{"id":19301,"date":"2018-06-05T18:12:57","date_gmt":"2018-06-05T16:12:57","guid":{"rendered":"http:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=19301"},"modified":"2018-06-05T18:12:57","modified_gmt":"2018-06-05T16:12:57","slug":"rusia-shteti-me-influencen-me-te-madhe-ekonomike-ne-mal-te-zi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=19301","title":{"rendered":"RUSIA &#8211; SHTETI ME INFLUENC\u00cbN M\u00cb T\u00cb MADHE EKONOMIKE N\u00cb MAL T\u00cb ZI !"},"content":{"rendered":"<figure id=\"attachment_18937\" aria-describedby=\"caption-attachment-18937\" style=\"width: 640px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2018\/05\/tivar.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-18937 size-full\" src=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2018\/05\/tivar.jpg\" alt=\"\" width=\"640\" height=\"426\" srcset=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2018\/05\/tivar.jpg 640w, https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2018\/05\/tivar-300x200.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-18937\" class=\"wp-caption-text\">Tivari, ilustrim<\/figcaption><\/figure>\n<p><strong>Shkruan Xheladin Zeneli<\/strong><\/p>\n<p>Para nj\u00eb viti, p\u00ebrkat\u00ebsisht me 5 Qershor t\u00eb vitit 2017 n\u00eb faqet e para t\u00eb gazetave dominoi lajmi i antar\u00ebsimit t\u00eb Mali t\u00eb Zi n\u00eb NATO, an\u00ebtar\u00ebsim ky i cili u realizu si pjes\u00eb e planit t\u00eb SHBA-ve me q\u00ebllim q\u00eb t\u00eb ndalohet apo pengohet influenca e Rusis\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb pjes\u00eb t\u00eb Ballkanit .<br \/>\nMirpo, derisa Mali i Zi me an\u00ebtar\u00ebsimin n\u00eb NATO hyri n\u00ebn influenc\u00ebn gjeo-strategjike t\u00eb SHBA-ve dhe P\u00ebrendimit, megjithate me nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb konsiderueshme t\u00eb resurseve ekonomike brenda territorit t\u00eb Mali t\u00eb Zi, zot\u00ebron dhe dominon gjith\u00ebnj\u00eb Rusia. Edhe pse koh\u00eb pas kohe ndigjohen retorikat anti-ruse nga zyrtar\u00ebt e Podgoric\u00ebs, megjithate kjo s\u2019ka pasur aspak efekt n\u00eb marr\u00ebdh\u00ebniet e tyre ekonomike. N\u00eb fakt, statistikat d\u00ebshmojn\u00eb se nj\u00eb pjes\u00eb e madhe e ekonomis\u00eb s\u00eb Mali i Zi mvaret nga investimet ruse.<br \/>\nSipas t\u00eb dh\u00ebnave t\u00eb Institutit t\u00eb Statistik\u00ebs s\u00eb Malit t\u00eb Zi (Monstat),t\u00eb vitit 2016,prej 4.200 kompanive t\u00eb jashtme q\u00eb jan\u00eb t\u00eb regjistruara dhe operojn\u00eb n\u00eb Mal t\u00eb Zi, 1.722( apo 41%) e tyre jan\u00eb t\u00eb regjistruara me pronar\u00eb t\u00eb shtetasve t\u00eb Rusis\u00eb. Statistikat poashtu tregojn\u00eb se q\u00eb nga viti 2008 rus\u00ebt jan\u00eb investuesit m\u00eb t\u00eb m\u00ebdhenj n\u00eb k\u00ebt\u00eb shtet,ku brenda 10 viteve t\u00eb fundit m\u00eb shum\u00eb se 2 miliard\u00eb euro kan\u00eb hyr\u00eb n\u00eb Mal t\u00eb Zi nga investuesit rus t\u00eb cil\u00ebt kryesisht kan\u00eb bler\u00eb pasuri t\u00eb patundshme n\u00eb bregdetin malazez, por edhe komplekse industriale si\u00e7 jan\u00eb Kombinati i Aluminijumit n\u00eb Podgoric\u00eb (KAP) si dhe Hekuran\u00ebn e Nikshiqit.<br \/>\nSipas gazet\u00ebs s\u00eb njohur &#8221; Financial Times&#8221;, s\u00eb paku 80.000 qytetar\u00eb rus posedojn\u00eb pasuri n\u00eb Mal t\u00eb Zi.Kurse sipas disa t\u00eb dh\u00ebnave t\u00eb tjera, numri konstant i turist\u00ebve rus ka arritur shifr\u00ebn prej 316.000(baraz me gjysm\u00ebn e popullsis\u00eb s\u00eb Malit t\u00eb Zi) t\u00eb cil\u00ebt shpenzojn\u00eb rreth 240 milion eura n\u00eb vit.Rus\u00ebt jo vet\u00ebm q\u00eb investojn\u00eb, por nj\u00ebkoh\u00ebsisht nj\u00eb num\u00ebr i konsideruesh\u00ebm i tyre e zgjedhin Malin e Zi si vend i q\u00ebndrimit t\u00eb p\u00ebrhersh\u00ebm t\u00eb tyre. Supozohet se rreth 30.000 shtetas t\u00eb Rusis\u00eb jan\u00eb vendosur me banin t\u00eb p\u00ebrhersh\u00ebm n\u00eb Mal t\u00eb Zi . Megjith\u00ebse ky num\u00ebr koh\u00ebve t\u00eb fundit ka p\u00ebsuar r\u00ebnie,megjthate vler\u00ebsohet q\u00eb sot n\u00eb Mal t\u00eb Zi jetojn\u00eb rreth 10.000 banor\u00eb t\u00eb cil\u00ebt rusishten e kan\u00eb gjuh\u00eb amtare. N\u00eb disa qytete t\u00eb Malit t\u00eb Zi jan\u00eb t\u00eb koncentruar aq shum\u00eb me num\u00ebr sa q\u00eb disa lagje apo vendbanime t\u00eb vogla i quajn\u00eb \u201cfshatra ruse\u201d. N\u00eb fakt, p\u00ebr shkak t\u00eb numrit t\u00eb konsideruesh\u00ebm t\u00eb shtetasve rus ,n\u00eb qytetin Budva \u00ebsht\u00eb hapur edhe nj\u00eb shkoll\u00eb private n\u00eb gjuh\u00ebn ruse.<br \/>\nVendosja e qyetar\u00ebve rus me banim t\u00eb p\u00ebrhersh\u00ebm n\u00eb Mal t\u00eb Zi ( me popullsi prej 620.000 banor\u00eb), bart\u00eb n\u00eb vehte implikime q\u00eb mund t\u00eb ken\u00eb pasoja n\u00eb aspektin demografik dhe politik n\u00eb k\u00ebt\u00eb shtet multietnik. Sipas statistikave zyrtare, serb\u00ebt p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb rreth 28% t\u00eb popullsis\u00eb dhe pas malazez\u00ebve, p\u00ebr nga numri rendit\u00ebn si popullsia e dyt\u00eb n\u00eb Malit t\u00eb Zi. Pjesa d\u00ebrmuese e tyre politikisht kan\u00eb qendrime pro ruse, (anti-NATO dhe anti- BE) dhe plot\u00ebsimi me banor\u00eb t\u00eb p\u00ebrhersh\u00ebm rus t\u00eb cil\u00ebt gradualisht mund t\u00eb b\u00ebhen edhe n\u00ebnshtetas t\u00eb Malit t\u00eb Zi me t\u00eb drejt\u00eb vote dhe si rezulltat nj\u00eb dukuri e till\u00eb mund t\u00eb ndikoj\u00eb n\u00eb proceset politike t\u00eb k\u00ebtij vendi eventualisht duke ndryshuar ekulibrin egzistues dhe kursin orientues pro p\u00ebrendimor t\u00eb tij.<\/p>\n<p>Mali i Zi historikisht dhe tradicionalisht ka pasur marr\u00ebdh\u00ebnie dhe lidhje t\u00eb fuqishme miq\u00ebsore me Rusin\u00eb dhe ky sentiment kultivohet edhe sot te nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb konsiderueshme t\u00eb popullit malazez, posa\u00e7\u00ebrisht t\u00eb pakic\u00ebs serbe q\u00eb jetojn\u00eb n\u00eb Mal t\u00eb Zi.<\/p>\n<p>SHBA dhe P\u00ebrendimi duhen t\u00eb jen\u00eb t\u00eb shqet\u00ebsuar p\u00ebr nj\u00eb prezenc\u00eb kaq t\u00eb madhe investuese t\u00eb Rusis\u00eb n\u00eb Mal t\u00eb Zi,duke pasur parasysh faktin se Rusia nuk do t\u00eb heq dor\u00eb edhe aq leht\u00eb nga q\u00ebllimet e saja strategjike.Pra derisa n\u00eb nj\u00ebr\u00ebn an\u00eb Rusia e humbi betej\u00ebn e influenc\u00ebs gjeo-politike dhe ushtarake mbi Malin e Zi,mirpo n\u00eb an\u00ebn tjet\u00ebr,p\u00ebrmes ndikimit ekonomik ajo vazhdon t\u00eb b\u00ebj\u00eb \u201cpushtimin\u201d e qet\u00eb t\u00eb tij.<\/p>\n<p>5 Qershor 2018<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Shkruan Xheladin Zeneli Para nj\u00eb viti, p\u00ebrkat\u00ebsisht me 5 Qershor t\u00eb vitit 2017 n\u00eb faqet e para t\u00eb gazetave dominoi lajmi i antar\u00ebsimit t\u00eb Mali t\u00eb Zi n\u00eb NATO, an\u00ebtar\u00ebsim ky i cili u realizu si pjes\u00eb e planit t\u00eb SHBA-ve me q\u00ebllim q\u00eb t\u00eb ndalohet apo pengohet influenca e Rusis\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb pjes\u00eb t\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":18937,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_robots_primary_cat":"","_seopress_titles_title":"","_seopress_titles_desc":"","_seopress_robots_index":"","footnotes":""},"categories":[2,12],"tags":[],"class_list":["post-19301","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualitet","category-opinione"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/19301","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=19301"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/19301\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":19302,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/19301\/revisions\/19302"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/18937"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=19301"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=19301"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=19301"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}