{"id":20054,"date":"2018-08-11T12:56:48","date_gmt":"2018-08-11T10:56:48","guid":{"rendered":"http:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=20054"},"modified":"2018-08-11T13:09:26","modified_gmt":"2018-08-11T11:09:26","slug":"kosova-dhe-korrigjimi-i-kufijve","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=20054","title":{"rendered":"KOSOVA DHE KORRIGJIMI I KUFIJVE"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/nike-gashaj-malesia.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-14722  aligncenter\" src=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/nike-gashaj-malesia.jpg\" alt=\"\" width=\"363\" height=\"524\" srcset=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/nike-gashaj-malesia.jpg 300w, https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/nike-gashaj-malesia-208x300.jpg 208w\" sizes=\"auto, (max-width: 363px) 100vw, 363px\" \/><\/a><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>Nga Nik\u00eb Gashaj*<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>N\u00eb koh\u00ebn e fundit\u00a0 opinionin publik e ka habitur hapja e \u00a0\u00e7\u00ebshtjes s\u00eb korrigjimit t\u00eb kufijve midis Kosov\u00ebs dhe Serbis\u00eb, nga kryetar\u00ebt e Kosov\u00ebs dhe Serbis\u00eb Hashim Tha\u00e7it dhe Aleksander Vu\u00e7iniq. N\u00eb lidhje me t\u00eb, imponohet pyetja se \u00e7ka ojo n\u00ebnkupton: ndarjen e Kosov\u00ebs, shk\u00ebmbimin e territoreve, respektivisht dh\u00ebnjen Serbis\u00eb pjes\u00ebn veriore t\u00eb Kosov\u00ebs ku me shumic\u00eb jetojn\u00eb serb\u00ebt n\u00eb disa komuna, n\u00eb \u00a0kompenzim me Lugin\u00ebn\u00a0 s\u00eb Preshev\u00ebs.<\/p>\n<p>Natyrisht se p\u00ebr k\u00ebt\u00eb \u00e7\u00ebshtje delikate do t\u00eb vendosin p\u00ebrfaq\u00ebsuesit politik t\u00eb Kosov\u00ebs dhe faktori nderkomb\u00ebtar. Mir\u00ebpo, megjithat\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb e tep\u00ebrt t\u00eb d\u00ebgjohet dhe z\u00ebri dhe mendimi i ndonj\u00eb prej shqiptar\u00ebve jasht\u00eb Kosov\u00ebs.<\/p>\n<p>Me shp\u00ebrb\u00ebrjen e ish-RSFJ \u00ebsht\u00eb hapur edhe \u00e7\u00ebshtja e Kosov\u00ebs. Ajo si element i federalizmit jugosllav ka pas\u00eb t\u00eb drejt\u00eb sikurse dhe republikat e ish-Jugosllavis\u00eb n\u00eb shk\u00ebputje dhe n\u00eb shtetin e vet\u00eb. Populli shqiptar i Kosov\u00ebs ka qen\u00eb i vendosur, k\u00ebmb\u00ebngul\u00ebs dhe i qendruesh\u00ebm n\u00eb rrug\u00ebn e tij t\u00eb vetme drejt\u00eb pavar\u00ebsis\u00eb s\u00eb Kosov\u00ebs n\u00eb kufijt\u00eb e saj t\u00eb territorit integral, don\u00eb me th\u00ebn\u00eb n\u00eb kufijt\u00eb t\u00eb pa cenuesh\u00ebm. Ajo ka qen\u00eb jo vet\u00ebm pasoj\u00eb e shkat\u00ebrrimit t\u00eb ish-Jugosllavis\u00eb por dhe shprehje dhe pasoj\u00eb e nj\u00eb politike t\u00eb dominimit shekullor mbi shqiptar\u00ebt. Nj\u00eb strategji e till\u00eb duke zbatuar dhe ushtruar represion dhe dhun\u00eb brutale fizike ndaj shqiptar\u00ebve nga ana e regjimeve t\u00eb ndryshme politike dhe ushtarako-policore, n\u00eb ve\u00e7anti nga shteti serb, nuk ka ofruar kurrfar\u00eb mund\u00ebsie p\u00ebr zgjedhjen politike t\u00eb statusit t\u00eb Kosov\u00ebs dhe m\u00eb gjer\u00eb t\u00eb \u00e7\u00ebshtjes komb\u00ebtare t\u00eb shqiptar\u00ebve n\u00eb rajon. Prandaj, shpallja e Kosov\u00ebs si shtet i pa varur dhe sovran, si dhe njohja e saj nga 116 shtete rajonale, evropiane dhe bot\u00ebrore n\u00eb krye me SHBA, ka k\u00ebnaq dhe k\u00ebnaq k\u00ebrkesat dhe d\u00ebshirat e popullit shqiptar kudo q\u00eb jetojn\u00eb n\u00eb vende t\u00eb ndryshme t\u00eb bot\u00ebs bashk\u00ebkohore. Po theksojm\u00eb \u00a0se njohja e Kosov\u00ebs nga shumica e fuqive t\u00eb m\u00ebdha dhe shtet\u00ebve t\u00eb tjera \u00ebsht\u00eb b\u00ebr p\u00ebr t\u00ebr\u00ebsin territoriale\u00a0 t\u00eb Kosov\u00ebs, pra t\u00eb kufijve t\u00eb pa \u201ckorrigjuar\u201d apo t\u00eb pa cunguar, p\u00ebr \u00e7ka elita politike e Kosov\u00ebs duhet t\u00eb ket\u00eb shum\u00eb kujdes n\u00eb dialogun me Serbin\u00eb dhe faktorin nd\u00ebrkomb\u00ebtar. Se ndryshimi i kufijve \u00ebsht\u00eb i pa pranuesh\u00ebm, e p\u00ebr \u00e7ka nuk duhet as t\u00eb hapet fjala.<\/p>\n<p>Ne na duket se teza e \u201ckorrigjimit\u201d t\u00eb kufijve t\u00eb Kosov\u00ebs me Serbin\u00eb paraqet nj\u00eb pazarll\u00ebk, marifetlluk dhe dredhi politke n\u00eb d\u00ebm\u00eb t\u00eb Kosov\u00ebs, e q\u00eb\u00a0 \u00ebsht\u00eb e pa l\u00ebjueshme dhe e rrezikshme p\u00ebr sovranitetin e shtetit t\u00eb Kosov\u00ebs. N\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb ajo ka t\u00eb b\u00ebj me nd\u00ebrrimin e kufijve t\u00eb Kosov\u00ebs duke ia dh\u00ebn\u00eb\u00a0 territorin e veriut t\u00eb Kosov\u00ebs Serbis\u00eb, gjoja n\u00eb kompenzim me Lugin\u00ebn e Preshev\u00ebs, ku jan\u00eb vet\u00ebm tri komuna: Preshev\u00eb, Bujanoc dhe Medvegj\u00eb, nd\u00ebrsa n\u00eb Kosov\u00ebn Veriore jan\u00eb disa komuna, sa jam n\u00eb njohuri, me nj\u00eb territor shum\u00eb m\u00eb t\u00eb\u00a0 madh.\u00a0 Prandaj, edhe sikuse kjo t\u00eb ishte e mund\u00ebshme, e mos t\u00eb cenonte sovranitetin dhe integritetin territorial t\u00eb Kosov\u00ebs, fjala \u00ebsht\u00eb p\u00ebr nj\u00eb territor disproporcional, q\u00eb do t\u00eb ishte n\u00eb d\u00ebm\u00eb t\u00eb Kosov\u00ebs.<\/p>\n<p>Jam i mendimit, se n\u00ebse p\u00ebrfaq\u00ebsuesti politik t\u00eb Lugin\u00ebs s\u00eb Preshev\u00ebs, kan\u00eb paraqit nj\u00eb k\u00ebrkes\u00eb t\u00eb till\u00eb politike p\u00ebr tu bashkuar me Kosov\u00eb \u00ebsht\u00eb e preferueshme q\u00eb \u00a0sa m\u00eb par\u00eb ta t\u00ebrheqin k\u00ebrkes\u00ebn e till\u00eb, sepse ajo \u00ebsht\u00eb n\u00eb d\u00ebm\u00eb t\u00eb pavar\u00ebsis\u00eb dhe sovranitetit t\u00eb shtetit t\u00eb Kosov\u00ebs, me qen\u00eb se, ajo n\u00ebnkupton dh\u00ebnien e veriut t\u00eb Kosov\u00ebs Serbis\u00eb. Serb\u00ebt n\u00eb nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb madhe jetojn\u00eb n\u00eb shtete t\u00eb ndryshme rajonale, evropiane dhe bot\u00ebrore, por p\u00ebr ta Serbia nuk k\u00ebrkon nd\u00ebrrim t\u00eb kufijve dhe as t\u00eb drejta t\u00eb ve\u00e7anta. Edhe pas ramjes s\u00eb regjimit t\u00eb Millosheviqit, akoma nuk\u00eb \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb katarza e plot\u00eb apo spastrimi i\u00a0 lider\u00ebve aktual\u00eb\u00a0 serb\u00eb nga sindromi i politik\u00ebs s\u00eb vjet\u00ebr. Politika e Serbis\u00eb ka ndikuar dhe ndikon n\u00eb nj\u00eb mas\u00eb t\u00eb madhe n\u00eb insistimin e seb\u00ebve t\u00eb Kosov\u00ebs q\u00eb zgjedhjen e problem\u00ebve t\u00eb veta ti k\u00ebrkojn\u00eb n\u00eb Serbi e jo n\u00eb organe shtet\u00ebrore t\u00eb Kosov\u00ebs. Ajo \u00e7ka e shton radikalizimin dhe nj\u00ebheri keq\u00ebsimin e marr\u00ebdh\u00ebnieve shqiptaro-serbe n\u00eb Kosov\u00eb \u00ebsht\u00eb problemi i Kosov\u00ebs Veriore, sakt\u00ebsisht i Mitrovic\u00ebs. N\u00eb k\u00ebt\u00eb territor padyshim \u00ebsht\u00eb p\u00ebrzie dhe p\u00ebrzihet Serbia, respektivisht pushteti i saj politik me qellim t\u00eb krijimit t\u00eb institucioneve paralele duke d\u00ebshiruar q\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb m\u00ebnyr\u00eb ta shk\u00ebpus k\u00ebt\u00eb pjes\u00eb t\u00eb territorit Kosovar.<\/p>\n<p>Pik\u00ebrisht, p\u00ebr gjith\u00eb at\u00eb q\u00eb cekme m\u00eb lart\u00eb v\u00ebshtir\u00eb mund t\u00eb nd\u00ebtohen marr\u00ebdh\u00ebniet e mira nd\u00ebretnike n\u00eb Kosov\u00eb deri sa t\u00eb mos ndryshoj politika serbe e Beogradit, respektivisht derisa ajo t\u00eb mos heqi dor\u00eb nga pretendimet territoriale n\u00eb Kosov\u00eb. Megjithat\u00eb, pala shqiptare si shumic\u00eb etnonacionale n\u00eb Kosov\u00eb duhet t\u00eb b\u00ebjn\u00eb p\u00ebrpjekje serioze p\u00ebr p\u00ebrmir\u00ebsimin e pozit\u00ebs s\u00eb pakicave komb\u00ebtare, e n\u00eb ve\u00e7anti t\u00eb komunitetit serb\u00eb n\u00eb hap\u00ebsir\u00ebn e Kosov\u00ebs. Ajo nuk duhet t\u00eb jet\u00eb indiferente apo t\u00eb mbes\u00eb n\u00eb rafshin verbal p\u00ebrkitazi me p\u00ebrkujdesjen e nd\u00ebrtimit t\u00eb Kosov\u00ebs multietnike dhe demokratike, si dhe t\u00eb funksionimit t\u00eb sistemit ligjor dhe t\u00eb send\u00ebrtimit konsekuent t\u00eb t\u00eb drejtave t\u00eb njeriut dhe t\u00eb pakicave komb\u00ebtare, prandaj dhe t\u00eb serb\u00ebve n\u00eb Kosov\u00eb.<\/p>\n<p><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Perfundim:<\/strong> jam i mendimit se Prishtina n\u00eb dialog me Beogradin dhe faktorin nderkomb\u00ebtar duhet ta ket\u00eb nj\u00eb Platform\u00eb politike t\u00eb miratuar nga Kuvendi apo nga Qeveria e Kosov\u00ebs. Ajo \u00a0duhet t\u00eb k\u00ebrkoj njohjen e shtetit t\u00eb Kosov\u00ebs nga Serbia, \u00e7ka besoj dhe e b\u00ebn\u00eb. Njohja e Kosov\u00ebs nga Serbia mund t\u00eb sh\u00ebrbej si fakt se Serbia \u00ebsht\u00eb kthyer drejt ardh\u00ebmeris\u00eb evropiane. Ajo do t\u00eb d\u00ebshmonte se ajo \u00ebsht\u00eb largua nga nacionalizmi serb. Gjithashtu, n\u00eb qoft\u00eb se Serbia d\u00ebshiron n\u00eb Evrop\u00eb i duhet t\u00eb b\u00ebj\u00eb njohjen e Kosov\u00ebs. P\u00ebrndryshe, n\u00ebse jo, Kosova mund t\u00eb funksionoj si shtet dhe pa njohjen e Serbis\u00eb.<\/p>\n<p>\u00cbsht\u00eb e \u00a0preferueshme q\u00eb Kosova pakicave komb\u00ebtare n\u00eb territorin e saj, prandaj dhe komunitetit serb tu garantoj t\u00eb drejtat e njeriut dhe t\u00eb drejtat e pakicave komb\u00ebtare sipas standardeve m\u00eb t\u00eb larta nd\u00ebrkomb\u00ebtare. A standardet nd\u00ebrkomb\u00ebtare n\u00ebnkuptojn\u00eb normat juridike nd\u00ebrkomb\u00ebtare dhe praktik\u00ebn pozitive t\u00eb vendeve t\u00eb demokracis\u00eb prendimore. Aty vjen\u00eb n\u00eb konsiderim dhe diskutimi p\u00ebr ndonj\u00eb autonomi \u00a0kulturore dhe vet\u00ebqeveris\u00ebse t\u00eb komunitetit serb n\u00eb kosov\u00eb. Por nj\u00eb autonomi me nj\u00eb v\u00ebllim t\u00eb kompetencave t\u00eb caktura dhe p\u00ebr \u00e7\u00ebshtje t\u00eb definuara t\u00eb sigurimit normativ, institucional dhe praktik t\u00eb barazis\u00eb s\u00eb plot\u00eb t\u00eb t\u00eb drejtave qytetare(civile) dhe politike, kulturore, ekonomike dhe sociale t\u00eb serb\u00ebve n\u00eb Kosov\u00eb, si dhe p\u00ebr realizimin i tyre do\u00a0 t\u00eb kujdeseshin dhe do ti mbik\u00ebqyrnin organet \u00a0p\u00ebrkat\u00ebse shtet\u00ebrore t\u00eb Kosov\u00ebs \u00a0dhe t\u00eb organeve gjegj\u00ebse\u00a0 t\u00eb Bashk\u00ebsis\u00eb nd\u00ebrkomb\u00ebtare.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>*Autori \u00ebsht\u00eb politolog<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00a0 Nga Nik\u00eb Gashaj* &nbsp; N\u00eb koh\u00ebn e fundit\u00a0 opinionin publik e ka habitur hapja e \u00a0\u00e7\u00ebshtjes s\u00eb korrigjimit t\u00eb kufijve midis Kosov\u00ebs dhe Serbis\u00eb, nga kryetar\u00ebt e Kosov\u00ebs dhe Serbis\u00eb Hashim Tha\u00e7it dhe Aleksander Vu\u00e7iniq. N\u00eb lidhje me t\u00eb, imponohet pyetja se \u00e7ka ojo n\u00ebnkupton: ndarjen e Kosov\u00ebs, shk\u00ebmbimin e territoreve, respektivisht dh\u00ebnjen Serbis\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":14722,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_robots_primary_cat":"","_seopress_titles_title":"","_seopress_titles_desc":"","_seopress_robots_index":"","footnotes":""},"categories":[2,12],"tags":[1180],"class_list":["post-20054","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualitet","category-opinione","tag-nik-gashaj"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/20054","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=20054"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/20054\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":20056,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/20054\/revisions\/20056"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/14722"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=20054"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=20054"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=20054"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}