{"id":21004,"date":"2018-11-19T22:21:01","date_gmt":"2018-11-19T21:21:01","guid":{"rendered":"http:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=21004"},"modified":"2018-11-19T22:26:54","modified_gmt":"2018-11-19T21:26:54","slug":"shkupi-qyteti-i-ndar-mes-dy-boteve","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=21004","title":{"rendered":"Shkupi, qyteti i ndar\u00eb mes dy bot\u00ebve"},"content":{"rendered":"
\n
\n
\n
\"\"<\/a><\/div>\n
Nga Beqir SINA – Shkup<\/b><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

 <\/p>\n

\n
\n
\n
SHKUP : (Bota sot – Tetor 2018) Shkupi, \u00ebsht\u00eb qyteti i ndar\u00eb m\u00eb dysh, ku nga nj\u00ebra an\u00eb jetojn\u00eb shqiptar\u00ebt,\u00a0 n\u00eb nj\u00eb qytet tipik oriental me rrug\u00eb e nd\u00ebrtesa qysh n\u00eb koh\u00ebn e perenadoris\u00eb osmane, dhe nga ana tjet\u00ebr shikon nj\u00eb qytet, q\u00eb \u00ebsht\u00eb i ri-nd\u00ebrtuar dh\u00eb sh\u00ebndrrit si gjith\u00eb kryeqytetet e Europ\u00ebs perendimore, ose qe njifet ndryshe edhe si qyteti i maqedonasve.<\/div>\n
<\/div>\n
Dhe, si p\u00ebr ironi t\u00eb koh\u00ebs, permjedise te ketij qyteti me 700 mije banore, \u00ebsht\u00eb nj\u00eb ur\u00eb e madhe ura e Gurit, n\u00eb qend\u00ebr t\u00eb qytetit q\u00eb ndan si me \u201cthik\u00eb\u201d dy etnit\u00eb kryesore, n\u00eb at\u00eb shqiptare nga ajo maqedonase. Nj\u00eb ur\u00eb, kjo q\u00eb me vite tashm\u00eb, ndan njeriun nga njeriu, qytetarin nga qytetari i saj, artitetoknine dhe kulturat, historine saj, e tjer, vet\u00ebm nisur nga p\u00ebrkat\u00ebsia e tij etnike.<\/div>\n
<\/div>\n
N\u00eb njeren an\u00eb e banuar kryesisht nga shqiptar\u00ebt, ku mundesh t\u00eb shihje, nd\u00ebrtesat karakteristike t\u00eb nd\u00ebrtimeve t\u00eb koh\u00ebs s\u00eb peradoris\u00eb osmane, rrug\u00ebt me kalldr\u00ebm, dhe \u00c7ajtoret, kafent\u00eb, qebaptoret, zejtaret, embeltoret, e tjer, duke t\u00eb dh\u00ebn\u00eb p\u00ebrshtypjen se je duke vizituar “Kandaharin” e ballkanit, lagje e madhe e qytetit, ku dallohet menj\u00ebher vetem skamje, varf\u00ebri, mizerje, rrug\u00eb t\u00eb shtruara keq- dhe tym e er qebaptoresh ne te kater anet.<\/div>\n
<\/div>\n
Nd\u00ebrsa, an\u00ebn teeter per mbi ure, este pressa e qytetit e banuar kryesisht nga maqedonasit, ishte sikur t\u00eb shihje, nga jasht dhe sa te jep mundes nej vizite “turistike”,\u201cnj\u00eb kryeqytet perendimor\u201d, Hotele luksoze, restorante ekspesive dhe klasi, nd\u00ebrtesa t\u00eb antikitetit t\u00eb mbajtura dhe riparuara mir\u00eb, shumica gjith\u00eb mermer shqiptar, dhe xhama te kaltert,\u00a0 me zyra, lokale modern\u00eb, rrug\u00eb t\u00eb shtruara dhe t\u00eb ndricuara si n\u00eb Per\u00ebndim\u2026, shatarvane, statuja dhe shtatore t\u00eb m\u00ebdha – gjigande, te gjitha vet\u00ebm t\u00eb histroris\u00eb s\u00eb maqedonasve, por edhe nj\u00eb nd\u00ebrtes e madhe dhe e bukur, e nji muzeu modern hebraik -(n\u00eb mars t\u00eb vitit 2011, n\u00eb m\u00ebhall\u00ebn e ashtuquajtur hebraike n\u00eb Shkup, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb solemne u hap Qendra\u00a0 Memoriale e Holokaustit t\u00eb Hebrenjve t\u00eb Maqedonis\u00eb),shikon ne vende te dukshme te kesaj qendre edhe tabelat e m\u00ebdha me ndricim elektrik q\u00eb t\u00eb \u201cv\u00ebrbojn\u00eb\u201d syt nga ngjrat dhe ndricimi, parqe dhe shetitore oksidentale.<\/div>\n
<\/div>\n
Vizit\u00ebn mund ta beshe ne kete pjese te qytetit edhe n\u00eb dy Monumentet Kryesore te qytetit si: Shtepia e Nene Terezes, the Shtatorja e madhq e Nexhat Agollit, Stacioni i vjeter i trenit, statuja madheshtore e Aleksandrit te Madh, dhe Harku i Triumfit,\u00a0 e tjej deri te ndertesat e farta te qeverise die Palamentit.<\/div>\n
<\/div>\n
Duke i vizituar Shkupin, me kolegun nga Axhensia e Lajmeve Shqip, Illyria News Agency – INA ,\u00a0 drejtorin e saj Naser Pajaziti\u00a0 si kolegun tjeter gazetar i lire, Suat Qatipi, dhe, mikun tim nga SHBA, Kryetarin e Keshillit Shqiptar Amerikan Haxhi Dauti, ( me origjin nga Struga) te ftuar n\u00eb n\u00eb drek nga Pajaziti, n\u00eb nj\u00eb lokal , n\u00eb mes t\u00eb asaj q\u00eb thirret \u201c\u00c7arshi\u201d, sheshi q\u00ebndror i lagjes \u00c7air, pjes\u00eb kjo e banuar kryesisht nga shqiptar\u00ebt, dhe emruar e nd\u00ebrtuar si qytetet e tjera orientale n\u00eb Ballkan, dhe nga aty ku mundesh t\u00eb shihje l\u00ebvizjet e \u201cngut\u00ebshme\u201d t\u00eb shqiptar\u00ebve t\u00eb Shkupit, kush p\u00ebr pazar, kush p\u00ebr n\u00eb pun\u00eb, dikush p\u00ebr vizit\u00eb qytetit, dhe dikush “nxitimthi” p\u00ebr n\u00eb sht\u00ebpi mbasi kishte p\u00ebrfunduar pun\u00ebt e dit\u00ebs, perjeton per nji moment edhe jeten e ketyre njerezve, qe duken shume te dashur dhe fisnik.<\/div>\n
<\/div>\n
Pra, nj\u00eb gjall\u00ebri e madhe, me qytetar si ne rruget e qyteteve te Shqiperise e Kosoves, che visive shqiptare, njerez q\u00eb duken krenar\u00eb deri n\u00eb p\u00ebrvuajtje, bujar\u00eb e t\u00eb \u201cp\u00ebrjashtuar\u201d nga si luksi dhe shk\u00eblqimi i pushtetit, si n\u00eb at\u00eb t\u00eb ashtuquajtur\u00ebn ish \u201cJugosllavi\u201d, por fat\u00ebkeq edhe n\u00eb k\u00ebt\u00eb t\u00eb sotmin t\u00eb ashtuquajtur zyrtarisht deri tani\u00a0 Ish Republika Jugosllave e Maqedonis\u00eb.<\/div>\n
<\/div>\n
\u00a0K\u00ebshtu, q\u00eb shqiptar\u00ebt (qytetar\u00ebt e Shkupit dhe te Maqedonise) jan\u00eb pjes\u00eb tjet\u00ebr e k\u00ebtij qyteti dhe e qyteteve te tjera ne Maqedoni,, t\u00eb nj\u00ebjt\u00eb ne pasaporta, por t\u00eb ndar\u00eb padrejt\u00ebsisht nga politika \u201cantishqiptare\u201d dhe diskriminuese, gjithmon n\u00eb baza etnie, nga nj\u00ebjtit pushtet atij sllavo maqedonas, prej t\u00eb Titos, Grigorovit, Gjorgjevskit, dhe se fundi pret ultra nacionalistit Gruevski, por edhe te k\u00ebtyre q\u00eb jan\u00eb sot me fare pak ndryshim ndoshta nga paraardhesit e tyre.<\/div>\n
<\/div>\n
N\u00eb pjes\u00ebn shqiptare t\u00eb Shkupit, mund t\u00eb shoh\u00ebsh n\u00eb l\u00ebvizjen e n\u00ebr\u00ebzve,\u00a0 shqiptar\u00ebt q\u00eb t\u00eb duken sikur jan\u00eb t\u00eb \u201cn\u00ebnshtuar\u201d – \u201ct\u00eb shtypur\u201d nga qeverisja lokale, apo q\u00ebndrore Qeveria ( pushteti qeveritar), i ather\u00ebsh dhe i tanish\u00ebm, por q\u00eb \u00ebsht\u00eb krejt ndryshe n\u00eb se hyn\u00eb n\u00eb shpirtin e tyre, ose takon ata . Cdo njeri prej tyre tregon\u00eb se jan\u00eb shum\u00eb krenar dhe kurr\u00eb t\u00eb gjunj\u00ebzuar, dhe, se ata jan\u00eb , nga ata nj\u00ebrez q\u00eb edhe n\u00eb heshtje din\u00eb t\u00eb kap\u00ebrdinin dhimbjen e p\u00ebrditshme, por edhe n\u00eb se duhet din\u00eb edhe t\u00eb shp\u00ebrthejn\u00eb.<\/div>\n
<\/div>\n
Shqiptar\u00ebt, n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb maqedonin\u00eb, duket se jan\u00eb fisnik, patriot e atdhetar, shpirtmir\u00eb n\u00eb t\u00eb shumt\u00ebn, dashamir\u00eb , bujar, paq\u00ebsor, por q\u00eb jan\u00eb shtrydhur dhe shtypur me dhun\u00eb, nga pushteti sllavo -komunist , i m\u00ebpar\u00ebsh\u00ebm dhe i tanish\u00ebm, nga nji “dar\u00eb e fort pushteti”, q\u00eb sa duket nuk ndjente as dhimbjen m\u00eb t\u00eb vog\u00ebl, as m\u00ebshir\u00ebn,\u00a0 as humaniz\u00ebm, as ndjenj\u00ebn me elementare nj\u00ebr\u00ebzore, pushtet ky q\u00eb i \u201cvriste\u201d hapur dhe n\u00eb heshtje, i keq\u00ebtrajtonte dhe diskriminonte, shqiptaret si n\u00eb Kosov\u00eb, e trojet shqiptare, vetem e vetem se ishin dhe jane shqiptar.<\/div>\n
<\/div>\n
Vizita vazhdoje n\u00eb at\u00eb pjes\u00eb t\u00eb qytetit, q\u00eb \u00ebsht\u00eb n\u00eb Vardar e t\u00eb posht\u00eb, e ndar\u00eb nga ajo ur\u00eb guri, e \u201cmallkuar\u2019, ku mundeshe t\u00eb shihje nj\u00eb realitet tjet\u00ebr, q\u00eb ua ka l\u00ebn\u00eb si \u201cpeshqesh\u201d pushteti sllavo – maqedonas. Nj\u00eb realitet, q\u00eb nuk doje t’a shihje, pik\u00ebrisht\u00eb n\u00eb realitetin e ketij shekullit t\u00eb ri, q\u00eb ve\u00e7 koh\u00ebt e kan\u00eb sjell\u00eb, porse shqiptar\u00ebt dhe pjesa ku ata banojne ne Shkup, ngjanin sikur t\u00eb ishin po t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebt q\u00eb jemi m\u00ebsuar ti shohim n\u00ebp\u00ebr fotografi t\u00eb arkivave t\u00eb shekullit t\u00eb kaluar, ashtu t\u00eb diskriminuar nga forca\u00a0 e gjith\u00eb pushtetit sllavo – maqedonas.<\/div>\n
<\/div>\n
Aqsa Shkupi, sot ka b\u00ebr\u00eb dhe b\u00ebn\u00eb pjes\u00eb tani n\u00eb ate qe mund te quhet \u201cQytetet e ndara\u201d, t\u00eb kontinetit \u201ct\u00eb vjet\u00ebr\u201d me Hap\u00ebsirat dhe Territorin, Pushtetin, dhe Zhvillimin gjeopolitik – e Demografik, si\u00a0 Belfasti, Sarajeva, dhe Mitrovica\u2026ne Kosove!<\/b><\/div>\n
<\/div>\n
Nd\u00ebrsa edhe pse linjat e paqes jan\u00eb ende n\u00eb k\u00ebto qytete, realiteti n\u00eb terren \u00ebsht\u00eb krejt ndryshe, sepse barrierat sociale, ekonomike she politike, shihen si t\u00eb domosdoshme p\u00ebr t\u00eb dyja arsyet mbrojt\u00ebse dhe demografike….!<\/div>\n
<\/div>\n
Nd\u00ebrsa, nd\u00ebrtesat e bukura, rrug\u00ebt e shtruara mir\u00eb dhe ndricuar me teknologji modrrne, urat dhe lumi n\u00eb mes jan\u00eb si m\u00eb th\u00ebn\u00eb\u00a0 \u201cmuret\u201d dhe \u201cgardhet\u201d ndar\u00ebse t\u00eb dy etnive, q\u00eb\u00a0 p\u00ebrdoren shpesh p\u00ebr t\u00eb ndar\u00eb komunitetet etno-komb\u00ebtare si n\u00eb Shkup, Sarajev, dhe n\u00eb Mitrovic\u00eb, n\u00eb kultura strukturore, artitekturore dhe pamore ( vizuele) q\u00eb\u00a0 luajn nj\u00eb rol t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm n\u00eb p\u00ebrcaktimin e hap\u00ebsir\u00ebs, per te treguar edhe p\u00ebrkasin nj\u00ebr\u00ebs apo tjetr\u00ebs, pjes\u00eb t\u00eb qytetit.<\/div>\n
<\/div>\n
Dhe, natyrisht ato cka bien n\u00eb sy m\u00eb shum\u00eb ne Shkup, jan\u00eb shtatoret dhe muralet, flamujt komb\u00ebtar, ai kuq e zi shqiptar ne pjesen shqiptare te qytetit, dhe simbolet e flamujt e Maqedonis\u00eb, q\u00eb jan\u00eb ve\u00e7an\u00ebrisht tregues territorial\u00eb t\u00eb identitetit t\u00eb dy entnive, tashme qe qendrojne ashtu t\u00eb \u201cndara\u201d, edhe k\u00ebshtu dhe ashtu nga pushteti i djeshem e i sotem. Q\u00eb gjithashtu megjith\u00ebse luajn\u00eb nj\u00eb rol n\u00eb ruajtjen e k\u00ebtyre ndarjeve territoriale, por mund t\u00eb sh\u00ebrbejn\u00eb p\u00ebr t\u00eb riprodhuar narrativet e identitetit dhe t\u00eb p\u00ebrkat\u00ebsis\u00eb t\u00eb rr\u00ebnjosur edhe n\u00eb ndarjen sektare.<\/div>\n
<\/div>\n
Miku dhe kolegu im i nderuar Naser Pajaziti, i cili vet banon n\u00eb Kumanov\u00eb, por Shkupin, e ka cdo dit\u00eb si \u201cKumanov\u00ebn\u201d, dhe na shoq\u00ebroj\u00eb s\u00eb bashku me kolegun e tij Suat Qatipin, na tha se :<\/b><\/div>\n
<\/div>\n
\u201cShkupi p\u00ebrb\u00ebhet nga dy bot\u00ebra, n\u00eb nj\u00ebr\u00ebn an\u00eb nj\u00eb bot\u00eb e zhvilluar ku jetojn\u00eb kryesisht maqedonasit dhe gati e gjith\u00eb Maqedonia e shp\u00ebrngulur, dhe n\u00eb an\u00ebn tjet\u00ebr kemi nj\u00eb bot\u00eb t\u00eb \u201cgetoizuar\u201d, ku jan\u00eb t\u00eb p\u00ebrq\u00ebndruar shqiptar\u00ebt si komunitet. Ajo q\u00eb e b\u00ebri m\u00eb t\u00eb theksuar ndarjen ishte ndarja e fundit territoriale pas vitit 2001, kur shqiptar\u00ebt n\u00eb Shkup u fut\u00ebn n\u00eb nj\u00eb komun\u00eb m\u00eb t\u00eb vog\u00ebl t\u00eb quajtur \u00c7air, nd\u00ebrsa n\u00eb an\u00ebn tjet\u00ebr ndodhi nj\u00eb parcializim i skajsh\u00ebm i vendbanimeve shqiptare n\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb Shkupit, pasi q\u00eb n\u00eb nj\u00ebr\u00ebn an\u00eb nj\u00eb pjes\u00eb e shqiptar\u00ebt ngel\u00ebn n\u00ebn komun\u00ebn e Butelit, Saraji mbeti komun\u00eb rurale, Nerezi u p\u00ebrfshi n\u00eb nj\u00eb komun\u00eb tjet\u00ebr, Hasanbegu n\u00eb komun\u00ebn e Gazi Bab\u00ebs dhe k\u00ebshtu ndodhi nj\u00eb ndarje, ku shqiptar\u00ebt ngel\u00ebn simbolik n\u00eb num\u00ebr.\u201d<\/div>\n
<\/div>\n
Pajaziti shtoi se Shkupi, dikur n\u00eb ish-Jugosllavi ishte qyteti me m\u00eb shum\u00eb shqiptar\u00eb, para Prishtin\u00ebs dhe qyteteve t\u00eb tjera. Por, gjithmon\u00eb zonat ku jan\u00eb t\u00eb p\u00ebrq\u00ebndruara shqiptar\u00ebt jan\u00eb anashkaluar. Edhe n\u00eb periudh\u00ebn e demokracis\u00eb kemi nj\u00eb situat\u00eb t\u00eb ngjajshme, ku nuk ka pasur p\u00ebrpjekje p\u00ebr ndryshim apo planifikime t\u00eb reja urbane p\u00ebr zgjerimin e komunave ku banojn\u00eb shqiptar\u00ebt.<\/div>\n
<\/div>\n
N\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb Shkupit e vetmja komun\u00eb urbane nga 8 q\u00eb jan\u00eb \u00ebsht\u00eb komuna e \u00c7airit, e cila p\u00ebr nga territori \u00ebsht\u00eb komuna m\u00eb e vog\u00ebl n\u00eb Evrop\u00eb me vet\u00ebm 3,5 km katror, nd\u00ebrsa me dend\u00ebsi rekorde t\u00eb popullsis\u00eb\u201d thot\u00eb ai.\u00a0<\/b><\/div>\n
<\/div>\n
Nd\u00ebrsa, shpjegon se prerja m\u00eb e madhe me thik\u00eb dhe diskriminim eklatant \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb 10 vitet e fundit me projektin Shkupi 2014, ku asgj\u00eb nuk u fokusua n\u00eb komun\u00ebn e Cairit apo pjes\u00ebn e banuar me shqiptar\u00eb n\u00eb Shkup. \u00ebsht\u00eb evidente se akoma kemi rrug\u00eb t\u00eb koh\u00ebs s\u00eb mesjet\u00ebs dhe nj\u00eb kaos t\u00eb papar\u00eb nd\u00ebrtimesh n\u00eb zon\u00ebn shqiptare dhe se shteti asnj\u00ebher\u00eb nuk ka b\u00ebr\u00eb asgj\u00eb. Faktori politik shqiptar ka pasur mund\u00ebsi t\u00eb b\u00ebj apo t\u00eb kusht\u00ebzoj\u00eb, por rrethanat e zhvillimet politike kan\u00eb treguar se ato m\u00eb tep\u00ebr jan\u00eb fokusuar n\u00eb interesat dhe pazaret e tyre partiake biznesore, por kryesisht edhe ato personale.<\/div>\n
<\/div>\n
\u201cShkupi, tha kolegu yne Pajaziti, p\u00ebrb\u00ebhet nga dy bot\u00ebra, n\u00eb nj\u00ebr\u00ebn an\u00eb nj\u00eb bot\u00eb e zhvilluar ku jetojn\u00eb kryesisht maqedonasit dhe gati e gjith\u00eb Maqedonia e shp\u00ebrngulur, dhe n\u00eb an\u00ebn tjet\u00ebr kemi nj\u00eb bot\u00eb t\u00eb getoizuar ku jan\u00eb t\u00eb p\u00ebrq\u00ebndruar shqiptar\u00ebt si komunitet. Ajo q\u00eb e b\u00ebri m\u00eb t\u00eb theksuar ndarjen ishte ndarja e fundit territoriale pas vitit 2001, kur shqiptar\u00ebt n\u00eb Shkup u fut\u00ebn n\u00eb nj\u00eb komun\u00eb m\u00eb t\u00eb vog\u00ebl t\u00eb quajtur \u00c7air, nd\u00ebrsa n\u00eb an\u00ebn tjet\u00ebr ndodhi nj\u00eb parcializim i skajsh\u00ebm i vendbanimeve shqiptare n\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb Shkupit, pasi q\u00eb n\u00eb nj\u00ebr\u00ebn an\u00eb nj\u00eb pjes\u00eb e shqiptar\u00ebt ngel\u00ebn n\u00ebn komun\u00ebn e Butelit, Saraji mbeti komun\u00eb rurale, Nerezi u p\u00ebrfshi n\u00eb nj\u00eb komun\u00eb tjet\u00ebr, Hasanbegu n\u00eb komun\u00ebn e Gazi Bab\u00ebs dhe k\u00ebshtu ndodhi nj\u00eb ndarje, ku shqiptar\u00ebt ngel\u00ebn simbolik n\u00eb num\u00ebr\u201d.<\/div>\n
<\/div>\n
Simbas gazetarit t\u00eb njohur Naser Pajaziti, : \u201cShkupi dikur n\u00eb ish-Jugosllavi ishte qyteti me m\u00eb shum\u00eb shqiptar\u00eb, para Prishtin\u00ebs dhe qyteteve t\u00eb tjera. Por gjithmon\u00eb zonat ku jan\u00eb t\u00eb p\u00ebrq\u00ebndruara shqiptar\u00ebt jan\u00eb anashkaluar. Edhe n\u00eb periudh\u00ebn e demokracis\u00eb kemi nj\u00eb situat\u00eb t\u00eb ngjajshme, ku nuk ka pasur p\u00ebrpjekje p\u00ebr ndryshim apo planifikime t\u00eb reja urbane p\u00ebr zgjerimin e komunave ku banojn\u00eb shqiptar\u00ebt. N\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb Shkupit e vetmja komun\u00eb urbane nga 8 q\u00eb jan\u00eb \u00ebsht\u00eb komuna e \u00c7airit, e cila p\u00ebr nga territori \u00ebsht\u00eb komuna m\u00eb e vog\u00ebl n\u00eb Evrop\u00eb me vet\u00ebm 3,5 km katror, nd\u00ebrsa me dend\u00ebsi rekorde t\u00eb popullsis\u00eb.<\/div>\n
<\/div>\n
Ndarja e Shkupit – Shqiptar dhe Maqedonas<\/b><\/div>\n
<\/div>\n
N\u00eb Shkup mundesh t\u00eb kuptosh shum\u00eb shpejt sapo e viziton\u00eb, ate, se koha e lider\u00ebve autoritar\u00eb, q\u00eb udh\u00ebheqin politika mizore e deri diktatoriale n\u00eb Ballkan nuk ka mbaruar. Ish kryeministri Gruevski i shpallur n\u00eb k\u00ebrkim nd\u00ebrkomb\u00ebtar, pasi k\u00ebrkoj\u00eb azil politik n\u00eb Hungari, k\u00ebto dit\u00eb, ka qen\u00eb ai m\u00eb tipiku i lider\u00ebve q\u00eb me politikat e tij, e vrau paqen, rr\u00ebnoi bashk\u00ebjetes\u00ebn, goditi pam\u00ebshirsh\u00ebm shqiptar\u00ebt.<\/div>\n
<\/div>\n
N\u00eb Shkup, mundesh t\u00eb shihje, se koha e regjimeve gjakatare kund\u00ebr shqiptar\u00ebve nuk kishte p\u00ebrfunduar, as dhuna dhe as represioni kund\u00ebr tyre. Thjesht sot m\u00eb 2018 e ver\u00ebn m\u00ebnj\u00ebher se politikat e tilla, vecse kan ndryshuar pamjen, por mashtrojn me t\u00eb bukur\u00ebn, sepse dora e fort\u00eb, e hekurt e nj\u00eb politike antishqiptare, duket se \u00ebsht\u00eb e gjall\u00eb. Madje, m\u00eb mir\u00eb t\u00eb thuhet se kjo dor\u00eb \u00ebsht\u00eb kaq tinzare, e “pa bese”, e “hipokrite” , saq\u00eb q\u00ebllimet e saj nuk i shfaq hapur, por i zbatonte dhe i zbaton p\u00ebrmes politikave t\u00eb ashpra antidemokratike, dhe gjeopolitike, te nji ndarje kjo, si me thik\u00eb, n\u00eb baza t\u00eb etnive ne baza demografike.<\/div>\n
<\/div>\n
Kjo, sepse, n\u00ebse dikur kund\u00ebr shqiptar\u00ebve nga sllav\u00ebt dhe maqedon\u00ebt\u00a0 \u00ebsht\u00eb ushtruar dhun\u00eb, represion, diktatur\u00eb, burgosje apo deri edhe vrasje, nga plot-fuqija e m\u00eb t\u00eb \u201cfortit\u2019 forc\u00ebs s\u00eb gjith\u00eb-pushtetit, p\u00ebr shkak se ishte krejt e hapur edhe urrejtja ndernacionale athere, ndaj shqiptar\u00ebve n\u00eb t\u00eb ashtuquajtur\u00ebn \u201cJugosllavi\u2019, sot, dhuna dhe respresioni nga pushteti i modifikuar dhe i sofistikuar poliitik, e social, shihen n\u00eb \u201cmes t\u00eb dit\u00ebs e dit\u00ebs p\u00ebr diell\u201d n\u00eb mes te Shkupit, e qyteteve shqiptare ne Maqedoni.<\/div>\n
<\/div>\n
Qendra e Shkupit, q\u00eb n\u00eb fakt duhej t\u00eb ishte e atill\u00eb, q\u00eb t\u00eb promovoj\u00eb paqe dhe toleranc\u00eb e bashkejetes, mes shqiptar\u00ebve, dhe maqedonasve, apo \u00e7do lloj etnie tjet\u00ebr, q\u00eb banon n\u00eb Republik\u00ebn e Maqedonis\u00eb, sepse aty ne mes te Shkupit, ndodhet dh\u00eb nj\u00eb sh\u00ebnj\u00eb e madhe simbolike, ku ka qen\u00eb sht\u00ebpia e Nobilistes se madhe shqiptare, te te Shejtes \u201cN\u00ebna Terezes\u201d,\u00a0 \u00ebsht\u00eb n\u00eb fakt kulmi i tragjedis\u00eb s\u00eb k\u00ebtij qyteti dhe shteti, pasi projekti \u201cShkupi 2014\u201d \u00ebsht\u00eb rr\u00ebnimi i paqes, nd\u00ebrfetare dhe nd\u00ebretnike.<\/div>\n
<\/div>\n
\u201cShkupi, dihet q\u00eb\u00a0 z\u00eb vendin e par\u00eb n\u00eb Ballkan p\u00ebr monumentet, q\u00eb m\u00eb shum\u00eb sesa vepra arti, ngjajn\u00eb si sajesa me kontekst gjeopolitik, q\u00eb e ke t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb dhe t\u2019i fotografosh. Duket sikur ka pasur nj\u00eb gar\u00eb, se kush mund t\u00eb jet\u00eb m\u00eb i lart\u00ebsuar e madh\u00ebshtor, ku Aleksandri i Madh dhe i ati, Filipi i Dyt\u00eb jan\u00eb n\u00eb \u201cqiell\u201d.<\/div>\n
<\/div>\n
\u00a0“A thua se lavdia e kontinentit t\u00eb vjet\u00ebr \u00ebsht\u00eb mbledhur e gjitha n\u00eb k\u00ebt\u00eb cop\u00eb vend!?”<\/b><\/div>\n
<\/div>\n
N\u00eb relievin monumental shkupian, Sk\u00ebnderbeu yn\u00eb \u00ebsht\u00eb disi i ve\u00e7uar dhe i “zvogeluar” nga madheshtia e tij, nga korpusi qendror i monumenteve ne anen tjener te Shkupit,, duket shume i “vogel” dhe si i “fshehur”, ne ate pies te qytetit, por edhe krahasuar me monumentet e shtatoret\u00a0 maqedonase, ne pjesen qendrore te Shkupit. Edhe pse se figura si Aleksandri i Madh jan\u00eb t\u00eb p\u00ebrbotshme, bile i konsideruar me origjin\u00eb ilire, ky qytet t\u00eb duket me pamje super monumentale, qe nuk kan dhe aq lidhje me t\u00eb shkuar\u00ebn maqedonase, sesa me ekzistenc\u00ebn shtet\u00ebrore post-jugosllave t\u00eb Maqedonis\u00eb, ku ne histeri jane edhe shqiptaret si faktor te indetitetit te tyre.<\/div>\n
<\/div>\n
Jo m\u00eb kot ky “lul\u00ebzim” dhe kjo dinamik prej shtatoresh prej bronzi, mermeri dhe guri, kan nisur para afro tre dekadash, perj me shp\u00ebrb\u00ebrjen e ish-Jugosllavis\u00eb, pikerisht athere kur Maqedonia, u shpall shtet i pavarur, dhe shqiptaret ishin faktor per kete, por tani Maqedonia duket se eshte ashtu dhe keshtu jo aq e sigurt n\u00eb rrug\u00ebtimin e saj si i till\u00eb\u201d.<\/div>\n
<\/div>\n
Aty, n\u00eb qend\u00ebr t\u00eb Shkupit, ngrihen nj\u00ebri pas tjetrit, statuja gjigande, t\u00eb heronjve t\u00eb lasht\u00ebsis\u00eb dhe t\u00eb filozof\u00ebve m\u00eb t\u00eb shquar t\u00eb njer\u00ebzimit, q\u00eb ishin apo nuk ishin maqedonas, por nga mbishkrimet dhe pllakat ishin b\u00ebr\u00eb te gjitha \u201cmaqedonase\u201d. ‘Tmerr e kaluar tmerrit. \u00c7menduri e kaluar \u00e7menduris\u00eb” do te shkruante nje gazetar shqiptar, mbasi vizitoje Shkupin, :” K\u00ebto statuja ishin marr\u00ebzia e nj\u00eb pushteti, q\u00eb fluturon n\u00eb mitet e lasht\u00ebsis\u00eb, q\u00eb manipulon historin\u00eb, dhe q\u00eb minon \u00e7do paqe, \u00e7do gj\u00eb q\u00eb flet n\u00eb em\u00ebr t\u00eb njer\u00ebzores”.<\/div>\n
<\/div>\n
\u201cShkupi 2014\u201d \u00ebsht\u00eb n\u00eb fakt sa projekt qesharak, aq edhe tragjik, ekzemplare e asaj se kujt i mungon identiteti, mundohet ta ngrej\u00eb at\u00eb, me statuja, me hiperbolizime, me butafori. Maqedonis\u00eb i mungon identiteti dhe me statuja, kurse ish kryeministri n\u00eb arrati Gruevski, p\u00ebrpiqej q\u00eb t\u00eb glorifikoj\u00eb \u201cidentitetin maqedonas\u201d. E, p\u00ebr \u201cidentitetin e lasht\u00eb maqedonas\u201d ish kryeministri Gruevski, ishte athere i gatsh\u00ebm t\u00eb b\u00ebj\u00eb gjith\u00e7ka, aq sa t\u00eb pengoj\u00eb edhe num\u00ebrimin e shqiptar\u00ebve, t\u00eb v\u00ebr\u00eb n\u00eb l\u00ebvizje t\u00eb gjith\u00eb mekanizmat, \u201cp\u00ebr t’i zhytur shqiptar\u00ebt\u201d dhe p\u00ebr t’i par\u00eb \u201ct\u00eb n\u00ebnshtruar\u201d.<\/div>\n
<\/div>\n
Dhe, me siguri isi kryeminitrin me jetgjate ne Maqedoni, Nikolla Gruevskin, e frik\u00ebsonte gjithmon teza se shqiptar\u00ebt n\u00eb nj\u00eb t\u00eb ardhme jo t\u00eb larg\u00ebt mund t\u00eb jen\u00eb shumic\u00eb n\u00eb Maqedoni, p\u00ebr shkak t\u00eb lindshm\u00ebris\u00eb s\u00eb lart\u00eb, dhe dashurise se tyre per tokat e vende e tyre,\u00a0 dhe se ai \u201ci kishte marr\u00eb masat\u201d q\u00eb kjo tez\u00eb kurr\u00eb mos t\u00eb realizohej”, keshtu te pakten kan shkruajtur gazetaret e studiuesit shqiptar.<\/div>\n
<\/div>\n
Ndersa, thuhet se “Duke, iu hequr t\u00eb drejtat shqiptar\u00ebve, duke mos i num\u00ebruar, duke ushtruar presion e represion, duke \u201cmposhtur\u201d identitetin e shqiptar\u00ebve, duke shpallur maqedonasit si me \u201chistori t\u00eb lavdishme\u201d, e shqiptar\u00ebt, sikur kan\u00eb pak histori, pushteti i athereshem\u00a0 dhe ai pas 90′ me ish kryeministrin Gruevski, q\u00eb ka qene diktatori-liliput, q\u00eb i luftoi parreshtuar shqiptar\u00ebt, nuk mundi ti realizoje qellimet dashakeqe ndaj shqiptarve. Dhe, me siguri q\u00eb vet\u00eb ai nuk arriti ta p\u00ebrmbush\u00eb at\u00eb mision, e n\u00eb mos e thente Zoti, qe ai t\u00eb jet kujdesur para se te “arratisej” q\u00eb t\u00eb l\u00ebr\u00eb edhe pasardh\u00ebs t\u00eb till\u00eb, q\u00eb \u201ct’i luftoj\u00eb ashp\u00ebr shqiptar\u00ebt\u201d.<\/div>\n
<\/div>\n
“Marr\u00ebveshja e Ohrit”, qe nuk \u00ebsht\u00eb implementuar dhe dihet nga t\u00eb gjith\u00eb se gjasat jan\u00eb q\u00eb mos t\u00eb implementohet, politika agresive, nacionaliste dhe me dor\u00eb t\u00eb hekurt e pushtetit prej se kur Maqedonia, shpalli pavarsin\u00eb, por edhe n\u00eb ish Jugosllavi, n\u00eb Maqedoni, q\u00eb nga Ohri, Struga, Gostivari, Tetova, Kumanova, Kercova dhe Dibra, jan\u00eb pamje e qyteteve q\u00eb ndrsyhojn\u00eb shum\u00eb n\u00eb cdo gj\u00eb mes atyre qyteteve maqedonase dhe jane\u00a0 pjes\u00eb tipike e dy bot\u00ebve t\u00eb Shkupit sot.<\/div>\n
<\/div>\n
Nj\u00eb baromet\u00ebr i v\u00ebrtet\u00eb shoq\u00ebror dhe kulturor n\u00eb zem\u00ebr t\u00eb Shkupit, kryeqytetit t\u00eb Maqedonis\u00eb, \u00ebsht\u00eb nj\u00eb treg i lasht\u00eb ballkanik, Cairi, i cili n\u00eb 28 vitet e fundit, megjithse, nuk ka ndryshuar shum\u00eb, mbetet p\u00ebrs\u00ebri nj\u00eb lagje e keqe, e nj\u00eb trendi t\u00eb nj\u00eb qyteti tejt\u00ebr, po n\u00eb Shkupin e ndar\u00eb mes \u201cShkupit t\u00eb shqiptar\u00ebve – dhe Shkupit t\u00eb maqedonaseve\u201d.<\/div>\n
<\/div>\n
Simbas historianve Shkupi, ishte selia e nj\u00eb pashalluku t\u00eb Ballkanit (nj\u00eb nj\u00ebsi administrative osmane Vilajetit te Kosoves). E kaluara e saj \u00ebsht\u00eb ende e dukshme n\u00eb \u00c7air – lagjen \u201c \u00c7arshi ”, nj\u00eb nga m\u00eb t\u00eb mirat e ruajtura n\u00eb Ballkan, nga vet banor\u00ebt e saj q\u00eb jan\u00eb shqiptar\u00ebt. Ku dallon mir\u00eb q\u00eb nga sht\u00ebpit e tyre, pazarin dhe rrug\u00ebt e ngushta e me kalldr\u00ebm, dhe fasadat neoklasike t\u00eb p\u00ebrziera me arkitektur\u00ebn e vjet\u00ebr shqiptare, q\u00eb jan\u00eb ato q\u00eb mbeten nga kryeqyteti i vjet\u00ebr i Shkupit, nj\u00eb pik\u00eb kontakti mes dy bot\u00ebve t\u00eb\u00a0 Orientales dhe Oksidentales.<\/div>\n
<\/div>\n
\u201d\u00c7arshia\u201d \u00ebsht\u00eb ende n\u00eb qend\u00ebr t\u00eb qytetit, e ndar\u00eb nga pjesa moderne nga lumi Vardar dhe nj\u00eb ur\u00eb historike e njohur si “Ura e Gurit”. N\u00eb t\u00eb kaluar\u00ebn ura lidhi dhe ve\u00e7oi pjes\u00ebn kryesisht shqiptare q\u00eb jan\u00eb musliman\u00ebt, dhe q\u00eb jan\u00eb shqiptar\u00ebt kryesisht, por ka edhe turqit, dhe boshnjak\u00ebt, serbet e romet q\u00eb jan me pakic\u00eb, dhe ndoshta ka nga ajo pjesa ortodokse, q\u00eb sot pjesa m\u00eb e madhe e tyre jeton dhe punon n\u00eb at\u00eb pjes\u00eb t\u00eb qytetit q\u00eb dominohen nga versionet ballkanike, t\u00eb atyre bulevard\u00ebve e qendrave te banuara dhe komerciale, ndertesave institucionale europiane, dhe, ajo \u00ebsht\u00eb qendra e qytetit te Shkupit, e quajtur Mittel.<\/div>\n
<\/div>\n
Ndersa, \u00c7arshija e Shkupit,\u00a0 \u00ebsht\u00eb si t\u00eb gjith\u00eb qendrat e tjer\u00eb shqiptare n\u00eb Maqedoni, ku jetojn\u00eb m\u00eb s\u00eb shumti shqiptar\u00ebt, ose q\u00eb jan\u00eb krejt\u00ebsisht shqiptare. Mbasi, p\u00ebr t\u00eb kuptuar se ku jetojn\u00eb maqedonasit, dhe se ku jan\u00eb shqiptar\u00ebt, apo turqit, serb\u00ebt, boshnjak\u00ebt dhe t\u00eb gjith\u00eb atyre q\u00eb p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb p\u00ebrb\u00ebrjen e pasur etnike t\u00eb Maqedonis\u00eb, duhet t\u00eb vizitoni vet n\u00eb Maqedoni qyetetet shqiptare dhe ato maqedonase.<\/div>\n
<\/div>\n
Duke filluar me Shkupin, ose q\u00eb nga Dibra, K\u00ebrcova, Ohri, Struga, Gostivari, Tetova, Kumanova, Manastiri, Resnja, e tjer, dhe m\u00eb pastaj t\u00eb vizitoni Shkupin e maqedonasve, Strumic\u00ebn, Prilepin, Kavadarcin, Shtipin, Gergelin, e Kriva Palank\u00ebn, e t\u00eb tjera qytete maqedonase. \u00cbsht\u00eb fjal\u00eb p\u00ebr fjal\u00eb nj\u00eb baromet\u00ebr socio-politik, ku ndryshimet jan\u00eb aq drastike, dhe aq t\u00eb thella n\u00eb cdo v\u00ebshtrim sa q\u00eb do t\u00eb befasoheni.<\/div>\n
<\/div>\n
\u00c7arshija e shqiptar\u00ebve<\/b><\/div>\n
<\/div>\n
Sot banor\u00ebt vendas e quajn\u00eb at\u00eb “\u00c7arshija e shqiptar\u00ebve “, tregu i vjet\u00ebr, q\u00eb n\u00eb t\u00eb kaluar\u00ebn \u00ebsht\u00eb quajtur dhe njohur si treg i shqiptar\u00ebve, pasi shumica e njer\u00ebzve q\u00eb jetonin aty dhe p\u00ebrrreth apo punonin aty ishin shqiptar\u00ebt, ata q\u00eb kan edhe shitoret e zejtarit e punishtet tyre karakteristike shqiptare.<\/div>\n
<\/div>\n
Tani ekspert\u00ebt n\u00eb zhargon e tyre e quajn\u00eb at\u00eb ‘\u00e7arshija e shqiptar\u00ebve’, sepse este n\u00eb fakt historik, qe shum\u00eb njer\u00ebz i p\u00ebrkasin k\u00ebtij komuniteti, qe jetojn\u00eb dhe punojn\u00eb \u00c7air n\u00eb \u201c\u00c7arshin\u00eb\u201d . Flamujt e kuq dhe t\u00eb zi dhe simbolet shqiptare, aty shihen kudo, n\u00eb nd\u00ebrtesa rrug\u00eb, dyqane e instutucionet shqiptare, n\u00eb rrug\u00eb dhe muralet, si dhe mbishkrimet e b\u00ebra nga simpatizuesit dhe posterat e U\u00c7K-s\u00eb, q\u00eb inkurajojn\u00eb shqiptar\u00ebt, dhe q\u00eb mb\u00ebshtesin luft\u00ebn p\u00ebr formimin e nj\u00eb Shqip\u00ebrie etnike, e cila este ekoma e gjall si nji \u00ebnd\u00ebrr e t\u00eb gjith\u00eb shqiptar\u00ebve, ku do t\u00eb p\u00ebrfshinte gjithashtu edhe Shkupin.<\/div>\n
<\/div>\n
Komuniteti shqiptar q\u00eb jeton n\u00eb pjes\u00ebn e ndar\u00eb t\u00eb Shkupit, \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga m\u00eb tradicional\u00eb n\u00eb Ballkan. K\u00ebtu, ndjenja dhe q\u00ebnja shqiptare shihet dhe lidhet me identitetiin e tyre komb\u00ebtar – shumica e banor\u00ebve 33 deri n\u00eb 35 p\u00ebrqind e Shkupit, e deklarojn\u00eb me shume krenari e dinjitet veten e tyre si shqiptar. Ky komunitet \u00ebsht\u00eb par\u00eb dhe \u00ebsht\u00eb m\u00eb kryesorja e indetitetit te ketij qyteti te lasht. Shqipja e tyre zakonisht ka nj\u00eb theks nga mal\u00ebsit Tetov\u00ebs, ose rajonet q\u00eb kufizojn\u00eb me Kosov\u00ebn, nj\u00eb theks shqiptar nga Shkupi q\u00eb \u00ebsht\u00eb i rrall\u00eb.<\/div>\n
<\/div>\n
N\u00eb fakt, megjithse n\u00eb t\u00eb shumt\u00ebn e koh\u00ebs kan qen\u00eb udh\u00ebheq\u00ebsit e “shqiptar” t\u00eb \u00e7arshis\u00eb, duke ndjekur nj\u00eb model t\u00eb p\u00ebrs\u00ebritur t\u00eb etnicizimit t\u00eb hap\u00ebsirave urbane n\u00eb Ballkan, nuk kan punuar dhe b\u00ebr\u00eb shum\u00eb p\u00ebr shqiptar\u00ebt n\u00eb k\u00ebt\u00eb pjes\u00eb t\u00eb qytetit Shkupit. Ky proces filloi n\u00eb vitet 80, nd\u00ebrsa \u201cJugosllavia\u201d q\u00eb nuk egziston m\u00eb pas shp\u00ebrb\u00ebrjes, po fundosej n\u00eb nj\u00eb kriz\u00eb ekonomike dhe ndryshimet ekonomike dhe sociale, dhe dallimet midis grupeve etnike u b\u00ebn\u00eb gjithnj\u00eb e m\u00eb t\u00eb theksuara, ndarjet erdhe dhe u bene edhe m\u00eb t\u00eb dukshme. Mbas 90′ maqedonasit i lan\u00eb dyqanet e tyre tek vendasit, apo te shqiptar\u00ebt q\u00eb erdh\u00ebn nga Kosova e qytetet e tjera nga Maqedonia.\u00a0 Dhe k\u00ebshtu, pjesa shqiptare e Shkupit, mori nj\u00eb karakter etnik, gjuha e tij kryesore u b\u00eb shqiptare. Shqiptar\u00ebt dhe maqedon\u00ebt krijuan shoq\u00ebri paralele, nj\u00ebra pran\u00eb tjetr\u00ebs, duke toleruar apo mos toleruar,\u00a0 por duke shmangur nj\u00ebri tjetrin nga perplasjet ne baza etnike e poltike.<\/div>\n
<\/div>\n
N\u00eb vitet ’90 e me pas Shkupi dhe \u00e7arshija arriti kulmin e izolimit t\u00eb saj\u00a0<\/b><\/div>\n
<\/div>\n
N\u00eb k\u00ebt\u00eb periudh\u00eb, analist\u00ebt politik\u00eb bastisnin se Maqedonia do t\u00eb p\u00ebrfundonte si Bosnja Hercegovina. Nd\u00ebrsa distanca psikologjike midis grupeve etnike u rrit, ashtu keshtu dhe b\u00ebri ndarjen e tyre gjeografike, e gjepoltike, duke p\u00ebrdorur dhe fuqin q\u00eb t\u00eb jep gjith\u00ebpushteti, i cili ishte vet\u00ebm maqedonas.<\/div>\n
<\/div>\n
Asnj\u00eb nd\u00ebrtim i ri nuk u b\u00eb, ose u vendos dor\u00eb n\u00eb at\u00eb pjes\u00eb t\u00eb qytetit t\u00eb Shkupit,, t\u00eb cilat megjith\u00ebse ishin trash\u00ebgimia kulturore dhe arkitektonike e qytetit, u shkat\u00ebrruan dhe u pren\u00eb, duke u b\u00ebr\u00eb pjes\u00eb e keqe e qytetit. N\u00eb vitet\u00a0 e fundit, mbas luft\u00ebn n\u00eb Maqedoni, dhe “Marr\u00ebveshjes s\u00eb Ohrit”, \u00e7arshija nga vet shqiptar\u00ebt sikur ka ndryshuar pak, duke u kthyer n\u00eb nj\u00eb zon\u00eb, turistike, p\u00ebr t\u2019u vizituar nga shqiptar\u00ebt e turist\u00ebt e huaj, madje edhe vizitor\u00eb t\u00eb shpesht\u00eb qe vijn\u00eb nga nga Shqip\u00ebria dhe Kosova, me p\u00ebrshtypjet m\u00eb t\u00eb mira t\u00eb mundshme p\u00ebr pjes\u00ebn shqiptare.<\/div>\n
<\/div>\n
“Shkupi ka shtat\u00ebqind tabakhane (l\u00ebkur\u00ebregj\u00ebs) q\u00eb punojn\u00eb bukur l\u00ebkur\u00ebt dhe nj\u00eb lagje sht\u00ebpish t\u00eb mira, me sexhade dhe qilim\u00eb t\u00eb bukur dhe shum\u00eb prej tyre me tavan\u00eb artistik\u00eb t\u00eb stolisur me ar dhe dru te gdhendur nga mjeshtrit shqiptar. Bezisteni i Shkupit \u00ebsht\u00eb mbuluar me plumb dhe disa shtepi pergjate rrug\u00ebve me kalldram\u00a0 jan\u00eb t\u00eb mbuluara me d\u00ebrrsa. N\u00eb mes t\u00eb xhamive t\u00eb bukura t\u00eb qytetit shquhet ajo e Kodr\u00ebs me nj\u00eb hajat me kat\u00ebr shtylla prej mermeri. Pran\u00eb xhamis\u00eb shihet nj\u00eb kull\u00eb e drunjt\u00eb, mbi t\u00eb cil\u00ebn \u00ebsht\u00eb sahati dhe af\u00ebr qytetit mbahet akoma n\u00eb k\u00ebmb\u00eb nj\u00eb akuadukt me dyqind k\u00ebmb\u00ebza, q\u00eb sillte uj\u00ebt n\u00eb qytet. Sulltan Mehmeti I, kur e mori Shkupin, pruri dhe vendosi nj\u00eb koloni aziatik\u00ebsh dhe kjo i jep sot m\u00eb tep\u00ebr nj\u00eb pamje histirike e te lashte qytetit.”<\/div>\n
<\/div>\n
Restorantet, cajtoret, kafent\u00eb, jan\u00eb vet\u00ebm me ushqime tradicionale shqiptare, rrug\u00ebt n\u00eb t\u00eb dy an\u00ebt jan\u00eb akoma me rrobaqep\u00ebs, berberhane,zejtaret dhe punishte dore. Pazari, (tregu fruta perimeve) \u00ebsht\u00eb me produkte vendore – prodhime t\u00eb fshtarve, qe vijne kryesisht nga fshatrat shqiptare p\u00ebr rreth Shkupit. Nd\u00ebrsa, n\u00ebper dyqanet ata shesin prodhime t\u00eb importuara nga Kina apo Turqia, jo gjithmon\u00eb t\u00eb mira n\u00eb aspektin e cil\u00ebsis\u00eb ose estetik\u00ebs dhe shumica e dyqaneve nuk jan\u00eb t\u00eb ndryshme nga ato q\u00eb mund t\u00eb gjenden n\u00eb cilindo nga kryeqytet tjet\u00ebr ballkanike. Cka b\u00ebn shum\u00eb ndryshim nga pjesa moderne e qytetit n\u00ebp\u00ebr pjes\u00ebn mbi ur\u00eb n\u00eb Vardar.<\/div>\n
<\/div>\n
Plani arkitektonik i Shkupit, thuhet se p\u00ebrputhet t\u00ebr\u00ebsisht me linjat ultra-nacionaliste, t\u00eb cdo qeverie qendrore, sidomos, ajo q\u00eb e ndau si me thik\u00eb, dhe ishte p\u00ebr 11 vjet qeveria e ish kryeministrit Guevski, i cili nuk ka qen\u00eb p\u00ebr t’u pajtuar me trash\u00ebgimin\u00eb e qytetit n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb estetike dhe politike, pasi q\u00eb zona urbane e Shkupit, pothuajse gjithmon\u00eb historikisht, ka pasur nj\u00eb cil\u00ebsi multikulturore, e cila u zhduk fare prej se kur Maqedonia shpalli pavar\u00ebsin e saj 28 vjet m\u00eb par\u00eb.<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Nga Beqir SINA – Shkup   SHKUP : (Bota sot – Tetor 2018) Shkupi, \u00ebsht\u00eb qyteti i ndar\u00eb m\u00eb dysh, ku nga nj\u00ebra an\u00eb jetojn\u00eb shqiptar\u00ebt,\u00a0 n\u00eb nj\u00eb qytet tipik oriental me rrug\u00eb e nd\u00ebrtesa qysh n\u00eb koh\u00ebn e perenadoris\u00eb osmane, dhe nga ana tjet\u00ebr shikon nj\u00eb qytet, q\u00eb \u00ebsht\u00eb i ri-nd\u00ebrtuar dh\u00eb sh\u00ebndrrit si […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":21005,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_robots_primary_cat":"","_seopress_titles_title":"","_seopress_titles_desc":"","_seopress_robots_index":"","footnotes":""},"categories":[2,4,10],"tags":[2111],"class_list":["post-21004","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualitet","category-kronike","category-rajoni","tag-shkupi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/21004","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=21004"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/21004\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":21011,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/21004\/revisions\/21011"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/21005"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=21004"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=21004"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=21004"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}