{"id":23780,"date":"2019-09-24T13:22:53","date_gmt":"2019-09-24T11:22:53","guid":{"rendered":"http:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=23780"},"modified":"2019-09-24T13:32:36","modified_gmt":"2019-09-24T11:32:36","slug":"sabbatai-zevi-ose-mesia-i-ulqinit","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=23780","title":{"rendered":"Sabbatai Zevi ose Mesia i Ulqinit"},"content":{"rendered":"\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"501\" height=\"621\" src=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/Sabbatai-Zevi-Mesia-i-Ulqinit.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-23781\" srcset=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/Sabbatai-Zevi-Mesia-i-Ulqinit.jpg 501w, https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/Sabbatai-Zevi-Mesia-i-Ulqinit-242x300.jpg 242w\" sizes=\"auto, (max-width: 501px) 100vw, 501px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p><em><strong>Nga Gladiola Jorbus<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Nj\u00eb nga historit\u00eb m\u00eb interesante q\u00eb kam d\u00ebgjuar\ngjat\u00eb vizitave t\u00eb mia n\u00eb Ulqin \u00ebsht\u00eb pik\u00ebrisht ajo e hebreut t\u00eb internuar aty,\nSabbatai Zevi. I pari q\u00eb m\u00eb njohu me k\u00ebt\u00eb personazh ishte kush\u00ebriri im,\nnj\u00ebherazi gazetari dhe shkrimtari i mir\u00ebnjohur n\u00eb Mal t\u00eb Zi e m\u00eb gjer\u00eb, Muzafer\n(Beljo) \u00c7aushi.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb qend\u00ebr t\u00eb Ulqinit ndodhet varri &#8211; tyrbe i Mesis\u00eb\ns\u00eb rrem\u00eb Sabbatai Zevi (Shabbetai Tzvi, Sabbatai Sevi), i cili k\u00ebrc\u00ebnoi\nautoritetin rabinik n\u00eb Evrop\u00eb dhe n\u00eb Lindjen e Mesme, para se t\u00eb d\u00ebbohej nga\nStambolli drejt Ulqinit nga sulltani, n\u00eb vitin 1673. <\/p>\n\n\n\n<p>Sabbatai Zevi e shpalli veten Mesia n\u00eb 1648, n\u00eb\nmosh\u00ebn 22 vje\u00e7are. Ai u mb\u00ebshtet n\u00eb nj\u00eb interpretim (t\u00eb diskutuesh\u00ebm) t\u00eb\nZoharit (nj\u00eb lib\u00ebr i misticizmit hebraik), sipas t\u00eb cilit viti gjat\u00eb vitit\n1648, njer\u00ebzit do t\u00eb shihnin sh\u00eblbimin e popullit hebre.<\/p>\n\n\n\n<p>Sabbatai arriti t\u00eb entuziazmoj\u00eb popullin hebraik\nkudo n\u00eb Evrop\u00eb, n\u00eb mesin e shekullit XVII, duke g\u00ebrshetuar sharmin e Mesias me\nmisticizmin dhe iu premtoi atyre, rikthimin n\u00eb Tok\u00ebn e Shenjt\u00eb. <\/p>\n\n\n\n<p>Nga ana tjet\u00ebr, duke e shpallur veten Mesia, ai do\nt\u00eb provokonte nj\u00eb skizm\u00eb t\u00eb thell\u00eb brenda Judaizmit, midis atyre q\u00eb do ta\npranonin dhe atyre q\u00eb do ta refuzonin at\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb qytetin e bukur t\u00eb Ulqinit, ai iu besua kujdestarit\nt\u00eb kalas\u00eb, i cili rip\u00ebrt\u00ebriu katin e sip\u00ebrm t\u00eb Kull\u00ebs s\u00eb Balshajve p\u00ebr hir t\u00eb\ntij. Mesia gdhendi n\u00eb mure, dy yje t\u00eb m\u00ebdhenj Davidi gjasht\u00ebcep\u00ebsh, t\u00eb quajtur\nndryshe Magen David.<\/p>\n\n\n\n<p>Aziz Mehmet Efendi, si\u00e7 e quanin Ulqinak\u00ebt, pasi u\nkonvertua nga hebraizmi n\u00eb islam i dha nj\u00eb dimension shpirt\u00ebror ardhjes s\u00eb tij.\n<\/p>\n\n\n\n<p>Emri Ulqini (n\u00eb turqisht Ylgyn) u b\u00eb Alkum n\u00eb\np\u00ebrkufizimin e tij, si nj\u00eb aludim p\u00ebr melek alkum nga th\u00ebniet e Urta t\u00eb\nSolomonit, 30:31 (&#8230; dhe mbreti me ushtrin\u00eb e tij). &nbsp;Mos ndoshta kjo do t\u00eb thoshte se ai mb\u00ebrriti\natje me d\u00ebshir\u00ebn e Zotit dhe jo me urdhrin e sulltanit, dhe se ai ishte n\u00eb t\u00eb\nv\u00ebrtet\u00eb &#8220;mbreti i Ulqinit&#8221; ?!<\/p>\n\n\n\n<p>Ai vdiq n\u00eb 17 Shtator 1676, vet\u00ebm dy muaj pasi ai\nishte mbushur 50 vje\u00e7. Akoma ekziston nj\u00eb legjend\u00eb q\u00eb thot\u00eb se nj\u00eb djal\u00eb ra nga\nnj\u00eb fik dhe vdiq n\u00eb vend, megjith\u00ebse Sabbatai e kishte paralajm\u00ebruar t\u00eb mos\nngjitej. <\/p>\n\n\n\n<p>Duke ndjer\u00eb se ndoshta ai, Mesia, mund t\u00eb ishte\nfajtor p\u00ebr vdekjen e djalit, Sabbatai iu lut Zotit q\u00eb ta ringjallte djalin dhe\nt\u2019ia merrte pik\u00ebrisht atij\njet\u00ebn n\u00eb vend t\u00eb vog\u00eblushit. Dhe lutja u pranua nga M\u00ebshir\u00ebploti.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb fillim t\u00eb shekullit XX, an\u00ebtar\u00ebt e komunitetit\ndonme (hebrenj t\u00eb cil\u00ebt ishin konvertuar n\u00eb Islam) nga Selaniku (nj\u00eb qend\u00ebr e\nr\u00ebnd\u00ebsishme hebraike dhe Kabaliste n\u00eb ish-Perandorin\u00eb Otomane ose n\u00eb Geqin\u00eb e\nsotme) shkonin shpesh p\u00ebr t\u00eb b\u00ebr\u00eb pelegrinazh n\u00eb varrin e tij. <\/p>\n\n\n\n<p>Shum\u00eb shkrimtar\u00eb t\u00eb shquar, nd\u00ebrmjet t\u00eb cil\u00ebve dhe\nIsaac Bashevis Singer, fitues i \u00e7mimit Nobel n\u00eb let\u00ebrsi,\nn\u00eb vitin 1978 ka shkruar mbi kultin e Sabbatai Zevi-t dhe ndikimin e tij te pasuesit q\u00eb e konsideronin\nsi Mesia i vet\u00ebshpallur, n\u00eb romanin \u201cSatanai n\u00eb Gorai\u201d, botuar\nm\u00eb 1955.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nga Gladiola Jorbus Nj\u00eb nga historit\u00eb m\u00eb interesante q\u00eb kam d\u00ebgjuar gjat\u00eb vizitave t\u00eb mia n\u00eb Ulqin \u00ebsht\u00eb pik\u00ebrisht ajo e hebreut t\u00eb internuar aty, Sabbatai Zevi. I pari q\u00eb m\u00eb njohu me k\u00ebt\u00eb personazh ishte kush\u00ebriri im, nj\u00ebherazi gazetari dhe shkrimtari i mir\u00ebnjohur n\u00eb Mal t\u00eb Zi e m\u00eb gjer\u00eb, Muzafer (Beljo) \u00c7aushi. N\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":23781,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_robots_primary_cat":"","_seopress_titles_title":"","_seopress_titles_desc":"","_seopress_robots_index":"","footnotes":""},"categories":[2,12],"tags":[2186,2488,2489,2487],"class_list":["post-23780","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualitet","category-opinione","tag-gladiola-jorbus","tag-mesia-i-ulqinit","tag-muzafer-caushi-2","tag-sabbatai-zevi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23780","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=23780"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23780\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":23782,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23780\/revisions\/23782"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/23781"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=23780"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=23780"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=23780"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}