{"id":18955,"date":"2018-05-08T22:37:31","date_gmt":"2018-05-08T20:37:31","guid":{"rendered":"http:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=18955"},"modified":"2018-05-08T22:37:31","modified_gmt":"2018-05-08T20:37:31","slug":"kontribut-studimit-te-hapesires-etnogjeografike-shqiptare","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=18955","title":{"rendered":"KONTRIBUT STUDIMIT T\u00cb HAP\u00cbSIR\u00cbS ETNOGJEOGRAFIKE SHQIPTARE"},"content":{"rendered":"

\u00a0\"\"<\/a><\/strong><\/p>\n

Nail Draga,<\/strong> ETNIA DHE HAP\u00cbSIRA, Botoi:Art Club, Ulqin, 2017<\/strong><\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

Libri ETNIA DHE HAP\u00cbSIRA<\/strong>, i prof. dr. Nail Drag\u00ebs, ka p\u00ebr objekt studimi, gjeo-hap\u00ebsir\u00ebn shqiptare dhe analizat etno-gjeografike dhe shoq\u00ebroro-politike t\u00eb zhvillimit etnik dhe territorial t\u00eb shqiptar\u00ebve n\u00ebp\u00ebr etapa historike n\u00eb Siujdhes\u00ebn e Iliris\u00eb (si\u00e7 e quan autori), pra n\u00eb Gadishullin Ballkanik e m\u00eb theks t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb p\u00ebr trungun e tij me Malin e Zi. Libri ETNIA DHE HAP\u00cbSIRA, \u00ebsht\u00eb material i shkruar n\u00eb 208 faqe i pasuruar me harta, tabela dhe fotografi.<\/p>\n

N\u00eb k\u00ebt\u00eb lib\u00ebr autori me kompetenc\u00eb t\u00eb lart\u00eb shkencore shtjellon zhvillimet etno-gjeografike nga Konferenca e Berlinit 1878 e deri me tani, duke shfaqur n\u00eb pah t\u00eb gjitha mundimet dhe sakrificat e popullit shqiptar p\u00ebr ruajtjen e identitetit komb\u00ebtar\u00eb dhe shtrirjes territoriale.<\/p>\n

Q\u00eb n\u00eb fillim autori b\u00ebn nj\u00eb analiz\u00eb detale t\u00eb ndryshimeve demografike n\u00eb pjes\u00ebt veriper\u00ebndimore t\u00eb territoreve t\u00eb banuara me shqiptar\u00eb para dhe pas Kongresit t\u00eb Berlinit. K\u00ebtu autori zbulon se si territoret e shteteve fqinj\u00eb rriteshin n\u00eb d\u00ebm t\u00eb territoreve shqiptare dhe se si prej padrejt\u00ebsive t\u00eb m\u00ebdha d\u00ebmtohej hap\u00ebsira e jon\u00eb si nga aspekti territorial ashtu edhe ai demografik\u00eb. N\u00eb k\u00ebt\u00eb koh\u00eb filluan shp\u00ebrnguljet e m\u00ebdha si nj\u00eb nga elementet par\u00ebsor t\u00eb ndryshimeve demografike dhe luftimet p\u00ebr pushtime t\u00eb reja n\u00eb d\u00ebm t\u00eb territorit dhe popullsis\u00eb shqiptare. E gjith\u00eb kjo sipas autorit ishte me bekimin dhe sipas planeve shtet\u00ebrore p\u00ebr ndryshime etnike n\u00eb viset shqiptare.<\/p>\n

M\u00eb pastaj autori analizon t\u00eb dh\u00ebnat e S. Gop\u00e7eviqit mbi luft\u00ebn p\u00ebr Tivarin. K\u00ebtu autori thekson se k\u00ebto t\u00eb dh\u00ebna jan\u00eb autentike dhe objektive pasi q\u00eb S. Gop\u00e7eviqi \u00ebsht\u00eb d\u00ebshmitar okular i ngjarjeve t\u00eb asaj kohe dhe se shkrimet e tij paraqesin objektivitet.<\/p>\n

N\u00eb kumtes\u00ebn \u00e7\u00ebshtja e Ulqinit dhe gjeopolitika e fuqive t\u00eb m\u00ebdha (1880) autori analizon n\u00eb t\u00ebr\u00ebsi m\u00ebnyr\u00ebn e shk\u00ebputjes s\u00eb Ulqinit nga Perandoria Osmane. K\u00ebtu autori tregon se k\u00ebrc\u00ebnimet dhe shantazhet e Fuqive t\u00eb M\u00ebdha edhe n\u00eb at\u00eb koh\u00eb kan\u00eb pasur sukses. Autori duke analizuar n\u00eb thell\u00ebsi k\u00ebt\u00eb problematik\u00eb shkruan se si Fuqit\u00eb e M\u00ebdha i\u2019u kan\u00eb k\u00ebrc\u00ebnuar Perandoris\u00eb Osmane se po q\u00eb se nuk e dor\u00ebzon Ulqinin do t\u00eb sulmojn\u00eb qytetin e Izmirit. Ky k\u00ebrcenim pati sukses sepse p\u00ebr Perandorin\u00eb Osmane shum\u00eb m\u00eb mir\u00eb ishte t\u00eb sakrifikonte Ulqinin sesa t\u00eb hynte n\u00eb luft\u00eb t\u00eb drejtp\u00ebrdrejt p\u00ebr qytetet n\u00eb thell\u00ebsi t\u00eb territorit t\u00eb saj me forcat per\u00ebndimore.<\/p>\n

Ajo q\u00eb k\u00ebt\u00eb lib\u00ebr e b\u00ebn\u00eb t\u00eb nevojsh\u00ebm p\u00ebr lexim jo vet\u00ebm nga profesionistet por edhe nga masa e gjer\u00eb \u00ebsht\u00eb, analiza q\u00eb i b\u00ebn\u00eb autori periudh\u00ebs s\u00eb shpalljes s\u00eb pavar\u00ebsis\u00eb s\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb dhe pozit\u00ebs s\u00eb shqiptareve n\u00eb Mal t\u00eb Zi. Pas Kongresit t\u00eb Berlinit vjen periudha e formimit t\u00eb shteteve komb\u00ebtare dhe harta e re gjeopolitike e Ballkanit. K\u00ebtu autori thekson se tokat shqiptare u d\u00ebmtuan shum\u00eb dhe u ndan\u00eb n\u00eb shum\u00eb pjes\u00eb. Ky d\u00ebmtim nuk ishte vet\u00ebm n\u00eb aspektin territorial por \u00ebsht\u00eb n\u00eb aspektin demografik duke e sjell\u00eb shtetin shqiptar\u00eb dhe popullsin\u00eb e saj si nj\u00eb nga faktor\u00eb me ndikim tep\u00ebr t\u00eb vog\u00ebl politik dhe strategjik n\u00eb k\u00ebto hap\u00ebsira.<\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

M\u00eb pas autori analizon shtrirjen territoriale t\u00eb vendbanimeve dhe popullsis\u00eb shqiptare n\u00eb Mal t\u00eb Zi. Ai k\u00ebt\u00eb analiz\u00eb e b\u00ebn\u00eb n\u00eb aspektin gjeografik dhe demografik duke shfaqur shifra t\u00eb l\u00ebvizjes n\u00eb koh\u00eb. Nga t\u00eb dh\u00ebnat e prezantuar nga autori konstatohet se numri i shqiptar\u00ebve pas Luft\u00ebs s\u00eb Dyt\u00eb Bot\u00ebrore rritet vazhdimisht si n\u00eb vlera absolute ashtu edhe n\u00eb vlera relative. Popullsia shqiptare n\u00eb Mal t\u00eb Zi rritet nga 19.425 banor\u00eb n\u00eb vitin 1948 n\u00eb 47.682 n\u00eb vitin 2003, apo n\u00eb vlera relative nga 5.15% n\u00eb vitin 1948 n\u00eb 7.09% n\u00eb vitin 2003.<\/p>\n

Autori gjithashtu n\u00eb k\u00ebt\u00eb lib\u00ebr b\u00ebn\u00eb analiz\u00ebn hartografike dhe demografike t\u00eb Shasit si vendbanim shqiptar. Autori me kompetenc\u00eb t\u00eb plot\u00eb propozon mund\u00ebsin\u00eb e valorizimit turistik duke u bazuar n\u00eb atraktivitetet natyrore dhe shoq\u00ebrore t\u00eb tija. Ajo q\u00eb autori thekson n\u00eb k\u00ebt\u00eb lib\u00ebr \u00ebsht\u00eb edhe shpopullimi i viseve malore t\u00eb banuara me shqiptar\u00eb. Ky shpopullim vjen si pasoj e kushteve t\u00eb r\u00ebnda p\u00ebr jetes\u00eb n\u00eb k\u00ebto zona dhe mungesa e infrastruktur\u00ebs p\u00ebrcjell\u00ebse. Popullsia e k\u00ebtyre zonave kryesisht ka emigruar n\u00eb bot\u00ebn e jashtme e gjithashtu edhe n\u00eb viset urbane.<\/p>\n

Krejt n\u00eb fund autori i librit analizon dhe studion regjistrimin e fundit t\u00eb popullsis\u00eb n\u00eb Malin e Zi, me theks n\u00eb mjedisin n\u00eb zonat e banuara me shqiptar\u00eb n\u00eb Malin e Zi si dhe indikator\u00ebt e zhvillimit n\u00eb zonat e vij\u00ebs kufitare Mali i Zi \u2013 Shqip\u00ebri. Nga e gjith\u00eb kjo autori konstaton se l\u00ebvizjet demografike sipas regjistrimit t\u00eb popullsis\u00eb t\u00eb vitit 2003 paraqesin nj\u00eb mjedis heterogjen p\u00ebr nga aspekti komb\u00ebtar me diversitete etnike. Sipas autorit \u00e7\u00ebshtjet mjedisore duhet t\u00eb jen\u00eb prioritet ve\u00e7an\u00ebrisht n\u00eb brezin Ulqin-Shkod\u00ebr si zona t\u00eb banuara me shqiptar dhe hap\u00ebsira me zhvillim t\u00eb lart\u00eb t\u00eb turizmit. Nga kjo autori konstaton se edhe infrastruktura dhe investimet n\u00eb ate, duhet t\u00eb jen\u00eb t\u00eb rregullta dhe t\u00eb mir\u00ebfillta.<\/p>\n

Nga e gjith\u00eb kjo autori konstaton s\u00eb k\u00ebtu kemi t\u00eb b\u00ebjm\u00eb m\u00eb nj\u00eb zon\u00eb t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb gjeografike e cila meriton nj\u00eb qasje profesionale nga strukturat qeveritare. E gjith\u00eb kjo sipas librit t\u00eb autorit do t\u00eb ndikonte n\u00eb sqarimin e ecuris\u00eb s\u00eb l\u00ebvizjes s\u00eb popullatave dhe socio-politike t\u00eb popullsis\u00eb shqiptare n\u00eb Mal t\u00eb Zi, e gjithashtu do t\u00eb ndikonte edhe n\u00eb kontributin e shqiptar\u00ebve n\u00eb stabilitetin rajonal dhe integrimet n\u00eb organizatat evropiane dhe bot\u00ebrore.<\/p>\n

Bazuar n\u00eb at\u00eb \u00e7ka ka shtjelluar autori n\u00eb k\u00ebt\u00eb lib\u00ebr mund t\u00eb konstatohet se ia \u00a0ka arritur q\u00ebllimit dhe s\u00eb vepra e tij p\u00ebrb\u00ebn nj\u00eb thesar t\u00eb \u00e7muar p\u00ebr zonat e banuara me shqiptar\u00eb n\u00eb Mal t\u00eb Zi.<\/p>\n

 <\/p>\n

Prof. asoc. Dr. Florim Isufi<\/p>\n

Prof. asoc. Dr. Shpejtim Bulliqi<\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u00a0 Nail Draga, ETNIA DHE HAP\u00cbSIRA, Botoi:Art Club, Ulqin, 2017     Libri ETNIA DHE HAP\u00cbSIRA, i prof. dr. Nail Drag\u00ebs, ka p\u00ebr objekt studimi, gjeo-hap\u00ebsir\u00ebn shqiptare dhe analizat etno-gjeografike dhe shoq\u00ebroro-politike t\u00eb zhvillimit etnik dhe territorial t\u00eb shqiptar\u00ebve n\u00ebp\u00ebr etapa historike n\u00eb Siujdhes\u00ebn e Iliris\u00eb (si\u00e7 e quan autori), pra n\u00eb Gadishullin Ballkanik e […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":18902,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_robots_primary_cat":"","_seopress_titles_title":"","_seopress_titles_desc":"","_seopress_robots_index":"","footnotes":""},"categories":[2,6,12],"tags":[1833,1842,384,1843],"class_list":["post-18955","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualitet","category-kulture","category-opinione","tag-etnia-dhe-hapesira","tag-florim-isufi","tag-nail-draga","tag-shpejtim-bulliqi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/18955","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=18955"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/18955\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":18956,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/18955\/revisions\/18956"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/18902"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=18955"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=18955"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=18955"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}