{"id":19293,"date":"2018-06-04T19:03:16","date_gmt":"2018-06-04T17:03:16","guid":{"rendered":"http:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=19293"},"modified":"2018-06-04T19:04:35","modified_gmt":"2018-06-04T17:04:35","slug":"arlina-sukaliqi-vrasesi-i-heshtur-paisjet-moderne-teknologjike-qe-po-shkaktojne-femijet","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=19293","title":{"rendered":"Arlina Sukaliqi: VRAS\u00cbSI I HESHTUR &#8211; Paisjet moderne-teknologjike q\u00eb po shkaktojn\u00eb f\u00ebmij\u00ebt"},"content":{"rendered":"<figure id=\"attachment_19294\" aria-describedby=\"caption-attachment-19294\" style=\"width: 601px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2018\/06\/telefonat-celular-virus-i-heshtur.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-19294\" src=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2018\/06\/telefonat-celular-virus-i-heshtur.jpg\" alt=\"\" width=\"601\" height=\"315\" srcset=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2018\/06\/telefonat-celular-virus-i-heshtur.jpg 448w, https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2018\/06\/telefonat-celular-virus-i-heshtur-300x157.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 601px) 100vw, 601px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-19294\" class=\"wp-caption-text\">Ilustrim<\/figcaption><\/figure>\n<p><strong>Shkruan Arlina Sukaliqi<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Prind\u00ebr t\u00eb dashur\u00a0 zgjohuni, nj\u00eb \u201evirus\u201c, vras\u00ebs i heshtur po zhvillohet\u00a0 tek femij\u00ebt.<\/p>\n<p>Prinnd\u00ebr\u00a0 te dashur ju nuk po e vereni por nj\u00eb tragjedi e hehtur po zhvillohet n\u00ebp\u00ebr sht\u00ebpit\u00eb tona, dhe ka t\u00eb b\u00ebj\u00eb me m\u00eb t\u00eb vler\u00ebshmit tan\u00eb,me pasurin\u00eb ton\u00eb me t\u00eb \u00e7muar-f\u00ebmij\u00ebt\u00a0 tan\u00eb.<\/p>\n<p>Psikolog\u00eb t\u00eb shumt\u00eb dokumentojn\u00eb se n\u00ebp\u00ebr mes pun\u00ebs s\u00eb tyre si\u00a0 terapist\u00a0\u00a0 kan\u00eb par\u00eb qindra f\u00ebmij\u00eb dhe familje\u00a0 q\u00eb kan\u00eb d\u00ebshmuar se kan\u00eb par\u00eb tragjedi t\u00eb shumta\u00a0 q\u00eb ndodhin para syve t[ tyre.<\/p>\n<p>Ata deshmojn\u00eb se f\u00ebmij\u00ebt n\u00eb koh\u00ebt e sotme jan\u00eb n\u00eb gjendje\u00a0 shkat\u00ebrruese emocionale,ku propozojn\u00eb q\u00eb t\u00eb bisedohet sa m\u00eb shum\u00eb me prind\u00ebr,m\u00ebsues dhe profesionist\u00eb q\u00eb kjo dukuri t\u00eb jet\u00eb m\u00eb e ult\u00eb n\u00eb num\u00ebr.Ju pyesni me siguri se p\u00ebr \u00e7ka po flasim deri me tani. Ehh jan\u00eb pik\u00ebrisht paisjet moderne-teknologjike q\u00eb po shkaktojne dal\u00ebnga al\u00eb k\u00ebt\u00eb tragjedi t\u00eb heshtur.<\/p>\n<p>N\u00eb vitet e fundit jan\u00eb publikuar t\u00eb dh\u00ebna alarmante\u00a0 t\u00eb s\u00ebmundjeve mendore tek f\u00ebmij\u00ebt,q\u00eb kan\u00eb arritur p\u00ebrmasa shum\u00eb t\u00eb m\u00ebdha.<\/p>\n<p>Shenjat e para q\u00eb paraqit\u00ebn tek ky fenomen jan\u00eb :probleme me shendetin mendor,probleme me shikim,nervozizem i pa baz\u00eb,moskoncentrim si n\u00eb shkoll\u00eb ashtu dhe n\u00eb shtepi,rritje t\u00eb depresionit p\u00ebr t\u00eb<\/p>\n<p>mos anashkalua dhe vetvrasjet e shum\u00ebta q\u00eb ndodhin tek adoleshent\u00ebt sidomos n\u00ebp\u00ebr vendet p\u00ebrenedimore.Shtrohet\u00a0 pyetja a keni nevoj\u00eb p\u00ebr m\u00eb shum\u00eb prova? Fatkeqsisht nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb fajit e kan\u00eb prind\u00ebrit sepse stil\u00ebt e prind\u00ebrimit q\u00eb po aplikojm\u00eb ose praktikojm\u00eb po e drejtojn\u00eb trurin e f\u00ebmij\u00ebs n\u00eb nj\u00eb drejtim t\u00eb gabuar dhe k\u00ebshtu kontribojm\u00eb p\u00ebr m\u00eb t\u00eb keq\u00ebn e tyre\u00a0 n\u00eb jet\u00ebn e p\u00ebrdit\u00ebshme e jo p\u00ebr t\u00eb mir\u00ebn e tyre.Po\u00a0 vall\u00eb \u00e7fare po gabojm\u00eb?<\/p>\n<p>Femij\u00ebt sot po hasen m\u00eb k\u00ebto pamje :prind\u00ebr jo t\u00eb pranish\u00ebm n\u00eb \u00e7do aktivitet e tyre,ushqyerje e ekulibruar,levizje zike,koh\u00eb boshe dhe momente merzie&#8230;A mundet dikush t\u00eb imagjinoj\u00eb se \u00ebsht\u00eb\u00a0 e mundur t\u00eb rritet nj\u00eb brez i sh\u00ebndetsh\u00ebm n\u00eb nj\u00eb mjedis kaq te s\u00ebmur? Sigurisht q\u00eb jo.<\/p>\n<p>Po t\u00eb hyjm\u00eb n\u00eb nj\u00eb anliz\u00eb m\u00eb t\u00eb detajuar do t\u00eb shohim se rezulltatet jan\u00eb shkat\u00ebrruese,si dhe f\u00ebmij\u00ebt tan\u00eb paguajn\u00eb p\u00ebr humbjen e f\u00ebmij\u00ebris\u00eb s\u00eb balancuar me mir\u00ebqenien e tyre emocionale.<\/p>\n<p>Sot secili nga ne prind\u00ebrit\u00a0 mendojm\u00eb se f\u00ebmijes ton\u00eb nuk i mungon asgj\u00eb si\u00e7 thot\u00eb nj\u00eb fjal\u00eb popullore \u201e i ka ardh dita e qefit\u201c-duke menduar se ai sot ka \u00e7do gj\u00eb qe ai deshiron,\u00e7do gj\u00eb q\u00eb e plot\u00ebson ate si individ i nj\u00eb shoq\u00ebrie moderne.<\/p>\n<p>Nek nuk po shohim se para nesh jan\u00eb prid\u00ebr\u00a0 t\u00eb shp\u00ebrqendruar nga pasisjet dixhitale,prind\u00ebr tolerant\u00eb q\u00eb e lejon\u00a0 f\u00ebmijen \u201ete drejtoj\u00eb bot\u00ebn\u201c.<\/p>\n<p>Po ashtu po shohim f\u00ebmij\u00eb t\u00eb rraskapitur\u00a0 nga k\u00ebto paisje, gjum t\u00eb pamjaftush\u00ebm dhe ushqyerje t\u00eb pashendet\u00ebshme.M e fjal\u00eb t\u00eb tjera f\u00ebmij\u00ebt tan\u00eb po b\u00ebjn\u00eb nj\u00eb stil jete pasiv q\u00eb n\u00ebnkupton stimulim pa fund,p\u00ebrdorim t\u00eb paisjeve teknologjike si dado,plot\u00ebsim t\u00eb k\u00ebnaq\u00ebsis\u00eb <strong>n\u00eb moment etj<\/strong>.<\/p>\n<p>Prind\u00ebr t\u00eb dashur akoma jeni n\u00eb koh\u00eb t&#8217;i ktheheni realitetit dhe t\u00eb zgjoheni nga ky ankth ,n\u00ebse doni f\u00ebmij\u00eb t\u00eb shendetsh\u00ebm vendoseni nj\u00ebher\u00eb e mir\u00eb se ju jeni prindi ,e jo shoqa ose shoku i f\u00ebmij\u00ebs suaj.<\/p>\n<p>Mund\u00ebsojani f\u00ebmij\u00ebs tuaj nj\u00eb jet\u00eb brenda suazave normale,ofroni nj\u00eb jet\u00eb t\u00eb ekuilibruar mir\u00eb\u00a0 duke i dh\u00ebn\u00eb ate \u00e7fare ka nevoj\u00eb\u00a0 jo \u00e7do gj\u00eb q\u00eb deshiron. Jo-ne si p\u00ebrgjigje praktikoje n\u00eb jet\u00ebn t\u00ebnde sepse t\u00eb thuash Jo nuk \u00ebsht\u00eb krim kur ai k\u00ebrkon di\u00e7ka q\u00eb n\u00eb te vertet nuk i nevojit\u00ebt.<\/p>\n<p>Poshte po i rendisim disa k\u00ebshilla si t\u00eb nd\u00ebrroni stilin pasiv t\u00eb jet\u00ebs s\u00eb f\u00ebmijes suaj;<\/p>\n<p>1.jepni ushqime t\u00eb shend\u00ebtshme (bio),<\/p>\n<p>2.kaloni s\u00eb paku 1-2 or\u00eb n\u00eb natyr\u00eb m\u00eb f\u00ebmij\u00ebn tuaj,<\/p>\n<p>3.hani nj\u00eb t\u00eb diele nj\u00eb vakt familjar duke mos u shqetsuar se \u00e7fare lat\u00eb pa p\u00ebrfunduar n\u00eb zyr\u00eb ose pa shqetsimin e teknologjis\u00eb,<\/p>\n<p>4.i jepni nj\u00eb detyr\u00eb f\u00ebmij\u00ebs tuaj q\u00eb ta praktikoj\u00eb cdo dit\u00eb-qoft\u00eb kjo detyr\u00eb lidhur m\u00eb pun\u00ebt e sht\u00ebpis\u00eb (rregullim shtrati,palosje e rrobave,hudhje e mbeturinave ,shtruarja e tavolin\u00ebs etj.),<\/p>\n<p>5.vendosni nj\u00eb orar fiks t\u00eb gjumit,<\/p>\n<p>6.largoni t\u00eb gjitha paisiet teknologjike se paku gjat\u00eb vikendit<\/p>\n<p>7.m\u00ebsojeni t\u00eb presin k\u00ebnaq\u00ebsin\u00eb dhe l\u00ebr\u00ebni t\u00eb m\u00ebrzit\u00ebn nga koha boshe.<\/p>\n<p>Nese i praktikojm\u00eb k\u00ebto k\u00ebshilla t\u00eb p\u00ebrmendura m\u00eb lart\u00eb me siguri do t\u00eb shihni nj\u00eb an\u00eb tjet\u00ebr t\u00eb f\u00ebmij\u00ebs tuaj, ju do t\u00eb kuptoni se ju nuk jeni shkaktar i merzis\u00eb s\u00eb tyre,dhe nuk do t\u00eb ndiheni p\u00ebrgjegj\u00ebs p\u00ebr t&#8217;i arg\u00ebtuar gjith\u00eb koh\u00ebn ata.<\/p>\n<p>Detyra juaj \u00ebsht\u00eb t\u00eb jeni t\u00eb pranish\u00ebm emocionalisht p\u00ebr t&#8217;u lidhur me f\u00ebmij\u00ebn tuaj dhe m\u00ebsojeni t\u00eb jet\u00eb vetemenaxhuas i vetvet\u00ebs .<\/p>\n<p>Prind\u00ebrit ndoshta nga modernizimi i tepruar paisjet teknologjike i shfryteojn\u00eb\u00a0 dhe vet\u00eb m\u00eb shum\u00eb se duhet dhe k\u00ebshtu ata nuk shohin d\u00ebmin q\u00eb po shkaktojn\u00eb tek f\u00ebmijet e tyre ku sidomos edhe tek foshnj\u00ebt dhe f\u00ebmij\u00ebt 3-5 vje\u00e7ar\u00eb po p\u00ebrdor\u00ebt m\u00eb mas\u00eb t\u00eb madhe ku prind\u00ebrit ndonj\u00ebhr\u00eb p\u00ebr t&#8217;i hequr qafe ata i shohin k\u00ebto mjete teknologjike si kur\u00eb t\u00eb vetme p\u00ebr merzine e f\u00ebmij\u00ebs por edhe si nj\u00eb zgjidhje q\u00eb ata t\u00eb kryejn obligimet\u00a0 e veta pa i pengaur f\u00ebmija.<\/p>\n<p>Por ne duhet t\u00eb b\u00ebjme ndryshime n\u00eb jet\u00ebn e f\u00ebmij\u00ebve tan\u00eb p\u00ebrpara se ky brez i t\u00ebr\u00eb i f\u00ebmij\u00ebve t\u00eb jet\u00eb n\u00ebn mjekim ,ndsoshta dikush mendon se nuk \u00ebsht\u00eb vone q\u00eb t\u00eb ndalet ky vras\u00ebs i heshtur dhe mbyt\u00ebs, besojeni shpejt do te jet\u00eb&#8230;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Shkruan Arlina Sukaliqi &nbsp; Prind\u00ebr t\u00eb dashur\u00a0 zgjohuni, nj\u00eb \u201evirus\u201c, vras\u00ebs i heshtur po zhvillohet\u00a0 tek femij\u00ebt. Prinnd\u00ebr\u00a0 te dashur ju nuk po e vereni por nj\u00eb tragjedi e hehtur po zhvillohet n\u00ebp\u00ebr sht\u00ebpit\u00eb tona, dhe ka t\u00eb b\u00ebj\u00eb me m\u00eb t\u00eb vler\u00ebshmit tan\u00eb,me pasurin\u00eb ton\u00eb me t\u00eb \u00e7muar-f\u00ebmij\u00ebt\u00a0 tan\u00eb. Psikolog\u00eb t\u00eb shumt\u00eb dokumentojn\u00eb se [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":19294,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_robots_primary_cat":"","_seopress_titles_title":"","_seopress_titles_desc":"","_seopress_robots_index":"","footnotes":""},"categories":[2,12],"tags":[1890],"class_list":["post-19293","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualitet","category-opinione","tag-arlina-sukaliqi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/19293","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=19293"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/19293\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":19297,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/19293\/revisions\/19297"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/19294"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=19293"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=19293"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=19293"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}