{"id":17938,"date":"2018-02-18T17:01:41","date_gmt":"2018-02-18T16:01:41","guid":{"rendered":"http:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=17938"},"modified":"2018-02-18T17:01:41","modified_gmt":"2018-02-18T16:01:41","slug":"historia-e-ulqinit-ne-syte-e-udherrefyesit-me-te-njohur-gjerman","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=17938","title":{"rendered":"Historia e Ulqinit n\u00eb syt\u00eb e udh\u00ebrr\u00ebfyesit m\u00eb t\u00eb njohur gjerman"},"content":{"rendered":"<figure id=\"attachment_17939\" aria-describedby=\"caption-attachment-17939\" style=\"width: 640px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/historia-ulqinit-nga-udherrefyesi-arnold-von-harff.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-17939 size-full\" src=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/historia-ulqinit-nga-udherrefyesi-arnold-von-harff.jpg\" alt=\"\" width=\"640\" height=\"408\" srcset=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/historia-ulqinit-nga-udherrefyesi-arnold-von-harff.jpg 640w, https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/historia-ulqinit-nga-udherrefyesi-arnold-von-harff-300x191.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-17939\" class=\"wp-caption-text\">foto nga: konica.al<\/figcaption><\/figure>\n<p>Ulqini ka qen\u00eb nj\u00eb qytet i vler\u00ebsuar jo vet\u00ebm p\u00ebr bukurin\u00eb natyrore, por edhe p\u00ebr mund\u00ebsit\u00eb tregtare q\u00eb ofronte. K\u00ebt\u00eb gj\u00eb e ka v\u00ebn\u00eb si fillim re udh\u00ebrr\u00ebfyesi gjerman Arnold fon Hafr (Arnold von Harff, 1471 \u2013 1505) n\u00eb vitin 1497 kur ka q\u00ebndruar n\u00eb Ulqin. N\u00eb k\u00ebt\u00eb udh\u00ebtim, si\u00e7 edhe ai e thekson \u201cqytet t\u00eb vog\u00ebl dhe t\u00eb bukur shqiptar\u00eb\u201d erdhi, pasi n\u00eb shkurt t\u00eb atij vit nga Venediku u nis me anije p\u00ebr n\u00eb Aleksandri.<\/p>\n<p>N\u00eb Shqip\u00ebri ka vizituar edhe Durr\u00ebsin dhe Sazanin.<\/p>\n<p>Nga ky udh\u00ebtim Harf ka sh\u00ebnuar, me ortografin\u00eb gjermane, 26 fjal\u00eb, 8 fraza dhe em\u00ebrtimet e numrave n\u00eb shqip nga 1 deri n\u00eb 10, 100 dhe 1.000.<\/p>\n<p>Ky fjalorth i vog\u00ebl shqip-gjermanisht \u00ebsht\u00eb botuar p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb n\u00eb vitin 1860 n\u00eb K\u00ebln.<\/p>\n<p>N\u00eb shkrimet e tij t\u00eb udh\u00ebtimit ai p\u00ebrmend gjithashtu edhe se ulqinak\u00ebt n\u00eb vitin 1845 kishin rreth 53 nj\u00ebsi t\u00eb vogla, me 14 brigandina, 12 trabakuj, 20 f\u00ebllunga (lloje anijesh e varkash) e 7 barka t\u00eb tjera, t\u00eb cilat ishin nd\u00ebrtuar t\u00eb gjitha prej vet\u00eb ulqinak\u00ebve.<\/p>\n<p>Pjesa m\u00eb e madhe e anijeve dhe e varkave q\u00eb kishin ulqinak\u00ebt merrej me transportimin e krip\u00ebs dhe nj\u00eb pjes\u00eb tjet\u00ebr (me personel krejt\u00ebsisht shqiptar) merrej me transport udh\u00ebtar\u00ebsh nga Ulqini n\u00eb vij\u00ebn Shkod\u00ebr-Trieste, Shkod\u00ebr-Venedik e anasjelltas.<\/p>\n<p>Kjo gj\u00eb b\u00ebnte q\u00eb flota e ulqinak\u00ebve t\u2018i krijonte nj\u00eb konkurrenc\u00eb t\u00eb madhe flot\u00ebs tregtare t\u00eb Austris\u00eb.Vaji i ullirit i qarqeve t\u00eb Ulqinit dhe t\u00eb Tivarit eksportohej n\u00eb Austri, nd\u00ebrsa ai q\u00eb prodhohej n\u00eb Lezh\u00eb, shkonte i gjithi p\u00ebr nevojat e vendit n\u00eb Shqip\u00ebri.<\/p>\n<p>Gjuetia e peshkut ishte nj\u00eb e drejt\u00eb monopol i qeveris\u00eb, e cila ia jepte t\u00eb drejt\u00ebn ndonj\u00eb sip\u00ebrmarr\u00ebsi, i cili duhet t\u00eb paguante 100000 piastra (kart\u00ebmonedh\u00eb e koh\u00ebs), n\u00eb vit. Prodhimi vjetor i kalonte nevojat e vendit dhe k\u00ebshtu q\u00eb ai \u00e7ohej n\u00ebp\u00ebr krahinat e tjera m\u00eb t\u00eb af\u00ebrta.<\/p>\n<p>Po k\u00ebshtu edhe gjuetia e saragave (sardeleve), ishte gjella e zakonshme e popullsis\u00eb katolike p\u00ebr festa. N\u00eb net\u00ebt e err\u00ebta t\u00eb vjesht\u00ebs, fshatar\u00ebt q\u00eb banonin n\u00eb bregun e liqenit, ndiznin zjarre t\u00eb m\u00ebdhenj.<\/p>\n<p>Kjo b\u00ebhej me q\u00ebllim p\u00ebr t\u00eb t\u00ebrhequr drejt bregut tufat me sardele q\u00eb vinin me shumic\u00eb n\u00eb disa vende t\u00eb ve\u00e7anta t\u00eb ngritura enkas nga peshkatar\u00ebt, t\u00eb cilat m\u00eb pas me rrjetat e tyre i kapnin ato pa v\u00ebshtir\u00ebsi.<\/p>\n<p>Prodhimi vjetor i sardeleve shkonte n\u00eb rreth 2-3000 ok\u00eb, e cila p\u00ebrve\u00e7 nj\u00eb sasie t\u00eb vog\u00ebl, eksportohej e gjitha n\u00eb Dalmaci dhe n\u00eb Itali. Nd\u00ebrsa sasia q\u00eb mbetej p\u00ebr nevojat e vendit, shitej n\u00eb Shkod\u00ebr dhe rrethinat e saj me 1\u00bd grosh oka.<\/p>\n<p>Vendi m\u00eb i pasur me sardele ishte bregu i Malit t\u00eb Zi, k\u00ebshtu q\u00eb gjuetia e sardeleve ishte nj\u00eb nga aktivitetet m\u00eb fitimprur\u00ebse dhe t\u00eb majme t\u00eb Vladik\u00ebs.<\/p>\n<p>Edhe n\u00eb koh\u00ebrat e luft\u00ebrave n\u00eb mes Stambollit dhe Malit t\u00eb Zi, kur n\u00eb vend mbizot\u00ebronin vrasjet, djegiet, pla\u00e7kitjet e tmerret e luft\u00ebs, bregu i liqenit g\u00ebzonte nj\u00eb qet\u00ebsi t\u00eb madhe. Dhe shqiptar\u00eb e malazez\u00eb gjuanin bashk\u00ebrisht peshk dhe fitimin e ndanin si v\u00ebllez\u00ebr.<\/p>\n<p>Qefulli gjendej me shumic\u00eb jo vet\u00ebm n\u00eb liqenin e Shkodr\u00ebs, por edhe n\u00eb liqenet e tjer\u00eb m\u00eb t\u00eb vegj\u00ebl q\u00eb ndodheshin n\u00eb an\u00ebn e djatht\u00eb e t\u00eb majt\u00eb t\u00eb Bun\u00ebs dhe ai shitej deri n\u00eb 1 grosh oka.<\/p>\n<p>Putarkat (sardelet) e qefullit thaheshin n\u00eb diell dhe m\u00eb pas eksportoheshin n\u00eb Stamboll dhe Venedik. M\u00eb t\u00eb mira ishin ato q\u00eb kapeshin n\u00eb muajin tetor, kurse ato q\u00eb kapeshin n\u00eb periudh\u00ebn e ver\u00ebs ishin m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha, por m\u00eb pak t\u00eb shijshme.<\/p>\n<p>Po k\u00ebshtu edhe ngjalat vinin me shumic\u00eb nga deti, sidomos n\u00eb periudh\u00ebn e vjesht\u00ebs. Peshkimi i tyre b\u00ebhej duke ngulur n\u00eb lumin Buna (n\u00eb vendin af\u00ebr ur\u00ebs q\u00eb gjendet te pazari), disa vargje hunjsh, t\u00eb vendosura n\u00eb nj\u00eb k\u00ebnd t\u00eb mpreht\u00eb 30 grad\u00eb, me maj\u00eb nga deti.<\/p>\n<p>Krah\u00ebt e koshave ishin t\u00eb mbyllura dhe nd\u00ebrsa uji kalonte, ngjalat ngecnin brenda rrjet\u00ebs apo thesit q\u00eb vihej nga peshkatar\u00ebt n\u00eb maj\u00ebn e koshave. N\u00eb k\u00ebt\u00eb m\u00ebnyr\u00eb ngjalat q\u00eb donin t\u00eb dilnin nga liqeni p\u00ebr n\u00eb drejtim t\u00eb detit, binin n\u00eb ato kosha.<\/p>\n<p>Duhet th\u00ebn\u00eb gjithashtu se n\u00eb Ulqin ka pasur dhe fark\u00ebtore e cila ka filluar t\u00eb punoj\u00eb n\u00eb \u00e7erekun e par\u00eb t\u00eb shekullit XIV dhe ishte n\u00eb funksion gati nj\u00eb qind vite.<\/p>\n<p>N\u00eb t\u00eb \u00ebsht\u00eb fark\u00ebtuar nga bakri monedha autonome e qytetit. Ekzistonin tre lloje t\u00eb monedhave t\u00eb Ulqinit.<\/p>\n<p>N\u00eb an\u00ebn e p\u00ebrparme t\u00eb nj\u00ebr\u00ebs ishte, p\u00ebr shembull, qengji \u201cAgnus Dei\u201d me flamur, nd\u00ebrsa p\u00ebrreth i shkruar teksti \u201cMONETA DE DULCINO\u201d. N\u00eb an\u00ebn e pasme ishte Zonja e Bekuar me Jezu Krishtin n\u00eb duar.<\/p>\n<p>Monedha autonome e qytetit \u00ebsht\u00eb\u00a0 fark\u00ebtuar deri n\u00eb vitin 1426 kur Ulqini pranon pushtetin suprem t\u00eb Republik\u00ebs Venedikase me kusht q\u00eb \u201ct\u00eb ruhet autonomia e qytetit\u201d. \/konica.al\/<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ulqini ka qen\u00eb nj\u00eb qytet i vler\u00ebsuar jo vet\u00ebm p\u00ebr bukurin\u00eb natyrore, por edhe p\u00ebr mund\u00ebsit\u00eb tregtare q\u00eb ofronte. K\u00ebt\u00eb gj\u00eb e ka v\u00ebn\u00eb si fillim re udh\u00ebrr\u00ebfyesi gjerman Arnold fon Hafr (Arnold von Harff, 1471 \u2013 1505) n\u00eb vitin 1497 kur ka q\u00ebndruar n\u00eb Ulqin. N\u00eb k\u00ebt\u00eb udh\u00ebtim, si\u00e7 edhe ai e thekson \u201cqytet [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":17939,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_robots_primary_cat":"","_seopress_titles_title":"","_seopress_titles_desc":"","_seopress_robots_index":"","footnotes":""},"categories":[2,18],"tags":[1674,1675,1676],"class_list":["post-17938","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualitet","category-histori","tag-arnold-von-harff","tag-historia-ulqinit","tag-udherrefyesi-gjerman-arnold-von-harff"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/17938","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=17938"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/17938\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":17940,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/17938\/revisions\/17940"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/17939"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=17938"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=17938"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=17938"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}