{"id":23159,"date":"2019-07-17T14:31:40","date_gmt":"2019-07-17T12:31:40","guid":{"rendered":"http:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=23159"},"modified":"2019-07-17T14:53:34","modified_gmt":"2019-07-17T12:53:34","slug":"malesia-e-madhe-pellembe-dhe-thesar-pellembe-dhe-histori-takim-me-fran-camaj","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=23159","title":{"rendered":"&#8220;Mal\u00ebsia e Madhe p\u00ebll\u00ebmb\u00eb dhe thesar &#8211; p\u00ebll\u00ebmb\u00eb dhe histori&#8221; &#8211; Takim me Fran Camaj"},"content":{"rendered":"\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/fran-camaj.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-23160\" width=\"533\" height=\"355\" srcset=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/fran-camaj.jpg 448w, https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/fran-camaj-300x200.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 533px) 100vw, 533px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>Udh\u00ebtim n\u00ebp\u00ebr Trojet Shqiptare, &#8220;Mal\u00ebsia e Madhe P\u00ebll\u00ebmb\u00eb dhe Thesar &#8211; P\u00ebll\u00ebmb\u00eb dhe Histori&#8221;<\/p>\n\n\n\n<p>Nga: Beqir SINA &#8211; Mal\u00ebsia Madhe : Korrik 2017<\/p>\n\n\n\n<p>Takim me Profesor Fran Camaj dhe vizit\u00eb n\u00eb Mal\u00ebsin\u00eb, aq sa e vjet\u00ebr por aq dhe sa e pasur me shqiptariz\u00ebm, me \u201cAtdhe e Fe\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>MALESIA : N\u00eb kuadrin e asaj q\u00eb e kam quajtur \u201cUdh\u00ebtim n\u00ebp\u00ebr Trojet Shqiptare\u201d, korrikun e dy viteve m\u00eb par\u00eb( Korrik 2017) e kalova n\u00eb nj\u00eb rrug\u00ebtim &#8211; n\u00ebp\u00ebr at\u00eb q\u00eb televizioni i shqiptarve t\u00eb Amerik\u00ebs ALBTVUSA nga Detroiti e ka quajtur : &#8211; &#8220;Mal\u00ebsia e Madhe P\u00ebll\u00ebmb\u00eb dhe Thesar&#8221;, nj\u00eb udh\u00ebtim i gjat\u00eb ky n\u00ebp\u00ebr trojet shqiptare, n\u00eb at\u00eb q\u00eb njihet Mal\u00ebsia e Madhe. <\/p>\n\n\n\n<p>Pra, n\u00eb Ballkonin e atdheut ton\u00eb, Mal\u00ebsin\u00eb, e cila \u00ebsht\u00eb &#8220;Mal\u00ebsia e Madhe P\u00ebll\u00ebmb\u00eb dhe Thesar &#8211; P\u00ebll\u00ebmb\u00eb dhe Histori &#8211; P\u00ebll\u00ebmb\u00eb e krenari Komb\u00ebtare&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<p>Mendoj\u00eb, dhe ndoshta nuk ja kam q\u00eblluar si duhet, por do t\u00eb thoja mbasi e viziton\u00eb k\u00ebt\u00eb trev\u00eb, se:&#8221;Nuk ka tok\u00eb shqiptare, t\u00eb ket\u00eb kaq shum\u00eb histori, kaq shum\u00eb legjenda saq\u00eb ka Mal\u00eblsia e Madhe, q\u00eb t\u00eb japin kaq shum\u00eb krenari sa Mal\u00ebsia. Mbasi, n\u00eb \u00e7do p\u00ebllmb\u00eb toke n\u00eb k\u00ebt\u00eb trev\u00eb, ka nj\u00eb histori t\u00eb vecant\u00eb shqiptare, nj\u00eb histori kjo q\u00eb tregon sa sa shqiptare \u00ebsht\u00eb vet\u00eb Mal\u00ebsia, sa e vjet\u00ebr dhe sa e pasur me shqiptariz\u00ebm me \u201cAtdhe e Fe\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Dhe, me k\u00ebt\u00eb rast si nj\u00eb faleminderim t\u00eb vecant\u00eb ose nj\u00eb mir\u00ebnjohje dhe respekt t\u00eb thell, natyrisht q\u00eb shkon p\u00ebr at\u00eb q\u00eb dy vjet m\u00eb par\u00eb, m\u00eb shoq\u00ebroi, dhe m\u00eb ndihmoi shum\u00eb, pa u kursye, p\u00ebr t\u00eb m\u00eb treguar si nj\u00eb ciceron, si nj\u00eb historian, si nj\u00eb njoh\u00ebs mjaft i mir\u00eb i k\u00ebsaj treve, Mal\u00ebsis\u00eb, e cila \u00ebsht\u00eb &#8220;Mal\u00ebsia e Madhe P\u00ebll\u00ebmb\u00eb dhe Thesar &#8211; P\u00ebll\u00ebmb\u00eb dhe Histori &#8211; P\u00ebll\u00ebmb\u00eb e krenari Komb\u00ebtare&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<p>Ai \u00ebsht\u00eb shkrimtari dhe studiuesi i njohur Fran Camaj, t\u00eb cilin do ta quaja &#8220;Lahut\u00ebn&#8221; e Mal\u00ebsis\u00eb, mbasi kur tregonte p\u00ebr k\u00ebto an\u00eb, Camaj, dukej sikur po k\u00ebndote me lahut\u00ebn e Malsis\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>I cili, si njoh\u00ebs i mir\u00eb dhe studiues i k\u00ebsaj treve, natyrisht q\u00eb ai \u00ebsht\u00eb i frym\u00ebzuar edhe  nga Hoti, fshati Spi -Traboin, fshati, ku ai ka  lindur n\u00eb vitin 1949, dhe megjithse, ka ca vite mbi \u201cshpatullat\u201d e tij. \u201cPor, sa her vij\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb vend, m\u00eb duket sikur rinohem, sikur marr m\u00eb shum\u00eb frym\u00eb, dhe, m\u00eb shum\u00eb gjall\u00ebri\u201d, tregonte Profesor Camaj, kur fliste me aq mall e dashuri p\u00ebr Hotin, Spi e Traboin, sa q\u00eb t\u00eb dukej sikur po \u201cfluturonte\u201d nga g\u00ebzimi, si ata zogjt\u00eb e k\u00ebsaj bukurie t\u00eb mahnitshme, q\u00eb po \u201cfluturonte\u201d n\u00eb vendlindjen e tij  .<\/p>\n\n\n\n<p>Camaj, i cili  kreu  Fakultetin filozofik- gjuh\u00eb e let\u00ebrsi shqipe, e ka kryer n\u00eb Prishtin\u00eb, nd\u00ebrsa, n\u00eb Arz\u00eb kreu Shkoll\u00ebn fillore t\u00eb Traboinit, aty kur p\u00ebr disa vite ai ka dh\u00ebn\u00eb l\u00ebnd\u00ebn e gjuh\u00ebs e let\u00ebrsis\u00eb shqipe 1969 -1976, deri sa m\u00eb von\u00eb, n\u00eb vazhdim ai \u00ebsht\u00eb emruar n\u00eb Gjimnazin e Tuzit, si profesor i gjuh\u00ebs e let\u00ebrsis\u00eb shqipe. <\/p>\n\n\n\n<p>Kurse, me t\u00eb ndjerin Gjergj Gjokaj, Camaj \u00ebsht\u00eb bashk\u00eb-hartues i dy teksteve shkollore, p\u00ebrfshir\u00eb edhe Abetaren shqipe,  q\u00eb jan\u00eb n\u00eb p\u00ebrdorim edhe sot n\u00eb shkollat shqipe t\u00eb Malit t\u00eb Zi. <\/p>\n\n\n\n<p>P\u00ebr k\u00ebt\u00eb edhe shum\u00eb shkrime, hulumtime dhe studime, Profesor Camaj, natyrisht, q\u00eb \u00ebsht\u00eb nj\u00eb thesar i pacmuar intelektual i gjuh\u00ebs shqipe, sidomos kur \u00ebsht\u00eb fjala p\u00ebr \u201c Abetaren\u201d n\u00eb gjuh\u00ebn shqipe, p\u00ebr at\u00eb q\u00eb sa e sa f\u00ebmij\u00ebve shqiptar n\u00eb k\u00ebt\u00eb trev\u00eb, ajo Abetare, m\u00eb g\u00ebrma t\u00eb arta, u vlejti p\u00ebr t\u2019ua m\u00ebsuar shkronjat e para, shqip f\u00ebmij\u00ebe t\u00eb Mal\u00ebsis\u00eb. ( Ai \u00ebsht\u00eb bashkautor i Abetares s\u00eb par\u00eb shqip n\u00eb Mal t\u00eb Zi, botuar n\u00eb vitin 1984 dhe ribotuar pes\u00eb her\u00eb, \u00e7do her\u00eb me ndonj\u00eb p\u00ebrmir\u00ebsim, me t\u00eb ndierin Gjek\u00eb Gjokaj, dhe kjo abetare ka qen\u00eb n\u00eb p\u00ebrdorim deri para disa vitesh, kur \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb reforma e sistemit arsimor n\u00eb Mal t\u00eb Zi, dhe \u00ebsht\u00eb botuar nj\u00eb abetare e re. Pra kjo \u00ebsht\u00eb Abetarja e par\u00eb shqip e jo e p\u00ebrkthyer nga autor\u00eb jo shqiptar\u00eb). <\/p>\n\n\n\n<p>Ai ka punuar p\u00ebr 30 vjet edhe si gazetar- redaktor i Programit shqip t\u00eb Radio Podgoric\u00ebs, me pas redaktor p\u00ebrgjegj\u00ebs i Programit shqip n\u00eb TV t\u00eb Malit t\u00eb Zi. <br>\nP\u00ebr t\u00eb treguar m\u00eb shum\u00eb p\u00ebr profesor Fran Camaj, dhe sesa e njeh\u00eb Camaj k\u00ebt\u00eb trev\u00eb, p\u00ebr t\u00eb cil\u00ebn ai na foli gjat\u00eb gjith\u00eb k\u00ebtij udh\u00ebtimi t\u00eb paharrush\u00ebm, ,me duhet t\u00eb cek edhe faktin se ai \u00ebsht\u00eb autor i disa romaneve nga jeta n\u00eb Mal\u00ebsi dhe m\u00ebrgim.<\/p>\n\n\n\n<p>F. Camaj, ishte ai q\u00eb ka organizuar n\u00eb shtator t\u00eb vitit 2005 Konferenc\u00ebn shkencore e p\u00ebrkujtimore me rastin e 90 vjetorit t\u00eb vrasjes s\u00eb Ded\u00eb Gjo&#8217; Lulit, ku ka mbajtur kumtes\u00ebn&#8221;Ded\u00eb Gjo Luli n\u00eb poem\u00ebn &#8220;Lufta e maleve&#8221; t\u00eb Palok\u00eb Traboinit&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<p>Mir\u00ebpo, \u201cz\u00ebmra\u201d i pikon dhe si tha ai ndjehem shum\u00eb keq sa her i vizitoj\u00eb k\u00ebto treva ngaq\u00eb : &#8221; Z\u00ebmra m\u00eb pikon kur shoh\u00eb si jan\u00eb zbrazstuar k\u00ebto fshatra, t\u00eb cilat gjall\u00ebrojn\u00eb vet\u00ebm kur vijn\u00eb m\u00ebrgimtar\u00ebt\u2026\u2026\u2026\u2026..!&#8221;<\/p>\n\n\n\n<p>Megjithat\u00eb, thot\u00eb Camaj : M\u00ebrgimtar\u00ebt jan\u00eb ata q\u00eb kan\u00eb investuar shum\u00eb n\u00eb sektorin privat, sidomos me sht\u00ebpiat, t\u00eb cilat jan\u00eb t\u00eb gjitha vila, nj\u00ebra m\u00eb e bukur nga tjetra, ku gjitha k\u00ebto objekte t\u00eb nd\u00ebrtuara me kontributin e Mal\u00ebsorve t\u00eb cil\u00ebt kan emigruar n\u00eb Europ\u00eb, por m\u00eb s\u00eb shumti n\u00eb Amerik\u00ebs e hijeshojn\u00eb : Koj\u00ebn e Ku\u00e7in, Trieshin, Grud\u00ebn e Hotin, dhe kryeqendr\u00ebn e tyre Komun\u00ebn Urbane t\u00eb Tuzit, ku me nd\u00ebrtimet e reja, t\u00eb vilave t\u00eb m\u00ebrgimtarve i japin qytetit\u00eb 6000 banorve, nj\u00eb bukuri q\u00eb nuk e kishte m\u00eb par\u00eb\u201d thot\u00eb Camaj.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb hyrje t\u00eb Tuzit, porsa kalon kufirin shqiptaro-shqiptar, t\u00eb del p\u00ebrpara nj\u00eb investim i m\u00ebrgimtarve nga kjo trev\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00ebsht\u00eb funerali n\u00eb hyrje t\u00eb Tuzit, pik\u00ebrisht p\u00ebrbuz\u00eb rrug\u00ebs nacionale dhe rrug\u00ebs hekurudhore, kur vjen nga Hani Hotit, p\u00ebr t\u00eb cil\u00ebn Camaj thot\u00eb se :&#8221;Mal\u00ebsor\u00ebt, duke bashkuar ndihmat e tyre, me rreth 700 mij\u00eb dollar kan\u00eb nd\u00ebrtuar k\u00ebt\u00eb sht\u00ebpi mortore, e cila \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga funeralet m\u00eb moderrne dhe m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha n\u00eb rajon\u00eb. \u00ebsht\u00eb, Funerali i Vuksanlekaj, i cili ndodhet n\u00eb kompleksin e varrezave m\u00eb t\u00eb vjetra n\u00eb Ballkan, me varre 300 vje\u00e7are, t\u00eb cilat tregojn\u00eb jo et\u00ebm indetitetin ton\u00eb komb\u00ebtar, por edhe sa t\u00eb lasht\u00eb jan\u00eb shqiptar n\u00eb k\u00ebt\u00eb trev\u00eb&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<p>Kol\u00eb Cacaj nga Nju Jorku, i cili ishte s\u00eb bashku me ne n\u00eb k\u00ebt\u00eb udh\u00ebtim, i cili kishte ardhur at\u00eb vit,  p\u00ebr pushime n\u00eb vendlindje s\u00eb bashku me gruan e tij, nd\u00ebryn dhe thot\u00eb se \u201cM\u00ebrgimtar\u00ebt kan kuntribuar, shum\u00eb  me ndihmat e tyre , me 700 mij\u00eb dollar n\u00eb zgjerimin e rrug\u00ebs s\u00eb Trieshit, q\u00eb t\u00eb \u00e7on deri n\u00eb maj\u00eb t\u00eb malit, 25 kilometra e gjat\u00eb. Gjithashtu, \u00ebsht\u00eb e nd\u00ebrtuar n\u00eb Triesh edhe Qendra e kultur\u00ebs &#8220;Besa&#8221;, dhe jan\u00eb nd\u00ebrtuar ose asfaltuar rrug\u00eb t\u00eb vogla, jan\u00eb rikonstriuar disa shkolla n\u00ebp\u00ebr fashtarat e k\u00ebsaj treve&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<p>Dhe, k\u00ebshtu duket se me t\u00eb drejt Koja e Ku\u00e7i, Trieshian\u00ebt, Gruda e Hoti, sot n\u00eb trojet e tyre etnike, mburren p\u00ebr k\u00ebto vepra fisnike t\u00eb v\u00ebllez\u00ebrve t\u00eb vet mal\u00ebsor\u00ebve t\u00eb emigruar n\u00eb Europ\u00eb dhe Amerik\u00eb. <\/p>\n\n\n\n<p>Ata kur i takon sot shprehen me krenari se kontributi i tyre, \u00ebsht\u00eb i vlersuar n\u00eb t\u00eb gjtha koh\u00ebrat dhe kurr nuk do t\u00eb harrohet. Duke shrehur me k\u00ebt\u00eb rast edhe nj\u00eb nderim dhe respekt t\u00eb gjith\u00eb m\u00ebrgimtar nga k\u00ebto an\u00eb kontribuan dhe do t\u00eb kontribuojn\u00eb p\u00ebr t\u00eb mir\u00ebn e vendlindjes s\u00eb tyre, apo t\u00eb prind\u00ebrve t\u00eb tyre.<\/p>\n\n\n\n<p>Shtegtimi n\u00ebp\u00ebr Mal\u00ebsi- vazhdoi n\u00ebp\u00ebr rrug\u00ebn e gjat\u00eb dhe t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb nga terreni i ashp\u00ebr malor dhe shirat q\u00eb kishin r\u00ebn\u00eb ato dit\u00eb, dhe gur\u00ebt e r\u00ebshqitja e dheut rrug\u00eb e \u00ebshtirsonte udh\u00ebtimin, n\u00eb nj\u00eb rrug\u00eb si ajo q\u00eb dukej se po punohej dhe q\u00eb po zgjerohej me kontributin e mal\u00ebsor\u00ebve n\u00eb Amerik\u00ebs deri n\u00eb fshatin fshatin Korit\u00eb( rruga e rikonstruar ka p\u00ebrfunduar).<\/p>\n\n\n\n<p>Ao q\u00eb t\u00eb bie n\u00eb sy m\u00eb shum\u00eb gjat\u00eb k\u00ebsaj rruge &#8211; por edhe m\u00eb larg sesa kaq mbasi edhe n\u00eb an\u00ebn tjet\u00ebr t\u00eb Mal\u00ebsis\u00eb , nga Leqet e Hotit, duket nj\u00eb Kryq i Madh &#8211; sa edhe vet mali q\u00eb e mban n\u00eb kreshtat e larta t\u00eb tij. <\/p>\n\n\n\n<p>Dhe k\u00ebt\u00eb e ren\u00eb sapo arrijm\u00eb n\u00eb af\u00ebrsi t\u00eb maj\u00ebs s\u00eb malit, n\u00eb fshatin Delaj, s\u00eb aty ku \u00ebsht\u00eb Kryqi i bardh\u00eb, shtat\u00eblart\u00eb, disa metra i gjat\u00eb, pastaj dy-tri sht\u00ebpi t\u00eb cilat duket se kan nisur t\u00eb gjall\u00ebrojn\u00eb jet\u00ebn e k\u00ebsaj ane , pik\u00ebrisht edhe me dit\u00ebt, q\u00eb korespondojn\u00eb me ardhjen e kurbetqarve nga SHBA dhe Kanadaja si dhe Europa. N\u00eb mes ke nj\u00eb lugin\u00eb t\u00eb mistershme, me nj\u00eb gurgullim\u00eb shum\u00eb t\u00eb \u00ebmb\u00ebl  hyjnore, nj\u00eb lumi Cemi, i cili \u00ebsht\u00eb i mahnitsh\u00ebm dhe legjend\u00eb q\u00eb ka rrjedha e tij deri n\u00eb gryk derdhje, duke kaluar  p\u00ebrmes shkrepave t\u00eb maleve, humenrave t\u00eb pafundme,  ku duken si n\u00eb p\u00ebll\u00ebmb\u00eb t\u00eb dor\u00ebs edhe Leqet e Hotit e gjith\u00eb Lugina e Cemit dhe Kanionet e Cemit.<\/p>\n\n\n\n<p>Kryqi i Bardh\u00eb, i madh sa et mali ka b\u00ebr\u00eb at\u00eb q\u00eb me dhjetra turiste t\u00eb huaj dhe qindra besimtar, ta vizitonin at\u00eb Kryq t\u00eb madh n\u00eb maj t\u00eb malit n\u00eb fshatin Delaj &#8211; Triesh, e cila p\u00ebr nga madh\u00ebsia dhe pozicioni ngjan shum\u00eb me Statujen e Jezu Krishit ne Rio del Janeiro ne Brazil.<\/p>\n\n\n\n<p>Kur zbrit\u00ebm nga ajo lart\u00ebsi e madhe, vijuam n\u00eb udh\u00ebtimin n\u00ebp\u00ebr k\u00ebt\u00eb trev\u00eb, n\u00eb  sht\u00ebpin\u00eb ku ka lindur kreytrimi Ded\u00eb GjonLuli, Kullat e Bajraktarve t\u00eb Grud\u00ebs dhe Hotit, sht\u00ebpin\u00eb e Tring Smajles, dhe disa kryetrimave t\u00eb k\u00ebsaj treve.<\/p>\n\n\n\n<p>Nd\u00ebrsa, nj\u00eb qendres b\u00ebm edhe n\u00eb fashtin Miresh, vendlindja e Pikasos shqiptare Piktorit t\u00eb Madh Gjelosh Gjokaj, teksa vizituam sht\u00ebpin\u00eb atelejen dhe studion e tij, dhe b\u00ebm nj\u00eb respekt para varrit t\u00eb tij n\u00eb oborrin e sht\u00ebpis\u00eb, s\u00eb piktorit t\u00eb madh Gjelosh Gjokaj.<\/p>\n\n\n\n<p>Mik\u00ebpritja n\u00eb malsin\u00eb e Trieshit dhe gjith\u00eb  Mal\u00ebsin , \u00ebsht\u00eb e ve\u00e7ant\u00eb\u2026\u2026Ajo \u00ebsht\u00eb kod\u00eb fisnik i k\u00ebtyre banorve t\u00eb k\u00ebtyre trevave, \u00ebsht\u00eb si nj\u00eb \u201cnofk\u00eb\u201d q\u00eb nuk ka sesi ti mungoj\u00eb cdo mal\u00ebsori t\u00eb k\u00ebsaj treve, edhe n\u00eb m\u00ebrgim.<\/p>\n\n\n\n<p>Dhe, k\u00ebt\u00eb do t\u00eb thoja se n\u00ebse viziton Trieshin p\u00ebrgjat\u00eb rrug\u00ebs shpatit t\u00eb malit, dhe natyrisht\u00eb q\u00eb ke vizituar edhe mbar\u00eb Mal\u00ebsin\u00eb e Madhe, prej nga Koja, Ku\u00e7i, varg malet dhe fshatrat e njeri pas tjetrit t\u00eb Trieshit, duke kaluar Grud\u00ebn e Hotin malor, keni p\u00ebr t\u00eb gjetur kudo n\u00eb cdo sht\u00ebpi q\u00eb do tu dal\u00eb p\u00ebrpara, at\u00eb mikpritjen dhe bujarin\u00eb e ve\u00e7ant\u00eb shqiptare. Pik\u00ebrisht, duke e p\u00ebrjetuar vet k\u00ebt\u00eb me shembuj konkret, se ata banor jan\u00eb bij t\u00eb denj\u00eb t\u00eb tok\u00ebs s\u00eb Arb\u00ebrit, duke ruajtur brez mbas brezi, ato doket dhe zakonet e lashta shqiptare.<\/p>\n\n\n\n<p>Aqsa rast\u00ebsisht, teksa, t\u00eb bie e kalon n\u00eb pragun e sht\u00ebpis\u00eb s\u00eb \u00e7do mal\u00ebsori n\u00eb k\u00ebto treva shqiptare, deri n\u00eb maj\u00eb t\u00eb malit p\u00ebrgjat\u00eb rrug\u00ebs, q\u00eb vjen duke u ngjitur deri n\u00eb Ballkonin nga mund t\u00eb shihet e t\u00ebr\u00eb Mal\u00ebsia, e cila zhvilloi nj\u00eb luft\u00eb heroike, kund\u00ebr turqve pand\u00ebrprerje deri n\u00eb vitin 1912, gj\u00ebja e par\u00eb q\u00eb t\u00eb b\u00ebn p\u00ebrshtypje, \u00ebsht\u00eb ftesa e ndonj\u00eb mal\u00ebsori, n\u00ebn\u00eb loke apo zonje t\u00eb sht\u00ebpis\u00eb, q\u00eb t\u00eb fton me gjith\u00eb zem\u00ebr t\u00eb hysh\u00eb n\u00eb sht\u00ebpin\u00eb e tyre, p\u00ebr t\u00eb gostitur me di\u00e7ka sipas zakoneve t\u00eb mal\u00ebsorve.<\/p>\n\n\n\n<p>Mal\u00ebsor\u00ebt, e k\u00ebsaj treve kan qen\u00eb dalluar n\u00eb hsitorin\u00eb ton\u00eb komb\u00ebtare, sidomos kur bie fjala p\u00ebr Kryengritjen e Mal\u00ebsis\u00eb s\u00eb Madhe, ngritjen e Flamurit t\u00eb Sk\u00ebnd\u00ebrbeut, flamurin kuq e zi me shkab\u00ebn me dy krena n\u00eb N\u00ebntor 1911, n\u00eb De\u00e7i\u00e7.<\/p>\n\n\n\n<p>Ata dihet se kan qen\u00eb krah i fuqish\u00ebm i Levizjes \u00e7lirimtare n\u00eb Kosov\u00eb, luftes p\u00ebr t\u00eb drejtat e shqiptarve n\u00eb trojet e tyre,  gjat\u00eb gjith\u00eb decenjeve  t\u00eb shkuara, dhe luft\u00ebtar dhe kund\u00ebrshtar t\u00eb p\u00ebrbetuar t\u00eb sllavo &#8211; komunizmit, me t\u00eb cilin asnj\u00ebher nuk u pajtuan por e luftuan deri n\u00eb r\u00ebzimin e tij.<\/p>\n\n\n\n<p>Ku edhe  mal\u00ebsor\u00ebt, e shp\u00ebrndar n\u00ebp\u00ebr Europ\u00eb, Amerik\u00eb e Kanada, jan\u00eb ata  t\u00eb cil\u00ebt pa u kursyer asnj\u00ebher\u00eb  e ndihmuan Levizjen e rezistenc\u00ebs komb\u00ebtare dhe Luften \u00e7lirimtare politikisht, moralisht, materjalisht dhe m\u00eb pjesmarrje personale n\u00eb frontin e luftimeve, dhe lluft\u00ebn me sllavo &#8211; komunizmin demostrat e tyre n\u00eb Europ\u00eb e Amerik\u00eb, kundra rregjimve komuniste n\u00eb Shqip\u00ebri e Kosov\u00eb, e trojet shqiptare, luftuan p\u00ebr t\u00eb t\u00eb drejtat e lrin\u00eb e shqiptare n\u00eb trojet e tyre n\u00ebn ish Jugosllavin\u00eb q\u00eb nuk egziston m\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>Dhe, k\u00ebshtu gjithmon\u00eb, kur flasim p\u00ebr m\u00ebrgimtar\u00ebt shqiptar, at\u00ebhere  duhet me kujtue patjet\u00ebr edhe mal\u00ebsor\u00ebt, q\u00eb kan dh\u00ebn nj\u00eb kontribut historik, p\u00ebr sa i p\u00ebrket , asaj q\u00eb ata ndihmuan n\u00eb  Levizjen e rezistenc\u00ebs, luft\u00ebn kundra okupatorit  sllavo -komunist, atij serbo malazes, dhe komunizmit  n\u00eb Shqip\u00ebri, si  dhe ndihmuan  Luft\u00ebn \u00e7lirimtare politikisht, moralisht, materjalisht dhe m\u00eb pjesmarrje personale n\u00eb frontin e luftimeve, n\u00eb Kosov\u00eb, luft\u00ebn n\u00eb Maqedoni m\u00eb 2001, dhe Lugin\u00ebn e Preshev\u00ebs, prej kur nisi krisma e par\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>Mir\u00ebpo, megjith\u00ebse, regjimi i eg\u00ebr serbo-sllav  i nxori k\u00ebta mal\u00ebsor nga tokat e tyre, me at\u00eb zbrastin\u00eb e but\u00eb, q\u00eb p\u00ebrdori p\u00ebr largimin e tyre nga k\u00ebto troje,  n\u00eb nj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb ose n\u00eb nj\u00eb tjeter, politika antishqiptare e Beogradit, e cila kishte p\u00ebr q\u00ebllim spastrimin etnik t\u00eb gjitha k\u00ebtyre trojve nga shqiptar\u00ebt, ashtu q\u00eb t\u00eb ndrronte p\u00ebrdhunshmerisht strukturen nacionale t\u00eb k\u00ebtyre trevave, n\u00eb d\u00ebm\u00eb t\u00eb etnitetit ton\u00eb, nuk ia arrit dot\u00eb q\u00ebllimit, sepse Mal\u00ebsor\u00ebt jan\u00eb m\u00eb t\u00eb lidhur me vendlindjen e tyre Mal\u00ebsin\u00eb e Madhe.<\/p>\n\n\n\n<p>Vendorigjina e tyre apo vendlindja e tyre, sado q\u00eb t\u00eb jet\u00eb m\u00eb mij\u00ebra kilometra larg, ajo \u00ebsht\u00eb n\u00eb zemr\u00ebn e kujdesin e mergimtar\u00ebve shqiptar.<\/p>\n\n\n\n<p>Kjo lidh\u00ebshmeri nuk me vite t\u00eb t\u00ebra ka qen\u00eb jo vetem shpirtrore, por edhe fizike m\u00eb ndihma t\u00eb panderprera materjale, m\u00eb kontribute financiare n\u00eb ndihm\u00eb p\u00ebr vednlindjen e tyre ,  n\u00ebp\u00ebrmes kontributeve dhe ndihmat e tjera, qofshin ato private, apo edhe ato t\u00eb nd\u00ebrtimit t\u00eb rrugve, t\u00eb ndonj\u00eb ure, t\u00eb ndonj\u00eb shkolle, dhe, qendrave fetare e kulturore.<\/p>\n\n\n\n<p>K\u00ebshtuq\u00eb, edhe Mergimtaret nga Mal\u00ebsia, ashtu si dhe edhe t\u00eb gjith\u00eb shqiptar\u00ebt q\u00eb mor\u00ebn rrug\u00ebn e m\u00ebrgimit n\u00eb koh\u00eb e rrethana t\u00eb ndryshme,  ishin t\u00eb ndergj\u00ebgj\u00ebshem s\u00eb qendresa dhe sukseset e luft\u00ebs do te vareshin n\u00eb nj\u00eb mas\u00eb t\u00eb madhe nga kontributet e tyre vullnetare e te mir\u00ebndergj\u00ebgj\u00ebsura t\u00eb mergimtar\u00ebve, sepse sa m\u00eb shum\u00eb mjete, p\u00ebr v\u00ebndlindjen e tyre  aq m\u00eb shum\u00eb t\u00eb mira i dhan\u00eb luft\u00ebs dhe trijumfit t\u00eb saj prej se emigruan dhe e lan\u00eb vendlindjen e tyre.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb ve\u00e7anti mergimtar\u00ebt dhan\u00eb ndihmes\u00eb t\u00eb madhe p\u00ebr demokratizmin e Shqip\u00ebris\u00eb, dhe pas 90\u2019 ata u dalluan me eprimtarin\u00eb e tyre n\u00eb Diaspor\u00eb, n\u00eb internacionalizimin e \u00e7\u00ebshtjes s\u00eb Kosov\u00ebs dhe m\u00eb pjesmarrje te vazhdushme n\u00eb protesta q\u00eb koh\u00eb pas kohe organizonin n\u00eb shum\u00eb qytete t\u00eb Evrop\u00ebs, SHBA dhe vendeve t\u00eb tjera. Ata qen\u00eb t\u00eb cil\u00ebt u b\u00ebn\u00eb presion moral e politik\u00eb n\u00eb strukturat udheheq\u00ebse dhe n\u00eb sencibilizimin opinionit nderkomb\u00ebtar p\u00ebr angazhimin e tyre n\u00eb zgjedhjen e drejt\u00eb t\u00eb \u00e7\u00ebshtjes s\u00eb Kosova\u00ebs dhe n\u00eb gjykimin e dhun\u00ebs serbo-sllave n\u00eb trevat shqiptare, ku gjithmon\u00eb vecuan Mal\u00ebsin\u00eb e cila gjitmon\u00eb ka l\u00ebnguar nga shtypja dhe sundimi i eg\u00ebr sllavo &#8211; komunist n\u00eb k\u00ebto treva. <\/p>\n\n\n\n<p>Shum\u00eb nga mergimtar\u00ebt, duke p\u00ebrfshir\u00eb edhe k\u00ebta mal\u00ebsor\u00eb,  vullnetarisht u rreshtuan qysh n\u00eb or\u00ebt e para n\u00eb radh\u00ebt e Ushtris\u00eb \u00c7lirimtare t\u00eb Kosov\u00ebs UCK-\u00ebs, dhe luftuan m\u00eb heroiz\u00ebm t\u00eb pashoq p\u00ebr \u00e7lirimin e vendlindjes deri n\u00eb clirim dhe pavar\u00ebsin\u00eb e saj. Nga shtetet demokratike, ishin ata q\u00eb fluturuan si pllumba, p\u00ebr tu sh\u00ebndrruar n\u00eb vendlindje n\u00eb kull\u00ebshedra kund\u00ebr armikut tont\u00eb t\u00eb p\u00ebrjet\u00ebsh\u00ebm serbo-sllav.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Udh\u00ebtim n\u00ebp\u00ebr Trojet Shqiptare, &#8220;Mal\u00ebsia e Madhe P\u00ebll\u00ebmb\u00eb dhe Thesar &#8211; P\u00ebll\u00ebmb\u00eb dhe Histori&#8221; Nga: Beqir SINA &#8211; Mal\u00ebsia Madhe : Korrik 2017 Takim me Profesor Fran Camaj dhe vizit\u00eb n\u00eb Mal\u00ebsin\u00eb, aq sa e vjet\u00ebr por aq dhe sa e pasur me shqiptariz\u00ebm, me \u201cAtdhe e Fe\u201d MALESIA : N\u00eb kuadrin e asaj q\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":23160,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_robots_primary_cat":"","_seopress_titles_title":"","_seopress_titles_desc":"","_seopress_robots_index":"","footnotes":""},"categories":[2,12],"tags":[980],"class_list":["post-23159","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualitet","category-opinione","tag-fran-camaj"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23159","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=23159"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23159\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":23164,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23159\/revisions\/23164"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/23160"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=23159"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=23159"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=23159"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}