{"id":23610,"date":"2019-09-05T20:39:24","date_gmt":"2019-09-05T18:39:24","guid":{"rendered":"http:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=23610"},"modified":"2019-09-05T20:39:24","modified_gmt":"2019-09-05T18:39:24","slug":"shqiptaret-ne-mal-te-zi-popull-i-rrezikuar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=23610","title":{"rendered":"SHQIPTAR\u00cbT N\u00cb MAL T\u00cb ZI &#8211;  POPULL I RREZIKUAR"},"content":{"rendered":"\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>\u201cKur dua t\u00eb kuptoj se \u00e7far\u00eb po ndodh sot apo t\u00eb p\u00ebrcaktoj se \u00e7far\u00eb do t\u00eb ndodh\u00eb nes\u00ebr, at\u00ebher\u00eb shikoj prapa\u201d &#8211; Omar Khayyam-i<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;<strong>Ndryshimi i struktur<\/strong><strong>\u00ebs komb<\/strong><strong>\u00eb<\/strong><strong>tare t<\/strong><strong>\u00eb <\/strong><strong>vendbanimeve shqiptare n<\/strong><strong>\u00eb Mal t<\/strong><strong>\u00eb <\/strong><strong>Zi,q<\/strong><strong>\u00ebllim i\np<\/strong><strong>\u00ebrhersh<\/strong><strong>\u00eb<\/strong><strong>m i pushteteve sllavo- malazeze!<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Dihet tashm\u00eb se\naspiratat dhe tendencat pushtuese t\u00eb sllav\u00ebve ndaj territoreve me popullsi\nshqiptare n\u00eb hap\u00ebsir\u00ebn ballkanike kan\u00eb qen\u00eb t\u00eb bazuara n\u00eb elaboratet dhe\nprojektet e tyre t\u00eb shumta t\u00eb cilat kan\u00eb pasur p\u00ebr q\u00ebllim, fillimisht p\u00ebr d\u00ebbimin e shqiptar\u00ebve e m\u00eb pas\nkolonizmin e trojeve t\u00eb tyre me popullsi sllave. Prej nj\u00eb distance kohore&nbsp; prej nj\u00eb shekulli e gjys\u00ebm me urdh\u00ebr dhe me aprovimin e shtetit zyrtar t\u00eb Serbis\u00eb,u\np\u00ebrpunuan m\u00eb shum\u00eb se 20 plane t\u00eb tilla . Po p\u00ebrmendin vet\u00ebm disa,ata m\u00eb\nfam\u00ebkeqet: \u201c Na\u00e7ertania\u201d (Projekti) e Ilia Garashaninit e vitit 1844,duke\nvazhduar me ate t\u00eb Vasa \u00c7ubriloviqit me titull \u201cIseljavanje Arnauta\u201d (Shp\u00ebrngulja e Shqiptar\u00ebve),e vitit 1937, \u201cElaborati p\u00ebr Shqip\u00ebrin\u00eb\u201d\ni Ivo Andriqit i vitit 1939 (i cili n\u00eb at koh\u00eb ishte z\/minist\u00ebr i Mbret\u00ebris\u00eb\nSerbo-Kroato-Sllovene),deri te \u201cMemorandumi\u201d i Akademis\u00eb e Arteve dhe Shkenc\u00ebs\ns\u00eb Serbis\u00eb i vitin 1985&nbsp; i cili u\nzyrtarizua me ardhjen n\u00eb pushtet t\u00eb diktatorit Slobodan Millosheviq dhe\nkishte&nbsp; p\u00ebr q\u00ebllim krijimin e \u201cSerbis\u00eb s\u00eb\nMadhe \u201c n\u00eb d\u00ebm t\u00eb territoreve t\u00eb popujve t\u00eb tjer\u00eb q\u00eb jetonin at\u00ebher\u00eb brenda\nFederat\u00ebs s\u00eb Jugosllavis\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Planet dhe\nprojektet antishqiptare t\u00eb lartp\u00ebrmendura kan\u00eb l\u00ebn pasoja t\u00eb r\u00ebnda n\u00eb aspektin\ne zbrasjes s\u00eb trojeve etnike shqiptare,asimilimin dhe \u00e7komb\u00ebtarizimin e\nbanor\u00ebve autokton shqiptar dhe efektet e k\u00ebtij gjenocidi po i shohim gjith\u00ebnj\u00eb\nn\u00eb dit\u00ebt e sotme. Shembulli m\u00eb i mir\u00eb i k\u00ebsaj jan\u00eb trojet etnike shqiptare n\u00ebn\nMal t\u00eb Zi.<\/p>\n\n\n\n<p>Plava dhe Gucia n\u00eb vitin 1908 ka pasur 82.5% banor\u00eb me\np\u00ebrkat\u00ebsi komb\u00ebtare shqiptare, kurse sipas regjistrimeve t\u00eb fundit t\u00eb vitit\n2011, shqiptar\u00ebt p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb vet\u00ebm 19.69% . Kurse Rozhaja,poashtu n\u00eb vitin 1908\nkishte 86.5% shqiptar\u00eb,kjo p\u00ebrqindje n\u00eb vitin 2011 bjen n\u00eb rreth 5%.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Edhe Ulqini ka\npasur nj\u00eb histori t\u00eb ngjajshme, dhe tentime q\u00eb t\u2019i ndryshohet struktura\nkomb\u00ebtare e k\u00ebtij qyteti t\u00eb lasht\u00eb iliro-arbnor . \u201cKur i\u2019u dor\u00ebzua Malit t\u00eb Zi (n\u00ebntor 1880), qyteti me rrethin\u00eb kishte rreth 7000 banor\u00eb\ndhe Ulqini ishte t\u00ebr\u00ebsisht qytet shqiptar dhe t\u00eb gjith\u00eb udh\u00ebp\u00ebrshkruesit e\nvjet\u00ebr thonin se atje flitej gjuha shqipe, shkruan n\u00eb librin e tij \u2018\u2019Ulqini dhe politika e Malit t\u00eb Zi 1881 \u2013 1912\u2019\u2019 mr. Riza Rexha.Poashtu\nn\u00eb t\u00eb nj\u00ebjtin lib\u00ebr, vet\u00eb princ Nikolla i cili viziton Ulqinin pas aneksimit t\u00eb\ntij nga ana e Malit t\u00eb Zi, n\u00eb gusht\nt\u00eb vitit 1881, konstaton:\n\u2018\u2019Kur kalova Mozhurrin duke ardhur nga Tivari, u takova me nj\u00eb popull tjet\u00ebr si p\u00ebr nga gjuha\nashtu edhe p\u00ebr nga feja. T\u00ebr\u00eb qyteti dhe rrethina ishte e banuar me shqiptar\u00eb t\u00eb fes\u00eb islame dhe\nkatolike. Banor\u00ebt e Ulqinit\nme rrethin\u00eb, n\u00eb t\u00ebr\u00eb hapsir\u00ebn nuk\nflisnin ndryshe,vet\u00ebm shqip\u2019\u2019\n( Mr. Riza Rexha: \u201cUlqini dhe Politika e Malit t\u00eb Zi 1881-1912 \u201c, faqe 27).<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Gjithashtu,sipas\nt\u00eb dh\u00ebnave t\u00eb koh\u00ebs Tuzi (sot qend\u00ebr e Mal\u00ebsis\u00eb),n\u00eb vitin 1908 ishte i banuar\nme popullsi 100% me p\u00ebrkat\u00ebsi komb\u00ebtare shqiptare,kurse sipas regjistrimeve t\u00eb\nvitit 2011,shqiptar\u00ebt p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb rreth 50% t\u00eb popullsis\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Pra, derisa gjym\u00ebn\ne shekullit XIX dhe mbar\u00eb shekullin XX e karakterizon dhuna, vrasjet,masakrat\nsi metoda kryesore p\u00ebr d\u00ebbimin,asimilimin ,\u00e7komb\u00ebtarizimin e shqiptar\u00ebve, nga\nregjimet e ndryshme sllave, sot n\u00eb shekullin XXI, ndon\u00ebse kan\u00eb ndryshuar\nmetodat,q\u00ebllimet vazhdojn\u00eb q\u00eb jen\u00eb gjith\u00ebnj\u00eb t\u00eb nj\u00ebjta ndaj asaj pjese t\u00eb\npopullsis\u00eb q\u00eb jetojn\u00eb n\u00eb trojet shqiptare q\u00eb kan\u00eb mbetur jasht\u00eb kufij\u00ebve\npolitik t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb dhe Kosov\u00ebs ,pra n\u00eb Serbi (Lugina e Preshev\u00ebs), Maqedoni\n(Ilirid\u00eb), me nj\u00eb theks t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb n\u00eb trojet etnike shqiptare n\u00ebn Mal\nt\u00ebZi.&nbsp; <\/p>\n\n\n\n<p><strong>Vazhdon procesi i tkurrjes demografike t\u00eb shqiptar\u00ebve n\u00eb\nMal t\u00eb Zi <\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Me q\u00ebllim q\u00eb t\u00eb\nshihet se procesi i tkurrjes demografike,\u00e7komb\u00ebtarizimit dhe i asimilimit t\u00eb\nshqiptar\u00ebve n\u00eb trojet e tyre etnike n\u00eb Mal t\u00eb Zi vazhdon gjith\u00ebnj\u00eb edhe n\u00eb\ndit\u00ebt e sotme, duhet b\u00ebr\u00eb nj\u00eb analiz\u00eb e shkurt\u00eb e disa t\u00eb dh\u00ebnave\ndemografike&nbsp; t\u00eb periudh\u00ebs s\u00eb\npost-monizmit,pra gjat\u00eb periudh\u00ebs s\u00eb sistemit shum\u00ebpartiak .<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; P\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsy,n\u00eb\nk\u00ebt\u00eb analiz\u00eb, p\u00ebrmes ilustrimeve, do t\u00eb merr\u00ebn p\u00ebr baz\u00eb tre regjistrimet\nzyrtare t\u00eb Entit Statistikor t\u00eb Malit t\u00eb Zi q\u00eb jan\u00eb mbajtur gjat\u00eb k\u00ebsaj\nperiudhe, pra ai i vitit 1991, 2003 dhe 2011.&nbsp;&nbsp;\n<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp; N\u00eb vitin 1991\nshqiptar\u00ebt p\u00ebrb\u00ebnin 6.57 % t\u00eb popullsis\u00eb s\u00eb Malit t\u00eb Zi (apo 40,415 banor\u00eb), n\u00eb\nvitin 2003 p\u00ebrb\u00ebnin 7.09%,(apo 47,682 banor\u00eb)&nbsp;\nduke p\u00ebrfshir\u00eb edhe shqiptar\u00ebt n\u00eb bot\u00ebn e jashtme, kurse n\u00eb vend (pra pa\ndisapor\u00ebn) ata p\u00ebrb\u00ebnin 5.03% t\u00eb popullsis\u00eb ( apo 31.163 banor\u00eb). Dhe n\u00eb\nregjistrimet e fundit t\u00eb vitit 2011 shqiptar\u00ebt p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb 4.91% ( apo 30,439).\nRegjistrimet e vitit 2003 ishin t\u00eb vetmet regjistrime t\u00eb cilat numruan edhe\npjes\u00ebtar\u00ebt e diaspor\u00ebs. <\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp; P\u00ebr hir t\u00eb\nargumentit do t\u00eb b\u00ebjm\u00eb krahasimin e shifrave vet\u00ebm t\u00eb numrit apo p\u00ebrqindjes s\u00eb\npopullsis\u00eb shqiptare n\u00eb vend, pra pa llogaritur k\u00ebsaj radhe ata q\u00eb jetojn\u00eb n\u00eb\nbot\u00ebn e jashtme,me q\u00ebllim q\u00eb t\u00eb p\u00ebrfitojm\u00eb nj\u00eb pasqyr\u00eb t\u00eb qart\u00eb t\u00eb zhb\u00ebrjes\ndemografike apo shpopullimit t\u00eb shqiptar\u00ebve n\u00eb k\u00ebt\u00eb republik\u00eb. Sipas t\u00eb k\u00ebtyre\nt\u00eb dh\u00ebnave p\u00ebr 20 vite me radh\u00eb (1991-2011),numri i shqiptar\u00ebve p\u00ebsoi nj\u00eb r\u00ebnie\nprej 2.18% apo me shif\u00ebr prej 17,243 banor\u00ebve.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/shqiptaret-ne-mal-te-zi-xheladin-zeneli-1.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-23611\" width=\"544\" height=\"421\" srcset=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/shqiptaret-ne-mal-te-zi-xheladin-zeneli-1.jpg 323w, https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/shqiptaret-ne-mal-te-zi-xheladin-zeneli-1-300x232.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 544px) 100vw, 544px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/shqiptaret-ne-mal-te-zi-xheladin-zeneli-2.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-23612\" width=\"536\" height=\"414\" srcset=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/shqiptaret-ne-mal-te-zi-xheladin-zeneli-2.jpg 383w, https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/shqiptaret-ne-mal-te-zi-xheladin-zeneli-2-300x232.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 536px) 100vw, 536px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>Shqiptar\u00ebt si popullsi autoktone gravitojn\u00eb n\u00eb gjasht\u00eb komuna\nt\u00eb Malit t\u00eb Zi; Ulqin, Tivar, Podgoric\u00eb, Plav\u00eb, Guci dhe Rozhaj\u00eb. Pasi q\u00eb Tuzi\nfitoi statusin e komun\u00ebs s\u00eb pavarur n\u00eb vitin 2018 dhe si komun\u00eb e till\u00eb duhen\npritur t\u00eb dh\u00ebnat e&nbsp; regjistrimit t\u00eb\nradh\u00ebs n\u00eb t\u00eb ardhmen, n\u00eb nd\u00ebrkoh\u00eb do t\u00eb shfryt\u00ebzojm\u00eb t\u00eb dh\u00ebnat e tanishme q\u00eb\nkemi n\u00eb dispozicion, pra shifrat statistikore t\u00eb Tuzit n\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb komun\u00ebs s\u00eb\nPodgoric\u00ebs.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb ilustrimin e m\u00ebposht\u00ebm jan\u00eb b\u00ebr\u00eb krahasimet e regjistrimeve\nt\u00eb popullsis\u00eb n\u00eb mes vitit 1991 dhe 2011 me q\u00ebllim q\u00eb t\u00eb v\u00ebrehen ndryshimet e\np\u00ebrqindjes s\u00eb popullsis\u00eb shqiptare gjat\u00eb&nbsp;\nperiudh\u00ebs 20 vje\u00e7are.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb Komun\u00ebn e Ulqinit ka pas r\u00ebnie prej 1.8%, t\u00eb Plav\u00ebs 2.9%,\nt\u00eb Tivarit prej 6.6%, t\u00eb Podgoric\u00ebs prej 3.4%, kurse n\u00eb Komun\u00ebn e Rozhaj\u00ebs ka\npasur rritje prej 1.1%. R\u00ebnia m\u00eb e lart e popullsis\u00eb shqiptare \u00ebsht\u00eb n\u00eb Komun\u00ebn\ne Tivarit,n\u00eb p\u00ebrb\u00ebrjn e s\u00eb cil\u00ebs gjindet treva e Kraj\u00ebs. Kurse rritja e\np\u00ebrqindjes s\u00eb popullsis\u00eb shqiptare n\u00eb Komun\u00ebn e Rozhaj\u00ebs nuk do t\u00eb thot\u00eb\ndomosdoshm\u00ebrisht se ka ardhur deri te rritja e numrit t\u00eb shqiptar\u00ebve n\u00eb k\u00ebt\u00eb\nkomun\u00eb,por mund t\u00eb shpjegohet me faktin se ka pasur rritje t\u00eb numrit t\u00eb atyre\nbanor\u00ebve t\u00eb cil\u00ebt jan\u00eb deklaruar si shqiptar\u00eb n\u00eb regjistrimet e vitit 2011 n\u00eb\nkrahasim me ato t\u00eb vitit 1991.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/shqiptaret-ne-mal-te-zi-xheladin-zeneli-3.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-23613\" width=\"532\" height=\"411\" srcset=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/shqiptaret-ne-mal-te-zi-xheladin-zeneli-3.jpg 384w, https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/shqiptaret-ne-mal-te-zi-xheladin-zeneli-3-300x232.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 532px) 100vw, 532px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>Tani t\u00eb analizojm\u00eb t\u00eb dh\u00ebnat statistikore t\u00eb ndryshimeve t\u00eb\nstruktur\u00ebs komb\u00ebtare n\u00eb komunat ku banojn\u00eb shqiptar\u00ebt. Si\u00e7 u p\u00ebrmend m\u00eb lart\npopullsia shqiptare n\u00eb Komun\u00ebn e Ulqinit ka p\u00ebsuar nj\u00eb r\u00ebnie prej 1.8% gjat\u00eb\nperiudh\u00ebs 1991-2011. Derisa p\u00ebrqindja e popullsis\u00eb malazeze ka q\u00ebndruar e\nnj\u00ebjt\u00eb gjat\u00eb k\u00ebsaj periudhe, v\u00ebrehet rritja e p\u00ebrqindjes s\u00eb popullsis\u00eb\nmyslimane\/boshnjake prej 1.62%. Vlen t\u00eb p\u00ebrmendet se n\u00eb vitin 1991 boshnjak\u00ebt\nnuk kan\u00eb egzistuar si kategori etnike (komb\u00ebtare). <\/p>\n\n\n\n<p>Popullsia serbe p\u00ebraf\u00ebrsisht ka mbetur e nj\u00ebjt\u00eb,duke pasur\nparasysh faktin se n\u00eb regjistrimet e vitit 1991 nj\u00eb pjes\u00eb e konsiderueshme e\ntyre jan\u00eb deklaruar si jugosllav\u00eb, pra nj\u00eb p\u00ebrkat\u00ebsi komb\u00ebtare e cila p\u00ebr\nshkaqe objektive, nuk ka egzistuar n\u00eb regjistrimet e vitit 2011.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/shqiptaret-ne-mal-te-zi-xheladin-zeneli-4.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-23614\" width=\"564\" height=\"437\" srcset=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/shqiptaret-ne-mal-te-zi-xheladin-zeneli-4.jpg 413w, https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/shqiptaret-ne-mal-te-zi-xheladin-zeneli-4-300x232.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 564px) 100vw, 564px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>N\u00eb Komun\u00ebn e Podgoric\u00ebs,ku p\u00ebrfshihet treva e Mal\u00ebsis\u00eb me\nkryeqendr\u00ebn e vet Tuzin, popullsia shqiptare p\u00ebr nj\u00eb periudh\u00eb 20 vje\u00e7are ka\np\u00ebsuar r\u00ebnie prej 3.27%.Derisa shifra prej 3.27% mund t\u00eb mos duket si shif\u00ebr e\nlart\u00eb,vlen t\u00eb shikohet p\u00ebrqindja e r\u00ebnies s\u00eb popullsis\u00eb shqiptare n\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb\nterritorit t\u00eb Mal\u00ebsis\u00eb e cila \u00ebsht\u00eb tep\u00ebr shqet\u00ebsuese. Prej vitit 1991 e deri\nn\u00eb vitin 2011 shqiptar\u00ebt n\u00eb k\u00ebt\u00eb territor kan\u00eb p\u00ebsuar r\u00ebnie t\u00eb popullsis\u00eb prej\n24.3%. \u00cbsht\u00eb evidente se n\u00eb r\u00ebnien e numrit t\u00eb shqiptar\u00ebve ka ndikuar shkalla e\nlart\u00eb e emigrimit t\u00eb tyre n\u00eb bot\u00ebn e jashtme, dukuri kjo e cila \u00ebsht\u00eb\nkarakteristik\u00eb&nbsp; e t\u00eb gjitha trevave ku\nbanojn\u00eb shqiptar\u00ebt.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Gjith\u00ebnj\u00eb sipas regjistrimeve zyrtare,numri i popullsis\u00eb boshnjake n\u00eb Tuz mes dy regjistrimeve t\u00eb popullsis\u00eb, pra prej vitit 2003-2011 ka pasur rritje p\u00ebr 461 banor\u00eb apo 43.90% \u00e7ka \u00ebsht\u00eb nj\u00eb rritje e madhe dhe t\u00ebp\u00ebr shqet\u00ebsuese p\u00ebr nj\u00eb vendbanim i cili historikisht ka qen\u00eb i banuar me shumic\u00eb absolute shqiptare. Kjo shif\u00ebr mund t\u00eb jet\u00eb edhe m\u00eb e lart\u00eb duke pasur parasysh se q\u00eb gjat\u00eb k\u00ebsaj periudhe n\u00eb k\u00ebt\u00eb trev\u00eb kan\u00eb ardhur banor\u00eb nga viset e tjera t\u00eb Malit t\u00eb Zi dhe kan\u00eb nd\u00ebrtuar sht\u00ebpi banimi n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb ilegale .<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/shqiptaret-ne-mal-te-zi-xheladin-zeneli-5.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-23616\" width=\"530\" height=\"410\" srcset=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/shqiptaret-ne-mal-te-zi-xheladin-zeneli-5.jpg 345w, https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/shqiptaret-ne-mal-te-zi-xheladin-zeneli-5-300x232.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 530px) 100vw, 530px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>\u00a0\u00a0 <\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/shqiptaret-ne-mal-te-zi-xheladin-zeneli-6.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-23615\" width=\"552\" height=\"459\" srcset=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/shqiptaret-ne-mal-te-zi-xheladin-zeneli-6.jpg 315w, https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/shqiptaret-ne-mal-te-zi-xheladin-zeneli-6-300x250.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 552px) 100vw, 552px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>P\u00ebr Plav\u00ebn,si\u00e7 u thek  su edhe m\u00eb lart, n\u00eb fillim t\u00eb shekullit 20-t\u00eb ishte me p\u00ebrqindje absolute shqiptare, kurse sot shumic\u00ebn e k\u00ebsaj komune (rreth 55 % t\u00eb popullsis\u00eb) e p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb boshnjak\u00ebt dhe mysliman\u00ebt, n\u00eb damar\u00ebt e t\u00eb cil\u00ebve rrjedh gjaku shqiptar dhe q\u00eb tjet\u00ebrsimi i tyre komb\u00ebtar \u00ebsht\u00eb rrezulltat i\u00a0 politik\u00ebs s\u00eb asimilit t\u00eb vazhduesh\u00ebm t\u00eb shqiptar\u00ebve nga ana \u00a0pushteteve (regjimeve) \u00a0t\u00eb ndryshme jugosllavo-serbo-malazeze. <\/p>\n\n\n\n<p>\u00a0\u00a0\u00a0 Si\u00e7 tregon edhe ilustrimi i m\u00ebposht\u00ebm, Komuna e Plav\u00ebs p\u00ebr nj\u00eb periudh\u00eb 20 vje\u00e7are (pra prej vitit 1991-2011) ka p\u00ebsuar nj\u00eb r\u00ebnie prej 1.38% . <\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/shqiptaret-ne-mal-te-zi-xheladin-zeneli-7.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-23617\" width=\"492\" height=\"381\" srcset=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/shqiptaret-ne-mal-te-zi-xheladin-zeneli-7.jpg 399w, https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/shqiptaret-ne-mal-te-zi-xheladin-zeneli-7-300x232.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 492px) 100vw, 492px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/shqiptaret-ne-mal-te-zi-xheladin-zeneli-8.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-23618\" width=\"547\" height=\"423\" srcset=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/shqiptaret-ne-mal-te-zi-xheladin-zeneli-8.jpg 396w, https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/shqiptaret-ne-mal-te-zi-xheladin-zeneli-8-300x232.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 547px) 100vw, 547px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p> Kur shikohet p\u00ebrqindja e popullsis\u00eb shqiptare n\u00eb komun\u00ebn e Tivarit jan\u00eb parasysh shifrat e vendbanimit t\u00eb Kraj\u00ebs, e cila \u00ebsht\u00eb pjes\u00eb administrative e k\u00ebsaj komune.Si\u00e7 shihet nga ilustrimi i m\u00ebposht\u00ebm,p\u00ebqindja e popullsis\u00eb shqiptare n\u00eb komun\u00ebn e Tivarit,p\u00ebrkat\u00ebsisht Kraj\u00ebs,brenda nj\u00eb   <\/p>\n\n\n\n<p> periudhe 20 vje\u00e7are, ka p\u00ebsuar nj\u00eb r\u00ebnie prej 6.4% . S\u2019ka dyshim se faktori kryesor i cili ka ndikuar n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb drastike n\u00eb r\u00ebnien e numrit t\u00eb popullsis\u00eb t\u00eb Kraj\u00ebs,ashtu si edhe t\u00eb vendbanimeve\u00a0 t\u00eb tjera me popullsi shqiptare n\u00eb Mal t\u00eb Zi,\u00ebshte emigrimi n\u00eb bot\u00ebn e jashtme,posa\u00e7\u00ebrisht n\u00eb SHBA. <\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/shqiptaret-ne-mal-te-zi-xheladin-zeneli-9.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-23619\" width=\"557\" height=\"431\" srcset=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/shqiptaret-ne-mal-te-zi-xheladin-zeneli-9.jpg 368w, https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/shqiptaret-ne-mal-te-zi-xheladin-zeneli-9-300x232.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 557px) 100vw, 557px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p><strong>Procesi i ndryshimit\nt\u00eb struktur\u00ebs komb\u00ebtare kalon nep\u00ebr <\/strong><strong>&nbsp;tre faza kryesore:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>1)P\u00ebrmes ushtrimit t\u00eb presionit ndaj popullsis\u00eb vendase n\u00eb shp\u00ebrnguljen e tyre. Ky presion sot b\u00ebh\u00ebt n\u00eb form\u00eb\npolitike dhe ekonomike. Presioni politik ndodh at\u00ebher\u00eb kur pushteti pun\u00ebson\nindivid n\u00eb baza partiake,pra kur pun\u00ebson an\u00ebtar\u00eb apo simpatizusit e partis\u00eb n\u00eb\npushtet (PDS) duke i konsideruar t\u00eb tjer\u00ebt si t\u00eb \u201cpap\u00ebrshtatsh\u00ebm\u201d. Kjo vjen n\u00eb\nshprehje posa\u00e7\u00ebrisht n\u00eb sfer\u00ebn e arsimit me \u00e7\u2019rast drejtor\u00ebt e shkollave dhe\nk\u00ebshillave drejtuese t\u00eb institucioneve arsimore zgjidhen kuadrot e Partis\u00eb\nDemokratike t\u00eb Socialist\u00ebve (PDS). P\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb t\u00eb tjer\u00ebt t\u00eb cil\u00ebt e kan\u00eb\nv\u00ebshtir\u00eb q\u00eb t\u00eb pun\u00ebsohen,nuk iu mbet gj\u00eb tjet\u00ebr p\u00ebrve\u00e7 q\u00eb t\u00eb marrin rrug\u00ebn e\nm\u00ebrgimit.<\/p>\n\n\n\n<p>Kurse presioni ekonomik ndodh at\u00ebher\u00eb kur pushteti nuk\ninveston n\u00eb trevat shqiptare \u00e7ka ndikon n\u00eb mosp\u00ebrspektiven e banor\u00ebve e cila\ngjithashtu rrezulton n\u00eb emigrimin e tyre n\u00eb bot\u00ebn e jashtme. Vet\u00eb statistikat e Malit t\u00eb Zi\nd\u00ebshmojn\u00eb se trevat ku shqiptar\u00ebt jetojn\u00eb me shumic\u00eb, jan\u00eb trevat m\u00eb t\u00eb pazhvilluara, jan\u00eb\ntrevat ku investohet shum\u00eb pak apo aspak, jan\u00eb trevat ku p\u00ebrqindja e papun\u00ebsis\u00eb \u00ebsht\u00eb m\u00eb e lart, jan\u00eb trevat\nku ( p\u00ebr ata t\u00eb cil\u00ebt punojn\u00eb) kan\u00eb pagat m\u00eb t\u00eb ulta mujore dhe si pasoj\u00eb e k\u00ebtyre rrethanave, k\u00ebto treva kan\u00eb p\u00ebrqindjen m\u00eb t\u00eb lart\u00eb t\u00eb emigrimit t\u00eb popullsis\u00eb. Nj\u00eb faktor tjet\u00ebr i cili <\/p>\n\n\n\n<p>ka l\u00ebn pasoja t\u00eb r\u00ebnda n\u00eb ekonomin\u00eb e vendbanimeve shqiptare\nka qen\u00eb procesi i privatizimit t\u00eb nd\u00ebrmarrjeve gjat\u00eb periudh\u00ebs post moniste t\u00eb\ncilat dikur operonin me sukses dhe pun\u00ebsonin shum\u00eb banor\u00eb . Po marrim vet\u00ebm nj\u00eb\nshembull .Portali informativ n\u00eb gjuh\u00ebn malazeze \u201cVijesti\u201d e dat\u00ebs 6 Shkurt 2013\nlidhur me privatizimin e objekteve (nd\u00ebrmarrjeve) ekonomike n\u00eb Ulqin shkruan: \u201c\nPas shum\u00eb potezave t\u00eb gabuara t\u00eb cilat e kan\u00eb sjelll qytetin&nbsp; faktikisht n\u00eb shkopin e t\u00eb varf\u00ebrit,sepse\nprivatizimet n\u00eb Ulqin kan\u00eb l\u00ebn\u00eb pa pun\u00eb m\u00eb shum\u00eb se 3.000 pun\u00ebtor\u00eb ,n\u00eb qytetin\ni cili numron rreth 20.000 banor\u00eb\u201d; <\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;2) Pas faz\u00ebs s\u00eb shp\u00ebrnguljes\ns\u00eb banor\u00ebve autokton ,at\u00ebher\u00eb pason faza e&nbsp;\nndryshimit t\u00eb&nbsp; struktur\u00ebs komb\u00ebtare,e\ncila realizohet p\u00ebrmes vendosjes s\u00eb pjes\u00ebtar\u00ebve t\u00eb &nbsp;komb\u00ebsive t\u00eb tjera n\u00eb vendbanimet me popullsi shqiptare,pra\nkolonizimi i k\u00ebtyre trevave me popullsi joshqiptare. Shembull tipik i k\u00ebsaj\ndukurie \u00ebsht\u00eb Dheu i Zi n\u00eb Komun\u00ebn e Tuzit.Shtrohet pyetja se pse pushteti\nmalazez nuk i vendosi banor\u00ebt\ne &nbsp;komb\u00ebsis\u00eb boshnjake\napo myslimane p.sh. n\u00eb &nbsp;qytetet e Bijello\nPol\u00ebs apo Berane, pasi q\u00eb aty jeton nj\u00eb p\u00ebrqindje e konsideruar e\nkomb\u00ebsis\u00eb boshnjake (myslimane) dhe adaptimi i tyre me rrethin e ri shoq\u00ebror do t\u00eb ishte m\u00eb i leht\u00eb duke pasur parasysh se ata&nbsp;\nndajn\u00eb&nbsp; gjuh\u00ebn, komb\u00ebsin\u00eb dhe religjionin e p\u00ebrbashk\u00ebt me vendasit e atyre&nbsp; vendbanimeve. N\u00eb rastin e Mal\u00ebsis\u00eb,ardhacak\u00ebt nuk\nkan\u00eb t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt, as gjuh\u00ebn,as komb\u00ebsin\u00eb, k\u00ebshtu q\u00eb vendosja e tyre trev\u00ebn shqiptare t\u00eb Mal\u00ebsis\u00eb nuk mund t\u00eb kuptohet\nndryshe vet\u00ebm si tentim i ndryshimit t\u00eb struktur\u00ebs komb\u00ebtare t\u00eb k\u00ebsaj treve. Shqiptar\u00ebt nga natyra jan\u00eb nj\u00eb popull tolerant\ndhe k\u00ebt\u00eb e kan\u00eb d\u00ebshmuar edhe ndaj bashk\u00ebsive t\u00eb tjera etnike n\u00eb Mal t\u00eb Zi duke\np\u00ebrfshir\u00eb edhe pakic\u00ebn boshnjake dhe k\u00ebtu as q\u00eb b\u00ebhet fjal\u00eb p\u00ebr ndonj\u00eb lloj\u00eb\nmostolerance ndaj nj\u00eb pakice tjet\u00ebr, por thjesht\u00eb kemi t\u00eb b\u00ebjm\u00eb me&nbsp; politizimin dhe shfryt\u00ebzimin e nj\u00eb pakice(\npra pakic\u00ebs bosnjake)&nbsp; p\u00ebr q\u00ebllime t\u00eb\ncaktuara nga ana e pushtetit malazez.<\/p>\n\n\n\n<p>Ndryshimi i struktur\u00ebs komb\u00ebtare t\u00eb nj\u00eb vendbanimi shqiptar\nzakonisht shoq\u00ebrohet&nbsp; me ndryshimin e\ntoponimeve me prejardhje shqiptare si p\u00ebr shembull: Uj\u00ebmira b\u00ebhet &#8221;\nDobrovoda&#8221;, &#8221; Bjeshk\u00ebt e Nemuna&#8221; b\u00ebhen <\/p>\n\n\n\n<p>&#8221; Prokletije&#8221; , Mali i Bris\u00eb b\u00ebhet &#8220;Briska\nGora&#8221;, Balsha b\u00ebhet\n&#8221; Bal\u0161i\u0107&#8221;,<\/p>\n\n\n\n<p>Dheu i Zi b\u00ebhet\n&#8220;Karabu\u0161ko Polje&#8221; e k\u00ebshtu me radh\u00eb. E gjith\u00eb b\u00ebhet kjo me q\u00ebllim q\u00eb\nt\u00eb humben gjurm\u00ebt&nbsp; etno-gjeografike t\u00eb\nbanor\u00ebve shqiptar\u00eb autokton. <\/p>\n\n\n\n<p>3) Dhe faza e tret\u00eb p\u00ebrfundimtare&nbsp; \u00ebsht\u00eb asimilimi i plot\u00eb dhe tjet\u00ebrsimi\nkomb\u00ebtar i shqiptar\u00ebve apo i shumic\u00ebs s\u00eb banor\u00ebve vendas (autokton) n\u00eb\nvendbanimet ku ata jetojn\u00eb&nbsp; me q\u00ebllim t\u00eb\ndefaktorizimit t\u00eb tyre n\u00eb aspektin demografik.Pjes\u00eb e k\u00ebtyre skenareve fam\u00ebkeqe\n\u00ebshte edhe ndarja administrative dhe parcializimi i kompakt\u00ebsis\u00eb territorriale\nt\u00eb&nbsp; vendbanimeve etno-gjeografike\nshqiptare. Shembulli m\u00eb i mir\u00eb p\u00ebr k\u00ebt\u00eb \u00ebsht\u00eb Gucia e cila n\u00eb em\u00ebr t\u00eb ligjit t\u00eb\nashtuquajtur p\u00ebr organizimin territorial n\u00eb Mal t\u00eb Zi, n\u00eb vitin 2013 iu dha\nstatusi i komun\u00ebs n\u00eb vehte edhe p\u00ebrkund\u00ebr faktit se Gucia si n\u00eb aspektin\nhistorik ashtu edhe ate etno-gjeografik, gjith\u00ebmon\u00eb ka q\u00ebn\u00eb&nbsp; pjes\u00eb e nj\u00eb territori kompakt me Plav\u00ebn.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp; Me k\u00ebt\u00eb rast duhet\nt\u00eb p\u00ebrmendet edhe nj\u00eb fakt tjet\u00ebr interesant\nq\u00eb aludon dukurin\u00eb e asimilimit t\u00eb shqiptar\u00ebve n\u00eb vazhdim\u00ebsi.Sipas&nbsp; regjistrimeve t\u00eb popullsis\u00eb s\u00eb vitit 2011 n\u00eb Mal t\u00eb Zi ,numri i atyre q\u00eb u deklaruan q\u00eb kan\u00eb gjuh\u00ebn shqipe, gjuh\u00ebn e tyre amtare, dual m\u00eb i madh se numri i atyre q\u00eb u deklaruan me p\u00ebrkat\u00ebsi komb\u00ebtare shqiptare. Konkretisht numri i p\u00ebrgjith\u00ebsh\u00ebm i shqiptar\u00ebve,\nsipas statistikave t\u00eb Malit t\u00eb Zi, \u00ebsht\u00eb 30,439 ( 4.91\n%), kurse numri i atyre t\u00eb cilat\ndeklaruan gjuh\u00ebn shqipe si\ngjuh\u00ebn e tyre amtare,ishte\n32,671 ose 5.27 % t\u00eb popullsis\u00eb s\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebshme. Pra, 2,232 banor\u00eb u deklaruan se p\u00ebr gjuh\u00eb am\u00ebtare kan\u00eb gjuh\u00ebn shqipe,por jo dhe p\u00ebrkat\u00ebsin\u00eb e tyre komb\u00ebtare shqiptare.Kjo dukuri mund t\u00eb shpjegohet me faktin se ky grup, \u00ebsht\u00eb n\u00eb humbje e sip\u00ebr t\u00eb identitetit t\u00eb vet komb\u00ebtar dhe \u00ebsht\u00eb nj\u00eb shembull konkret i\nprocesit t\u00eb asimilimit\nkomb\u00ebtar shqiptar. Nu ka t\u00eb dh\u00ebna se si kjo pjes\u00eb ( p\u00ebrqindje) e shqiptar\u00ebve \u00ebsht\u00eb&nbsp; deklaruar\nn\u00eb baza komb\u00ebtare, si sllav\u00eb apo\nsi boshnjak\u00eb\/ mysliman\u00eb apo ndonj\u00eb komb\u00ebsi tjet\u00ebr, por nj\u00eb gj\u00eb \u00ebsht\u00eb e sigurt\u00eb: nuk jan\u00eb deklaruar si shqiptar\u00eb, dhe kjo \u00ebsht\u00eb p\u00ebr tu brengosur.Ka mund\u00ebsi q\u00eb kjo pjes\u00eb e\npopullsis\u00eb n\u00eb regjistrimet e ardhshme t\u00eb jet\u00eb n\u00eb p\u00ebrqindje edhe m\u00eb t\u00eb madhe.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Nj\u00eb dukuri e cila k\u00ebrkon m\u00eb shum\u00eb\nanaliz\u00eb \u00ebsht\u00eb fakti se edhe p\u00ebrkund\u00ebr disa t\u00eb drejtave t\u00eb cilat jan\u00eb t\u00eb\nsanksionuara n\u00eb Kushtetut\u00ebn e Malit t\u00eb Zi dhe lejohen me Ligjin p\u00ebr t\u00eb drejtat\ne popujve pakic\u00eb, megjithate ka nj\u00eb&nbsp;\nhezitim t\u00eb pashpjeguar&nbsp; n\u00eb\nimplementimin e tyre n\u00eb praktik\u00eb nga vet\u00eb shqiptar\u00ebt. P.sh. t\u00eb drejt\u00ebn e heqjes\ns\u00eb prapashtesave sllave -viq dhe -iq nga mbiemrat e tyre,pra t\u00eb drejt\u00ebn e\nshqip\u00ebrimit t\u00eb mbiemrave,nuk e shfryt\u00ebzojn\u00eb t\u00eb gjith\u00eb ata shqiptar\u00eb t\u00eb cil\u00ebt e\nkan\u00eb mund\u00ebsin\u00eb ta b\u00ebjn\u00eb nj\u00eb gj\u00eb t\u00eb till\u00eb, por q\u00eb edhe m\u00eb tutje vazhdojn\u00eb ti\nmbajn\u00eb k\u00ebto mbrapashtesa t\u00eb imponuara dhe q\u00eb jan\u00eb n\u00eb kund\u00ebrshtim me idetitetin\nshqiptar. <\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Gjithashtu, \u00ebsht\u00eb raportuar n\u00eb mediume se\nedhe e drejta e p\u00ebrdorimit t\u00eb gjuh\u00ebs shqipe n\u00eb administratat e komunave ku me\nligj \u00ebsht\u00eb e lejuar dygjuh\u00ebsia nuk \u00ebsht\u00eb n\u00eb&nbsp;\nnivel t\u00eb duhur. Kurse p\u00ebrdorimi privat i gjuh\u00ebs shqipe \u00ebsht\u00eb gjithashtu\nn\u00eb r\u00ebnie e sip\u00ebr. K\u00ebt\u00eb dukuri shqt\u00ebsuese e elaboron p\u00ebrmes shifrave Dr. Haxhi\nShabani n\u00eb librin e tij <\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;\u201cRrezikimi i gjuh\u00ebs shqipe\u201d (2007), ku n\u00eb\nfaqen 99 t\u00eb k\u00ebtij libri thuhet : \u201c\u2026 Shqipja p\u00ebr 10 vjet ka p\u00ebsuar nj\u00eb zvog\u00eblim\nt\u00eb duksh\u00ebm t\u00eb saj. Ajo n\u00eb vitin 2006 nga fol\u00ebsit e saj p\u00ebrdoret p\u00ebrdoret p\u00ebr 61\nher\u00eb m\u00eb pak,n\u00eb krahasim me vitin 1996\u2026 Gjat\u00eb k\u00ebtij dhjet\u00ebvje\u00e7ari nd\u00ebrkoh\u00eb\nserbishtja ka arritur p\u00ebrdorimin e saj p\u00ebr 50 her\u00eb \u2026\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>P\u00ebrfundim<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Pra,shqiptar\u00ebt n\u00eb\nMal t\u00eb Zi, t\u00eb cil\u00ebt numerikisht vijn\u00eb duke u zvog\u00ebluar, gjeografikisht jan\u00eb t\u00eb\nshp\u00ebrndar\u00eb ,si etni ata jan\u00eb t\u00eb rrezikuar pasi q\u00eb gjith\u00ebnj\u00eb jan\u00eb t\u00eb ekspozuar\nasimilimit dhe \u00e7komb\u00ebtarizimit t\u00eb m\u00ebtejsh\u00ebm t\u00eb tyre. Historia e hidhur&nbsp;\ne Plav\u00ebs dhe\nGucis\u00eb, Rozhaj\u00ebs si edhe e\nTivarit duhet t\u00eb n&#8217;a sh\u00ebrbej\u00eb si m\u00ebsim se n\u00ebse nuk angazhohemi n\u00eb maksimum dhe jemi k\u00ebmb\u00ebngul\u00ebs dhe t\u00eb vendosur n\u00eb ruajtjen\ne gjuh\u00ebs e identitetit ton\u00eb komb\u00ebtar&nbsp;\nsi dhe parandalimin e emigrimit t\u00eb shqiptar\u00ebve apo shpopulimin e m\u00ebtejsh\u00ebm\nt\u00eb vendbanimeve shqiptare,ka gjasa q\u00eb edhe&nbsp;\ntrevat e tjera shqiptare t\u00eb jen\u00eb\nt\u00eb destinuara t\u00eb ken\u00eb fatin e nj\u00ebjt\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Kur k\u00ebsaj i shtojm\u00eb edhe dimenzionin politik,me \u00e7\u2019rast gjat\u00eb af\u00ebr tre dekadave t\u00eb sistemit shum\u00ebpartiak faktori politik shqiptar ka p\u00ebsuar r\u00ebnie graduale n\u00eb aspektin e p\u00ebrfaq\u00ebsimit n\u00eb organin m\u00eb t\u00eb lart\u00eb legjislativ t\u00eb Malit t\u00eb Zi (pra n\u00eb Kuvend), len t\u00eb kuptoj\u00eb se shqiptar\u00ebt jan\u00eb t\u00eb rrezikuar edhe n\u00eb aspektin politik ( M\u00eb shum\u00eb p\u00ebr k\u00ebt\u00eb lexo shkrimin\u00a0 \u201cNgritja dhe r\u00ebnia e faktorit politik shqiptar n\u00eb Mal t\u00eb Zi,n\u00eb k\u00ebt\u00eb lib\u00ebr. <\/p>\n\n\n\n<p>Zgjedhjet historike lokale p\u00ebr komun\u00ebn e Tuzit q\u00eb u mbajt\u00ebn me 3 Mars 2019,me \u00e7\u2019rast kualicioni parazgjedhor\u00a0 i tre subjekteve politike shqiptare q\u00eb veprojn\u00eb n\u00eb Mal\u00ebsi, fitoi\u00a0 numrin m\u00eb t\u00eb madh t\u00eb mandateve n\u00eb k\u00ebto zgjedhje dhe me k\u00ebt\u00eb edhe udh\u00ebheqjen me pushtetin n\u00eb komun\u00ebn e Tuzit n\u00eb kat\u00ebr vitet e ardhshme. Ky bashkim dhe kjo fitore\u00a0 ngjall shpres\u00ebn e vet\u00ebdij\u00ebsimit dhe nd\u00ebrgjegj\u00ebsimit komb\u00ebtar t\u00eb subjekteve t\u00eb shumta politike shqiptare q\u00eb egzistojn\u00eb sot n\u00eb Mal t\u00eb Zi . Gjithashtu shpresoj se k\u00ebto zgjedhje do t\u00eb ndikojn\u00eb nj\u00ebher\u00eb e pergjith\u00ebmon\u00eb n\u00eb formimin e bindjes dhe bot\u00ebkuptimit tek partit\u00eb politike shqiptare se bashkimi i tyre ( qoft\u00eb kjo n\u00eb form\u00ebn e kualicioneve zgjedhore apo paszgjedhore) nuk \u00ebsht\u00eb opcion por \u00ebsht\u00eb e vetmja m\u00ebnyr\u00eb e mbijetes\u00ebs s\u00eb tyre politike. Megjithate,mbetet t\u00eb shihet se n\u00ebse nj\u00eb bashkim i till\u00eb i faktorit politik shqiptar n\u00eb Mal\u00ebsi do t\u00eb reflektohet edhe n\u00eb zgjedhjet e ardhshme t\u00eb radh\u00ebs,posa\u00e7\u00ebrisht n\u00eb zgjedhjet qendrore ku synohet t\u00eb merren sa m\u00eb shum\u00eb mandate n\u00eb Kuvendin e Malit t\u00eb Zi.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/shqiptaret-ne-mal-te-zi-xheladin-zeneli-10.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-23620\" width=\"539\" height=\"417\" srcset=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/shqiptaret-ne-mal-te-zi-xheladin-zeneli-10.jpg 415w, https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/shqiptaret-ne-mal-te-zi-xheladin-zeneli-10-300x232.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 539px) 100vw, 539px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Viteve t\u00eb fundit\njan\u00eb rritur vizitat e p\u00ebrfaq\u00ebsues\u00ebve&nbsp; t\u00eb\nTiran\u00ebs zyrtare n\u00eb trevat shqiptare n\u00eb Mal t\u00eb Zi \u00e7ka \u00ebsht\u00eb p\u00ebr tu p\u00ebrsh\u00ebndetur.\nPor n\u00ebse k\u00ebto vizita nuk mbajn\u00eb n\u00eb vehte vepra konkrete si dhe ndihm\u00eb dhe\np\u00ebrkrahje specifike t\u00eb cilat do t\u00eb kishin efekt pozitiv n\u00eb kultivimin dhe\navancimin e stutusit kulturor, gjuh\u00ebsor dhe edukativo-arsimor t\u00eb shqiptar\u00ebve n\u00eb\nMal t\u00eb Zi, at\u00ebher\u00eb si t\u00eb tilla do ata e humbin efektin e vet. Pra, shteti am\u00eb-\nShqip\u00ebria por edhe Kosova duhet t\u00eb kalojn\u00eb nga p\u00ebrkrahja e tyre deklarative n\u00eb\np\u00ebrkrahje me vepra konkrete ndaj shqiptar\u00ebve n\u00eb Mal t\u00eb Zi. Kontributi i qindra\nabetareve p\u00ebr nx\u00ebn\u00ebsit e shkollave shqipe n\u00eb Mal t\u00eb Zi \u00ebsht\u00eb akt i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm\nsimbolik por jo edhe i mjaftuesh\u00ebm dhe se duhet b\u00ebr\u00eb edhe m\u00eb shum\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb\naspekt. Jan\u00eb t\u00eb njohura investimet me projekte konkrete q\u00eb p\u00ebr shembull Greqia\ndhe Serbia b\u00ebjn\u00eb p\u00ebr pakicat&nbsp; e veta n\u00eb\nShqip\u00ebri,respektivisht n\u00eb Mal t\u00eb Zi. Para pak viteve, qeveria e Serbis\u00eb p\u00ebrmes\nnj\u00eb investimi konkret d\u00ebshmoi p\u00ebrkujdesjen e saj p\u00ebr pakic\u00ebn serbe duke ndar\u00eb\n3.4 milion euro p\u00ebr nd\u00ebrtimin e qendr\u00ebs kulturore&nbsp; n\u00eb Podgoric\u00eb,qend\u00ebr kjo e cila do t\u00eb ket\u00eb p\u00ebr\nq\u00ebllim ruajtjen e trashigimis\u00eb kulturore t\u00eb pakic\u00ebs serbe n\u00eb Mal t\u00eb Zi. Nuk e\nshoh arsyen se p\u00ebrse nj\u00eb vep\u00ebr apo projekt t\u00eb ngjajsh\u00ebm ta realizojn\u00eb edhe\nshteti-am\u00eb Shqip\u00ebria ,p\u00ebr bashk\u00ebkombasit e vet, n\u00eb nj\u00eb nga vendbanimet apo\nkomunat me shumic\u00eb shqiptare n\u00eb Mal t\u00eb Zi.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Kur flitet p\u00ebr\nkontributin dhe ndihm\u00ebn konkrete nuk mund t\u00eb mos p\u00ebrmendet roli i diaspor\u00ebs\nshqiptare, n\u00eb ve\u00e7anti roli i diaspor\u00ebs shqiptare n\u00eb SHBA e cila p\u00ebrmes formave\nt\u00eb aksioneve humanitare, investimeve n\u00eb infrastruktur\u00eb, nd\u00ebrtimin e objekteve\nt\u00eb ndryshme t\u00eb kultur\u00ebs dhe t\u00eb arsimit (shkollave),p\u00ebrkrahjen financiare ndaj\nstudent\u00ebve shqiptar\u00eb n\u00eb vendlidje (p\u00ebrmes bursave), etj. kan\u00eb ndikuar n\u00eb\nleht\u00ebsimin e gjendjes ekonomike t\u00eb bashk\u00ebvendas\u00ebve t\u00eb tyre. Gjat\u00eb dy-tre\ndekadave t\u00eb fundit,pra diaspora shqiptare n\u00eb SHBA,p\u00ebrkat\u00ebsisht shoqatat dhe\nfondacionet shqiptare t\u00eb cil\u00ebt rreth vehtes grumbullojn\u00eb an\u00ebtar\u00eb me prejardhje\nnga trojet e tyre etnike n\u00eb Mal t\u00eb Zi, kan\u00eb kontribuar n\u00eb m\u00ebnyra t\u00eb ndryshme q\u00eb\nu cek\u00ebn m\u00eb lart, me vler\u00eb prej disa miliona dollar\u00eb dhe p\u00ebrkushtimi i\np\u00ebrhersh\u00ebm i saj mund t\u00eb sh\u00ebrbej\u00eb si shembull i p\u00ebrkujdesjes s\u00eb nj\u00eb diaspore\nndaj vendit t\u00eb vet.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Por,megjthate\nrolin strategjik dhe detyr\u00ebn komb\u00ebtare t\u00eb shtetit-am\u00eb,Shqip\u00ebris\u00eb,por edhe t\u00eb\nKosov\u00ebs,lidhur me p\u00ebrkujdesjen ndaj asaj pjese t\u00eb popullit t\u00eb vet q\u00eb jeton\njasht\u00eb kufirit t\u00eb tyre administrativ,respektivisht t\u00eb shqiptar\u00ebve n\u00eb Mal t\u00eb\nZi,&nbsp; nuk mund ta z\u00ebvend\u00ebsoi askush. \u00cbsht\u00eb\nnevoj\u00eb dhe domosdoshm\u00ebri e koh\u00ebs q\u00eb n\u00eb suaza t\u00eb ushtrimit t\u00eb s\u00eb drejt\u00ebs s\u00eb vet\nkushtetuese, dy qeverit\u00eb e shteteve tona,p\u00ebrmes nj\u00eb strategjie komb\u00ebtare,t\u00eb\nangazhohen drejt\u00ebp\u00ebrdrejti n\u00eb p\u00ebrkujdesjen e bashk\u00ebkombas\u00ebve t\u00eb vet.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; \u00c7do fuqi e jona\nnjer\u00ebzore,intelektuale,ekonomike dhe politike duhet t\u00eb shfryt\u00ebzohet vet\u00ebm p\u00ebr\nnj\u00eb q\u00ebllim: RUAJTJEN, KULTIVIMIN DHE AVANCIMIN E GJUH\u00cbS, IDENTITETIT DHE Q\u00cbNIES\nS\u00cb ETNIS\u00cb SHQIPTARE N\u00cb P\u00cbRGJITH\u00cbSI&nbsp; N\u00cb\nTREVAT SHQIPTARE N\u00cb MAL T\u00cb ZI !<\/p>\n\n\n\n<p>Xheladin Zeneli<\/p>\n\n\n\n<p>(Marr\u00eb nga libri me&nbsp;\ntitullin e nj\u00ebjt\u00eb, botuar n\u00eb gusht t\u00eb vitit 2019 )<\/p>\n\n\n\n<table class=\"wp-block-table\"><tbody><tr><td><\/td><\/tr><tr><td><\/td><td><\/td><\/tr><\/tbody><\/table>\n\n\n\n\n\n<table class=\"wp-block-table\"><tbody><tr><td><\/td><\/tr><tr><td><\/td><td><\/td><\/tr><\/tbody><\/table>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201cKur dua t\u00eb kuptoj se \u00e7far\u00eb po ndodh sot apo t\u00eb p\u00ebrcaktoj se \u00e7far\u00eb do t\u00eb ndodh\u00eb nes\u00ebr, at\u00ebher\u00eb shikoj prapa\u201d &#8211; Omar Khayyam-i &nbsp;Ndryshimi i struktur\u00ebs komb\u00ebtare t\u00eb vendbanimeve shqiptare n\u00eb Mal t\u00eb Zi,q\u00ebllim i p\u00ebrhersh\u00ebm i pushteteve sllavo- malazeze! &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Dihet tashm\u00eb se aspiratat dhe tendencat pushtuese t\u00eb sllav\u00ebve ndaj territoreve me popullsi [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1270,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_robots_primary_cat":"","_seopress_titles_title":"","_seopress_titles_desc":"","_seopress_robots_index":"","_seopress_analysis_target_kw":"","footnotes":""},"categories":[2,12],"tags":[],"class_list":["post-23610","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualitet","category-opinione"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23610","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=23610"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23610\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":23621,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23610\/revisions\/23621"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1270"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=23610"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=23610"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=23610"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}