{"id":21493,"date":"2019-01-13T11:40:06","date_gmt":"2019-01-13T10:40:06","guid":{"rendered":"http:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=21493"},"modified":"2019-01-13T11:40:06","modified_gmt":"2019-01-13T10:40:06","slug":"stresi-dhe-ngacmimi-moral-ne-ambientin-e-punes","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=21493","title":{"rendered":"Stresi dhe ngacmimi moral n\u00eb ambientin e pun\u00ebs"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-image is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/stres-puna.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-21494\" width=\"593\" height=\"311\" srcset=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/stres-puna.jpg 448w, https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/stres-puna-300x157.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 593px) 100vw, 593px\" \/><figcaption>Ilustrim<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>Nga Gladiola Jorbus<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Puna \u00ebsht\u00eb pjes\u00eb e pandar\u00eb e jet\u00ebs son\u00eb; nj\u00eb proces me r\u00ebnd\u00ebsi madhore q\u00eb na ndikon gjer\u00ebsisht\u00a0 jo vet\u00ebm nga pik\u00ebpamja ekonomike, por edhe nga ajo psiko &#8211; shpirt\u00ebrore. Studime t\u00eb ndryshme v\u00ebrtetojn\u00eb se shumica e njer\u00ebzve n\u00eb bot\u00eb vuajn\u00eb nga stresi n\u00eb pun\u00eb. <\/p>\n\n\n\n<p>Nga \u00e7do k\u00ebndv\u00ebshtrim, ai mbetet nj\u00eb burim i madh tensioni\ndhe ankthi i shoq\u00ebris\u00eb s\u00eb industrializuar dhe dixhitale, n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn presioni\nn\u00eb rritje i shkaktuar n\u00eb mjedisin e pun\u00ebs, mbingarkesa, keqmenaxhimi,\nmosp\u00ebrmbushja e k\u00ebrkesave profesionale, mbivler\u00ebsimi i aft\u00ebsive mund t\u00eb\nshkaktojn\u00eb tejngopje fizike ose mendore t\u00eb punonj\u00ebsve, ndaj ndikojn\u00eb n\u00eb\nsh\u00ebndetin e k\u00ebtyre t\u00eb fundit dhe at\u00eb t\u00eb njer\u00ebzve p\u00ebrreth. N\u00eb bot\u00ebn per\u00ebndimore,\nstresi n\u00eb pun\u00eb ka di\u00e7ka t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt: shfaqet gjithmon\u00eb kur k\u00ebrkesa e pun\u00ebs\ntejkalon kapacitetin e punonj\u00ebsit dhe ai nuk mund ta p\u00ebrballoj\u00eb ose ta\nkontrolloj\u00eb m\u00eb at\u00eb; zakonisht kjo shkakton lodhje fizike dhe mendore, p\u00ebrve\u00e7 simptomave\nt\u00eb tjera si nervozizmi ose depresioni. <\/p>\n\n\n\n<p>Kurse n\u00eb vendin ton\u00eb hasim lloje t\u00eb tjera stresi n\u00eb pun\u00eb; aq\nsa pun\u00ebdh\u00ebn\u00ebsit apo koleg\u00ebt mund t\u00eb shnd\u00ebrrohen n\u00eb makthet m\u00eb t\u00eb k\u00ebqija dhe t\u00eb t\u00eb\nmund\u00ebsojn\u00eb k\u00ebshtu, nj\u00eb film terrori brenda kat\u00ebr mureve. K\u00ebta vampir\u00eb\nemocional\u00eb gjenden kudo; bashk\u00ebpun\u00ebtor\u00eb, epror\u00eb, t\u00eb ashtuquajtur miq e koleg\u00eb\nq\u00eb p\u00ebrthithin energjin\u00eb dhe pozitivitetin, duke i k\u00ebmbyer ato, me pesimiz\u00ebm\nekzistencial, pak\u00ebnaq\u00ebsi dhe humor t\u00eb keq, aq sa t\u00eb ta b\u00ebjn\u00eb jet\u00ebn t\u00eb hidhur.\nN\u00ebse t\u00eb till\u00eb personave nuk ua vendos kufirin te thana, ata do t\u00eb p\u00ebrfitojn\u00eb nga\nmir\u00ebsia e edukata dhe do t\u00eb p\u00ebrpiqen t\u00eb&nbsp;\nt\u00eb rr\u00ebnojn\u00eb psikologjikisht, duke t\u00eb krijuar frik\u00eb, lodhje dhe stres. <\/p>\n\n\n\n<p>Nj\u00ebri nga shqet\u00ebsimet m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha mbetet pik\u00ebrisht abuzimi i\nduksh\u00ebm verbal n\u00eb ambjentet profesionale, p\u00ebrfshir\u00eb k\u00ebtu k\u00ebrc\u00ebnime, hak\u00ebrrime,\nmallkime, fyerje dhe tallje t\u00eb nj\u00eb viktime ose s\u00ebr\u00eb viktimash, qoft\u00eb para\nnjer\u00ebzve ose n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb private (madje duke t\u00eb pohuar n\u00eb sy se jan\u00eb aq burracak\u00eb\na hipokrit\u00eb sa do t\u00eb mohojn\u00eb gjith\u00e7ka para t\u00eb tjer\u00ebve). Abuzimi verbal\n(ngacmimi verbal) n\u00eb vendin e pun\u00ebs, ndonj\u00ebher\u00eb mund t\u00eb jet\u00eb i pakapsh\u00ebm,\npavar\u00ebsisht se shum\u00ebkush mund t\u00eb c\u00ebnohet nga p\u00ebrhapja e thashethemeve apo\nshpifjeve indinjuese. <\/p>\n\n\n\n<p>Duke qen\u00eb se n\u00eb vendin ton\u00eb jemi m\u00ebsuar t\u00eb b\u00ebjm\u00eb \u201cfilozofi\u201d dhe\nt\u00eb mos u japim zgjidhje problemeve, por thjesht t\u2019i konstatojm\u00eb ato; gjykoj se\nka ardhur \u00e7asti t\u00eb rishkruajm\u00eb t\u00eb tashmen ton\u00eb (nd\u00ebrgjegj\u00ebsim: meqen\u00ebse e\nshkuara iku, e ardhmja mbetet e panjohur, at\u00ebher\u00eb ve\u00e7 e tashmja na p\u00ebrket).\nPik\u00ebs\u00ebpari t\u00eb p\u00ebrcaktojm\u00eb problemin; problemi nuk \u00ebsht\u00eb abuzuesi; \u00ebsht\u00eb efekti i\nabuzuesit ndaj viktim\u00ebs s\u00eb p\u00ebrzgjedhur, bullizmi i ushtruar.<\/p>\n\n\n\n<p>Quajeni ngacmim, abuzim emocional, tortur\u00eb psikologjike,\nabuzim verbal n\u00eb vendin e pun\u00ebs. Ju nuk pretendoni, ju realisht jeni stresuar\nfort duke mos dh\u00ebn\u00eb maksimumin tuaj n\u00eb profesion, ju kan\u00eb d\u00ebmtuar sh\u00ebndetin, ju\nkan\u00eb ulur performanc\u00ebn e pun\u00ebs, ju kan\u00eb shkelur dinjitetin tuaj. Abuzuesit i\nduhet b\u00ebr\u00eb e ditur se n\u00ebse vazhdon me t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn sjellje, do t\u00eb detyroheni t\u00eb\nadresoni problemin n\u00eb organet kompetente.<\/p>\n\n\n\n<p><em>&nbsp;(Informacion i marr\u00eb nga \u201cNgacmimi moral dhe\nseksual n\u00eb Administrat\u00ebn Publike Shqiptare\u201d, Komisioneri p\u00ebr Mbrojtjen nga\nDiskriminimi, krijuar me ligjin nr. 10221, dat\u00eb 04.02.2010 \u201cP\u00ebr mbrojtjen nga\ndiskriminimi\u201d, \u00ebsht\u00eb nj\u00eb tjet\u00ebr institucion i pavarur q\u00eb siguron mbrojtjen nga\ndiskriminimi dhe nga \u00e7do form\u00eb sjelljeje q\u00eb nxit diskriminimin, bazuar n\u00eb\ndispozitat kushtetuese dhe ligjore\u201d. Nenin 32 i Kodit t\u00eb Pun\u00ebs, p\u00ebrcaktohen\ndetyrimet e p\u00ebrgjithshme t\u00eb pun\u00ebdh\u00ebn\u00ebsit p\u00ebr mbrojtjen e personalitetit t\u00eb\npun\u00ebmarr\u00ebsit, t\u00eb cilat p\u00ebrcaktojn\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb eksplicite ndalimin e ngacmimit\nmoral dhe atij seksual n\u00eb vendin e pun\u00ebs, duke p\u00ebrfshir\u00eb k\u00ebtu nd\u00ebr te tjera 1.\nPun\u00ebdh\u00ebn\u00ebsi respekton dhe mbron n\u00eb raportet e pun\u00ebs personalitetin e pun\u00ebmarr\u00ebsit.\n2. Ai duhet t\u00eb parandaloj\u00eb \u00e7do q\u00ebndrim q\u00eb cenon dinjitetin e pun\u00ebmarr\u00ebsit. 3.\nPun\u00ebdh\u00ebn\u00ebsi ndalohet t\u00eb kryej\u00eb \u00e7do veprim q\u00eb p\u00ebrb\u00ebn shqet\u00ebsim seksual karshi\npun\u00ebmarr\u00ebsit dhe nuk lejon kryerjen e veprimeve t\u00eb tilla nga pun\u00ebmarr\u00ebsit e\ntjer\u00eb. Me shqet\u00ebsim seksual kuptohet \u00e7do shqet\u00ebsim q\u00eb d\u00ebmton n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb\ndukshme gjendjen psikologjike t\u00eb pun\u00ebmarr\u00ebsit p\u00ebr shkak t\u00eb seksi. Pun\u00ebdh\u00ebn\u00ebsi\nndalohet t\u00eb ngacmoj\u00eb pun\u00ebmarr\u00ebsit me veprime, t\u00eb cilat kan\u00eb p\u00ebr q\u00ebllim ose\nsjellin si pasoj\u00eb degradimin e kushteve t\u00eb pun\u00ebs, n\u00eb nj\u00eb shkall\u00eb t\u00eb till\u00eb q\u00eb\nmund t\u00eb \u00e7oj\u00eb n\u00eb cenimin e t\u00eb drejtave dhe dinjitetit t\u00eb personit, n\u00eb d\u00ebmtimin e\nsh\u00ebndetit t\u00eb tij fizik ose mendor ose n\u00eb d\u00ebmtimin e t\u00eb ardhmes s\u00eb tij\nprofesionale. 4. \u00c7do person, i cili identifikon ose merr informacion nga ndonj\u00eb\npun\u00ebmarr\u00ebs q\u00eb mund t\u00eb ket\u00eb pasur cenim t\u00eb t\u00eb drejtave t\u00eb tij\/saj, sipas k\u00ebtij\nneni, dhe n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb t\u00eb sh\u00ebndetit fizik dhe mendor ose liris\u00eb\npersonale, e cila nuk mund t\u00eb justifikohet me p\u00ebrshkrimin e pun\u00ebs ose\nrealizimin e objektivave t\u00eb caktuar, duhet t\u00eb sinjalizoj\u00eb menj\u00ebher\u00eb\npun\u00ebdh\u00ebn\u00ebsin ose strukturat p\u00ebrkat\u00ebse, kur personi ndaj t\u00eb cilit adresohet\ncenimi, \u00ebsht\u00eb vet\u00eb pun\u00ebmarr\u00ebsi).<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;<em>Ve\u00e7an\u00ebrisht n\u00ebse t\u00eb p\u00ebrndjekurat jan\u00eb femra, edhe p\u00ebr shkak t\u00eb\nep\u00ebrsis\u00eb gjinore, peshorja anon nga to. V\u00ebrtet q\u00eb n\u00eb Shqip\u00ebri informacioni\nmungon, besimi te drejt\u00ebsia \u00ebsht\u00eb i l\u00ebkundur, por ligjet ekzistojn\u00eb dhe duhet\nmarr\u00eb n\u00eb konsiderat\u00eb fakti q\u00eb njer\u00ebz t\u00eb mir\u00eb e q\u00eb mb\u00ebshtesin vlerat dhe t\u00eb\ndrejt\u00ebn ka. Ndaj nuk duhet t\u00eb tutemi p\u00ebr t\u00eb mbrojtur veten. <\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Nd\u00ebrkoh\u00eb vampir\u00ebt q\u00eb vuajn\u00eb nga \u00e7rregullime t\u00eb\npersonalitetit, nga inferioriteti, nga paaft\u00ebsia, nga zilia do t\u00eb ekzistojn\u00eb\nduke pretenduar t\u00eb zbatojn\u00eb me \u00e7do kusht manin\u00eb e persekutimit, duke e zgjeruar\nrrethin e tyre me siv\u00ebllez\u00ebrit e simotrat e veta p\u00ebr t\u2019i sh\u00ebrbyer negativitetit,\ninjoranc\u00ebs dhe lig\u00ebsis\u00eb. K\u00ebtyre mjeshtrave t\u00eb manipulimit, e gjitha kjo mund t\u2019u\nkthehet n\u00eb boomerang, sepse kan\u00eb harruar nj\u00eb detaj t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm: duke vepruar\nn\u00eb k\u00ebt\u00eb m\u00ebnyr\u00eb, performanca e pun\u00ebs q\u00eb kryejn\u00eb a drejtojn\u00eb do t\u00eb p\u00ebsoj\u00eb nj\u00eb r\u00ebnie\nt\u00eb ndjeshme; cil\u00ebsia do t\u00eb l\u00ebr\u00eb p\u00ebr t\u00eb d\u00ebshiruar dhe do t\u00eb jet\u00eb e af\u00ebrt dita\nkur do t\u00eb bien n\u00eb grop\u00ebn q\u00eb i kan\u00eb hapur tjetrit.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nga Gladiola Jorbus Puna \u00ebsht\u00eb pjes\u00eb e pandar\u00eb e jet\u00ebs son\u00eb; nj\u00eb proces me r\u00ebnd\u00ebsi madhore q\u00eb na ndikon gjer\u00ebsisht\u00a0 jo vet\u00ebm nga pik\u00ebpamja ekonomike, por edhe nga ajo psiko &#8211; shpirt\u00ebrore. Studime t\u00eb ndryshme v\u00ebrtetojn\u00eb se shumica e njer\u00ebzve n\u00eb bot\u00eb vuajn\u00eb nga stresi n\u00eb pun\u00eb. Nga \u00e7do k\u00ebndv\u00ebshtrim, ai mbetet nj\u00eb burim i [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":21494,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_robots_primary_cat":"","_seopress_titles_title":"","_seopress_titles_desc":"","_seopress_robots_index":"","footnotes":""},"categories":[2,12],"tags":[],"class_list":["post-21493","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualitet","category-opinione"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/21493","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=21493"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/21493\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":21495,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/21493\/revisions\/21495"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/21494"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=21493"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=21493"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=21493"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}