{"id":24052,"date":"2019-05-08T13:15:34","date_gmt":"2019-05-08T11:15:34","guid":{"rendered":"http:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=24052"},"modified":"2019-10-28T13:24:11","modified_gmt":"2019-10-28T12:24:11","slug":"shasi-si-vend-arkeologjik","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=24052","title":{"rendered":"Shasi si vend arkeologjik"},"content":{"rendered":"\n<p>   <\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"600\" src=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/Kisha-e-Shen-Gjonit-Shas.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-19699\" srcset=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/Kisha-e-Shen-Gjonit-Shas.jpg 800w, https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/Kisha-e-Shen-Gjonit-Shas-300x225.jpg 300w, https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/Kisha-e-Shen-Gjonit-Shas-768x576.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>I t\u00ebr\u00eb qyteti i Shasit \u00ebsht\u00eb nj\u00eb park arkeologjik shum\u00eb i pasur me mbetje arkeologjike nga periudhat e ndryshme n\u00eb t\u00eb cilin \u00ebsht\u00eb identifikuar nj\u00eb num\u00ebr i madh i objekteve t\u00eb ndryshme, nga t\u00eb cilat qart\u00eb jan\u00eb identifikuar 15 kisha.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb pjes\u00ebn verilindore t\u00eb Ulqinit n\u00eb nj\u00eb l\u00ebndin\u00eb mbi Liqenin e Shasit ndodhet qyteti mesjetar i Shasit. Tani \u00ebsht\u00eb g\u00ebrmadh\u00eb e pabanuar me njer\u00ebz.\u00c7do gur dhe \u00e7do mur flet me heshtjen e vet mitike duke dashur t\u00eb mbaj gjeneratat t\u00eb lidhur me k\u00ebto themele, t\u00eb cilat mund\u00ebn t\u00eb mb\u00ebrrijn\u00eb derimsot si nj\u00eb d\u00ebshmi e vitalitetit dhe q\u00ebndres\u00ebs, me t\u00eb cilin ajo u p\u00ebrball hordhive t\u00eb barbar\u00ebve q\u00eb e pla\u00e7kit\u00ebn, e dogj\u00ebn e rrafshun.<\/p>\n\n\n\n<p>Nga \u2013 Luigj Camaj<\/p>\n\n\n\n<p>P\u00ebr t\u00eb flitet fare pak, nuk \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb asgj\u00eb ve\u00e7 t\u00eb drejt\u00ebs p\u00ebr ta mbuluar me harrim. E megjithat\u00eb Shasi mbetet nj\u00eb prej d\u00ebshmimeve m\u00eb dometh\u00ebn\u00ebse t\u00eb qytet\u00ebrimit ilir. Megjith\u00ebse sot vet\u00ebm disa rr\u00ebnoja rreken t\u00eb na mbajn\u00eb t\u00eb lidhur me k\u00ebt\u00eb qyetet\u00ebrim t\u00eb hersh\u00ebm ilir, Shasi \u00ebsht\u00eb kaq i gjall\u00eb dhe kaq madh\u00ebshtor n\u00eb \u00e7do fragment t\u00eb krenaris s\u00eb saj.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7do gur dhe \u00e7do mur flet me heshtjen e vet mitike duke dashur t\u00eb mbaj gjeneratat t\u00eb lidhur me k\u00ebto themele, t\u00eb cilat mund\u00ebn t\u00eb mb\u00ebrrijn\u00eb derimsot si nj\u00eb d\u00ebshmi e vitalitetit dhe q\u00ebndres\u00ebs, me t\u00eb cilin ajo u p\u00ebrball hordhive t\u00eb barbar\u00ebve q\u00eb e pla\u00e7kit\u00ebn, e dogj\u00ebn e rrafshun.<\/p>\n\n\n\n<p>Por Shasi, banor\u00ebt e tij, nj\u00eb vullnes\u00eb e ep\u00ebrme ka mbajtur n\u00eb jet\u00eb duke e rikthyer at\u00eb m\u00eb epik se m\u00eb par\u00eb deri n\u00eb g\u00ebrmadhat e dit\u00ebve t\u00eb sotme, g\u00ebrmadha t\u00eb bratisura, d\u00ebshmime t\u00eb m\u00ebnjanuara, t\u00eb v\u00ebrteta historike t\u00eb ngulura thell\u00eb n\u00eb kujtes\u00ebn e atyre q\u00eb e jet\u00ebsuan n\u00eb vep\u00ebr Shasin dhe n\u00eb k\u00ebto gur\u00eb q\u00eb i p\u00ebc\u00ebllon dielli e i mb\u00ebshtjellin myshqet. Emri: shqip quhet Shas, n\u00eb sllavishte Svac, n\u00eb latinishte Suacium. Ishte qytet i fortifikuar mesjetar\u00eb. Mendohet se \u00ebsht\u00eb krijuar q\u00eb nga periudha e hershme kur u krijua edhe Dioklea.Shasi gjendet n\u00eb nj\u00eb kodrin\u00eb shkembore p\u00ebrmbi liqenin e Shasit n\u00eb lart\u00ebsin\u00eb mbi nivelin e detit mes 60 deri 70 metrash, n\u00eb koordinatat gjeografike: 41\u00b0 59\u2019 11\u201d \u00b0N dhe 19\u00b0 18\u2019 58\u201d \u2018E.<\/p>\n\n\n\n<p> Qyteteti ishte i rrethuar me mure dhe kulla mbrojt\u00ebse. Hyrja kryesore ishte nga  ana veriore, n\u00ebn t\u00eb cil\u00ebn gjenden gjurmat e suburb, ( qytetit p\u00ebrreth qytetit t\u00eb  fortifikuar ). Brenda dhe jasht\u00eb fortifikat\u00ebs s\u00eb qytetit gjendet nj\u00eb num\u00ebr i  madh i kishave mesjetare t\u00eb nd\u00ebrtuara mbi themelet e kishave shum\u00eb m\u00eb t\u00eb vjetra.  Hyrja e dyt\u00eb ( mbetjet e s\u00eb cil\u00ebs jan\u00eb shum\u00eb t\u00eb ruajtura sikur\u00eb edhe ato t\u00eb  hyrjes kryesore ) gjendet n\u00eb an\u00ebn e liqenit me t\u00eb nj\u00ebtin em\u00ebr nga i cili  popullata e qytetit \u00ebsht\u00eb furnizuar me uj\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>I t\u00ebr\u00eb qyteti i Shasit \u00ebsht\u00eb nj\u00eb park arkeologjik shum\u00eb i pasur me mbetje arkeologjike nga periudhat e ndryshme n\u00eb t\u00eb cilin \u00ebsht\u00eb identifikuar nj\u00eb num\u00ebr i madh i objekteve t\u00eb ndryshme, nga t\u00eb cilat qart\u00eb jan\u00eb identifikuar 15 kisha. P\u00ebrve\u00e7 t\u00eb tjer\u00ebve Shasin e shkat\u00ebrroj\u00eb dhe shkret\u00ebroj\u00eb perandori serb\u00eb Stefan Nemanja. K\u00ebt\u00eb e d\u00ebshmon n\u00eb shkrimet e veta i biri i Nemanj\u00ebs Stefani i Par\u00eb i Kuror\u00ebzuar i cili thekson se p\u00ebrve\u00e7 Shasit i jati i tij\u00eb kishte rr\u00ebnuar edhe Drishtin, Shkodr\u00ebn, Ulqinin edhe qytetin e famsh\u00ebm t\u00eb Tivarit (Antibarus).Me ardhjen e turq\u00ebve Shasi definitivisht shkat\u00ebrrohet dhe jeta n\u00eb t\u00eb vdes. N\u00eb vazhdim nga Shasi pla\u00e7kitet ajo cfare ka mbetur nga pasuria arkeologjike e kjo vazhdon deri n\u00eb dit\u00ebt e sotme. Ne Shas ka sherbyer si prift Dom Gjon Buzuku, i cili ne vitin 1555 ka shkruar librin e pare shqip \u201cMeshari\u201d. Nga germimet e koheve te fundit qe po kryhen ne Shas, pritet qe te behen zbulime te antikitetit qe do te kene vlera historike per te gjithe Mesdheun.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb pjes\u00ebn verilindore t\u00eb Ulqinit n\u00eb nj\u00eb l\u00ebndin\u00eb mbi Liqenin e Shasit ndodhet qyteti mesjetar i Shasit. Tani \u00ebsht\u00eb g\u00ebrmadh\u00eb e pabanuar me njer\u00ebz. Si i till\u00eb konsiderohet nd\u00ebr qytetet m\u00eb atraktive \u201ct\u00eb vdekura\u201d n\u00eb bregdetin Adriatik. Sipas pozit\u00ebs s\u00eb k\u00ebsaj k\u00ebshtjelle e cila ishte n\u00eb af\u00ebrsi t\u00eb Liqenit t\u00eb Shasit n\u00eb fush\u00ebn pjellore dhe n\u00eb rrug\u00ebn romake Olcinium- Sckod\u00ebr, me sa duket ka qen\u00eb v\u00ebrtetuar sikur g\u00ebrmadh\u00eb q\u00eb n\u00eb koh\u00ebn e ilir\u00ebve. Jo larg qytetit, n\u00eb fshatin Shas \u00ebsht\u00eb gjetur amfora antike ovoide e cila ka sh\u00ebrbyer p\u00ebr varrosje, e pak m\u00eb larg n\u00eb lokalitetin Gjeret, tek Liqeni i Zogajve edhe gjurm\u00ebt e vendbanimit primitiv t\u00eb ilir\u00ebve, \u00e7ka d\u00ebshmon se kjo trev\u00eb ka qen\u00eb e banuar q\u00eb n\u00eb periudhat e hershme historike. Shasi p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb n\u00eb dokumente t\u00eb shkruara p\u00ebrmendet n\u00eb shek. IX si qytet ipeshkvnor (Svacia Civitas). Rreth vitit 1183 e pushtoi Stefan Nemanja dhe bashk\u00eb me qytetet tjera ia bashkangjiti Rashk\u00ebs. Mongol\u00ebt e shkat\u00ebrruan t\u00ebr\u00ebsisht m\u00eb 1242, nd\u00ebrsa e rind\u00ebrtoi mbret\u00ebresha Helena Anzhuine.<\/p>\n\n\n\n<p>Plot\u00ebsisht u shkretua kur e zaptuan turqit m\u00eb 1571. Sipas Marin Biccit \u2013 1610 , Shasi ka pasur 365 kish\u00eb, q\u00eb p\u00ebrkon me numrin e dit\u00ebve t\u00eb nj\u00eb motmoti, por sot n\u00eb k\u00ebto rr\u00ebnoja mund t\u00eb dallohen vet\u00ebm tet\u00eb kish\u00eb nga t\u00eb cilat dy jan\u00eb m\u00eb t\u00eb m\u00ebdhaja: katedralja e Kish\u00ebs s\u00eb Sh\u00ebn Gjonit, e nd\u00ebrtuar me stil gotik dhe Kisha e fran\u00e7eskan\u00ebve t\u00eb Sh\u00ebn M\u00ebris\u00eb, t\u00eb lashta rreth 1300 vjet. T\u00eb gjitha kishat n\u00eb Shas kan\u00eb qen\u00eb t\u00eb zbukuruara me dekorime arkitekturore dhe afreska, e n\u00eb disa edhe tani dallohen gjurm\u00ebt e ngjyrave n\u00eb mure. Pjes\u00ebt e mbetura t\u00eb fortes\u00ebs gjenden n\u00eb shkrepa mbi Liqenin e Shasit, kurse paralagjja n\u00eb vazhdim kah per\u00ebndimi. Hyrjen n\u00eb qytet me sip\u00ebrfaqe prej 15 hektar\u00eb e kan\u00eb b\u00ebr\u00eb t\u00eb mundsh\u00ebm dy porta. Hulumtimet e para arkeologjike t\u00eb qytetit t\u00eb Shasit jan\u00eb b\u00ebr\u00eb n\u00eb tetor e n\u00ebntor t\u00eb vitit 1985. Me k\u00ebt\u00eb rast u gjet\u00ebn rreth pes\u00ebdhjet\u00eb monedha metalike, nga t\u00eb cilat nj\u00eb e arit, tri t\u00eb argjendta, kurse t\u00eb tjerat jan\u00eb t\u00eb bronzta. Tri parat\u00eb m\u00eb t\u00eb vjetra jan\u00eb nga periudha bizantine nga fundi i shek. XII deri n\u00eb mesin e shek. XIII.<\/p>\n\n\n\n<p>Nga koha e qeveris\u00eb s\u00eb Nemanj\u00ebs jan\u00eb dy copa parash \u2013 bizantin e serb; monedhat e shumta nga qytetet fqinje i takojn\u00eb \u00e7erekut t\u00eb fundit t\u00eb shek. XIV, nd\u00ebrsa nga tri monedha metalike jan\u00eb t\u00eb Tivarit, t\u00eb Kotorrit dhe t\u00eb qytetit t\u00eb panjohur. Zbulimet m\u00eb t\u00eb vjetra nga qyteti i Shasit i takojn\u00eb periudh\u00ebs parahistorike. Periudha antike nuk \u00ebsht\u00eb v\u00ebrtetuar n\u00eb Shas. Disa cop\u00ebzime helenike t\u00eb qeramik\u00ebs q\u00eb jan\u00eb gjetur n\u00eb pjes\u00ebn lindore t\u00eb Shasit tregojn\u00eb se \u00ebsht\u00eb e mundshme q\u00eb n\u00eb at\u00eb pjes\u00eb t\u00eb tij t\u00eb gjendet nj\u00eb shtres\u00eb helenike. Qyteti mesjetar u formua n\u00eb koh\u00ebn e hershme t\u00eb periudh\u00ebs bizantine, kurse zgjati n\u00eb kontinuitet deri me paraqitjen e turqve, respektivisht p\u00ebraf\u00ebrsisht deri me pushtimin e Shkodr\u00ebs ose edhe m\u00eb von\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>Mjaft t\u00eb pasur jan\u00eb zbulimet e vorb\u00ebisve, edhe pse nuk jan\u00eb t\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsuara t\u00eb gjitha epokat. M\u00eb s\u00eb shumti jan\u00eb gjetur en\u00eb sht\u00ebpiake. Cop\u00ebzat e shekullit VI jan\u00eb t\u00eb pakta, por me siguri besohet se ato i takojn\u00eb rrafshit ilir nga koha e Marvikis\u00eb dhe Iraklis\u00eb. Vorb\u00ebsia sllave \u00ebsht\u00eb e p\u00ebrfaq\u00ebsuar n\u00eb t\u00eb gjitha shtresat nga shek. VII deri n\u00eb shek. XI. Gati e gjith\u00eb vorb\u00ebsia sht\u00ebpiake e shekullit t\u00eb hersh\u00ebm mesjetar i takon rrafshit kulturor serb, por kah fundi i jet\u00ebs s\u00eb Shasit v\u00ebrehet prezenca e en\u00ebve t\u00eb importuara, me siguri me origjin\u00eb venedikase. Zbulimet e stolive nuk jan\u00eb t\u00eb pranishme vet\u00ebm si separate n\u00eb varreza, por edhe n\u00eb shtresa. N\u00eb stoli bizantine b\u00ebjn\u00eb pjes\u00eb qaforet me margaritar xhami, vath\u00eb e thjesht\u00eb, unazat, tri pulla korale e disa katram\u00ebza.<\/p>\n\n\n\n<p>Gjat\u00eb g\u00ebrmimit jan\u00eb gjetur edhe shum\u00eb sende tjera nga hekuri, midis t\u00eb cil\u00ebve pjes\u00eb nga pajime sht\u00ebpiake: (veriga, pyka, \u00e7ivi, brava e t\u00eb ngjashme.N\u00eb vitin 1985 Akademia e Shkencave t\u00eb Serbis\u00eb me nguti nderpreu hulumtimet, kur v\u00ebrejten se kan t\u00ebb\u00ebjn\u00eb me nji qytet t\u00eb lasht\u00eb shqiptar\u00eb.Sipas prof. Aleksander Qilikov n\u00eb muzeun etnografik t\u00eb Ulqinit ruhen 100objekte nga qyteti i Shasit.<br><br> P\u00ebrveq Shasit n\u00eb periudhen veneciane rreth Liqenit t\u00eb Shkodres ishin edhe qytet Trishti, Danja dhe Sarda.<\/p>\n\n\n\n<p>Qytet\u00ebrimi shqiptar m\u00eb shum\u00eb ndodhet n\u00ebn dhe sesa mbi t\u00eb. N\u00eb viset etnike shqiptare n\u00eb Mal t\u00eb Zi, e mbi t\u00eb gjitha n\u00eb rajonin e Ulqinit, jan\u00eb nj\u00eb num\u00ebr i madh i monumenteve t\u00eb trash\u00ebgimis\u00eb son\u00eb nga historia jon\u00eb e hershme, ku z\u00eb vend edhe qyteti i lasht\u00eb i Shasit, sot qytet q\u00eb nuk banohet.<br><br> Shasi \u00ebsht\u00eb vendbanim antik ilir, i cili ngrihet n\u00eb malin po me t\u00eb nj\u00ebjtin em\u00ebr. K\u00ebndej pari, n\u00eb periudh\u00ebn antike ka kaluar rruga e lasht\u00eb lidh\u00ebse n\u00eb mes Ulqinit dhe Shkodr\u00ebs. Shasi n\u00eb literatur\u00eb njihet si: Suatio, Sua\u00e7o, Savocci, Svaciao, Fshas etj. Baza e qytetit t\u00eb lasht\u00eb \u00ebsht\u00eb nd\u00ebrtuar nga gur\u00ebt e m\u00ebdhenj, nd\u00ebrsa murin rrethues stihit\u00eb e koh\u00ebs e kan\u00eb d\u00ebmtuar shum\u00eb; ky mur bart vlera t\u00eb m\u00ebdha arkitektonike dhe artistike. Edhe sot e k\u00ebsaj dite aty q\u00ebndrojn\u00eb dy portat e qytetit.<\/p>\n\n\n\n<p>Arqipeshkvia e Tivarit (mbi 900 vjet) ishte baza kryesore e katolicizmit n\u00eb Shqip\u00ebrin\u00eb e Veriut, por edhe ipeshkvia e Shasit e luante t\u00eb nj\u00ebjtin rol p\u00ebr zon\u00ebn e vet. N\u00eb vitin 1443 ipeshk\u00ebv i Shasit ka qen\u00eb Pal\u00eb Dushmani.<br><br> Sikur t\u00eb b\u00ebheshin hulumtime n\u00ebnujore, do t\u00eb gjendej edhe m\u00eb shum\u00eb nga Shasi, kjo trash\u00ebgimi e pa hulumtuar nga ana e jon\u00eb \u00ebsht\u00eb fshehur nga sllav\u00ebt me shekuj. Ka edhe fakte q\u00eb d\u00ebshmojn\u00eb se gjat\u00eb ver\u00ebs, kur niveli i ujit t\u00eb liqenit t\u00eb Shasit \u00ebsht\u00eb i ul\u00ebt shihen pjes\u00eb t\u00eb mureve t\u00eb sht\u00ebpive t\u00eb dikurshme t\u00eb banimit.<\/p>\n\n\n\n<p>Gjetjet arkeologjike e provojn\u00eb se qytetin e Shasit t\u00eb panjohur deri n\u00eb shekullin VIII n\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb e prek krishterimi i hersh\u00ebm n\u00eb periudh\u00ebn ilire. Ilirizmi i k\u00ebsaj kulture d\u00ebshmohet ve\u00e7mas nga nj\u00ebjt\u00ebsia tipologjike e objekteve t\u00eb kultur\u00ebs arkeologjike t\u00eb Shasit me kultur\u00ebn iliro-arb\u00ebrore t\u00eb Komanit.<br><br> Shasi m\u00eb her\u00ebt u shnd\u00ebrrua n\u00eb hap\u00ebsira me vende t\u00eb fortifikuara sikurse tregon pozicioni i tij n\u00eb luft\u00ebn n\u00eb mes t\u00eb Papatit dhe Bizantit p\u00ebr t\u00eb zot\u00ebruar k\u00ebt\u00eb qytet n\u00eb koh\u00ebn e mesjet\u00ebs. Hulumtimet n\u00eb lokalitetin e Shasit t\u00eb vjet\u00ebr d\u00ebshmojn\u00eb p\u00ebr ekzistenc\u00ebn e vendbanimit parahistorik si baz\u00eb ku \u00ebsht\u00eb ngritur qyteti i Shasit pasi qe u b\u00eb zbulimi i kultur\u00ebs s\u00eb Komanit, me an\u00eb t\u00eb s\u00eb cilit u b\u00eb p\u00ebrcaktimi m\u00eb i sakt\u00eb i datimit t\u00eb objekteve sakrale q\u00eb kan\u00eb ekzistuar q\u00eb nga shekujt VI-VII.<\/p>\n\n\n\n<p>Ky vendbanim i lasht\u00eb p\u00ebrve\u00e7 r\u00ebnd\u00ebsis\u00eb strategjike jepte edhe kushte t\u00eb p\u00ebrshtatshme p\u00ebr jet\u00eb, duke u par\u00eb edhe vendndodhja e tij n\u00eb liqenin e Shasit dhe Bun\u00ebn t\u00eb pasur me peshk, zogj, shtaz\u00eb t\u00eb egra dhe kushte t\u00eb tjera t\u00eb ve\u00e7anta p\u00ebr blegtori dhe bujq\u00ebsi.<br><br> Duke iu referuar nj\u00eb shkruesi t\u00eb panjohur dhe dor\u00ebshkrimit t\u00eb tij \u201cDulcigno secondo l\u2019antica descrizione\u2026\u201d, thuhet se \u201cn\u00eb k\u00ebt\u00eb trev\u00eb gjendej qyteti shum\u00eb i vjet\u00ebr i quajtur Shasi, ku duken gjurm\u00ebt e 365 kishave larg nga Ulqini 15 milje\u2026.\u2019. M\u00eb tej shkruan se \u201caf\u00ebr k\u00ebtij qyteti gjenden liqeni, shpella, burimi ujit dhe mali Lisinj\u00eb, Ledhet e Shasit dhe porta ku vdiq Kapedani i Qesarit, duke luftuar tmerr\u00ebsisht kund\u00ebr Pompejanit ku jan\u00eb edhe sot n\u00eb k\u00ebmb\u00eb dhe si mrekulli nj\u00eb grop\u00eb e madhe, ende parrafshuar\u2026\u201d<br><br> Shasi mesjetar.<\/p>\n\n\n\n<p>Nuk ka dyshim se Shasi mesjetar si qytet i zhvilluar \u00ebsht\u00eb p\u00ebrjet\u00ebsuar edhe n\u00eb numizmatik\u00eb, sepse i ka farkuar monedhat e veta,t\u00eb cilat e mbanin mbishkrimin Suacium, si dhe ajo q\u00eb e paraqet figur\u00ebn e Sh\u00ebn Palit Pag\u00ebzuesit, si mbrojt\u00ebs i qytetit, si dhe pirgun ashtu dhe k\u00ebshtjell\u00ebn me por\u00ebn madh\u00ebshtore t\u00eb k\u00ebtij qyteti.<br><br> Versionet malazeze te k\u00ebsaj periudhe cekin se Stefan Nemanja (shek XIII) i shkat\u00ebrroi kishat shqiptare dhe librat e koh\u00ebs e kreu konvertimin me dhun\u00eb t\u00eb banor\u00ebve t\u00eb mbetur n\u00eb ortodoks, gj\u00eb q\u00eb e cila p\u00ebrputhet me tradit\u00ebn gojore n\u00eb Shas, ku banor\u00ebt tani t\u00eb fshatit Shas thon\u00eb \u201dse t\u00eb gjitha kishat n\u00eb fillim ishin katolike\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>K\u00ebrkimet e para t\u00eb arkeologjis\u00eb jugosllave, q\u00eb u takojn\u00eb viteve 1980, zbuluan nj\u00eb hershm\u00ebri m\u00eb t\u00eb madhe se ajo q\u00eb dihej. Ishte pik\u00ebrisht trash\u00ebgimia ilire e kultures s\u00eb Shasit q\u00eb e trembi shkoll\u00ebn arkeologjike t\u00eb Beogradit. N\u00eb vitin 1985 Akademia e Shkencave t\u00eb Serbis\u00eb me nguti nd\u00ebrpreu hulumtimet, kur v\u00ebrejt\u00ebn se kan\u00eb t\u00eb b\u00ebjn\u00eb me nji qytet t\u00eb lasht\u00eb shqiptar\u00eb. Ky pra \u00ebsht\u00eb qyteti ilir i 365 kishave, q\u00eb n\u00eb fillim u shkat\u00ebrrua nga sllavet e pastaj e v\u00ebrteta e g\u00ebrmadhave t\u00eb tij u fsheh po ashtu nga sllavet.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Projekti \u201dT\u00eb lexojm\u00eb shqip\u201d \u00ebsht\u00eb p\u00ebrkrahur nga Fondi p\u00ebr mbrojtjen dhe realizimin e t\u00eb drejtave t\u00eb pakicave n\u00eb Mal t\u00eb Zi.<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>I t\u00ebr\u00eb qyteti i Shasit \u00ebsht\u00eb nj\u00eb park arkeologjik shum\u00eb i pasur me mbetje arkeologjike nga periudhat e ndryshme n\u00eb t\u00eb cilin \u00ebsht\u00eb identifikuar nj\u00eb num\u00ebr i madh i objekteve t\u00eb ndryshme, nga t\u00eb cilat qart\u00eb jan\u00eb identifikuar 15 kisha. N\u00eb pjes\u00ebn verilindore t\u00eb Ulqinit n\u00eb nj\u00eb l\u00ebndin\u00eb mbi Liqenin e Shasit ndodhet qyteti mesjetar [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":19699,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_robots_primary_cat":"","_seopress_titles_title":"","_seopress_titles_desc":"","_seopress_robots_index":"","footnotes":""},"categories":[2,12],"tags":[],"class_list":["post-24052","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualitet","category-opinione"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/24052","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=24052"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/24052\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":24053,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/24052\/revisions\/24053"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/19699"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=24052"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=24052"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=24052"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}