{"id":16053,"date":"2017-10-06T12:11:11","date_gmt":"2017-10-06T10:11:11","guid":{"rendered":"http:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=16053"},"modified":"2017-10-06T12:12:39","modified_gmt":"2017-10-06T10:12:39","slug":"precedentet-nuk-i-krijon-kosova-por-dhuna-shteterore","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=16053","title":{"rendered":"PRECEDENT\u00cbT NUK I KRIJON KOSOVA, POR DHUNA SHTET\u00cbRORE"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2015\/02\/islam-lauka.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter wp-image-1781 \" src=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2015\/02\/islam-lauka.jpg\" alt=\"\" width=\"479\" height=\"367\" srcset=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2015\/02\/islam-lauka.jpg 326w, https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2015\/02\/islam-lauka-300x230.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 479px) 100vw, 479px\" \/><\/a><\/p>\n<p><strong>Shkruan Islam LAUKA*<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>Mbajtja e referendumit p\u00ebr pavar\u00ebsin\u00eb e Katalonj\u00ebs, m\u00eb 1 Tetor 2017, i dha shkas aktivizimit t\u00eb fushat\u00ebs s\u00eb radh\u00ebs, nga ana e Serbis\u00eb dhe Rusis\u00eb, kund\u00ebr pavar\u00ebsis\u00eb s\u00eb Kosov\u00ebs, si dhe rifreskimit t\u00eb tezave t\u00eb tyre, p\u00ebr gjoja, pasojat e rrezikshme q\u00eb pask\u00ebrka sjell\u00eb i ashtuquajturi \u201cprecedent kosovar\u201d, n\u00eb d\u00ebm t\u00eb paqes e stabilitetit n\u00eb rajon, n\u00eb Europ\u00eb dhe n\u00eb bot\u00eb.<\/p>\n<p>Z\u00ebvend\u00ebskryeministri dhe Ministri i Jasht\u00ebm i Serbis\u00eb, Ivica Daciq, deklaroi se \u201cAjo q\u00eb pati paralajm\u00ebruar Serbia, ndodhi n\u00eb Katalonj\u00eb. Prirjet separatiste n\u00eb Europ\u00eb nuk do t\u00eb mbyllen me kaq\u2026 Kutia e Pandor\u00ebs \u00ebsht\u00eb hapur\u201d.<\/p>\n<p>Politologu i njohur rus, kryeredaktor i revist\u00ebs, \u201cRussia in Global Affairs\u201d, Fjodor Llukianov, i m\u00ebshon t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebs ide. Sipas tij, Per\u00ebndimi nuk u vuri veshin paralajm\u00ebrimeve ruse, \u201cn\u00eb nivel zyrtar dhe eskpertize\u201d, q\u00eb q\u00ebndrimet arbitrare ndaj kufijve dhe t\u00ebr\u00ebsis\u00eb territoriale shtet\u00ebrore, do t\u2019u ktheheshin si bumerang, edhe vet\u00eb per\u00ebndimor\u00ebve.<\/p>\n<p>Duke iu referuar \u201cDeklarat\u00ebs mbi ngjarjet ne Katalonj\u00eb\u201d t\u00eb Komisionit Europian dhe q\u00ebndrimeve t\u00eb disa p\u00ebrfaq\u00ebsuesve t\u00eb lart\u00eb t\u00eb BE-s\u00eb p\u00ebr k\u00ebt\u00eb \u00e7\u00ebshtje, n\u00eb t\u00eb cilat theksohet se rasti i Kosov\u00ebs, si sui-generis, nuk mund t\u00eb krahasohet me at\u00eb t\u00eb Katalonj\u00ebs dhe se referendumi i k\u00ebtij rajoni p\u00ebr pavar\u00ebsi \u00ebsht\u00eb i paligjsh\u00ebm, si Beogradi, ashtu edhe Moska, e akuzuan Brukselin p\u00ebr politik\u00eb t\u00eb \u201cstandardeve t\u00eb dyfishta\u201d.<\/p>\n<p>Presidenti serb, Aleksand\u00ebr Vu\u00e7i\u00e7, e quajti \u201chipokrit\u201d, q\u00ebndrim, sipas t\u00eb cilit, pavar\u00ebsia e Kosov\u00ebs konsiderohet e ligjshme, nd\u00ebrsa ajo e Katalonj\u00ebs, e paligjshme. Ai u shpreh se kjo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb padrejt\u00ebsi e madhe e Bashkimit Europian ndaj Serbis\u00eb. Vu\u00e7i\u00e7 rip\u00ebrs\u00ebriti pik\u00ebpamjet e Beogradit se Kosova nuk \u00ebsht\u00eb rast i ve\u00e7ant\u00eb, specifik. T\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn ide, por n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb m\u00eb agresive shprehu Ministri i Jasht\u00ebm serb, Ivica Daciq. Sipas tij, pavar\u00ebsia e Kosov\u00ebs dhe e Katalonj\u00ebs jan\u00eb akte t\u00eb nj\u00ebanshme dhe n\u00eb kund\u00ebrshtim me ligjin nd\u00ebrkomb\u00ebtar.<\/p>\n<p>\u201cI indinjuar\u201d nga ky q\u00ebndrim i Brukselit, Beogradi zyrtar vendosi q\u00eb, n\u00ebp\u00ebrmjet kryeministres Brnabi\u00e7, t\u2019i k\u00ebrkoj\u00eb sqarime BE-s\u00eb, n\u00ebse kemi t\u00eb b\u00ebjm\u00eb me ekzistenc\u00ebn paralele t\u00eb dy ligjeve nd\u00ebrkomb\u00ebtare, nj\u00eb p\u00ebr shtetet an\u00ebtare t\u00eb Bashkimit Europian, tjetri p\u00ebr ato q\u00eb nuk jan\u00eb an\u00ebtare t\u00eb k\u00ebsaj organizate.<\/p>\n<p>Bashk\u00ebpun\u00ebtori i vjet\u00ebr shkencor i Institutit t\u00eb Sllavistik\u00ebs n\u00eb Mosk\u00eb, Peter Iskenderov, \u201chipokrizin\u00eb\u201d europiane e zhvendos nga Katalonja, n\u00eb Krime. N\u00eb shkrimin e tij, \u201cReferendumi n\u00eb Katalonj\u00eb \u2013 sfid\u00eb p\u00ebr BE-n\u00eb\u201d, ai v\u00eb n\u00eb dukje se Brukseli, deri tani, t\u00eb drejt\u00ebn e nj\u00eb etnosi p\u00ebr shk\u00ebputje e ka zgjidhur, nisur nga interesat dhe konjuktura politike. Jan\u00eb k\u00ebto interesa, sipas tij, q\u00eb p\u00ebrcaktojn\u00eb se pavar\u00ebsia e Kosov\u00ebs duhet t\u00eb konsiderohet e ligjshme, nd\u00ebrsa pavar\u00ebsia e Krimes\u00eb dhe bashkimi i saj me Federat\u00ebn Ruse, t\u00eb paligjshme.<\/p>\n<p>Rikthimi i k\u00ebtyre pseudoargumenteve n\u00eb diskursin politik, diplomatik dhe mediatik, shtron nevoj\u00ebn e ritheksimikt t\u00eb argumenteve mbi karakterin sui generis t\u00eb rastit t\u00eb Kosov\u00ebs, me t\u00eb cilin, lidhet edhe gjetja e nj\u00eb zgjidhjeje sui generis, si\u00e7 \u00ebsht\u00eb pavar\u00ebsimi i saj.<\/p>\n<p>Midis k\u00ebtyre argumenteve mund t\u00eb ve\u00e7ojm\u00eb:<\/p>\n<p>S\u00eb pari, shp\u00ebrb\u00ebrja, jo me marr\u00ebveshje, por me dhun\u00eb t\u00eb p\u00ebrgjakshme e ish- Federat\u00ebs Jugosllave. Me shp\u00ebrb\u00ebrjen e saj, t\u00eb gjitha pjes\u00ebt p\u00ebrb\u00ebr\u00ebse t\u00eb federat\u00ebs, p\u00ebrfshir\u00eb Kosov\u00ebn, si nj\u00eb d\u00ebr element\u00ebt konstituiv\u00eb t\u00eb saj, fituan t\u00eb drejt\u00ebn e krijimit t\u00eb shtetit t\u00eb tyre t\u00eb pavarur. Pra, nuk kemi t\u00eb b\u00ebjm\u00eb me rast t\u00eb shk\u00ebputjes s\u00eb nj\u00eb territori nga nj\u00eb shtet tjet\u00ebr, mbi baz\u00ebn e t\u00eb drejt\u00ebs s\u00eb popujve p\u00ebr vet\u00ebvendosje, pik\u00ebpamje q\u00eb, gabimisht, mbrohet edhe nga pjesa m\u00eb e madhe e studiuesve dhe analist\u00ebve shqiptar\u00eb, por me t\u00eb drejt\u00ebn e popullit p\u00ebr t\u00eb krijuar shtetin e vet, pas shp\u00ebrb\u00ebrjes, jokonsensuale, t\u00eb entitetit shtet\u00ebror, ku b\u00ebnte pjes\u00eb m\u00eb par\u00eb.<\/p>\n<p>S\u00eb dyti, ushtrimi i dhun\u00ebs s\u00eb strukturuar shtet\u00ebrore nga Beogradi, q\u00eb kulmoi n\u00eb vitet 1998-1999, me mbi 12 mije t\u00eb vrar\u00eb, 20 mij\u00eb t\u00eb plagosur, me spastrim etnik, duke d\u00ebbuar, rreth 1 milion shqiptar\u00eb nga territori i Kosov\u00ebs, me masakra dhe me varreza masive. Vazhdimi i bashk\u00ebjetes\u00ebs Kosov\u00eb-Serbi, pas k\u00ebsaj dhune masive, ishte i pamundur.<\/p>\n<p>S\u00eb treti, OKB, n\u00ebp\u00ebrmjet dy rezolutave t\u00eb saj, situaten e at\u00ebhershme n\u00eb Kosov\u00eb, e ka klasifikuar \u201csi k\u00ebrc\u00ebnim p\u00ebr paqen dhe sigurin\u00eb n\u00eb rajon dhe n\u00eb bot\u00eb\u201d. Duke iu referuar kapitullit t\u00eb VII t\u00eb Statutit t\u00eb OKB-s\u00eb, n\u00eb pranver\u00eb t\u00eb vitit 1999, komuniteti nd\u00ebrkomb\u00ebtar nd\u00ebrhyri ushtarakisht n\u00eb ish Jugosllavi p\u00ebr t\u00eb parandaluar nj\u00eb katastrof\u00eb humanitare dhe p\u00ebrshkall\u00ebzimin e m\u00ebtejsh\u00ebm t\u00eb konfliktit. N\u00eb baz\u00eb t\u00eb Rezolut\u00ebs 1244 t\u00eb K\u00ebshillit t\u00eb Sigurimit t\u00eb OKB-s\u00eb, Kosova u vu n\u00ebn protektorat nd\u00ebrkomb\u00ebtar.<\/p>\n<p>S\u00eb kat\u00ebrti, shpallja e pavar\u00ebsis\u00eb s\u00eb Kosov\u00ebs, m\u00eb 17 Shkurt 2008, sipas mendimit k\u00ebshill\u00ebdh\u00ebn\u00ebs t\u00eb Gjykat\u00ebs Nd\u00ebrkomb\u00ebtare t\u00eb Drejt\u00ebsis\u00eb, nuk \u00ebsht\u00eb n\u00eb kund\u00ebrshtim me ligjin nd\u00ebrkomb\u00ebtar.<\/p>\n<p>Asnj\u00eb prej k\u00ebtyre element\u00ebve thelb\u00ebsor\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb i pranish\u00ebm n\u00eb rastin e Katalonj\u00ebs dhe as n\u00eb at\u00eb t\u00eb Krimes\u00eb. Th\u00ebn\u00eb m\u00eb shkoqur, ata q\u00eb pretendojn\u00eb n\u00eb nj\u00ebjt\u00ebsin\u00eb e rastit t\u00eb Katalonj\u00ebs me Kosov\u00ebn, duhet t\u00eb sjellin, t\u00eb pakt\u00ebn, k\u00ebto fakte: q\u00eb Spanja, si shtet me t\u00eb 17 rajonet autonome \u00ebsht\u00eb n\u00eb shp\u00ebrb\u00ebrje jokonsensuale, por t\u00eb dhunshme; q\u00eb ndaj Katalonj\u00ebs \u00ebsht\u00eb zbatuar e po zbatohet politik\u00eb e spastrimit etnik dhe dhun\u00eb sistematike shtet\u00ebrore; q\u00eb, nga ana e OKB-s\u00eb, situata n\u00eb Katalonj\u00eb t\u00eb klasifikohet si k\u00ebrc\u00ebnim p\u00ebr paqen e sigurin\u00eb rajonale e bot\u00ebrore; q\u00eb t\u00eb ket\u00eb nd\u00ebrhyrje t\u00eb armatosur t\u00eb komunitetit nd\u00ebrkomb\u00ebtar: s\u00eb fundi, n\u00eb rast t\u00eb shpalljes s\u00eb pavar\u00ebsis\u00eb s\u00eb Katalonj\u00ebs, GJND duhet ta vler\u00ebsoj\u00eb at\u00eb si nj\u00eb akt q\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb n\u00eb kund\u00ebrashtim me t\u00eb drejt\u00ebn nd\u00ebrkomb\u00ebtare.<\/p>\n<p>Ka edhe dallime t\u00eb tjera t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme, me natyr\u00eb historike, kushtetuese, ekonomike dhe gjeopolitike midis Katalonj\u00ebs e Kosov\u00ebs, t\u00eb cilat nuk esht\u00eb vendi p\u00ebr t\u2019i trajtuar. Aq m\u00eb pak, mund t\u00eb flitet p\u00ebr ngjashm\u00ebri, a nj\u00ebjt\u00ebsi t\u00eb Krimes\u00eb dhe Kosov\u00ebs. Mjafton t\u00eb thuhet q\u00eb me rezolut\u00ebn e Asambles\u00eb s\u00eb P\u00ebrgjithshme t\u00eb OKB-s\u00eb, dat\u00eb 27 Mars 2014, pavar\u00ebsimi dhe bashkimi i saj me Federat\u00ebn Ruse jan\u00eb konsideruar si t\u00eb paligjshme dhe t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn pik\u00ebpamje ka mbrojtur edhe Komisioni i Venecias i K\u00ebshillit t\u00eb Europ\u00ebs, ku b\u00ebn pjes\u00eb edhe Rusia.<\/p>\n<p>Pohimi q\u00eb rasti i Kosov\u00ebs \u00ebsht\u00eb sui-generis, do t\u00eb thot\u00eb q\u00eb n\u00eb asnj\u00eb konflikt tjet\u00ebr nuk mund t\u00eb argumentohet, motivohet, apo justifikohet akti i pavar\u00ebsimit t\u00eb vendit, me at\u00eb t\u00eb Kosov\u00ebs. Ky apo ai rajon mund t\u00eb ken\u00eb nj\u00eb mij\u00eb arsye t\u00eb tjera p\u00ebr t\u2019u shpallur t\u00eb pavarur, por jo sepse k\u00ebshtu ka vepruar edhe Kosova.<\/p>\n<p>N\u00eb rastin e Katalonj\u00ebs, po flitet p\u00ebr padrejt\u00ebsi, p\u00ebr kufizim t\u00eb t\u00eb drejt\u00ebs sovrane, lidhur me shfryt\u00ebzimin e t\u00eb ardhurave t\u00eb rajonit, p\u00ebr refuzim t\u00eb autoriteteve qendrore q\u00eb k\u00ebsaj krahine t\u2019i jepet autonomi tatimore, etj. Dit\u00ebn e referendumit p\u00ebr pavar\u00ebsi, me 1 Tetor 2017, u njoftua p\u00ebr dhun\u00eb t\u00eb policis\u00eb mbi qytetar\u00ebt katalonjas, ku pati, mbi 900 t\u00eb plagosur. Madridi u shfaq me fytyr\u00eb demoni, n\u00eb em\u00ebr t\u00eb ligjit, duke harruar legjitmitetin. Pas dhun\u00ebs, \u201cgremina midis Katalonj\u00ebs dhe Spanj\u00ebs u thellua si kurr\u00eb m\u00eb par\u00eb\u201d. N\u00eb rast se Madridi vazhdon me p\u00ebrshkall\u00ebzimin e dhun\u00ebs, gjoja, n\u00eb em\u00ebr t\u00eb mbrojtjes s\u00eb Kushtetut\u00ebs, pa pyetur p\u00ebr jet\u00ebt njer\u00ebzore, at\u00ebher\u00eb, me t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb, n\u00eb vend t\u00eb Katalonj\u00ebs, ai mund t\u00eb fitoj\u00eb Kosoven e vet, jo si pasoj\u00eb e ndikimit t\u00eb\u201d precedentit Kosovar\u201d, por e politik\u00ebs s\u00eb tij drit\u00ebshkurt\u00ebr.<\/p>\n<p>Spanja \u00ebsht\u00eb midis 5 shteteve an\u00ebtare t\u00eb BE-s\u00eb, q\u00eb, nisur nga konsiderata t\u00eb brendshme, \u201cp\u00ebr t\u00eb mos nxitur prirjet separatiste\u201d, nuk e ka njohur pavar\u00ebsin\u00eb e Kosov\u00ebs. Ngjarjet e fundit po d\u00ebshmojn\u00eb d\u00ebshtimin e k\u00ebsaj politike. Do t\u00eb ishte tragjike, n\u00ebse Madridi, nuk t\u00ebrhiqet nga konfrontimi me qytetar\u00ebt e vet, p\u00ebr t\u2019i zgjidhur problemet me ta, n\u00ebp\u00ebrmjet dialogut dhe kompromisit. P\u00ebrvoja historike, m\u00eb se nj\u00eb her\u00eb, na ka m\u00ebsuar, se dhuna shtet\u00ebrore \u00ebsht\u00eb mamia e \u201cprecedent\u00ebve Kosov\u00eb\u201d, jo vet\u00ebm n\u00eb Spanj\u00eb, por kudo n\u00eb bot\u00eb.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>*<em>Autori \u00ebsht\u00eb doktor i shkencave politike,\u00a0 ish ambasador i Shqip\u00ebris\u00eb n\u00eb Kosov\u00eb, drejtor i Institutit Shqiptar t\u00eb Studimeve Politike, president i Q\u00ebndres Shqiptare t\u00eb Studimeve Amerikane e Britanike.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Shkruan Islam LAUKA* \u00a0 Mbajtja e referendumit p\u00ebr pavar\u00ebsin\u00eb e Katalonj\u00ebs, m\u00eb 1 Tetor 2017, i dha shkas aktivizimit t\u00eb fushat\u00ebs s\u00eb radh\u00ebs, nga ana e Serbis\u00eb dhe Rusis\u00eb, kund\u00ebr pavar\u00ebsis\u00eb s\u00eb Kosov\u00ebs, si dhe rifreskimit t\u00eb tezave t\u00eb tyre, p\u00ebr gjoja, pasojat e rrezikshme q\u00eb pask\u00ebrka sjell\u00eb i ashtuquajturi \u201cprecedent kosovar\u201d, n\u00eb d\u00ebm t\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1781,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_robots_primary_cat":"","_seopress_titles_title":"","_seopress_titles_desc":"","_seopress_robots_index":"","footnotes":""},"categories":[2,12],"tags":[543],"class_list":["post-16053","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualitet","category-opinione","tag-islam-lauka"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/16053","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=16053"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/16053\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":16055,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/16053\/revisions\/16055"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1781"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=16053"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=16053"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=16053"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}