{"id":23994,"date":"2019-10-22T22:29:34","date_gmt":"2019-10-22T20:29:34","guid":{"rendered":"http:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=23994"},"modified":"2019-10-22T23:31:30","modified_gmt":"2019-10-22T21:31:30","slug":"at-gjergj-fishta-arkitekti-i-marredhenieve-diplomatike-midis-shqiperise-dhe-shteteve-te-bashkuara","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=23994","title":{"rendered":"AT GJERGJ FISHTA, ARKITEKTI I MARR\u00cbDH\u00cbNIEVE DIPLOMATIKE MIDIS SHQIP\u00cbRIS\u00cb DHE SHTETEVE T\u00cb BASHKUARA"},"content":{"rendered":"\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"480\" height=\"640\" src=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/at-gjergj-fishta.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-17630\" srcset=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/at-gjergj-fishta.jpg 480w, https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/at-gjergj-fishta-225x300.jpg 225w\" sizes=\"auto, (max-width: 480px) 100vw, 480px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p><strong>\u00a0Nga Frank Shkreli<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Komuniteti\nshqiptaro-amerikan me t\u00eb drejt\u00eb njihet si mbrojt\u00ebs historik i kauzave komb\u00ebtare\nshqiptare n\u00eb Shtetet e Bashkuara t\u00eb Amerik\u00ebs, duke filluar nga veprimtarit\u00eb e\ndiaspor\u00ebs m\u00eb t\u00eb vjet\u00ebr shqiptare n\u00eb Amerik\u00eb.&nbsp;&nbsp;\nK\u00ebto veprimtari, n\u00eb mbrojtje t\u00eb drejtave t\u00eb shqiptar\u00ebve n\u00eb trojet e tyre\nn\u00eb Ballkanin Per\u00ebndimor dhe kudo n\u00eb bot\u00eb, e q\u00eb n\u00eb fjalorin e sot\u00ebm politik\nnjihen si \u201cveprimtari lobingu\u201d, p\u00ebr shqiptar\u00ebt kan\u00eb filluar me takimin e Fan\nNolit me Presidentin amerikan Woodrow Wilson, kur Presidenti i at\u00ebher\u00ebsh\u00ebm\namerikan Wilson, sipas Nolit, i kishte premtuar se \u201cnj\u00eb z\u00eb do t\u00eb kishte n\u00eb\nKonferenc\u00ebn e Paq\u00ebs n\u00eb Paris dhe at\u00eb z\u00eb do ta p\u00ebrdorte n\u00eb mb\u00ebshtetje t\u00eb\nShqip\u00ebris\u00eb\u201d.&nbsp;&nbsp; Shum\u00eb \u00ebsht\u00eb shkruar n\u00eb\nmediat shqiptare dhe shum\u00eb flitet p\u00ebr k\u00ebt\u00eb rast si dhe p\u00ebr veprimtarit\u00eb lobiste\nmoderne t\u00eb komunitetit shqiptaro-amerikan, sidomos gjat\u00eb 40-viteve t\u00eb fundit,\nn\u00eb mbrojtje t\u00eb drejtave dhe interesave komb\u00ebtare t\u00eb shqiptar\u00ebve an\u00eb e mban\u00eb t\u00eb\ntrojeve t\u00eb tyre, sidomos n\u00eb mb\u00ebshtetje t\u00eb \u00e7lirimit dhe t\u00eb pavar\u00ebsis\u00eb s\u00eb Kosov\u00ebs,\nn\u00eb mbarim t\u00eb shekullit t\u00eb kaluar dhe n\u00eb fillim t\u00eb k\u00ebtij shekulli.<\/p>\n\n\n\n<p>Por\nfal\u00eb urrejtjes, harres\u00ebs dhe anashkalimit zyrtar t\u00eb personit dhe vepr\u00ebs s\u00eb At\nGjergj Fisht\u00ebs, p\u00ebr pothuaj nj\u00eb shekull nga bashkatdhetar\u00ebt e tij gjat\u00eb\nkomunizmit \u2013 p\u00ebrfshir 30-vjet-post-komuniz\u00ebm &#8212; qoft\u00eb nga media ashtu edhe nga historiografia\nshqiptare e influencuar nga periudha komuniste &#8212; pak njer\u00ebz mund ta din\u00eb se\np\u00ebrve\u00e7 kontributeve t\u00eb shumta n\u00eb fush\u00eb t\u00eb ndryshme si let\u00ebrsi, gjuh\u00eb, kultur\u00eb\ndhe politik\u00eb shqiptare, Gjergj Fishta ka dh\u00ebn\u00eb nj\u00eb kontribut t\u00eb \u00e7muesh\u00ebm edhe\nn\u00eb at\u00eb q\u00eb sot e quajm\u00eb \u201clobing\u201d, n\u00eb mbrojtje t\u00eb interesave komb\u00ebtare, n\u00eb\nkonferenca dhe takime nd\u00ebrkomb\u00ebtare. &nbsp;Jo\nvet\u00ebm n\u00eb Konferenc\u00ebn e Paq\u00ebs n\u00eb Paris dhe n\u00eb konferenca t\u00eb tjera nd\u00ebrkomb\u00ebtare\nn\u00eb Evrop\u00eb, ku dhe kur flitej p\u00ebr Shqip\u00ebrin\u00eb dhe p\u00ebr t\u00eb drejtat e Shqiptar\u00ebve. &nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;Me rastin e dit\u00eblindjes s\u00eb tij (23\nTetor,1871), e shoh t\u00eb arsyeshme q\u00eb t\u00eb kujtojm\u00eb vizit\u00ebn e At Gjergj Fisht\u00ebs n\u00eb\nShtetet e Bashkuara t\u00eb Amerik\u00ebs, si dhe p\u00ebrpjekjet e tija lobuese n\u00eb fillim t\u00eb\nshekullit t\u00eb kaluar, n\u00eb mb\u00ebshtetje t\u00eb interesave t\u00eb Shqiptar\u00ebve, p\u00ebrfshir\u00eb edhe\nlobimin e tij gjat\u00eb vizit\u00ebs s\u00eb tij t\u00eb par\u00eb n\u00eb Washington, me zyrtar\u00eb t\u00eb lart\u00eb\namerikan\u00eb, p\u00ebr njohjen diplomatike t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb si shtet i pavarur nga Shtetet\ne Bashkuara.&nbsp; &nbsp;K\u00ebto sh\u00ebnime jan\u00eb bazuar n\u00eb disa t\u00eb dh\u00ebna dhe\nkorrespondenca n\u00eb librin p\u00ebrkujtimor, \u201cAt Gjergj Fishta 1871-1940\u201d, botuar n\u00ebn\nkujdesin e At Benedikt Dema, me rastin e vdekjes s\u00eb At Gjergj Fisht\u00ebs me\n30-dhjetor, 1940.<\/p>\n\n\n\n<p>Sipas\nkorrespondenc\u00ebs &#8212; t\u00eb pasqyruar n\u00eb k\u00ebt\u00eb botim t\u00eb ve\u00e7ant p\u00ebrkujtimor p\u00ebr At\nGjergj Fisht\u00ebn &#8212; midis Fisht\u00ebs dhe At Justin Rrota dhe At Pal Dodaj, Gjergj\nFishta njofton Kuvendin fran\u00e7eskan se, \u201cMe 8 t\u00eb k\u00ebtij muaji (Mars, 1922) n\u00eb ora\n2:30 mbasdite vuna kamb\u00ebn n\u00eb Amerik\u00eb, n\u00eb New York\u201d.&nbsp; <\/p>\n\n\n\n<p>Vizita\ne Fisht\u00ebs n\u00eb Amerik\u00eb kishte dy objektiva: nj\u00eb, t\u00eb \u201ckujdesej p\u00ebr interesat e\nShqip\u00ebris\u00eb\u201d, sipas porosis\u00eb s\u00eb Imzot Luigj Bum\u00e7it, Kryetar i delegacionit\nshqiptar n\u00eb Konferenc\u00ebn e Paq\u00ebs n\u00eb Paris dhe objektivi i dyt\u00eb ishte q\u00eb Fishta\nt\u00eb takohej me personalitetet m\u00eb t\u00eb dalluara t\u00eb diaspor\u00ebs shqiptare n\u00eb\nAmerik\u00eb.&nbsp;&nbsp; Sipas t\u00eb gjitha gjasave takimi\nme komunitetin shqiptaro-amerikan kishte shkuar shum\u00eb mir\u00eb p\u00ebr Fisht\u00ebn, sa q\u00eb n\u00eb\nnj\u00eb let\u00ebr q\u00eb i kishte d\u00ebrguar atij Faik Konica nga Bostoni, i drejtohet Fisht\u00ebs,\npasi ishte k\u00ebthyer n\u00eb Shqip\u00ebri, me p\u00ebrsh\u00ebndetjen: \u201cI Shk\u00eblqyer mik, Ju falem\nnderit p\u00ebr letr\u00ebn e bukur q\u00eb m\u00eb d\u00ebrguat. &nbsp;&nbsp;Kini\nl\u00ebn\u00eb nd\u00ebr shqiptar\u00ebt e k\u00ebtush\u00ebm nj\u00eb kujtim lart\u00ebsie dhe drite, q\u00eb ka shuar\ngjith\u00eb moskputimet e shkuara\u201d, i p\u00ebrgjigjet nga Bostoni, Faik Konica mikut t\u00eb\ntij At Gjergj Fisht\u00ebs. <\/p>\n\n\n\n<p>P\u00ebrve\u00e7\ntakimeve me p\u00ebrfaqsues t\u00eb shquar t\u00eb komunitetit shqiptaro-amerikan gjat\u00eb\nvizit\u00ebs s\u00eb tij t\u00eb par\u00eb n\u00eb Amerik\u00eb n\u00eb vitin 1922 &#8212; nga korrespondenca e Poetit\nKomb\u00ebtar, q\u00eb Fishta ka shk\u00ebmbyer nga Amerika me pjes\u00ebtar\u00eb t\u00eb urdh\u00ebrit\nfran\u00e7eskan shqiptar n\u00eb Atdhe, m\u00ebsojm\u00eb, nd\u00ebr t\u00eb tjera, edhe p\u00ebr veprimtarin\u00eb\nlobiste t\u00eb At Gjergj Fisht\u00ebs n\u00eb Washington gjat\u00eb q\u00ebndrimit t\u00eb tij n\u00eb kryeqytetin\namerikan. &nbsp;&nbsp;I vetdijsh\u00ebm p\u00ebr r\u00ebnd\u00ebsin\u00eb historike t\u00eb k\u00ebtyre\nletrave, At Pal Dodaj ka shkruar se p\u00ebrmbledhja e letrave t\u00eb Fisht\u00ebs &nbsp;q\u00eb d\u00ebrgonte nga Amerika m\u00eb 1922 do tu\ninteresoj\u00eb, eventualisht, studiuesve t\u00eb historis\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>Provinciali\ni Kuvendit Fran\u00e7eskan n\u00eb Shqip\u00ebri n\u00eb at\u00eb koh\u00eb, At Pal Dodaj sh\u00ebnon n\u00eb librin\np\u00ebrkujtimor \u201cAt Gjergj Fishta \u2013 1871-1940\u201d, se n\u00eb nj\u00eb let\u00ebr t\u00eb dat\u00ebs 8-V-22,\nd\u00ebrguar atij nga At Gjergj Fishta prej Washingtonit, Fishta flet p\u00ebr\nveprimtarin\u00eb e tij lobiste n\u00eb favor t\u00eb njohjes diplomatike t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb nga\nShtetet e Bashkuara, dhe p\u00ebr takimet q\u00eb kishte zhvilluar ai me Senator\u00eb\nkatolik\u00eb amerikan\u00eb, me ndihm\u00ebn e fran\u00e7eskanit amerikan Godfried Shilling, i\ncili n\u00eb at\u00eb koh\u00eb g\u00ebzonte influenc\u00eb t\u00eb madhe n\u00eb qarqet diplomatike t\u00eb Washintonit,\nsipas t\u00eb dh\u00ebnave n\u00eb k\u00ebt\u00eb lib\u00ebr: <\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>\u201cK\u00ebtu\nn\u00eb Washington kam kontaktue me nji senator katolik, si\u00e7 t\u00eb kam shkrue (29.4.\n1922), dhe i jam lut\u00eb me u interesue pran\u00eb Qeveris\u00eb s\u00eb Tij, p\u00ebr njohjen e\nShqypnis\u00eb si Shtet i Pamvarun\u201d, thuhet n\u00eb letr\u00ebn e Fisht\u00ebs. &nbsp;\u201cAi ka fol\u00eb sot me Senatorin e Partis\u00eb\nRepublikane, Henry Cabot Lodge\u2026\u201d, (politikan me autoritet i asaj periudhe dhe\nmb\u00ebshtet\u00ebs i madh i rolit amerikan n\u00eb pun\u00ebt bot\u00ebrore), \u201c\u2026i cili m\u00eb tha se\nnjohja e Shqypnis\u00eb asht e mundshme, prandej Qeveria e Tiran\u00ebs, t\u2019a paraqesi k\u00ebrkes\u00ebn\ne Saj me shkrim n\u00eb Nensekretariatin e Shteteve t\u00eb Bashkueme t\u2019 Amerik\u00ebs.\u201d<\/em><\/strong><strong>&nbsp; &nbsp;N\u00eb\nfaqen tjet\u00ebr t\u00eb letr\u00ebs, sipas <\/strong>At Pal Dodaj, Fishta ishte shprehur n\u00eb\nletr\u00ebn e tij se, <strong><em>\u201cNd\u00ebrkaq, vizita eme n\u00eb Washington ka pas\u00eb, si p\u00ebrfundim,\nnjohjen e Shqypnis\u00eb prej an\u00ebs s\u00eb Shteteve t\u00eb Bashkueme t\u00eb Amerik\u00ebs.&nbsp; &nbsp;T\u00eb\ngjitha p\u00ebrpjekjet e maparshme t\u00eb Qeveris\u00eb son\u00eb, si edhe ato t\u00eb (Federat\u00ebs\nPanshqiptare) \u201cVatra\u201d, s\u2019kan\u00eb pas\u00eb sukses\u2026Kjen\u00eb Senator\u00ebt katolik\u00eb &#8212; t\u00eb cil\u00ebve\nua pata paraqit\u00eb \u00e7ashtjen, sidomos, nga pik\u00ebpamja fetare&#8211; ata t\u00eb cil\u00ebt me\nnd\u00ebrhymje t\u00eb veta siguruan njohjen zyrtare t\u00eb Shqypnis\u00eb nga Qeverija amerikane<\/em><\/strong><em>\u201d,<\/em>\ncitohet letra e At Gjergj Fisht\u00ebs d\u00ebrguar nga Washingtoni n\u00eb adres\u00ebn e At Pal\nDodajt. <\/p>\n\n\n\n<p>Data\ne njohjes zyrtare e vendosjes s\u00eb marr\u00ebdh\u00ebnieve diplomatike midis Washingtonit\ndhe Tiran\u00ebs, p\u00ebrputhet plot\u00ebsisht me vizit\u00ebn e At Gjergj Fisht\u00ebs n\u00eb Washington\nsi dhe me p\u00ebrmbajtjen e letrave t\u00eb tija cituar m\u00eb lart\u00eb.&nbsp;&nbsp; Sipas Zyr\u00ebs s\u00eb Historianit t\u00eb Departamentit\nAmerikan t\u00eb Shtetit, me an\u00eb t\u00eb nj\u00eb telegrami q\u00eb mban dat\u00ebn 25 Korrik, 1922,\nSekretari Amerikan i Shtetit (DASH) n\u00eb at\u00eb koh\u00eb, Charles Evans Hughes, informon\nKomisionerin Amerikan n\u00eb Shqip\u00ebri, Maxwell Blake se n\u00eb dat\u00ebn 28 Korrik , 1922\nai mund t\u2019i, \u201cDor\u00ebzoj\u00eb Ministrit t\u00eb Jasht\u00ebm t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb njoftimin me shkrim\np\u00ebr njohjen de jure t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb, nga ana e Shteteve t\u00eb Bashkuara.\u201d&nbsp; &nbsp;Sipas&nbsp;\nZyr\u00ebs s\u00eb Historianit t\u00eb (DASH) njohja e shtetit shqiptar nga Washingtoni\nu pasua me vendosjen zyrtare t\u00eb marr\u00ebdh\u00ebnieve diplomatike midis dy popujve tan\u00eb,\nm\u00eb 4 Dhjetor, 1922, kur P\u00ebrfaqsuesi i Jashtzakonsh\u00ebm dhe Ministri Fuqiplot\u00eb i\nShteteve t\u00eb Bashkuara n\u00eb Tiran\u00eb, Ulysses Grant-Smith i paraqiti let\u00ebr-kredencialet\nQeveris\u00eb s\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb n\u00eb Tiran\u00eb pik\u00ebrisht me 4 Dhjetor, 1922, thek\u00ebsohet n\u00eb\ntekstin e Zyr\u00ebs s\u00eb Historianit t\u00eb (DASH). <\/p>\n\n\n\n<p>Thon\u00eb\nse njer\u00ebzit e m\u00ebdhej t\u00eb nj\u00eb Kombi vler\u00ebsohen m\u00eb shum\u00eb pas vdekjes se kur jan\u00eb\ngjall\u00eb.&nbsp; &nbsp;Fatkeqsisht, kjo nuk ka ndodhur me At Gjergj\nFisht\u00ebn, madje as sot 30-vjet post-komuniz\u00ebm.&nbsp;\n&nbsp;Un\u00eb e kam shum\u00eb t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb\ngjithnj\u00eb t\u00eb konstatoj se ku e ka hallin Tirana zyrtare me At Gjergj Fisht\u00ebn, i\ncili me veprat e tija p\u00ebrjet\u00ebsoi \u00e7do gj\u00eb me t\u00eb cilat mund t\u00eb krenohet Kombi\nShqiptar nd\u00ebr shekuj, qoft\u00eb veprimtaria e tij shum\u00eb dimensionale, n\u00eb nivel\nkomb\u00ebtar dhe nd\u00ebrkomb\u00ebtar, ashtu si\u00e7 ishte kontributi i tij n\u00eb njohjen dhe\nvendosjen e lidhjeve diplomatike midis Shqip\u00ebris\u00eb dhe Shteteve t\u00eb Bashkuara, n\u00eb\nfillim t\u00eb shekullit t\u00eb kaluar. <\/p>\n\n\n\n<p>Kemi\naritur n\u00eb nj\u00eb pik\u00eb t\u00eb historis\u00eb, q\u00eb t\u00eb themi me keqardhje t\u00eb madhe, se me ket\u00eb\nklas\u00eb politike n\u00eb Shqip\u00ebri dhe n\u00eb Kosov\u00eb e cila kontrollon \u00e7do akitivitet t\u00eb\njet\u00ebs s\u00eb shqiptar\u00ebve n\u00eb nj\u00eb sistem q\u00eb ata e quajn\u00eb \u201cdemokraci\u201d&#8211; e kemi humbur\nshpres\u00ebn se shqiptar\u00ebt, si komb \u2013madje edhe 30-vjet pas komunizmit &#8212; do t\u00eb vler\u00ebsonin\nm\u00eb n\u00eb fund njer\u00ebzit e m\u00ebdhej t\u00eb Kombit si At Gjergj Fishta. &nbsp;&nbsp;Me ket\u00eb nivel kulture bolshevike q\u00eb tregon kjo\nklas\u00eb aktuale politike e shqiptar\u00ebve, ajo nuk \u00ebsht\u00eb e denj\u00eb t\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsoj\u00eb nj\u00eb komb\nt\u00eb p\u00ebrparuar, q\u00eb pretendon t\u00eb jet\u00eb demokratik, n\u00eb fillim t\u00eb shekullit 21!<\/p>\n\n\n\n<p>Edhe\nkini pretendime t\u00eb integroheni n\u00eb Evrop\u00eb.&nbsp;\nKot e kini se nuk futeni n\u00eb Evrop\u00eb, jo, pa Gjergj Fisht\u00ebn!<\/p>\n\n\n\n<p>Frank\nShkreli <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00a0Nga Frank Shkreli Komuniteti shqiptaro-amerikan me t\u00eb drejt\u00eb njihet si mbrojt\u00ebs historik i kauzave komb\u00ebtare shqiptare n\u00eb Shtetet e Bashkuara t\u00eb Amerik\u00ebs, duke filluar nga veprimtarit\u00eb e diaspor\u00ebs m\u00eb t\u00eb vjet\u00ebr shqiptare n\u00eb Amerik\u00eb.&nbsp;&nbsp; K\u00ebto veprimtari, n\u00eb mbrojtje t\u00eb drejtave t\u00eb shqiptar\u00ebve n\u00eb trojet e tyre n\u00eb Ballkanin Per\u00ebndimor dhe kudo n\u00eb bot\u00eb, e q\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":17630,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_robots_primary_cat":"","_seopress_titles_title":"","_seopress_titles_desc":"","_seopress_robots_index":"","footnotes":""},"categories":[2,12],"tags":[],"class_list":["post-23994","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualitet","category-opinione"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23994","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=23994"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23994\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":23995,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23994\/revisions\/23995"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/17630"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=23994"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=23994"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=23994"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}