{"id":23497,"date":"2019-08-22T14:18:11","date_gmt":"2019-08-22T12:18:11","guid":{"rendered":"http:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=23497"},"modified":"2019-08-22T14:18:11","modified_gmt":"2019-08-22T12:18:11","slug":"informimi-dhe-etika-e-gazetarise","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=23497","title":{"rendered":"INFORMIMI DHE ETIKA E GAZETARIS\u00cb"},"content":{"rendered":"\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/etika-ne-media.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-23498\" width=\"554\" height=\"258\" srcset=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/etika-ne-media.jpg 448w, https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/etika-ne-media-300x140.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 554px) 100vw, 554px\" \/><figcaption>Ilustrim<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>Nga <strong>Qani\u00a0 Osmani<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Etika duhet t\u00eb jet\u00eb pika m\u00eb e\nfort\u00eb e nj\u00eb gazetari, mirpo ajo \u00ebsht\u00eb komponenti q\u00eb le shum\u00eb p\u00ebr t\u00eb d\u00ebshiruar\nn\u00eb koh\u00ebn e sodit &nbsp;duke filluar q\u00eb nga\ninformacioni baz\u00eb i cili pothuajse nuk jepet asnj\u00ebher\u00eb i sakt\u00eb p\u00ebr nj\u00eb ngjarje\nt\u00eb caktuar t\u00eb ndodhur, deri tek c\u00ebnimi i t\u00eb drejtave t\u00eb njeriut nga vet\ngazetar\u00ebt.<\/p>\n\n\n\n<p>Objektiv\u00eb\ne medias dhe e gazetar\u00ebve duhet t\u00eb jet\u00eb, q\u00eb t\u2019i ofrojn\u00eb nj\u00eb shoq\u00ebrie apo shteti\ninformata, edukim, lajme dhe ngjarje kualitative. K\u00ebto informata duhet t\u00eb jen\u00eb\naktuale, t\u00eb paraqiten n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb objektive, profesionale dhe duke iu p\u00ebrmbajtur\netik\u00ebs gazetareske dhe duke respektuar t\u00eb drejtat e t\u00eb tjer\u00ebve. Q\u00ebllim tjet\u00ebr\n\u00ebsht\u00eb q\u00eb informatat dhe lajmet t\u00eb paraqiten n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb paanshme lexuesit,\nbart\u00ebsit e jet\u00ebs politike, institucionale, ekonomike, kulturore sportive etj,\nt\u00eb trajtohen me respekt, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb ndershme dhe t\u00eb hapur. Aspekt tjet\u00ebr i\nrand\u00ebsish\u00ebm esht\u00eb evitimi i konflikteve t\u00eb interesit dhe bindjeve personale e\npolitike gjat\u00eb pun\u00ebs. Pra, pavarsia nga grupet e interesit dhe politika sikurse\nedhe p\u00ebrgjegj\u00ebsia e fjal\u00ebs publike jan\u00eb \u00e7\u00ebshtje ky\u00e7e p\u00ebr gazetari t\u00eb avancuar,\nmoderne dhe profesionale.<\/p>\n\n\n\n<p>Me\nzhvillimin e teknologjis\u00eb gazetaria dhe mediumet kan\u00eb fituar terrenin e\nmerituar duke iu dh\u00ebn\u00eb hapsira t\u00eb lundrojn\u00eb pa limit n\u00eb galaktik\u00ebn elektronike\nsociale. Nj\u00eb p\u00ebrparim galopant i saj ja ka mund\u00ebsuar \u00e7dokujt t\u00eb hap nj\u00eb portal\ninformativ dhe t\u00eb shp\u00ebrndaj lajme dhe informacione pa kaluar n\u00ebp\u00ebr filtrat\nredaktorial. N\u00eb rastet m\u00eb t\u00eb mira kjo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb e aritur e pakontestueshme.\nTani lajmet nga \u00e7do vend lexuesit e shikuesit mund t\u2019i marrin n\u00eb koh\u00eb reale.\nBota si\u00e7 thuhet \u00ebsht\u00eb nj\u00eb fshat global t\u00eb cilin mund t\u2019a mbajn\u00eb n\u00eb p\u00ebll\u00ebmb\u00eb\nn\u00ebp\u00ebrmjet nj\u00eb aparati elektronik q\u00eb mund t\u00eb jet\u00eb telefoni celular, laptopi etj.<\/p>\n\n\n\n<p>Por,\nana tjet\u00ebr e medaljes \u00ebsht\u00eb se ndryshimet e vazhdueshme t\u00eb mediave n\u00eb koherenc\u00eb\nme zhvillimin teknologjik, n\u00eb ve\u00e7anti, kan\u00eb zbehur statusin e gazetarit,\nrregullat e nj\u00eb gazetarie t\u00eb mir\u00ebfillt\u00eb, etik\u00ebn e medias dhe standardet\ngazetareske. Tani m\u00eb sektori i informacionit ka qasje t\u00eb ndryshme t\u00eb gjetjes s\u00eb\nburimit, t\u00eb b\u00ebrjes s\u00eb lajmit, p\u00ebrcjelljes s\u00eb t\u00eb nj\u00ebjtit tek audienca dhe nga\nkjo lindin duzin\u00eb pyetjesh dhe dilemash sa i p\u00ebrket etik\u00ebs s\u00eb gazetaris\u00eb dhe t\u00eb\ndrejt\u00ebs s\u00eb medias.<\/p>\n\n\n\n<p>Transformimi\ni teknologjis\u00eb ka rritur n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb sasiore numrin e mediave konkretisht\nportaleve t\u00eb cil\u00ebt n\u00eb shoq\u00ebrin\u00eb shqiptare n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi jan\u00eb t\u00eb shumt\u00eb dhe te\nt\u00eb cil\u00ebt v\u00ebrehet shkelja m\u00eb e madhe e etik\u00ebs s\u00eb medias. Ndoshta konkurrenca jo\ne mir\u00ebfillt\u00eb apo nevoja p\u00ebr klikime shtyn\u00eb persona q\u00eb vet\u00ebzotohen se jan\u00eb\ngazetar t\u00eb st\u00ebrmbushur hap\u00ebsirat e tyre mediatike me kronika t\u00eb zeza, vrasje,\nburgosje apo fatkeq\u00ebsi familjare t\u00eb cilat duksh\u00ebm jan\u00eb marr\u00eb t\u00eb gatshme nga nj\u00eb\ntjet\u00ebr medium, lajme t\u00eb ndryshme t\u00eb par\u00ebnd\u00ebsishme q\u00eb prekin privat\u00ebsin\u00eb e\npersonave publik dhe t\u00eb r\u00ebndomt\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00cbsht\u00eb\np\u00ebr t\u00eb ardhur keq se deri n\u00eb \u00e7far\u00eb mase ka bastarduar gazetaria e portaleve t\u00eb\ndit\u00ebve t\u00eb sodit. Gjith\u00eb respektin ndaj atyre gazetar\u00ebve dhe portaleve q\u00eb me\nmund, nder e profesionaliz\u00ebm e kryejn\u00eb detyr\u00ebn e tyre p\u00ebr t\u00eb informuar\npublikun. Por koh\u00ebve t\u00eb fundit jemi d\u00ebshimtar\u00eb q\u00eb n\u00eb shoq\u00ebrin\u00eb ton\u00eb po ndodh\nnj\u00eb fenomen i pa precedent, kur individ\u00eb anonim\u00eb hapin portale dhe keq\u00ebp\u00ebrdorin\nn\u00eb m\u00ebnyr\u00eb m\u00eb t\u00eb paskrupullt\u00eb t\u00eb drejt\u00ebn e tyre p\u00ebr t\u00eb shprehur mendimin e tyre\nt\u00eb lir\u00eb. Me emra t\u00eb rrejsh\u00ebm, p\u00ebrpiqen t\u00eb plasojn\u00eb g\u00ebnjeshtrat e tyre si t\u00eb\nv\u00ebrteta.<\/p>\n\n\n\n<p>P\u00ebrpjekjet\np\u00ebr t\u00eb krijuar nj\u00eb opinion publik duke kritikuar e ofenduar ndonj\u00eb individ\nbazuar n\u00eb t\u00eb dh\u00ebna t\u00eb rrejshme, \u00ebsht\u00eb nj\u00eb vep\u00ebr e d\u00ebnueshme me ligj. E vetmja\nm\u00ebnyr\u00eb p\u00ebr ti ikur p\u00ebrgjegj\u00ebsis\u00eb q\u00eb mbart fjala ofenduese e plasuar n\u00eb opinion,\n\u00ebsht\u00eb t\u00eb mbulohet me nj\u00eb g\u00ebnjesht\u00ebr tjet\u00ebr m\u00eb t\u00eb madhe: t\u00eb fsheh\u00ebsh emrin. Q\u00eb\n\u00ebsht\u00eb nj\u00eb veprim qyqar. Nj\u00eb veprim q\u00eb e b\u00ebjn\u00eb ata qyqar\u00ebt q\u00eb e hedhin gurin dhe\ne fshehin dor\u00ebn. Dikur k\u00ebto <strong>\u201canonimusa\u201d<\/strong>\nnuk kishin ku ti botonin shkrimet e tyre t\u00eb s\u00ebmura, por tani kan\u00eb gjetur ila\u00e7in\nn\u00eb disa portale t\u00eb dyshimta, q\u00eb jan\u00eb t\u00eb gatsh\u00ebm p\u00ebr pjes\u00ebmarje n\u00eb krim. Si\u00e7\nduket ia arrijn\u00eb q\u00ebllimit mir\u00ebpo n\u00eb t\u00eb njejt\u00ebn koh\u00eb b\u00ebjn\u00eb shkelje t\u00eb\nshum\u00ebfishta duke shkelur t\u00eb drejt\u00ebn e mir\u00eb t\u00eb informimit, shkelin etik\u00ebn\ngazetareske, shkelin t\u00eb drejt\u00ebn e privat\u00ebsis\u00eb pa llogaritur statusin politik,\nsocial, gjinor etj.<\/p>\n\n\n\n<p>Shfaqja\ne identitetit t\u00eb viktimave t\u00eb natyrave t\u00eb ndryshme t\u00eb abuzimit cenon r\u00ebnd\u00eb\nintegritetin e personave dhe ndikon n\u00eb vet\u00ebizolimin apo stereotipet e publikut\naq m\u00eb tep\u00ebr kur b\u00ebhet fjal\u00eb p\u00ebr nj\u00eb shoq\u00ebri q\u00eb akoma i q\u00ebndron besnik fenomenit\nprimitiv \u201cm\u00eb mir\u00eb nj\u00eb g\u00ebnjesht\u00ebr e bukur sesa nj\u00eb e v\u00ebrtet e hidhur\u201d. N\u00eb nenin\n12 t\u00eb deklarat\u00ebs Universale p\u00ebr t\u00eb Drejtat e Njeriut (10 dhjetor 1948) thuhet\nshprehimisht\u00eb: <strong>\u201cAskush nuk mund t\u00eb jet\u00eb\nobjekt nd\u00ebrhyrjesh arbitrare n\u00eb jet\u00ebn private, n\u00eb familje, n\u00eb banes\u00ebn ose\nlet\u00ebrk\u00ebmbimin e tij, as objekt cenimesh t\u00eb nderit dhe t\u00eb reputacionit t\u00eb\ntij&#8230;\u201d.<\/strong> P\u00ebrjashtim mund t\u00eb b\u00ebhet vet\u00ebm n\u00eb rastet kur publikimi i\ndokumenteve q\u00eb kan\u00eb t\u00eb b\u00ebjn\u00eb me jet\u00ebn private t\u00eb dikujt \u00ebsht\u00eb n\u00eb interes t\u00eb\npublikut.<\/p>\n\n\n\n<p>Nj\u00eb\npasqyrim jo i drejt\u00eb, jo i sakt\u00eb, jo profesional i ngjarjeve ditore krijon t\u00eb\nashtuquajtur\u00ebn zhurm\u00eb mediatike dhe nj\u00eb amulli n\u00eb mendjet e lexuesve. Liria e\nmedias \u00ebsht\u00eb nj\u00eb e drejt\u00eb e pakontestueshme e garantuar nga Kodi i Etik\u00ebs s\u00eb\nGazetaris\u00eb por duhet theksuar se ky Kod p\u00ebfaq\u00ebson nivelet m\u00eb t\u00eb larta t\u00eb\nkultu\u00ebs dhe edukat\u00ebs n\u00eb shoq\u00ebrit\u00eb demokratike.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb\nmunges\u00eb t\u00eb nj\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsimi t\u00eb drejt\u00eb apo nd\u00ebrgjegj\u00ebsimit n\u00eb drejtim t\u00eb vlerave\nt\u00eb lart\u00ebp\u00ebrmendura publiku \u00ebsht\u00eb ai q\u00eb humb, lodhet, stresohet dhe st\u00ebrngarkohet\nme informacione t\u00eb pafiltruara nga k\u00ebto pseudogazetar\u00eb jo t\u00eb drejt\u00eb, jo\nkurajoz, jo zhbirues dhe jo t\u00eb sakt.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Ulqin, 19 gusht.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nga Qani\u00a0 Osmani Etika duhet t\u00eb jet\u00eb pika m\u00eb e fort\u00eb e nj\u00eb gazetari, mirpo ajo \u00ebsht\u00eb komponenti q\u00eb le shum\u00eb p\u00ebr t\u00eb d\u00ebshiruar n\u00eb koh\u00ebn e sodit &nbsp;duke filluar q\u00eb nga informacioni baz\u00eb i cili pothuajse nuk jepet asnj\u00ebher\u00eb i sakt\u00eb p\u00ebr nj\u00eb ngjarje t\u00eb caktuar t\u00eb ndodhur, deri tek c\u00ebnimi i t\u00eb drejtave [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":23498,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_robots_primary_cat":"","_seopress_titles_title":"","_seopress_titles_desc":"","_seopress_robots_index":"","_seopress_analysis_target_kw":"","footnotes":""},"categories":[2,12],"tags":[2475,122],"class_list":["post-23497","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualitet","category-opinione","tag-informimi-dhe-etika-e-gazetarise","tag-qani-osmani"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23497","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=23497"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23497\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":23499,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23497\/revisions\/23499"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/23498"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=23497"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=23497"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=23497"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}