{"id":17899,"date":"2018-02-16T13:09:30","date_gmt":"2018-02-16T12:09:30","guid":{"rendered":"http:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=17899"},"modified":"2018-02-16T13:12:06","modified_gmt":"2018-02-16T12:12:06","slug":"shen-gjergji-ne-lumin-buna","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=17899","title":{"rendered":"Sh\u00ebn Gjergji n\u00eb lumin Buna"},"content":{"rendered":"<figure id=\"attachment_17900\" aria-describedby=\"caption-attachment-17900\" style=\"width: 640px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/simon-filipaj-shengjergj.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-17900 size-full\" src=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/simon-filipaj-shengjergj.jpg\" alt=\"\" width=\"640\" height=\"360\" srcset=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/simon-filipaj-shengjergj.jpg 640w, https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/simon-filipaj-shengjergj-300x169.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-17900\" class=\"wp-caption-text\">P\u00ebrmendorja e Dom Simon Filipaj, shqip\u00ebruesit t\u00eb Bibl\u00ebs, n\u00eb fshatin Sh\u00ebn Gjergj<\/figcaption><\/figure>\n<p><strong>Shkruan Msc Anton Lulgjuraj<\/strong><\/p>\n<p>Fshati Sh\u00ebn Gjergj ndodhet 15 km larg n\u00eb verilindje nga qyteti i Ulqinit, n\u00eb bregun e djatht\u00eb t\u00eb lumit Buna, pran\u00eb vij\u00ebs kufitare n\u00eb mes Malit t\u00eb Zi me Shqip\u00ebrin\u00eb. Fshati ngrihet n\u00eb rr\u00ebnx\u00ebn lindore t\u00eb Malit t\u00eb Bris\u00eb, i cili p\u00ebrfundon n\u00eb lumin Buna i rrethuar nga nj\u00eb ambient i bukur natyror. P\u00ebrreth kish\u00ebs n\u00eb rr\u00ebnx\u00ebn e malit ngrihet fshati n\u00eb nj\u00eb lart\u00ebsi m\u00eb t\u00eb madhe mbi detar. Kjo p\u00ebr arsye te lag\u00ebshtis\u00eb dhe p\u00ebrmbytjeve q\u00eb n\u00eb t\u00eb kaluar\u00ebn e af\u00ebrt ishin t\u00eb shpeshta sidomos me ngritjen e nivelit t\u00eb lumit Buna n\u00eb gjysm\u00ebn e shek. XIX.<\/p>\n<p>Kisha e Sh\u00ebn Gjergjit, prej t\u00eb cilit shenjtor edhe fshati e ka marr\u00eb emrin, dodhet n\u00eb qend\u00ebr t\u00eb fshatit, n\u00eb fush\u00ebn aluviale t\u00eb formuar prej shum\u00eb koh\u00ebsh m\u00eb par\u00eb nga prurjet e lumit Drin dhe Buna.<\/p>\n<p>M\u00eb s\u00eb pari fshati \u00ebsht\u00eb paraqitur n\u00eb hartat e Coronellit p\u00ebr Dalmacin\u00eb lindore (Coronelli, Carta Dalmazia). Nd\u00ebrsa n\u00eb dokumentet historike emri i fshatit p\u00ebrmendet nga Marin Bici n\u00eb vitin 1610. Ai tregon se fshati at\u00ebher\u00eb kishte 30 sht\u00ebpi, t\u00eb ritit katolik me kish\u00ebn e Sh\u00ebn Gjergjit e cila ishte shum\u00eb e vog\u00ebl dhe e bukur. Me mure t\u00eb piktura n\u00eb afresk t\u00eb sh\u00ebnjtor\u00ebve dhe sidomos t\u00eb Sh\u00ebn M\u00ebris\u00eb mbi altar, dyshemen\u00eb t\u00eb pa niveluar me varre. N\u00eb krahasim me Bicin, pak m\u00eb von\u00eb Bolica tregon se fshati kishte vet\u00ebm 20 sht\u00ebpi me kryetar t\u00eb vetin Marin Kol\u00ebn. N\u00eb shek. XVIII sipas d\u00ebshmive arkivore t\u00eb p\u00ebrgatitura nga Zmajeviqi, del se kisha n\u00eb fshat ishte e zbuluar.<\/p>\n<p>Sot ruhet mir\u00eb kisha bashk\u00eb me varreza dhe \u00ebsht\u00eb funksionale p\u00ebr komunitetin katolik vendas. Sipas d\u00ebshmive t\u00eb njer\u00ebzve t\u00eb vjet\u00ebr, kisha e vjet\u00ebr ishte m\u00eb e vog\u00ebl se kisha e sotme dhe mbi t\u00eb \u00ebsht\u00eb nd\u00ebrtuar dhe rind\u00ebrtuar kisha e sotme. Sipas t\u00eb dh\u00ebnave t\u00eb kish\u00ebs, ajo \u00ebsht\u00eb rind\u00ebrtuar rreth vitit 1927 nga misionari Alberto Esposito. D\u00ebmtohet p\u00ebrs\u00ebri nga termet\u00ebt katastrofale t\u00eb vitit 1968 dhe 1979, riparohet p\u00ebrs\u00ebri dhe sot \u00ebsht\u00eb kish\u00eb funksionale.<\/p>\n<p>Kisha \u00ebsht\u00eb e rrethuar me varre t\u00eb reja dhe t\u00eb vjetra. Ato t\u00eb vjetrat spikasin me larmin e simboleve si: diellit, h\u00ebn\u00ebs dhe figur\u00ebs njer\u00ebzore. K\u00ebto varre me k\u00ebto simbolika jan\u00eb t\u00eb gjitha karakteristike p\u00ebr Shqiptaret e veriut t\u00eb Shk. XVIIIXIX. Po ashtu n\u00eb an\u00ebn e djatht\u00eb t\u00eb port\u00ebs kryesore ndodh\u00ebt varri i famullitarit t\u00eb Sh\u00ebn Gjergjit, Zef Ashta (+1874) i shkruar n\u00eb gjuh\u00ebn shqipe.<\/p>\n<p>N\u00eb fshat sot egzistojn\u00eb toponime t\u00eb ndryshme q\u00eb d\u00ebshmojn\u00eb lasht\u00ebsi dhe q\u00eb kan\u00eb lidhje me vendbanimin mesjetar dhe me kish\u00ebn. Gjurm\u00eb rrug\u00ebsh ka n\u00eb lokalitetin e quajtur Vau i Shnjergjit q\u00eb ndodhet rreth 100 m. n\u00eb jug t\u00eb kish\u00ebs dhe t\u00eb ur\u00ebs n\u00eb lokalitetin \u201cVija e Shnjergjit\u201d, q\u00eb ndodh\u00ebt rreth 1 km. m\u00eb n\u00eb veri. Duket se k\u00ebndej kalonte rruga mesjetare q\u00eb ishte edhe rruga kryesore q\u00eb lidhte qytetin e Ulqinit me Shkodr\u00ebn. Ajo kalonte p\u00ebrmes k\u00ebtij fshatit dhe vazhdonte p\u00ebrgjat\u00eb lumit Buna n\u00eb drejtim t\u00eb fshatrave Fraskanjel dhe Belaj.<\/p>\n<p>Pra fshati i Shnjergjit ka luajtur nj\u00eb rrol t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm n\u00eb historin\u00eb mesjetare t\u00eb rrethin\u00ebs s\u00eb Ulqinit, duke ju fal\u00ebnderuar pozicionit t\u00eb mir\u00eb pran\u00eb lumit Buna e cila ishte edhe porta e Shqip\u00ebrise Veriore p\u00ebr n\u00eb det por edhe n\u00eb aspektin religjioz, p\u00ebr t\u00eb cil\u00ebn d\u00ebshmojn\u00eb burimet histrorike dhe kisha e bukur.<\/p>\n<p><em>\/Marr\u00eb nga Buzuku\/<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Shkruan Msc Anton Lulgjuraj Fshati Sh\u00ebn Gjergj ndodhet 15 km larg n\u00eb verilindje nga qyteti i Ulqinit, n\u00eb bregun e djatht\u00eb t\u00eb lumit Buna, pran\u00eb vij\u00ebs kufitare n\u00eb mes Malit t\u00eb Zi me Shqip\u00ebrin\u00eb. Fshati ngrihet n\u00eb rr\u00ebnx\u00ebn lindore t\u00eb Malit t\u00eb Bris\u00eb, i cili p\u00ebrfundon n\u00eb lumin Buna i rrethuar nga nj\u00eb ambient i [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":17900,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_robots_primary_cat":"","_seopress_titles_title":"","_seopress_titles_desc":"","_seopress_robots_index":"","footnotes":""},"categories":[2,4],"tags":[358,1660,1661,28],"class_list":["post-17899","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualitet","category-kronike","tag-anton-lulgjuraj","tag-shen-gjergji","tag-shengjergji","tag-ulqin"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/17899","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=17899"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/17899\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":17904,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/17899\/revisions\/17904"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/17900"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=17899"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=17899"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=17899"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}