{"id":18496,"date":"2018-03-30T21:34:22","date_gmt":"2018-03-30T19:34:22","guid":{"rendered":"http:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=18496"},"modified":"2018-03-30T21:36:44","modified_gmt":"2018-03-30T19:36:44","slug":"a-margjinalizon-diasporen-shqiptare-ligji-per-nenshtetesine-e-malit-te-zi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=18496","title":{"rendered":"A MARGJINALIZON DIASPOR\u00cbN SHQIPTARE LIGJI P\u00cbR N\u00cbNSHTET\u00cbSIN\u00cb E MALIT T\u00cb ZI?"},"content":{"rendered":"<div><\/div>\n<div>\n<h2><a href=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2017\/02\/vendet-me-pasaporta-me-te-forta-bote.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter wp-image-12626 \" src=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2017\/02\/vendet-me-pasaporta-me-te-forta-bote.jpg\" alt=\"\" width=\"530\" height=\"339\" srcset=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2017\/02\/vendet-me-pasaporta-me-te-forta-bote.jpg 391w, https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2017\/02\/vendet-me-pasaporta-me-te-forta-bote-300x192.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 530px) 100vw, 530px\" \/><\/a><\/h2>\n<\/div>\n<div><b>\u00a0<\/b><\/div>\n<div><b>( Si ju v\u00ebshtir\u00ebsohet pjes\u00ebtar\u00ebve t\u00eb diaspor\u00ebs, e drejta e trashigimis\u00eb pron\u00ebsore !)<\/b><\/div>\n<div><\/div>\n<div>\n<p><strong>Nga Xheladin Zeneli<\/strong><\/p>\n<\/div>\n<div>Nj\u00eb nd\u00ebr ligjet m\u00eb pak t\u00eb diskutuara p\u00ebr opinionin shqiptar \u00ebsht\u00eb Ligji p\u00ebr n\u00ebnshtet\u00ebsin\u00eb e Mali t\u00eb Zi. Mendoi se nuk \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb sa duhet n\u00eb aspektin e informimit t\u00eb pjes\u00ebtar\u00ebve t\u00eb diaspor\u00ebs shqiptare, me t\u00eb cil\u00ebt ky ligj ka t\u00eb b\u00ebj\u00eb m\u00eb shum\u00eb. Ligji \u00ebsht\u00eb i publikuar n\u00eb faq\u00ebn zyrtare t\u00eb Ministris\u00eb s\u00eb Pun\u00ebve t\u00eb Jashtme t\u00eb Malit t\u00eb Zi (<a href=\"http:\/\/www.mvp.gov.me\">www.mvp.gov.me<\/a>), vet\u00ebm n\u00eb gjuh\u00ebn malazeze . K\u00ebrkova n\u00eb internet variantin n\u00eb shqip apo n\u00eb ndonj\u00eb gjuh\u00eb t\u00eb njohur bot\u00ebrore( mund\u00ebsisht anglisht), por Google nuk m\u00eb dha rezulltate.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>P\u00ebr \u00e7ka b\u00ebh\u00ebt fjal\u00eb?<\/div>\n<div>P\u00ebr shkak t\u00eb Ligjit p\u00ebr n\u00ebnshtet\u00ebsin\u00eb e Malit t\u00eb Zi, disa bashkatdhetar\u00eb q\u00eb kan\u00eb lindur n\u00eb trojet e tyre etnike n\u00eb Mal t\u00eb Zi dhe kan\u00eb emigruar n\u00eb SHBA, por q\u00eb kan\u00eb lidhje pron\u00ebsore me vendlidjen ,kan\u00eb hasur n\u00eb pengesa me rastin e regjistrimit t\u00eb k\u00ebtyre pronave n\u00eb em\u00ebr t\u00eb f\u00ebmijv\u00eb t\u00eb tyre t\u00eb cil\u00ebt nuk kan\u00eb lindur n\u00eb Mal t\u00eb Zi dhe nuk posedojn\u00eb n\u00ebnshtet\u00ebsin\u00eb e k\u00ebtij shteti.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>Mali i Zi , pas pavar\u00ebsimit t\u00eb vet, pra q\u00eb nga viti 2006,nuk e njeh n\u00ebnshtet\u00ebsin\u00eb e dyfisht\u00eb dhe ndalon posedimin e dy apo m\u00eb shum\u00eb pasaportave, me dallim nga shtetet e tjera t\u00eb rajonit dhe t\u00eb shum\u00eb shteteve t\u00eb tjera t\u00eb Europ\u00ebs. Pra, k\u00ebtu qendron problemi kryesor. T\u00eb marrim p\u00ebr shembull diaspor\u00ebn shqiptare n\u00eb SHBA me prejardhje nga trojet e tyre etnike n\u00eb Mal t\u00eb Zi si pjesa m\u00eb e madhe e k\u00ebsaj diaspore, pjes\u00ebtar\u00ebt e s\u00eb cil\u00ebs kan\u00eb n\u00ebnshtet\u00ebsin\u00eb e SHBA-ve dhe f\u00ebmij\u00ebt e tyre t\u00eb lindur n\u00eb k\u00ebt\u00eb shtet me automatiz\u00ebm fitojn\u00eb n\u00ebnshtet\u00ebsin\u00eb e k\u00ebtij shteti. Por t\u00eb nj\u00ebjtit f\u00ebmij\u00eb,p\u00ebr shkak t\u00eb Ligjit n\u00eb fjal\u00eb mund t\u00eb hasin n\u00eb pengesa me rastin e procesit t\u00eb trashigimit t\u00eb pronave private t\u00eb prind\u00ebrve t\u00eb tyre q\u00eb i kan\u00eb regjistruar k\u00ebto prona n\u00eb teritorin e Malit t\u00eb Zi.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>Sipas Ligjit n\u00eb fjal\u00eb,n\u00ebnshtet\u00ebsisia e Malit t\u00eb Zi mund t\u00eb arrihet n\u00eb kat\u00ebr m\u00ebnyr\u00eb: 1. P\u00ebrmes origjin\u00ebs; 2. P\u00ebrmes lindjes n\u00eb territorin e Malit t\u00eb Zi; 3. P\u00ebrmes pranimit ; dhe 4. P\u00ebrmes marr\u00ebveshjeve dhe kontratave nd\u00ebrkomb\u00ebtare. Po p\u00ebrmendim vet\u00ebm disa nene t\u00eb ligjit t\u00eb cil\u00ebt kan\u00eb efektin ndaj pjes\u00ebtar\u00ebve t\u00eb diaspor\u00ebs.<\/div>\n<div>Sipas ligjit n\u00eb fjal\u00eb, n\u00ebnshtet\u00ebsia p\u00ebr f\u00ebmij\u00ebt, p\u00ebrmes origjin\u00ebs , arrihet at\u00ebher\u00eb :<\/div>\n<div>\u2043 kur t\u00eb dy prind\u00ebrit n\u00eb momentin e lindjes s\u00eb f\u00ebmiut, kan\u00eb n\u00ebnshtet\u00ebsi malazeze;<\/div>\n<div>\u2043 kur nj\u00ebri prind, n\u00eb momentin e lindjes s\u00eb f\u00ebmiut, ka n\u00ebnshtet\u00ebsin e Malit t\u00eb Zi dhe ka lindur n\u00eb territorin e nj\u00eb shteti tjet\u00ebr dhe nuk ka n\u00ebnshtet\u00ebsi tjet\u00ebr;<\/div>\n<div>\u2043 f\u00ebmiu i lindur n\u00eb territorin e nj\u00eb shteti tjet\u00ebr, nj\u00ebri prind i t\u00eb cilit n\u00eb momentin e lindjes s\u00eb f\u00ebmiut ka n\u00ebnshtet\u00ebsin\u00eb e Malit t\u00eb Zi n\u00ebse f\u00ebmiu deri para se i mbush 18 vite t\u00eb mosh\u00ebs s\u00eb tij \/ saj, paraqet k\u00ebrkes\u00ebn p\u00ebr regjistrimin n\u00eb amz\u00ebn e n\u00ebnshtetas\u00ebve t\u00eb Malit t\u00eb Zi, dhe nj\u00ebkoh\u00ebsisht nuk ka n\u00ebnshtet\u00ebsin\u00eb e prindit tjet\u00ebr;<\/div>\n<div>\u2043 personi i cili ka mbushur 18 vjet, nj\u00ebri prind i s\u00eb cilit ka n\u00ebnshtet\u00ebsin\u00eb e Malit t\u00eb Zi kurse tjetri prind ka n\u00ebnshtet\u00ebsin\u00eb e nj\u00eb shteti tjet\u00ebr, n\u00ebse para mosh\u00ebs 23 vje\u00e7are paraqet k\u00ebrkes\u00ebn p\u00ebr regjistrimin n\u00eb amz\u00ebn e n\u00ebnshtetas\u00ebve t\u00eb Malit t\u00eb Zi, dhe nuk ka n\u00ebnshtet\u00ebsin\u00eb e prindit tjet\u00ebr;<\/div>\n<div>Lidhur me m\u00ebnyr\u00ebn e humbjes s\u00eb n\u00ebnshtet\u00ebsis\u00eb s\u00eb Malit t\u00eb Zi, Ligji ( neni 24 i tij) thot\u00eb: &#8220;Nj\u00eb n\u00ebnshtetas i Malit t\u00eb Zi i cili merr n\u00ebnshtet\u00ebsin\u00eb e nj\u00eb shteti tjet\u00ebr, automatikisht e humb n\u00ebnshtet\u00ebsin\u00eb e Malit t\u00eb Zi.Kurse n\u00eb rastin e f\u00ebmij\u00ebve,&#8221; N\u00ebse n\u00ebnshtet\u00ebsin\u00eb e Malit t\u00eb Zi e humbin te dy prind\u00ebrit apo n\u00ebse e humb nj\u00ebri prind kurse tjetri nuk e ka k\u00ebt\u00eb n\u00ebnshtet\u00ebsi, at\u00ebher\u00eb n\u00ebnshtet\u00ebsia e Malit t\u00eb Zi i nd\u00ebrpritet edhe f\u00ebmiut ( f\u00ebmij\u00ebve) t\u00eb tyre n\u00ebn mosh\u00ebn 18 vje\u00e7are\u201d.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>Duke pasur parasysh faktin se shumica absolute e diaspor\u00ebs nga Mali i Zi \u00ebsht\u00eb me p\u00ebrkat\u00ebsi shqiptare, at\u00ebher\u00eb Ligji n\u00eb fjal\u00eb ka efektin m\u00eb t\u00eb madh mbi pjes\u00ebtar\u00ebt e k\u00ebsaj diaspore.Diaspora shqiptare me prejardhje nga trojet e tyre etnike n\u00eb Mal t\u00eb Zi ka dh\u00ebn\u00eb dhe gjith\u00ebnj\u00eb vazhdon t\u00eb jap nj\u00eb kontribut t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb p\u00ebr vendin e tyre n\u00eb forma t\u00eb ndryshme si p\u00ebrmes investimeve t\u00eb tyre private ashtu edhe p\u00ebrmes investimeve t\u00eb p\u00ebrbashkta n\u00eb infrastuktur\u00eb, n\u00eb sfer\u00ebn e kultur\u00ebs, arsimit si dhe n\u00eb aspektin humanitar, e mos t\u00eb flasim p\u00ebr d\u00ebrgesat financiare ( remitancat) e mergimtar\u00ebve,q\u00eb sillen me milona dollar\u00eb n\u00eb vit.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>Ironia m\u00eb e madhe qendron n\u00eb faktin q\u00eb pjes\u00ebtar\u00ebt e s\u00eb nj\u00ebjt\u00ebs diaspor\u00eb, n\u00eb referendumin p\u00ebr pavar\u00ebsin\u00eb e Malit t\u00eb Zi n\u00eb vitin 2006, me vot\u00ebn e tyre vendimtare kontribuan dhe p\u00ebrcaktuan shtet\u00ebsin\u00eb e tij(pra, Malit t\u00eb Zi), sot iu v\u00ebshtir\u00ebsohet e drejta e trashigimis\u00eb pron\u00ebsore p\u00ebrmes Ligjit t\u00eb n\u00ebnshtet\u00ebsis\u00eb, i cili p\u00ebrkufizon mosh\u00ebn e f\u00ebmij\u00ebve t\u00eb cil\u00ebt kan\u00eb t\u00eb drejt\u00ebn e trashigimit t\u00eb pronave nga prind\u00ebrit e tyre.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>Nj\u00eb veprim i till\u00eb i pushtetit t\u00eb tanish\u00ebm malazez, mund t\u00eb marrin leht\u00eb konotacion politik, duke pasur parasysh historin\u00eb e hidhur t\u00eb m\u00ebrgat\u00ebs shqiptare e cila n\u00eb thelb \u00ebsht\u00eb krijes\u00eb e politikave represive dhe diskriminuese t\u00eb regjimeve t\u00eb ndryshme sllavo-malazeze q\u00eb kan\u00eb udh\u00ebhequr ndaj shqiptar\u00ebve n\u00eb t\u00eb kaluar\u00ebn, por q\u00eb n\u00eb forma t\u00eb ndryshme, gjith\u00ebnj\u00eb vazhdon edhe sot.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>Jemi d\u00ebshmitar\u00eb t\u00eb thirjeve t\u00eb shpeshta q\u00eb iu b\u00ebhen pjes\u00ebtar\u00ebve t\u00eb diaspor\u00ebs dhe m\u00ebrgat\u00ebs n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi, p\u00ebr investime n\u00eb vendlindjen e tyre apo n\u00eb vendin e prejardhjes s\u00eb tyre. Si duket harrojm\u00eb se nj\u00eb nd\u00ebr parakushtet e krijimit t\u00eb nj\u00eb atmosfere josh\u00ebse p\u00ebr investuesit potencial nga diaspora, \u00ebsht\u00eb leht\u00ebsimi i procedurave ligjore, ku b\u00ebn pjes\u00eb edhe Ligji p\u00ebr n\u00ebnshtet\u00ebsin\u00eb e Malit t\u00eb Zi. Jan\u00eb pra ligje t\u00eb tilla t\u00eb ngjajshme q\u00eb ndikojn\u00eb te nj\u00eb pjes\u00eb e konsiderueshme e diaspor\u00ebs t\u2019a ndien vehten t\u00eb margjinalizuar apo t\u00eb tjet\u00ebrsuar nga vendi me t\u00eb cilin ata kan\u00eb lidur dhe kan\u00eb lidhje t\u00eb ngushta familjare e pron\u00ebsore, pra nga vendet e tyre st\u00ebrgjyshore.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>N\u00eb p\u00ebrmbyllje,<\/div>\n<div>Mendoj se \u00ebsht\u00eb e domosdoshme dhe e nevojshme q\u00eb s\u00eb pari organet kompetente lokale n\u00eb komunat me popullsi shqiptare t\u2019ju shpjegohet qartas pjes\u00ebtar\u00ebve t\u00eb diaspor\u00ebs s\u00eb tyre Ligji p\u00ebr n\u00ebnshtet\u00ebsin\u00eb dhe efektet apo komplikimet e mundshme q\u00eb ky Ligj mund t\u00eb ket\u00eb tek ata q\u00eb posedojn\u00eb prona private n\u00eb vendlidje dhe q\u00eb d\u00ebshirojn\u00eb q\u00eb nj\u00eb dit\u00eb k\u00ebto prona t\u2019i p\u00ebrcjellin (trasferojn\u00eb) tek trashigimtar\u00ebt e tyre t\u00eb cil\u00ebt nuk kan\u00eb n\u00ebnshtet\u00ebsin\u00eb e Malit t\u00eb Zi.Kurse p\u00ebrfaq\u00ebsuesit e shqiptar\u00ebve ,p\u00ebrmes ekspert\u00ebve juridik duhet t\u00eb angazhohen tek organet legjislative t\u00eb Malit t\u00eb Zi,n\u00eb leht\u00ebsimin dhe thjesht\u00ebzimin e procedur\u00ebs s\u00eb transferimit t\u00eb pron\u00ebs ( pronave) private, kur kemi t\u00eb b\u00ebjm\u00eb me pjes\u00ebtar\u00ebt e diaspor\u00ebs.<\/div>\n<div><\/div>\n<div><\/div>\n<div><\/div>\n<div><\/div>\n<div>Mars 2018<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00a0 ( Si ju v\u00ebshtir\u00ebsohet pjes\u00ebtar\u00ebve t\u00eb diaspor\u00ebs, e drejta e trashigimis\u00eb pron\u00ebsore !) Nga Xheladin Zeneli Nj\u00eb nd\u00ebr ligjet m\u00eb pak t\u00eb diskutuara p\u00ebr opinionin shqiptar \u00ebsht\u00eb Ligji p\u00ebr n\u00ebnshtet\u00ebsin\u00eb e Mali t\u00eb Zi. Mendoi se nuk \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb sa duhet n\u00eb aspektin e informimit t\u00eb pjes\u00ebtar\u00ebve t\u00eb diaspor\u00ebs shqiptare, me t\u00eb cil\u00ebt ky [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":12626,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_robots_primary_cat":"","_seopress_titles_title":"","_seopress_titles_desc":"","_seopress_robots_index":"","footnotes":""},"categories":[2,5,12],"tags":[229],"class_list":["post-18496","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualitet","category-diaspora","category-opinione","tag-xheladin-zeneli"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/18496","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=18496"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/18496\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":18498,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/18496\/revisions\/18498"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/12626"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=18496"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=18496"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=18496"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}