_robots_index":"","footnotes":""},"categories":[2,12],"tags":[2544,2545],"class_list":["post-24224","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualitet","category-opinione","tag-aurel-dasareti","tag-mini-shengeni"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/24224","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=24224"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/24224\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":24226,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/24224\/revisions\/24226"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/24225"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=24224"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=24224"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=24224"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}