{"id":16803,"date":"2017-12-07T13:22:33","date_gmt":"2017-12-07T12:22:33","guid":{"rendered":"http:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=16803"},"modified":"2017-12-07T14:24:53","modified_gmt":"2017-12-07T13:24:53","slug":"fjalori-i-zenepe-dibres-botim-enciklopedik-per-shkodren","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=16803","title":{"rendered":"Fjalori i Zenepe Dibr\u00ebs, botim enciklopedik p\u00ebr Shkodr\u00ebn"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/fjalori-enciklpoedik-hapsires-shkodrane-zenepe-dibra.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter wp-image-16359 size-full\" src=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/fjalori-enciklpoedik-hapsires-shkodrane-zenepe-dibra.jpg\" alt=\"\" width=\"350\" height=\"483\" srcset=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/fjalori-enciklpoedik-hapsires-shkodrane-zenepe-dibra.jpg 350w, https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/fjalori-enciklpoedik-hapsires-shkodrane-zenepe-dibra-217x300.jpg 217w\" sizes=\"auto, (max-width: 350px) 100vw, 350px\" \/><\/a><\/p>\n<p><strong>BOTIM \u00a0ENCIKLOPEDIK \u00a0P\u00cbR \u00a0SHKODR\u00cbN<\/strong><\/p>\n<p><strong>Zenepe Dibra, FJALOR ENCIKLOPEDIK I HAP\u00cbSIR\u00cbS\u00a0 SHKODRANE(I-II), Botoi: EBP\u201dGjergj Fishta\u201d, Lezh\u00eb, 2015-2016<\/strong><\/p>\n<p><strong>Nga Dr.Nail\u00a0 Draga \u00a0<\/strong><\/p>\n<p>N\u00eb fush\u00ebn e studimeve dhe botimeve autor t\u00eb ndrysh\u00ebm kan\u00eb b\u00ebr\u00eb em\u00ebr duke u vler\u00ebsuar nga opinioni shkencor dhe kulturor, n\u00eb saj\u00eb t\u00eb pun\u00ebs s\u00eb tyre shum\u00ebvje\u00e7are. Veprat e tilla nuk jan\u00eb t\u00eb karakterit lokal, apo regjional, por madje jan\u00eb t\u00eb karakterit komb\u00ebtar.\u00a0 Pik\u00ebrisht n\u00eb k\u00ebt\u00eb gam\u00eb t\u00eb veprimarive jan\u00eb afirmuar autor t\u00eb ndrysh\u00ebm, duke u b\u00ebr\u00eb sinonim i mjedisit p\u00ebrkat\u00ebs. Por, jo rrall\u00eb ndodh q\u00eb individet me pun\u00ebn e tyre iu tejkalojn\u00eb institucioneve q\u00eb financohen me buxhetin shtet\u00ebror, duke d\u00ebshmuar se kemi t\u00eb b\u00ebjm\u00eb me persona m\u00eb dhunti t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb n\u00eb fush\u00ebn e tyre krijuese.<\/p>\n<p>Me k\u00ebt\u00eb rast prezantojm\u00eb dr.Zenepe Dibra, nga Shkodra, e cila koh\u00eb m\u00eb par\u00eb opinionit i \u00a0\u00ebsht\u00eb paraqitur \u00a0me botimin <strong><em>Fjalor enciklopedik i hap\u00ebsir\u00ebs shkodrane<\/em><\/strong> n\u00eb dy v\u00ebllime(2015, 2016), botuar nga Sht\u00ebpia Botuese \u201cGjergj Fishta\u201d n\u00eb Lezh\u00eb. Fillimisht duhet t\u00eb themi se kemi t\u00eb b\u00ebjm\u00eb me nj\u00eb botim \u00a0enciklopedik, i cili \u00ebsht\u00eb gjith\u00ebp\u00ebrfshir\u00ebs p\u00ebr hap\u00ebsir\u00ebn shkodrane\u00a0 p\u00ebr nj\u00eb periudh\u00eb kohore prej 25 shekujsh. Autorja prezanton personalitete, ngjarje e dukuri t\u00eb ndryshme\u00a0 qe kan\u00eb ndodhur n\u00eb k\u00ebt\u00eb\u00a0 regjion gjeografik, ku si ikon\u00eb qendron Shkodra, kryeqendra e Iliris\u00eb. Esht\u00eb kjo Shkodra e Rozaf\u00ebs, mbretit Genti nga koha antike e deri n\u00eb dit\u00ebt tona, e mbushur me plot sakrifica dhe lavdi duke qen\u00eb krenaria e bot\u00ebs shqiptare. Madje si\u00e7 cek\u00ebn edhe vet autorja ne dedikimin e saj ky botim nj\u00ebherit \u00ebsht\u00eb edhe homazh p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb ata q\u00eb kan\u00eb dh\u00ebn\u00eb jet\u00ebn p\u00ebr mbrojtjen e tokave t\u00eb hap\u00ebsir\u00ebs shkodrane<\/p>\n<p>Edhe pse \u00a0n\u00eb t\u00eb kaluar\u00ebn ka pasur emigrim \u00a0t\u00eb banor\u00ebve n\u00eb ve\u00e7anti duhet cekur ekzodin e madh n\u00eb shek.XV, \u00a0duke emigruar n\u00eb Venedik e gjetiu n\u00eb bregdetin e Adriatikut, n\u00eb koh\u00ebn kur Shkodra pushtohet nga Perandoria Osmane. Por, Shkodra p\u00ebrseri rilindi, sepse ajo u mbush me popullsi t\u00eb re t\u00eb ardhur nga rrethinat e saj. Madje \u00a0sipas disa t\u00eb dh\u00ebnave cek\u00ebt se ne Shkod\u00ebr \u00a0nga ajo koh\u00eb e m\u00eb pas ekzistojn\u00eb hi\u00e7 me pak se 400 patronime familjare, qe lidhen me toponimet e vendbanimeve nga kan\u00eb\u00a0 ardhur banor\u00ebt \u00a0e vendosur n\u00eb Shkod\u00ebr. N\u00eb saj\u00eb t\u00eb te dh\u00ebnave historike n\u00eb shek.XIX n\u00eb Siujdhes\u00ebn Ilirike n\u00eb \u00a0kuad\u00ebr t\u00eb Perandoris\u00eb Osmane, njihen dy qytete me pesh\u00eb t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb, e ata jan\u00eb n\u00eb bregdet Selaniku dhe n\u00eb brend\u00ebsi Shkodra. Ishte pra ky qyteti i mij\u00ebra dyqaneve e zejeve t\u00eb ndryshme si rrall\u00eb kush n\u00eb at\u00eb koh\u00eb. \u00a0Ajo ishte qendra kryesore e Veriut shqiptar, si\u00e7 ishte dikur kryeqendra e Iliris\u00eb, duke qen\u00eb d\u00ebshmitare e shum\u00eb ngjarje gjat\u00eb shekujve. Nd\u00ebrsa me pas n\u00eb saj\u00eb t\u00eb rrethanave t\u00eb reja\u00a0 shoq\u00ebrore Shkodra humbi imazhin e vet, \u00a0e kjo ka t\u00eb b\u00ebj sidomos me koh\u00ebn e diktatur\u00ebs pas Luft\u00ebs s\u00eb Dyt\u00eb Bot\u00ebrore.<\/p>\n<p>N\u00eb k\u00ebt\u00eb botim jan\u00eb p\u00ebrfshi edhe personalitete e ngjarje nga hap\u00ebsira e viseve shqiptare qe sot jan\u00eb n\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb Malit t\u00eb Zi. Nj\u00eb veprim i till\u00eb ka qen\u00eb i arsyesh\u00ebm, sepse edhe k\u00ebto vise shqiptare Shkodr\u00ebn e kan\u00eb pasur qendren e tyre gravituese tregtare, kulturore e komb\u00ebtare. Dhe s&#8217;ka si t\u00eb jet\u00eb ndryshe, sepse n\u00eb saj\u00eb t\u00eb ngjarjeve t\u00eb zhvilluara n\u00eb shek.XIX-XX, n\u00eb saj\u00eb t\u00eb dekompozimit territorial t\u00eb hap\u00ebsir\u00ebs shqiptare dhe t\u00eb luft\u00ebrave \u00a0pushtuese t\u00eb malazezeve ndaj viseve shqiptare, popullsia shqiptare e Tivarit, Ulqinit, Kraj\u00ebs, An\u00ebs s\u00eb Malit, Mal\u00ebsis\u00eb e Plav\u00ebs e Gucis\u00eb, strehimin e shp\u00ebtimin \u00a0e ka gjetur pik\u00ebrisht n\u00eb Shkod\u00ebr. Dhe nga ato vite nj\u00eb pjes\u00eb e popullsis\u00eb \u00a0s\u00eb tyre viseve, kan\u00eb mbetur k\u00ebtu duke u b\u00ebr\u00eb banor\u00eb t\u00eb k\u00ebtij qyteti, duke mbajtur kujtimin\u00a0 p\u00ebr vendin e origjin\u00ebs s\u00eb tyre.<\/p>\n<p>Instalimi i diktatur\u00ebs komuniste n\u00eb Shqip\u00ebri \u00a0dhe izolimi i vendit\u00a0 nga viti 1945-1990, ku u nd\u00ebrpre komunikimi nd\u00ebrshqiptar\u00eb, pati pasoja p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb ku as Shkodra nuk ishte p\u00ebrjashtim.N\u00eb k\u00ebt\u00eb aspekt shqiptar\u00ebt n\u00eb Mal t\u00eb Zi si pakic\u00eb num\u00ebrike, u izoluan nga shteti am\u00eb me pasoja etnosociologjike, q\u00eb jan\u00eb t\u00eb pranishme edhe n\u00eb dit\u00ebt tona. Por, edhe n\u00eb k\u00ebto kushte u\u00a0 mbijetua, duke sfiduar rrethanat e koh\u00ebs, duke krijuar vlera n\u00eb shum\u00eb veprimtari shoq\u00ebrore. Emrat e personave dhe veprimtarit\u00eb e ndryshme t\u00eb cilat prezentohen n\u00eb k\u00ebt\u00eb botim, e\u00a0 d\u00ebshmojn\u00eb m\u00eb s\u00eb miri nj\u00eb konstatim t\u00eb till\u00eb.<\/p>\n<p>Nuk ka dilem\u00eb se nj\u00eb pun\u00eb e till\u00eb nuk ka qen\u00eb aspak e leht\u00eb, sepse kemi t\u00eb b\u00ebjm\u00eb me nj\u00eb l\u00ebnd\u00eb voluminoze, me p\u00ebrmbajtje shum\u00ebdimensionale, ku n\u00eb k\u00ebto\u00a0 dy v\u00ebllime prezantohen 1170 personalitete dhe rreth 2100 z\u00ebra me gjithsej 1658 faqe.<\/p>\n<p>Madje e them pa hezitim se ate \u00e7ka nuk\u00a0 e kan\u00eb b\u00ebr\u00eb institucionet me buxhet shtet\u00ebror ka arritur ta realizoj\u00eb zonja Dibra. Ajo p\u00ebr realizimin e nj\u00eb projekti t\u00eb till\u00eb ka sakrifikuar koh\u00ebn e saj t\u00eb \u00e7muar, por ka pasur durim dhe pasion p\u00ebr t&#8217;ia arritur qellimit.<\/p>\n<p>Ajo mund t\u00eb jet\u00eb e k\u00ebnaqur, sepse i ka ofruar opinionit t\u00eb gjer\u00eb shkencor e kulturor nj\u00eb botim enciklopedik, q\u00eb do t&#8217;ia kan\u00eb zili edhe qytetet m\u00eb popullsi disamilion\u00ebshe. Por, kur para vet\u00ebs vendosen objektiva dhe punohet me \u00a0seriozitet e plot pasion rezultati nuk do t\u00eb mungoj\u00eb.<\/p>\n<p>Autorja ka\u00a0\u00a0 bashk\u00ebpunuar me nj\u00eb num\u00ebr t\u00eb konsideruar autor\u00ebsh t\u00eb ndrysh\u00ebm t\u00eb cil\u00ebt kan\u00eb dh\u00ebn\u00eb kontribut me vler\u00eb, q\u00eb d\u00ebshmohet edhe m\u00eb emrat e tyre t\u00eb vendosur n\u00eb fund t\u00eb z\u00ebrave p\u00ebrkat\u00ebse. N\u00eb lidhje me k\u00ebt\u00eb botim enciklopedik, autorja po ashtu ka konsultuar nj\u00eb literatur\u00eb t\u00eb gj\u00ebr\u00eb, q\u00eb na \u00ebsht\u00eb prezantuar n\u00eb fund t\u00eb nj\u00ebsive t\u00eb prezantuara. L\u00ebnda e prezantuar <strong>\u00a0<\/strong>p\u00ebrfshin shum\u00eb fotografi personalitetesh, objektesh apo ngjarjesh t\u00eb ndryshme, duke d\u00ebshmuar n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb faktografike an\u00ebn tekstuale t\u00eb l\u00ebnd\u00ebs s\u00eb trajtuar<\/p>\n<p>Dhe pik\u00ebrisht, p\u00ebr Shkodr\u00ebn, th\u00ebnien m\u00eb brilante e ka th\u00ebn\u00eb ma mir\u00eb s\u00eb askush tjet\u00ebr poeti Migjeni, duke e cil\u00ebsuar ate \u00a0\u201d<em>dashnorja e shekujve<\/em>\u201d. Esht\u00eb kjo nj\u00eb th\u00ebnie emblematike, e cila e personifikon Shkodr\u00ebn si asnj\u00eb qytet\u00a0 tjet\u00ebr n\u00eb hap\u00ebsir\u00ebn etnogjeografike shqiptare. Dhe nuk ka si t\u00eb jet\u00eb ndryshe, sepse Shkodra n\u00eb historin\u00eb e saj t\u00eb lavdishme 2500 vje\u00e7are, edhe sot rrezaton dhe shkelqen n\u00eb arealin shqiptar, duke mbetur\u00a0 krenaria jon\u00eb komb\u00ebtare. Madje nuk thuhet kot se pa Shkod\u00ebr nuk ka Shqipni!<\/p>\n<p>Edhe\u00a0 botimi me titull <strong>Fjalori enciklopedik i hap\u00ebsir\u00ebs shkodrane<\/strong> i autor\u00ebs Zenepe Dibra, \u00ebsht\u00eb n\u00eb favor t\u00eb k\u00ebtij konstatimi t\u00eb kryeqytetit t\u00eb Iliris\u00eb.<\/p>\n<p>Dhe nuk ka pasur mund\u00ebsi t\u00eb jet\u00eb ndryshe, sepse Shkodra me te kaluar\u00ebn e saj t\u00eb lavdishme, ajo\u00a0 nuk t\u00eb le t\u00eb qet\u00eb, por \u00a0inspiron dhe \u00a0motivon, krijues t\u00eb profileve t\u00eb ndryshme shkencore e kulturore.<em>\u00a0 <\/em><\/p>\n<p>Urojm\u00eb dhe shpresojm\u00eb q\u00eb k\u00ebt\u00eb pun\u00eb me vler\u00eb sa profesionale e komb\u00ebtare n\u00eb t\u00eb ardhm\u00ebn t\u00eb vazhdojn\u00eb t\u00eb tjer\u00ebt, ku ky botim mund \u00a0t\u00eb sh\u00ebrb\u00ebj\u00eb si model edhe p\u00ebr qytetet dhe viset e ndryshme n\u00eb hap\u00ebsir\u00ebn etnogjeografike shqiptare.<\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><em>(Lexuar m\u00eb rastin e p\u00ebrurimit t\u00eb librit n\u00eb Ulqin m\u00eb 4 n\u00ebntor 2017)<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>BOTIM \u00a0ENCIKLOPEDIK \u00a0P\u00cbR \u00a0SHKODR\u00cbN Zenepe Dibra, FJALOR ENCIKLOPEDIK I HAP\u00cbSIR\u00cbS\u00a0 SHKODRANE(I-II), Botoi: EBP\u201dGjergj Fishta\u201d, Lezh\u00eb, 2015-2016 Nga Dr.Nail\u00a0 Draga \u00a0 N\u00eb fush\u00ebn e studimeve dhe botimeve autor t\u00eb ndrysh\u00ebm kan\u00eb b\u00ebr\u00eb em\u00ebr duke u vler\u00ebsuar nga opinioni shkencor dhe kulturor, n\u00eb saj\u00eb t\u00eb pun\u00ebs s\u00eb tyre shum\u00ebvje\u00e7are. Veprat e tilla nuk jan\u00eb t\u00eb karakterit lokal, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":16359,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_robots_primary_cat":"","_seopress_titles_title":"","_seopress_titles_desc":"","_seopress_robots_index":"","footnotes":""},"categories":[2,12],"tags":[1470,384,1353],"class_list":["post-16803","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualitet","category-opinione","tag-fjalor-enciklopedik-i-hapesires-shkodrane","tag-nail-draga","tag-zenepe-dibra"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/16803","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=16803"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/16803\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":16805,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/16803\/revisions\/16805"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/16359"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=16803"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=16803"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=16803"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}