{"id":18279,"date":"2018-03-17T14:32:12","date_gmt":"2018-03-17T13:32:12","guid":{"rendered":"http:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=18279"},"modified":"2018-03-17T14:36:39","modified_gmt":"2018-03-17T13:36:39","slug":"mali-i-zi-druan-nga-hakeret-ruse","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=18279","title":{"rendered":"Mali i Zi druan nga haker\u00ebt rus\u00eb"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/sulme-kibernetike.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter wp-image-18280 size-full\" src=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/sulme-kibernetike.jpg\" alt=\"\" width=\"448\" height=\"252\" srcset=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/sulme-kibernetike.jpg 448w, https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/sulme-kibernetike-300x169.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 448px) 100vw, 448px\" \/><\/a><\/p>\n<p>Gjat\u00eb dy vjet\u00ebve t\u00eb fundit, autoritetet n\u00eb Mal t\u00eb Zi kan\u00eb regjistruar rritje t\u00eb sulmeve kibernetike \u2013 shumica e tyre kund\u00ebr institucioneve shtet\u00ebrore dhe mediave.<\/p>\n<p>N\u00eb prag t\u00eb zgjedhjeve presidenciale m\u00eb 15 prill, ky vend po merr masa p\u00ebr nj\u00eb tjet\u00ebr val\u00eb sulmesh.<\/p>\n<p>Mali i Zi dhe vendet e tjera n\u00eb Ballkan frik\u00ebsohen se nd\u00ebrhyrja e Mosk\u00ebs do t\u00eb shtrij\u00eb edhe m\u00eb shum\u00eb ndikimin e saj atje.<\/p>\n<p>Zyrtar\u00ebt n\u00eb Podgoric\u00eb druajn\u00eb se vendi i tyre \u00ebsht\u00eb ve\u00e7an\u00ebrisht i cenuesh\u00ebm, pasi fituesi i zgjedhjeve presidenciale ka gjasa ta udh\u00ebheq\u00eb Malin e Zi drejt negociatave t\u00eb hershme t\u00eb an\u00ebtar\u00ebsimit n\u00eb Bashkimin Evropian &#8211; nj\u00eb veprim q\u00eb Kremlini e kund\u00ebrshton fuqish\u00ebm.<\/p>\n<p>Bashkimi Evropian, s\u00eb voni, ka hartuar\u00a0<strong><a class=\"wsw__a\" href=\"https:\/\/www.evropaelire.org\/a\/strategjia-e-be-per-ballkanin\/29019350.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">strategjin\u00eb e re t\u00eb zgjerimit<\/a><\/strong>\u00a0q\u00eb parashikon an\u00ebtar\u00ebsimin e Malit t\u00eb Zi n\u00eb bllok deri n\u00eb vitin 2025.<\/p>\n<p>\u201cPo b\u00ebjm\u00eb gjith\u00e7ka t\u00eb mundur p\u00ebr t\u00eb qen\u00eb t\u00eb p\u00ebrgatitur n\u00eb m\u00ebnyr\u00ebn m\u00eb t\u00eb mir\u00eb t\u00eb mundshme\u201d, thot\u00eb Millica Jankoviq, shefe e Drejtoris\u00eb p\u00ebr Administrimin Elektronik dhe Sigurin\u00eb e Informacionit pran\u00eb Ministris\u00eb s\u00eb Administrat\u00ebs Publike n\u00eb Mal t\u00eb Zi.<\/p>\n<p>\u201cPo b\u00ebjm\u00eb monitorime t\u00eb vazhdueshme dhe po p\u00ebrpiqemi t\u2019i njohim sulmet dhe t\u2019i parashikojm\u00eb p\u00ebrpara se t\u00eb ndodhin\u201d, thot\u00eb Jankoviq p\u00ebr Radion Evropa e Lir\u00eb.<\/p>\n<p>Rritja e sulmeve kibernetike, t\u00eb cilat analist\u00ebt e siguris\u00eb i lidhin me Rusin\u00eb, ka p\u00ebrkuar me faz\u00ebn finale t\u00eb negociatave t\u00eb Malit t\u00eb Zi p\u00ebr an\u00ebtar\u00ebsim n\u00eb NATO, n\u00eb fund t\u00eb vitit 2016.<\/p>\n<p>Jankoviq tha se n\u00eb vitin 2017 jan\u00eb regjistruar rreth 700 sulme kibernetike.<\/p>\n<p>Udh\u00ebheq\u00ebsit e Malit t\u00eb Zi po ashtu thon\u00eb se Moska ka b\u00ebr\u00eb p\u00ebrpjekje t\u00eb nd\u00ebrhyj\u00eb n\u00eb zgjedhjet e p\u00ebrgjithshme n\u00eb k\u00ebt\u00eb vend m\u00eb 2016. Zyrtar\u00ebt rus\u00eb i mohojn\u00eb akuzat. Por, autoritetet malazeze dhe partit\u00eb n\u00eb pushtet thon\u00eb se Rusia ka sponsorizuar edhe nj\u00eb p\u00ebrpjekje p\u00ebr grushtshtet n\u00eb dit\u00ebn e k\u00ebtyre zgjedhjeve.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><iframe loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/www.evropaelire.org\/embed\/player\/0\/28057089.html?type=video\" width=\"640\" height=\"360\" frameborder=\"0\" scrolling=\"no\" allowfullscreen=\"allowfullscreen\"><\/iframe><\/p>\n<p>\u201cSulmet me sfond politik zakonisht ndodhin n\u00eb organizimin e shteteve. Programet keqdash\u00ebse q\u00eb shp\u00ebrndahen n\u00eb sh\u00ebrbimet e shteteve jan\u00eb arm\u00ebt m\u00eb masive q\u00eb i p\u00ebrdorin shtetet p\u00ebr t\u00eb ndjekur q\u00ebllimet e tyre politike\u201d, thot\u00eb Adis Balota, dekan i Fakultetit t\u00eb Teknologjis\u00eb Informative n\u00eb Universitetin e Mesdheut n\u00eb Podgoric\u00eb.<\/p>\n<p>Qeveria e Malit t\u00eb Zi nuk e ka akuzuar direkt Rusin\u00eb p\u00ebr sulmet kibernetike.<\/p>\n<p>Por, firma t\u00eb siguris\u00eb teknologjike si FirstEye dhe Trend Micro thon\u00eb se kan\u00eb par\u00eb prova q\u00eb i lidhin shum\u00eb sulme me APT28-shin, nj\u00eb grup i haker\u00ebve rus\u00eb, i njohur edhe si \u201cFancy Bear\u201d. K\u00ebt\u00eb grup, sh\u00ebrbimet e inteligjenc\u00ebs amerikane dhe analist\u00ebt privat\u00eb t\u00eb siguris\u00eb kibernetike e kan\u00eb lidhur me sh\u00ebrbimin e inteligjenc\u00ebs ushtarake ruse, GRU.<\/p>\n<p>\u201cFancy Bear\u201d \u00ebsht\u00eb akuzuar p\u00ebr p\u00ebrpjekje p\u00ebr nd\u00ebrhyrje n\u00eb zgjedhje dhe sulme kibernetike n\u00eb NATO, n\u00eb Sht\u00ebpin\u00eb e Bardh\u00eb dhe n\u00eb disa institucione qeveritare t\u00eb Gjermanis\u00eb.<\/p>\n<p>Agjencia e BE-s\u00eb p\u00ebr Sigurin\u00eb e Rrjetit dhe Informacionit ka th\u00ebn\u00eb se infrastruktura malazeze \u00ebsht\u00eb v\u00ebn\u00eb n\u00eb sh\u00ebnjest\u00ebr nga \u201cFancy Bear\u201d.<\/p>\n<p>\u201cRusia me gjas\u00eb do t\u00eb vazhdoj\u00eb t\u00eb p\u00ebrdor\u00eb aft\u00ebsit\u00eb kibernetike p\u00ebr t\u00eb minuar integrimin e qet\u00eb t\u00eb Malit t\u00eb Zi n\u00eb aleanc\u00eb\u201d, ka th\u00ebn\u00eb Tony Cole, n\u00ebnpresident dhe shef i teknologjis\u00eb p\u00ebr qeverin\u00eb globale n\u00eb FireEye.<\/p>\n<p>Mali i Zi \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb vitin e kaluar an\u00ebtari i 29-t\u00eb i NATO-s. Ky hap \u00ebsht\u00eb kritikuar fuqish\u00ebm nga Moska dhe \u00ebsht\u00eb kund\u00ebrshtuar nga disa malazez\u00eb q\u00eb favorizojn\u00eb lidhje m\u00eb t\u00eb ngushta me Rusin\u00eb.<\/p>\n<p>Gjenerali i ushtris\u00eb amerikane, Curtis Scaparrotti, i cili mbik\u00ebqyr forcat ushtarake amerikane n\u00eb Evrop\u00eb, ka th\u00ebn\u00eb se zona q\u00eb e shqet\u00ebson sot, \u00ebsht\u00eb Ballkani.<\/p>\n<p>\u201cRusia ka pun\u00eb n\u00eb Ballkan dhe un\u00eb mendoj se ne i kemi larguar disi syt\u00eb nga kjo zon\u00eb\u201d, ka th\u00ebn\u00eb Scaparrotti para nj\u00eb komiteti t\u00eb Senatit m\u00eb 8 mars.<\/p>\n<p>&#8220;Kjo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb fush\u00eb n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn mund t\u00eb kemi probleme n\u00eb t\u00eb ardhmen&#8221;, ka th\u00ebn\u00eb ai.<\/p>\n<p>Kremlini ka mohuar fuqish\u00ebm \u00e7do rol n\u00eb sulmet mbi qeverit\u00eb, mediat ose zgjedhjet n\u00eb gjith\u00eb bot\u00ebn.<\/p>\n<p>Edhe pse fushata p\u00ebr zgjedhjet presidenciale n\u00eb Mal t\u00eb Zi nuk ka nisur ende, analist\u00ebt thon\u00eb se n\u00ebse Moska do t\u00eb kishte kandidat t\u00eb preferuar, ai do t\u00eb ishte Mlladen Bojaniq.<\/p>\n<p>Bojaniq \u00ebsht\u00eb ish-deputet dhe aktivist i t\u00eb drejtave civile, i cili ka kund\u00ebrshtuar an\u00ebtar\u00ebsimin e Malit t\u00eb Zi n\u00eb NATO dhe ka mb\u00ebshtetjen e aleanc\u00ebs m\u00eb t\u00eb fuqishme opozitare \u2013 Frontit Demokratik \u2013 subjekt pro-rus.<\/p>\n<p>Ai pritet t\u00eb kandidoj\u00eb kund\u00ebr ish-kryeministrit Millo Gjukanoviq.<\/p>\n<p>Gjukanoviq, i cili ende nuk e ka shpallur zyrtarisht kandidatur\u00ebn, ka udh\u00ebhequr Malin e Zi p\u00ebr m\u00eb shum\u00eb se nj\u00eb \u00e7erek shekulli, p\u00ebrpara se t\u00eb t\u00ebrhiqej nga politika, pasi Partia e tij Demokratike e Socialist\u00ebve ka fituar zgjedhjet e p\u00ebrgjithshme m\u00eb 2016. \/Valona Tela &#8211; REL\/<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Gjat\u00eb dy vjet\u00ebve t\u00eb fundit, autoritetet n\u00eb Mal t\u00eb Zi kan\u00eb regjistruar rritje t\u00eb sulmeve kibernetike \u2013 shumica e tyre kund\u00ebr institucioneve shtet\u00ebrore dhe mediave. N\u00eb prag t\u00eb zgjedhjeve presidenciale m\u00eb 15 prill, ky vend po merr masa p\u00ebr nj\u00eb tjet\u00ebr val\u00eb sulmesh. Mali i Zi dhe vendet e tjera n\u00eb Ballkan frik\u00ebsohen se nd\u00ebrhyrja [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":18280,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_robots_primary_cat":"","_seopress_titles_title":"","_seopress_titles_desc":"","_seopress_robots_index":"","_seopress_analysis_target_kw":"","footnotes":""},"categories":[2,4],"tags":[1746,1745],"class_list":["post-18279","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualitet","category-kronike","tag-rel","tag-valona-tela"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/18279","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=18279"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/18279\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":18285,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/18279\/revisions\/18285"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/18280"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=18279"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=18279"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=18279"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}