{"id":20266,"date":"2018-09-04T12:09:21","date_gmt":"2018-09-04T10:09:21","guid":{"rendered":"http:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=20266"},"modified":"2018-09-04T12:09:47","modified_gmt":"2018-09-04T10:09:47","slug":"pse-u-zvarrit-per-27-vite-me-radhe-realizimi-i-komunes-se-plote-te-tuzit","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=20266","title":{"rendered":"PSE U ZVARRIT P\u00cbR 27 VITE ME RADH\u00cb, REALIZIMI I KOMUN\u00cbS S\u00cb PLOT\u00cb T\u00cb TUZIT?"},"content":{"rendered":"<div>\n<h2><a href=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2015\/01\/tuzi-Malesi.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter wp-image-1639 size-full\" src=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2015\/01\/tuzi-Malesi.jpg\" alt=\"\" width=\"487\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2015\/01\/tuzi-Malesi.jpg 487w, https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2015\/01\/tuzi-Malesi-300x185.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 487px) 100vw, 487px\" \/><\/a><\/h2>\n<h2>ShkruanXheladin Zeneli<\/h2>\n<\/div>\n<div>\n<p>Si\u00e7 dihet, Tuzi ( Mal\u00ebsia) ka g\u00ebzuar statusin e vet t\u00eb komun\u00ebs s\u00eb plot\u00eb deri n\u00eb vitin 1957, at\u00ebher\u00eb kur n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb arbitrare iu muar ky status nga pushteti i at\u00ebhersh\u00ebm monist malazezo-jugosllav. Me vendosjen e pluralizmit politik n\u00eb vitin 1990 aktualizohet \u00e7\u00ebshtja e komun\u00ebs s\u00eb Tuzit ( Mal\u00ebsis\u00eb), ku subjekti i par\u00eb politik shqiptar ( LDMZ),m\u00eb von\u00eb edhe subjektet e tjera shqiptare ( ku disa prej tyre devijuan nga k\u00ebrkesa p\u00ebr komun\u00eb t\u00eb plot\u00eb dhe t\u00eb pavarur), si dhe organizata joqeveritare n\u00eb Mal\u00ebsi, shtruan k\u00ebkes\u00ebn, p\u00ebrpiluan eloborate dhe u angazhuan p\u00ebr \u00e7\u00ebshtjen e komun\u00ebs se Tuzit (Mal\u00ebsis\u00eb).Kurse diaspora shqiptare n\u00eb SHBA, n\u00eb forma t\u00eb ndyshme ka qen\u00eb e angazhuar vite me radh\u00eb n\u00eb aspektin e nd\u00ebrgjegj\u00ebsimit dhe lobizmit t\u00eb k\u00ebsaj k\u00ebrkese legjitime t\u00eb banor\u00ebve t\u00eb Mal\u00ebsis\u00eb.<\/p>\n<\/div>\n<div>\n<p>Gjithashtu, me vite t\u00eb t\u00ebra \u00e7\u00ebshtja e Komun\u00ebs s\u00eb Tuzit ( Mal\u00ebsis\u00eb) u b\u00eb objekt i marr\u00ebveshjeve n\u00eb mes subjekteve ( koalicioneve) shqiptare dhe qeveris\u00eb; me vite t\u00eb t\u00ebra \u00e7\u00ebshtja e komun\u00ebs s\u00eb Tuzit u b\u00eb &#8220;moll\u00eb sheri&#8221; n\u00eb mes subjekteve politike shqiptare ; me vite t\u00eb t\u00ebra partia e pushtetit qendror e shfryt\u00ebzoi me mjeshtri mosunitetin dhe mospajtimet partive shqiptare si preteks p\u00ebr zvarritjen af\u00ebr tre dekadave e s\u00eb drejt\u00ebs themelore t\u00eb vet\u00ebqeverisjes lokale t\u00eb qytetar\u00ebve t\u00eb Mal\u00ebsis\u00eb.<\/p>\n<\/div>\n<div>\n<p>Nj\u00eb nd\u00ebr zhg\u00ebnjimet e para lidhur me realizimin e komun\u00ebs s\u00eb barabart\u00eb t\u00eb Tuzit ( Mal\u00ebsis\u00eb) me komunat e tjera n\u00eb Mal t\u00eb Zi, do t\u00eb vij n\u00eb vitin 1997,me \u00e7&#8217;rast u arrit nj\u00eb marr\u00ebveshje n\u00eb mes t\u00eb faktorit t\u00eb at\u00ebhersh\u00ebm politik shqiptar dhe qeveris\u00eb s\u00eb Malit t\u00eb Zi (&#8220;Marr\u00ebveshja mbi parimet minimale p\u00ebr zhvillimin e infrastruktur\u00ebs demokratike n\u00eb Mal t\u00eb Zi\u201d), me p\u00ebrb\u00ebrje prej pes\u00eb pikash ku pika e par\u00eb e saj b\u00ebnte fjal\u00eb p\u00ebr organizimin teritorial t\u00eb Malit t\u00eb Zi n\u00eb kuptimin e themelimit t\u00eb komunave t\u00eb reja dhe \u201cdecentralizimin e pushtetit\u201d, ku aludohej p\u00ebr komun\u00ebn e Tuzit . Mirpo asgj\u00eb nuk u arrit n\u00eb k\u00ebt\u00eb pik\u00ebpamje nga ajo marr\u00ebveshje. N\u00eb nd\u00ebrkoh\u00eb disa vendbanime me popullsi sllave themeluan komunat e veta t\u00eb plota kurse Tuzit n\u00eb vitin 2006 i jepet statusi i ashtuquajtur &#8220;komun\u00eb urbane&#8221;, \u00e7ka do t\u00eb thot\u00eb entitet me t\u00eb drejta dhe ingjerenca t\u00eb cunguara dhe e kontrolluar nga Podgorica. Pas zhg\u00ebnjimit t\u00eb vitit 1997 do t\u00eb pasojn\u00eb zhg\u00ebnjimet apo mosp\u00ebrmbushja e premtimeve t\u00eb tjera dhe zvarritjet e radh\u00ebs nga ana e pushtetit qendror dhe partis\u00eb n\u00eb pushtet ( PDS-s\u00eb) ndaj banor\u00ebve t\u00eb Mal\u00ebsis\u00eb si ai i vitit 2001, 2006, 2009 dhe 2014.<\/p>\n<\/div>\n<div>\n<p>M\u00eb n\u00eb fund, me 27 Prill 2017 Kuvendi i Malit t\u00eb Zi me 42 vota ( nga gjith\u00ebsejt 81), aprovoi Ligjin p\u00ebr organizimin territorial i cili parashihte realizimin e statusit t\u00eb komun\u00ebs s\u00eb plot\u00eb p\u00ebr Tuzin .<\/p>\n<\/div>\n<div>\n<p>Ky ligj hyri n\u00eb fuqi me 1 Shtator 2018.Pra,realizimi i komun\u00ebs s\u00eb plot\u00eb t\u00eb Tuzit (Mal\u00ebsis\u00eb) muar 27 vite t\u00eb pluralizmit politik !?. N\u00ebse k\u00ebrkesat apo t\u00eb drejtat e shqiptar\u00ebve realizohen me ket\u00eb rit\u00ebm kohor , at\u00ebher\u00eb paramendoni se sa koh\u00eb do t\u00eb marrin realizimi i t\u00eb drejtave t\u00eb tjera t\u00eb shqiptar\u00ebve n\u00eb Mal t\u00eb Zi, t\u00eb cilat jan\u00eb po aq t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme dhe jetike p\u00ebr ruajtjen e identitetit t\u00eb tyre komb\u00ebtar!?.<\/p>\n<\/div>\n<div>\n<p>Mirpo, p\u00ebrse u b\u00eb zvarritja kaq e gjat\u00eb e jet\u00ebsimit t\u00eb komun\u00ebs ?<\/p>\n<\/div>\n<div>Kjo u b\u00eb p\u00ebr disa arsy,por sipas mendimit tim, tre jan\u00eb m\u00eb kryesoret:<\/div>\n<div>\n<p>1. Qeveria e Malit t\u00eb Zi dhe partia q\u00eb mban pushtetin q\u00eb nga viti 1990, pra PDS-a me q\u00ebllim dhe n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb perfide e ka zvarritur realizimin e komun\u00ebs s\u00eb plot\u00eb t\u00eb Tuzit p\u00ebr shkak t\u00eb faktorit demografik. N\u00eb vitin 1991 Mal\u00ebsia e Tuzit kishte rreth 93% banor\u00eb me p\u00ebrkat\u00ebsi komb\u00ebtare shqiptare, kurse n\u00eb vitin 2011 ( sipas regjistrimeve zyrtare) kishte rreth 68% . Ka mund\u00ebsi reale q\u00eb gjat\u00eb 7 viteve t\u00eb fundit, p\u00ebrqindja e shqiptar\u00ebve ka p\u00ebsuar edhe nj\u00eb r\u00ebnie tjet\u00ebr t\u00eb m\u00ebtejshme dhe q\u00eb tani, fal\u00eb politik\u00ebs s\u00eb vazhdueshme \u00e7komb\u00ebtarizuese dhe kolonizuese t\u00eb pushtetit qendror ndaj k\u00ebsaj treve,ka mund\u00ebsi q\u00eb shqiptar\u00ebt mos t\u00eb jen\u00eb m\u00eb shumic\u00eb absolute n\u00eb Mal\u00ebsi (!?).Pra, pushteti ka pasur p\u00ebr q\u00eblllim q\u00eb mos t\u2019i jap komun\u00eb nj\u00eb treve me shumic\u00eb absolute shqiptare por nj\u00eb treve e cila gradualisht do t\u00eb kthehet n\u00eb nj\u00eb trev\u00eb me popullsi \u201cmultietnike\u201d ku shqiptar\u00ebt nuk do t\u00eb dominojn\u00eb n\u00eb aspektin demografik dhe zvarritja i sh\u00ebrbeu atij pushteti p\u00ebr t\u00eb bler\u00eb koh\u00eb p\u00ebr realizimin e q\u00ebllimit t\u00eb tyre;<\/p>\n<\/div>\n<div>\n<p>2. Ka qen\u00eb gjith\u00ebmon\u00eb strategjia i pushtetet malazez( partis\u00eb udh\u00ebheq\u00ebse t\u00eb saj, PDS-s\u00eb) q\u00eb t&#8217;a shfryt\u00ebzoj apo t&#8217;a &#8220;mjel\u00eb&#8221; n\u00eb maksimum k\u00ebrkes\u00ebn e shumic\u00ebs shqiptare t\u00eb Mal\u00ebsis\u00eb p\u00ebr interesat e veta politike. Gjith\u00ebnj\u00eb duke e arsyetuar k\u00ebte me preteksin se kin\u00ebse me shk\u00ebputjen eventuale t\u00eb Tuzit si komun\u00eb n\u00eb vehte mund t\u00eb ndikoj\u00eb n\u00eb ate q\u00eb udh\u00ebheqja politike e Podgoric\u00ebs t\u00eb &#8220;kaloj\u00eb n\u00eb duart e opozit\u00ebs serbe!?<\/p>\n<\/div>\n<div>\n<p>3. P\u00ebr 27 vite me radh\u00eb t\u00eb koh\u00ebs s\u00eb pluralizmit politik n\u00eb Mal t\u00eb Zi , k\u00ebrkesa p\u00ebr realizimin apo rikthimin e komun\u00ebs s\u00eb Tuzit ka qen\u00eb n\u00eb fokusin kryesor t\u00eb subjekteve politike, OJQ-ve dhe strukturave t\u00eb tjera shoq\u00ebrore n\u00eb hap\u00ebsir\u00ebn shqiptare n\u00eb Mal t\u00eb Zi dhe ka konsumuar shum\u00eb koh\u00eb dhe energji, madje dhe polarizime t\u00eb shumta t\u00eb faktorit politik dhe apolitik shqiptar n\u00eb Mal t\u00eb Zi,me theks t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb n\u00eb Mal\u00ebsi, \u00e7ka ka ndikuar n\u00eb largimin e v\u00ebmendjes ndaj k\u00ebrkesave t\u00eb tjera jetike t\u00eb shqiptar\u00ebve n\u00eb k\u00ebt\u00eb republik\u00eb.Gjithashtu , si pjes\u00eb strategjis\u00eb ogurzeze t\u00eb partis\u00eb n\u00eb pushtet ishte edhe dh\u00ebnia fillimisht e statusit t\u00eb Komun\u00ebs urbaane e m\u00eb von\u00eb n\u00eb form\u00ebn e nj\u00eb statusi tjet\u00ebr,ate t\u00eb Komun\u00ebs n\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb kryeqytetit \u00e7ka ndikoj n\u00eb p\u00ebr\u00e7arjet e m\u00ebtejshme t\u00eb faktorit politik shqiptar n\u00eb Mal\u00ebsi, duke e ndar\u00eb ate n\u00eb dy pjes\u00eb: pjesa e cila pajtohej me statuset gjysmake t\u00eb lart\u00ebp\u00ebrmendura dhe nj\u00eb pjes\u00eb tjet\u00ebr e cila insistonte vet\u00ebm n\u00eb statusin e Komun\u00ebs s\u00eb plot\u00eb dhe t\u00eb barabart\u00eb me komunat e tjera n\u00eb Mal t\u00eb Zi. Pra e gjith\u00eb kjo ishte pjes\u00eb e nj\u00eb skenari dhe loje t\u00eb paramenduar e cila dirigjohej nga Podgorica p\u00ebr interesat e PDS-\u00eb, ku n\u00eb granc\u00ebn e tyre fatkq\u00ebsisht r\u00ebn\u00eb edhe disa subjekte politike shqiptare n\u00eb Mal\u00ebsi.<\/p>\n<\/div>\n<div>Duke pasur parasysh ate \u00e7far\u00eb u tha m\u00eb lart\u00eb \u00ebsht\u00eb i kuptuesh\u00ebm rezervimi dhe skepticizmi i nj\u00eb pjese t\u00eb banor\u00ebve shqiptar\u00eb t\u00eb Mal\u00ebsis\u00eb lidhur me statusin e ri t\u00eb komun\u00ebs s\u00eb tyre.Pra,edhe pas 1 shtatorit 2018, dilemat e dyshimet egzistojn\u00eb si dhe pyetjet q\u00eb k\u00ebrkojn\u00eb p\u00ebrgjegje:<\/div>\n<div>-A do t\u00eb jet\u00eb Komuna e ardhshme e Tuzit ( Mal\u00ebsis\u00eb) nj\u00eb komun\u00eb jo vet\u00ebm de jure por edhe de fakto, pra nj\u00eb vet\u00ebqeverisje lokale dhe decentralizim i pushtetit n\u00eb kuptimin e mir\u00ebfillt\u00eb t\u00eb fjal\u00ebs apo do t\u00eb vazhdohet gjith\u00ebnj\u00eb me diktim dhe dirigjim nga Podgorica?;<\/div>\n<div>-Cili do t\u00eb jet\u00eb kufiri i territorit t\u00eb Komun\u00ebs s\u00eb Tuzit dhe a do t\u00eb p\u00ebrfshihen gjith\u00eb vendbanimet me shumic\u00eb apo me nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb konsiderueshme t\u00eb popullsis\u00eb shqiptare n\u00eb at territor ? dhe<\/div>\n<div>-A do t\u00eb ushtroi Komuna e Tuzit ( Mal\u00ebsis\u00eb) kompetenca t\u00eb plota mbi sip\u00ebrfaqen e territorit t\u00eb vet administrativ duke marrur vendime t\u00eb pavarura lidhur me menxhimin e resurseve t\u00eb veta natyrore ?.<\/div>\n<div>P\u00ebrgjgj\u00ebn n\u00eb k\u00ebto pyetje si dhe ate se \u00e7far\u00eb do t\u00eb sjell statusi i ri i komun\u00ebs p\u00ebr t\u00eb ardhmen e popullsis\u00eb shqiptare t\u00eb Mal\u00ebsis\u00eb, m\u00eb s\u00eb miri do ta jap koha.<\/div>\n<div><\/div>\n<div><\/div>\n<div><\/div>\n<div>3 shtator 2018<\/div>\n<div><\/div>\n<div><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>ShkruanXheladin Zeneli Si\u00e7 dihet, Tuzi ( Mal\u00ebsia) ka g\u00ebzuar statusin e vet t\u00eb komun\u00ebs s\u00eb plot\u00eb deri n\u00eb vitin 1957, at\u00ebher\u00eb kur n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb arbitrare iu muar ky status nga pushteti i at\u00ebhersh\u00ebm monist malazezo-jugosllav. Me vendosjen e pluralizmit politik n\u00eb vitin 1990 aktualizohet \u00e7\u00ebshtja e komun\u00ebs s\u00eb Tuzit ( Mal\u00ebsis\u00eb), ku subjekti i par\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1639,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_robots_primary_cat":"","_seopress_titles_title":"","_seopress_titles_desc":"","_seopress_robots_index":"","footnotes":""},"categories":[2,12],"tags":[672,75,229],"class_list":["post-20266","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualitet","category-opinione","tag-komuna-e-plote-tuzit","tag-tuzi","tag-xheladin-zeneli"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/20266","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=20266"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/20266\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":20268,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/20266\/revisions\/20268"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1639"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=20266"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=20266"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=20266"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}