{"id":18588,"date":"2018-04-07T13:59:30","date_gmt":"2018-04-07T11:59:30","guid":{"rendered":"http:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=18588"},"modified":"2018-04-07T13:59:59","modified_gmt":"2018-04-07T11:59:59","slug":"7-prill-1939-ja-kush-jane-tre-luftetaret-qe-dhane-jeten-perkrah-mujo-ulqinakut","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=18588","title":{"rendered":"7 Prill 1939: Ja kush jan\u00eb tre luft\u00ebtar\u00ebt q\u00eb dhan\u00eb jet\u00ebn p\u00ebrkrah Mujo Ulqinakut"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/mujo-ulqinaku-dhe-dibranet.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter wp-image-18589 size-full\" src=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/mujo-ulqinaku-dhe-dibranet.jpg\" alt=\"\" width=\"640\" height=\"324\" srcset=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/mujo-ulqinaku-dhe-dibranet.jpg 640w, https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/mujo-ulqinaku-dhe-dibranet-300x152.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/><\/a><\/p>\n<p><strong>Tre luft\u00ebtar\u00ebt dibran\u00eb q\u00eb dhan\u00eb jet\u00ebn p\u00ebrkrah Mujo Ulqinakut, m\u00eb 7 Prill 1939<\/strong><\/p>\n<p>Sakip Cami<\/p>\n<p>Kurr\u00eb t\u00eb mos harrojm\u00eb at\u00eb q\u00eb ndodhi 79 vjet m\u00eb par\u00eb<\/p>\n<p>Pran\u00eb kull\u00ebs s\u00eb Kalas\u00eb s\u00eb Durr\u00ebsit ndodhet nj\u00eb Memorial me mbishkrimin: \u201cLavdi D\u00ebshmor\u00ebve t\u00eb Atdheut q\u00eb ran\u00eb m\u00eb 7 prill 1939; Mujo Ulqinaku (Hero i Popullit), Hamid Dollani, Haxhi Tabaku, Isak Metalia, Ismail Re\u00e7i, Hysen Ko\u00e7i, Ramadan Veliu dhe Ibrahim Osmani.<br \/>\nJo t\u00eb gjith\u00eb din\u00eb p\u00ebr jet\u00ebn e k\u00ebtyre d\u00ebshmor\u00ebve dhe heronjve, tre prej t\u00eb cil\u00ebve ishin nga Dibra. P\u00ebr Ramadan Veliun nga Homezhi i Dibr\u00ebs \u00ebsht\u00eb shkruar pak. P\u00ebr Ibrahim Osmanin nga fshati Bllac\u00eb e Dibr\u00ebs nuk \u00ebsht\u00eb shkruar asnj\u00ebher\u00eb. P\u00ebr Isak Metalin\u00eb nga Strik\u00e7ani i Dibr\u00ebs \u00ebsht\u00eb shkruar her\u00ebt dhe tani \u00ebsht\u00eb harruar. Edhe Mujo Ulqinaku nuk kujtohet rregullisht as me 7 prill. Ata dhan\u00eb gj\u00ebn\u00eb m\u00eb t\u00eb shtrenjt\u00eb, jet\u00ebn. \u00c7\u2019mund t\u00eb b\u00ebnin m\u00eb tep\u00ebr ?<br \/>\nKronika e dat\u00eb 7 prill 1939Sipas tekstit: \u201cHistoria e popullit shqiptar\u201d, botim i Akademis\u00eb s\u00eb Shkencave t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb (v. III, 2007), zbarkimi fashist filloi n\u00eb or\u00ebn 4:30 t\u00eb m\u00ebngjesit, dhe vet\u00ebm mbas or\u00ebs 9:00 t\u00eb m\u00ebngjesit italian\u00ebt hyn\u00eb n\u00eb Durr\u00ebs. \u201cQ\u00ebndresa u b\u00eb edhe n\u00eb Rrashbull edhe te Shk\u00ebmbi i Kavaj\u00ebs \u201cItalian\u00ebt lan\u00eb n\u00eb Durr\u00ebs mjaft t\u00eb vrar\u00eb dhe t\u00eb plagosur. Edhe nga shqiptar\u00ebt pati t\u00eb vrar\u00eb e m\u00eb shum\u00eb t\u00eb plagosur\u201d. (f.368) \u201cN\u00eb Sh\u00ebngjin, luft\u00ebtar\u00ebt shqiptar\u00eb thyen dy p\u00ebrpjekje p\u00ebr t\u00eb zbarkuar\u2026 Edhe gjat\u00eb rrug\u00ebs p\u00ebr n\u00eb Lezh\u00eb, n\u00eb Bushat, Barbullush, B\u00ebrdic\u00eb dhe Beltoj\u00eb e n\u00eb hyrje t\u00eb qytetit t\u00eb Shkodr\u00ebs, pushtuesit ndesh\u00ebn n\u00eb nj\u00eb q\u00ebndres\u00eb t\u00eb fort\u00eb\u2026 si dhe n\u00eb Koplik dhe gjetk\u00eb\u2026\u201d (ASHSH. f.368- 9). Nd\u00ebrsa n\u00eb Vlor\u00eb, komandanti i kompanis\u00eb u vra\u2026 Prof. Berndt Fischer, n\u00eb librin \u201cShqip\u00ebria n\u00eb luft\u00eb 1939-1945\u201d , botim i vitit 1999, shkruan: \u201c\u2026M\u00eb 7 prill 1939, rreth 22 000 ushtar\u00eb t\u00eb mb\u00ebshtetur me af\u00ebrsisht 400 aeroplan\u00eb lufte, 300 tanke t\u00eb lehta dhe disa duzina luftanijesh, sulmuan Durr\u00ebsin, Vlor\u00ebn, Sh\u00ebngjinin dhe Sarand\u00ebn\u2026 Xhandarm\u00ebria e Durr\u00ebsit, n\u00ebn drejtimin e komandantit Abaz Kupi, megjith\u00ebse n\u00ebn presion t\u00eb madh numerik dhe e pajisur vet\u00ebm me nga 50 fishek\u00eb, zmbrapsi me sukses sulmet e para\u2026 Kupi dhe luft\u00ebtar\u00ebt e tij u mund\u00ebn vet\u00ebm nga numri i madh (italian) dhe mbasi i shkaktuan nj\u00eb num\u00ebr t\u00eb konsideruesh\u00ebm viktimash, u t\u00ebrhoq\u00ebn n\u00eb qytet\u2026 Luftimet n\u00eb qytetin e Durr\u00ebsit zgjat\u00ebn dy-tre or\u00eb. Sipas tregimeve t\u00eb vend\u00ebsve, n\u00eb Durr\u00ebs u vran\u00eb rreth 400 italian\u00eb. Italianet raportuan vet\u00ebm 12 t\u00eb vrar\u00eb gjat\u00eb gjith\u00eb invazionit\u2026. Sipas Fischer, kryek\u00ebshilltari i ministrit fashist G. Ciano, Filippo Anfuso, ka deklaruar: \u201cSikur shqiptar\u00ebt t\u00eb kishin pasur nj\u00eb brigad\u00eb t\u00eb armatosur mir\u00eb, do t\u00eb na kishin hedhur n\u00eb Adriatik\u201d. N\u00eb k\u00ebt\u00eb luft\u00eb ra heroikisht Mujo Ulqinaku, i cili u b\u00eb d\u00ebshmori i par\u00eb i atdheut n\u00eb luft\u00eb kund\u00ebr pushtuesit fashist. Me arm\u00eb n\u00eb dor\u00eb u prit\u00ebn pushtuesit edhe n\u00eb Vlor\u00eb, n\u00eb Sh\u00ebngjin, n\u00eb Lezh\u00eb, n\u00eb Shkod\u00ebr, te Ura e Bah\u00e7all\u00ebkut etj. (f.292)<\/p>\n<p>Luft\u00ebtar\u00ebt e r\u00ebn\u00eb n\u00eb Durr\u00ebs\u00a0Nd\u00ebrmjet tet\u00eb d\u00ebshmor\u00ebve t\u00eb r\u00ebn\u00eb n\u00eb Durr\u00ebs ishin tre dibran\u00eb, pun\u00ebtori Isak Metalia dhe ushtar\u00ebt Ibahim Osmani, 20 vje\u00e7 dhe Ramadan Veliu 24 vje\u00e7. Isak Metalia, me k\u00ebsul\u00ebn e bardh\u00eb karakteristike dibrane dhe me mustaqet me maj\u00eb kishte r\u00ebn\u00eb n\u00eb sy t\u00eb qytetar\u00ebve durrsak\u00eb. Kishte l\u00ebn\u00eb fshatin e tij t\u00eb lindjes, Strik\u00e7anin e Dibr\u00ebs dhe kishte shkuar emigrant brenda vendit t\u00eb tij p\u00ebr t\u00eb siguruar buk\u00ebn e goj\u00ebs dhe t\u00eb f\u00ebmij\u00ebve t\u00eb tij. Ai kishte l\u00ebn\u00eb n\u00eb fshat tre f\u00ebmij\u00eb dhe gruan e tij dhe prej vitesh punonte si hamall n\u00eb Portin e Durr\u00ebsit. Porti kishte pun\u00eb p\u00ebr ngarkim e shkarkim anijesh q\u00eb kishin si destinacion Italin\u00eb.<br \/>\nPrilli i vitit 1939 e gjeti pun\u00ebtorin Isak Metalia n\u00eb port, por k\u00ebt\u00eb her\u00eb jo p\u00ebr t\u00eb punuar, por p\u00ebr t\u00eb luftuar. Q\u00eb m\u00eb 6 prill 1939 qielli shqiptar u mbush me aeroplan\u00ebt luftarak\u00eb italian\u00eb. Isaku me shok\u00ebt e tij vrapuan q\u00eb t\u00eb armatosen, por arm\u00ebt nuk i mor\u00ebn n\u00eb kazermat e ushtris\u00eb, por tek populli i Durr\u00ebsit sepse ushtria ishte \u00e7armatosur me urdh\u00ebr. Qyteti ishte shkretuar. Kishte marr\u00eb nj\u00eb pamje t\u00eb vdekuri. Njer\u00ebzit vraponin drejt sht\u00ebpive si t\u00eb lemerisur. Lemeria pritej t\u00eb vinte. Kur do t\u00eb arrinte n\u00eb qytet ? Kur do t\u00eb zbarkoj\u00eb ushtria italiane? Kur do t\u00eb nis\u00eb pushtimi? Sa forca do t\u00eb jen\u00eb? Ku do t\u00eb gjejm\u00eb arm\u00eb? A mund t\u00eb p\u00ebrballohet perandoria e Du\u00e7es?<br \/>\nMbreti e kishte mendjen tek e shoqja lehon\u00eb dhe tek djali i sapolindur. Vendi ishte i pambrojtur. Qyteti n\u00eb t\u00ebr\u00ebsi. Topat ishin pa gjilp\u00ebra. Pushk\u00ebt ishin pa shula. Ushtar\u00ebt e ushtris\u00eb komb\u00ebtare nuk ishin m\u00eb ushtar\u00eb.N\u00eb horizont d\u00ebgjohej k\u00ebnga patriotikeO djem rr\u00ebmbeni pushk\u00ebtJa vdekje, ja liri\u2026M\u00eb tej shp\u00ebrthenin thirrjet: Arm\u00eb, arm\u00eb, duam arm\u00eb\u2026.<br \/>\n\u201cUn\u00eb e kam nda mendjen me luftue p\u00ebr vendin tim. U thoni f\u00ebmij\u00ebve t\u00eb mi se vdiqa p\u00ebr Shqip\u00ebrin\u00eb\u201d K\u00ebto jan\u00eb fjal\u00ebt e Isak Metalis\u00eb para vdekjes.Mujo Ulqinaku me marinar\u00ebt e tij i ndan\u00eb arm\u00ebt q\u00eb kishin n\u00eb dispozicion. Civil\u00eb nga m\u00eb t\u00eb ndryshmit, t\u00eb moshave dhe t\u00eb pamjeve t\u00eb ndryshme rrinin n\u00eb radh\u00eb duke pritur p\u00ebr arm\u00eb. Vullnetar\u00ebt n\u00eb qytet qarkullonin me arm\u00eb n\u00eb duar. Edhe arm\u00ebt ishin t\u00eb t\u00eb gjitha llojeve. Fshatari 49 vje\u00e7ar Isak Metalia mbante nj\u00eb pushk\u00eb n\u00eb duar dhe disa fishek\u00eb n\u00eb xhepa. Ai kishte nxituar kur u hap\u00ebn depot e arm\u00ebve dhe kishte rr\u00ebmbyer nj\u00eb pushk\u00eb. (Mujo Ulqinaku, monografi nga Moikom Zeqo faqe 173) Jeta p\u00ebr Isakun kishte qen\u00eb tep\u00ebr e v\u00ebshtir\u00eb si n\u00eb fshat edhe k\u00ebtu n\u00eb Durr\u00ebs. P\u00ebr vite me radh\u00eb nuk kishte arritur t\u00eb kursente aq lek\u00eb sa i nevojiteshin, por vet\u00ebm p\u00ebr t\u00eb mbijetuar. Dita e 7 prillit 1939 e gjeti Isakun n\u00eb pozicion luftimi pran\u00eb shok\u00ebve t\u00eb tij. Ai kurr\u00eb nuk e vuri veten n\u00eb dilem\u00eb. \u201cAtdheu duhet mbrojtur. Kjo \u00ebsht\u00eb m\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme.\u201d Kjo ishte deviza e tij. Isaku kishte z\u00ebn\u00eb vend n\u00eb rrugic\u00ebn prapa Bank\u00ebs, ngjitur me nd\u00ebrtes\u00ebn ku Princ Vidi kishte ushtruar funksionet e tij n\u00eb vitin 1914. Furrxhinjt\u00eb e k\u00ebsaj rrugice shp\u00ebrndanin buk\u00eb falas p\u00ebr luft\u00ebtar\u00ebt. N\u00eb k\u00ebt\u00eb rrugic\u00eb nj\u00eb skuad\u00ebr italiane vrau dy furrxhinj q\u00eb kishin shp\u00ebrndar\u00eb buk\u00eb t\u00eb ngrohta p\u00ebr luft\u00ebtar\u00ebt shqiptar\u00eb. Majori italian q\u00eb i drejtonte ishte plagosur dhe kishte filluar vrasje n\u00eb mas\u00eb. N\u00eb Lagjen e Kalas\u00eb rezistonin shum\u00eb vullnetar\u00eb shqiptar\u00eb, midis tyre edhe Isak Metalia. Isaku nga dritarja e nj\u00eb sht\u00ebpie, ku kishte z\u00ebn\u00eb pozicion vuri re ardhjen e t\u00eb burgosurve q\u00eb kishin shp\u00ebrthyer burgun dhe u bashkua me ta. Ai luftonte nga nj\u00eb dritare n\u00eb tjetr\u00ebn. Fashist\u00ebt italian\u00eb ishin t\u00eb shumt\u00eb n\u00eb num\u00ebr dhe t\u00eb armatosur m\u00eb s\u00eb miri. P\u00ebr ball\u00eb tyre luftonte Isaku me shokun e tij. Dy kund\u00ebr dhjet\u00ebrave. Isaku shprehej:\u201dShqiptar\u00ebt nuk e kan\u00eb zakon me u dor\u00ebzuar. Pas pak kohe sip\u00ebr sht\u00ebpis\u00eb fluturoi dhe bombardoi nj\u00eb aeroplan Italian. Sht\u00ebpia mori flak\u00eb. Isaku bashk\u00eb me shokun e tij q\u00eb nuk e njohu as ai vet\u00eb se kush ishte, mbet\u00ebn mes flak\u00ebve. Nd\u00ebrmjet t\u00eb r\u00ebn\u00ebve t\u00eb 7 Prillit 1939 kan\u00eb qen\u00eb Isak Metalia, Ramadan Veliu dhe Ibrahim Osmani nga Dibra. Emri i tyre \u00ebsht\u00eb shkruar me gjakun e tyre n\u00eb memorialin e Durr\u00ebsit bashk\u00eb me shok\u00ebt e tjer\u00eb Hamid Dollani, Haxhi Tabaku, Hysen Ko\u00e7i, Ismail Re\u00e7i dhe kapterin Mujo Ulqinaku. \/telegraf.al\/<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Tre luft\u00ebtar\u00ebt dibran\u00eb q\u00eb dhan\u00eb jet\u00ebn p\u00ebrkrah Mujo Ulqinakut, m\u00eb 7 Prill 1939 Sakip Cami Kurr\u00eb t\u00eb mos harrojm\u00eb at\u00eb q\u00eb ndodhi 79 vjet m\u00eb par\u00eb Pran\u00eb kull\u00ebs s\u00eb Kalas\u00eb s\u00eb Durr\u00ebsit ndodhet nj\u00eb Memorial me mbishkrimin: \u201cLavdi D\u00ebshmor\u00ebve t\u00eb Atdheut q\u00eb ran\u00eb m\u00eb 7 prill 1939; Mujo Ulqinaku (Hero i Popullit), Hamid Dollani, Haxhi [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":18589,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_robots_primary_cat":"","_seopress_titles_title":"","_seopress_titles_desc":"","_seopress_robots_index":"","footnotes":""},"categories":[2,18],"tags":[1784],"class_list":["post-18588","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualitet","category-histori","tag-mujo-ulqinaku"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/18588","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=18588"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/18588\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":18591,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/18588\/revisions\/18591"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/18589"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=18588"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=18588"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=18588"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}