{"id":17258,"date":"2018-01-12T07:03:14","date_gmt":"2018-01-12T06:03:14","guid":{"rendered":"http:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=17258"},"modified":"2018-01-11T13:05:36","modified_gmt":"2018-01-11T12:05:36","slug":"arbereshi-angelo-masci-ne-journal-de-lempire-1808-asgje-e-sakte-nuk-eshte-shkruar-deri-tani-per-kombin-shqiptar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=17258","title":{"rendered":"Arb\u00ebreshi Angelo Masci n\u00eb Journal de l\u2019Empire (1808) : \u201cAsgj\u00eb e sakt\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb shkruar deri tani p\u00ebr kombin shqiptar&#8221;"},"content":{"rendered":"<figure id=\"attachment_17259\" aria-describedby=\"caption-attachment-17259\" style=\"width: 675px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/Arb\u00ebreshi-Angelo-Masci.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-17259 \" src=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/Arb\u00ebreshi-Angelo-Masci.jpg\" alt=\"\" width=\"675\" height=\"379\" srcset=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/Arb\u00ebreshi-Angelo-Masci.jpg 550w, https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/Arb\u00ebreshi-Angelo-Masci-300x169.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 675px) 100vw, 675px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-17259\" class=\"wp-caption-text\">Burimi : gallica.bnf.fr \/ Biblioth\u00e8que nationale de France<\/figcaption><\/figure>\n<p><strong>Arb\u00ebreshi Angelo Masci n\u00eb Journal de l\u2019Empire (1808) : \u201cAsgj\u00eb e sakt\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb shkruar deri tani p\u00ebr kombin shqiptar, dhe ato pak t\u00eb th\u00ebna jan\u00eb si nj\u00eb re e dendur dhe e err\u00ebt, e cila fsheh m\u00eb shum\u00eb se kurr\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebn.\u201d<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>Nga\u00a0<\/strong><strong>Aurenc Bebja*, Franc\u00eb \u2013 9 Janar 2018<\/strong><\/p>\n<p><strong>Gazeta e Perandoris\u00eb franceze, \u201cJournal de l\u2019Empire\u201d, ka botuar, t\u00eb diel\u00ebn e 24 korrikut 1808, <\/strong><a href=\"http:\/\/gallica.bnf.fr\/ark:\/12148\/bpt6k418789k\/f2.item\"><strong>n\u00eb faqen n\u00b02<\/strong><\/a><strong>, vepr\u00ebn e arb\u00ebreshit Angelo Masci (\u00cbngj\u00ebll Mashit) me titull \u201cEssai sur l\u2019origine, les m\u0153urs, et l\u2019\u00e9tat actuel de la nation albanaise &#8211; Discorso sull&#8217;origine, costumi, e stato attuale della nazione Albanese. \u201d<\/strong><\/p>\n<p><strong>Blogeri Aurenc Bebja, n\u00ebp\u00ebrmjet faqes s\u00eb tij \u201c<\/strong><a href=\"https:\/\/www.darsiani.com\/la-gazette\/\"><strong>Dars (Klos), Mat \u2013 Albania<\/strong><\/a><strong>\u201d, sjell disa rr\u00ebfime t\u00eb autorit p\u00ebr shqiptar\u00ebt :<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>Shtrirja e kombit shqiptar nga Shkodra deri n\u00eb Art\u00eb<\/strong><\/p>\n<p><em>\u201cNj\u00eb popull, aq i famsh\u00ebm por q\u00eb \u00ebsht\u00eb pak i njohur, nj\u00eb komb, i cili, p\u00ebr shekuj me radh\u00eb nuk ka ndryshuar zakonet e tij, t\u00eb cilat, i gjejm\u00eb n\u00eb mesin e njer\u00ebzve t\u00eb qytet\u00ebruar, ende ruan zakonet barbare (e lashta) dhe meriton me siguri v\u00ebmendje. Asgj\u00eb e sakt\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb shkruar deri tani p\u00ebr k\u00ebt\u00eb komb, dhe ajo q\u00eb \u00ebsht\u00eb th\u00ebn\u00eb n\u00eb t\u00eb shkuar\u00ebn \u00ebsht\u00eb si nj\u00eb re e dendur dhe e err\u00ebt q\u00eb fsheh m\u00eb shum\u00eb se kurr\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebn. E kam fjal\u00ebn p\u00ebr kombin shqiptar. Ai shtrihet n\u00eb nj\u00eb territor t\u00eb gjer\u00eb, n\u00eb t\u00eb cilin \u00ebsht\u00eb indigjen (autokton), duke filluar nga Shkodra e deri n\u00eb Art\u00eb, por gjithashtu ka nj\u00eb num\u00ebr t\u00eb madh kolonish t\u00eb shp\u00ebrndara n\u00eb More, Si\u00e7ili dhe Itali.\u201d<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Maqedonasit, Epirot\u00ebt dhe Ilir\u00ebt<\/strong><\/p>\n<p>\u201cUshtar\u00ebt e Aleksandrit, Pirros dhe Sk\u00ebnderbeut ishin t\u00eb t\u00eb nj\u00ebjtit popull.\u201d<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Pasioni i shqiptar\u00ebve<\/strong><\/p>\n<p><em>\u201cShqiptari \u00ebsht\u00eb natyr\u00eb e g\u00ebzuar. I p\u00eblqejn\u00eb gostit\u00eb e m\u00ebdha dhe arg\u00ebtimet; k\u00ebrkon sidomos t\u00eb k\u00ebrcej\u00eb. Ai e ka zakon t\u00eb ec\u00eb me shpat\u00eb n\u00eb dor\u00eb, duke k\u00ebnduar vargje q\u00eb i kujtojn\u00eb veprimet e guximshme t\u00eb njer\u00ebzve t\u00eb m\u00ebdhenj t\u00eb kombit. \u00cbsht\u00eb bujar, por neglizhon t\u00eb v\u00eb pasuri : nuk nguron t\u00eb jap\u00eb di\u00e7ka kur dikush i k\u00ebrkon ndihm\u00eb ; por i ndodh t\u00eb jetoj\u00eb gjithashtu si lyp\u00ebs.\u201d<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Shqiptari n\u00eb rolin e ushtarit<\/strong><\/p>\n<p><em>\u201cShqiptar\u00ebt jan\u00eb t\u00eb gjith\u00eb ushtar\u00eb; vet\u00ebm mosha apo s\u00ebmundja mund t&#8217;i p\u00ebrjashtoj\u00eb nga kjo detyr\u00eb. Secili prej tyre, pa shpres\u00eb shp\u00ebrblimi, pa marr\u00eb ndonj\u00eb kompensim, njofton se merr pjes\u00eb n\u00eb luftime me kurajo, guxim dhe hare : dashuria p\u00ebr lavdi dhe frika nga posht\u00ebrimi i \u00e7ojn\u00eb ata n\u00eb sulmet m\u00eb t\u00eb rrezikshme. Jeta \u00ebsht\u00eb nj\u00eb barr\u00eb e dhimbshme p\u00ebr at\u00eb q\u00eb, n\u00eb p\u00ebrleshje, \u00ebsht\u00eb detyruar t\u00eb largohet apo q\u00eb n\u00eb momentin e luftimit \u00ebsht\u00eb fshehur. P\u00ebrkundrazi, baballar\u00ebt e bijve, q\u00eb kan\u00eb vdekur p\u00ebr atdheun, nderohen tej mase.\u201d<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Organizimi n\u00eb betej\u00eb<\/strong><\/p>\n<p><em>\u00a0\u201cMeq\u00eb shqiptar\u00ebt nuk kan\u00eb mbret, ata zgjedhin n\u00eb rast lufte, nj\u00eb nga krer\u00ebt m\u00eb t\u00eb guximsh\u00ebm p\u00ebr t\u2019i udh\u00ebhequr. Pushteti i p\u00ebrkohsh\u00ebm nuk u mjafton atyre q\u00eb t\u2019i b\u00ebj\u00eb t\u00eb respektuar : p\u00ebr t\u00eb pasur me vete shok\u00ebt e tyre, ata duhet t\u00eb jen\u00eb aktiv\u00eb, bujar\u00eb, dhe mbi t\u00eb gjitha, n\u00eb krye t\u00eb p\u00ebrleshjeve. N\u00eb betej\u00eb, trupat e tyre nuk jan\u00eb t\u00eb renditura dhe nuk mbajn\u00eb kurr\u00eb nj\u00eb pozicion t\u00eb caktuar.\u201d <\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Grat\u00eb shqiptare<\/strong><\/p>\n<p><em>\u201cGrat\u00eb gjithashtu marrin pjes\u00eb n\u00eb luft\u00eb: shpesh, ato jan\u00eb n\u00eb krye t\u00eb batalioneve, p\u00ebr t\u00eb sh\u00ebrbyer si bastion kund\u00ebr armikut. Na b\u00ebn kurioz respekti fetar q\u00eb barbar\u00ebt kan\u00eb p\u00ebr gjinin\u00eb fem\u00ebrore. Shpesh dhe ende shohim gra q\u00eb u shkojn\u00eb n\u00eb ndihm\u00eb t\u00eb af\u00ebrm\u00ebve t\u00eb tyre duke u d\u00ebrguar ushqim, municione, etj.\u00a0 Shpesh, nga lot\u00ebt, lutjet, madje edhe nga qortimet e tyre, i shohim ato t\u00eb zgjojn\u00eb zjarrin e luft\u00ebtar\u00ebve dhe k\u00ebshtu vendosin fatin e betejave.\u201d<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Kolonit\u00eb shqiptare n\u00eb mbret\u00ebrin\u00eb e Napolit<\/strong><\/p>\n<p><em>\u201cNdonj\u00ebher\u00eb, shqiptar\u00ebt vinin me trupa t\u00eb t\u00ebra, duke pasur n\u00eb krye nj\u00eb shef; m\u00eb shpesh, ata hidheshin brigjeve tona n\u00eb num\u00ebr t\u00eb vog\u00ebl dhe pa udh\u00ebrr\u00ebfyes. T\u00eb par\u00ebt u shfaq\u00ebn n\u00eb vitin 1461, n\u00eb koh\u00ebn kur Sk\u00ebnderbeu u b\u00eb nga mbreti Ferdinand pronar i tokave t\u00eb Sh\u00ebn Pjetrit n\u00eb Galatin\u00eb. Nj\u00eb koloni e dyt\u00eb shqiptare erdhi n\u00eb vitin 1467, n\u00eb koh\u00ebn kur Sk\u00ebnderbeu vdiq; t\u00eb tjer\u00ebt n\u00ebn papatin e Palit t\u00eb II-t\u00eb, i cili mbret\u00ebroi nga viti 1464 deri n\u00eb vitin 1471; t\u00eb tjer\u00ebt m\u00eb n\u00eb fund rreth vitit 1478, koha kur zot\u00ebria i madh (sulltani) u b\u00eb sundimtar absolut i Epirit, Maqedonis\u00eb dhe Shqip\u00ebris\u00eb. K\u00ebtyre emigrimeve, bashk\u00ebngjituni edhe ato q\u00eb ndodh\u00ebn gjat\u00eb mbret\u00ebrimit t\u00eb Charles t\u00eb V-t\u00eb. Urrejtja e shqiptar\u00ebve ndaj fuqis\u00eb osmane dhe nderimi i tyre p\u00ebr sovran\u00ebt e Napolit, kryesisht ish-zot\u00ebrinjve t\u00eb tyre, i b\u00ebri ata, n\u00eb 1532, q\u00eb t\u2019i japin qytetin e Koronit k\u00ebtij perandori. Pak koh\u00eb m\u00eb von\u00eb, banor\u00ebt e tij u pushtuan nga turqit; ata vendos\u00ebn t\u00eb iknin. Charles i V-t\u00eb i mikpriti n\u00eb tokat e mbret\u00ebris\u00eb s\u00eb Napolit dhe i shp\u00ebrbleu n\u00eb m\u00ebnyre masive p\u00ebr besnik\u00ebrin\u00eb e tyre. Koloni t\u00eb tjera erdh\u00ebn n\u00ebn sundimin e Filipit t\u00eb II-t\u00eb\u2026 Shqiptar\u00ebt, aktualisht ekzistues n\u00eb k\u00ebt\u00eb mbret\u00ebri, jetojn\u00eb n\u00eb 59 fshatra, t\u00eb cil\u00ebt s\u00eb bashku, p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb nj\u00eb popullsi prej 63.920 individ\u00ebsh.\u201d<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>*(Blogu \u00a9 Dars (Klos), Mat \u2013 Albania)<\/strong><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.darsiani.com\/la-gazette\/arbereshi-angelo-masci-ne-journal-de-l-empire-1808-asgje-e-sakte-nuk-eshte-shkruar-deri-tani-per-kombin-shqiptar-dhe-ato-pak-te-thena-jane-si-nje-re-e-dendur-dhe-e-erret-e-cila-fsheh-me-shume-se-kurre-te-verteten\/\"><strong>https:\/\/www.darsiani.com\/la-gazette\/arbereshi-angelo-masci-ne-journal-de-l-empire-1808-asgje-e-sakte-nuk-eshte-shkruar-deri-tani-per-kombin-shqiptar-dhe-ato-pak-te-thena-jane-si-nje-re-e-dendur-dhe-e-erret-e-cila-fsheh-me-shume-se-kurre-te-verteten\/<\/strong><\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Arb\u00ebreshi Angelo Masci n\u00eb Journal de l\u2019Empire (1808) : \u201cAsgj\u00eb e sakt\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb shkruar deri tani p\u00ebr kombin shqiptar, dhe ato pak t\u00eb th\u00ebna jan\u00eb si nj\u00eb re e dendur dhe e err\u00ebt, e cila fsheh m\u00eb shum\u00eb se kurr\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebn.\u201d &nbsp; &nbsp; \u00a0 Nga\u00a0Aurenc Bebja*, Franc\u00eb \u2013 9 Janar 2018 Gazeta e [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":17259,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_robots_primary_cat":"","_seopress_titles_title":"","_seopress_titles_desc":"","_seopress_robots_index":"","footnotes":""},"categories":[2,18],"tags":[1555,394],"class_list":["post-17258","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualitet","category-histori","tag-arbereshi-angelo-masci","tag-aurenc-bebja"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/17258","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=17258"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/17258\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":17260,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/17258\/revisions\/17260"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/17259"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=17258"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=17258"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=17258"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}