{"id":16037,"date":"2017-10-05T15:47:06","date_gmt":"2017-10-05T13:47:06","guid":{"rendered":"http:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=16037"},"modified":"2017-10-05T15:47:06","modified_gmt":"2017-10-05T13:47:06","slug":"identiteti-kombetar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=16037","title":{"rendered":"IDENTITETI KOMB\u00cbTAR"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a><\/strong><\/p>\n

\u00a0<\/strong><\/p>\n

\u00a0<\/strong><\/p>\n

Nga Nik\u00eb Gashaj<\/strong><\/p>\n

 <\/p>\n

Identiteti komb\u00ebtar \u00a0dhe kombi paraqesin konstrukte t\u00eb p\u00ebrb\u00ebra nga komponente t\u00eb shumta, t\u00eb lidhura dhe kauzale – etnike, kulturore, territoriale, ekonomike dhe politiko-juridike.<\/p>\n

 <\/p>\n

Ato jan\u00eb lidh\u00ebse t\u00eb solidaritetit midis an\u00ebtar\u00ebve t\u00eb komuniteteve t\u00eb bashkuara \u00a0dhe t\u00eb unisura n\u00eb saj\u00eb t\u00eb ndjenjave t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebta, miteve dhe tradit\u00ebs, lidh\u00ebse t\u00eb cilat munden, por nuk iu duhet t\u00eb gjejn\u00eb shprehje n\u00eb shtetet e atyre bashk\u00ebsive, por t\u00eb cilat plot\u00ebsisht dallohen nga lidhjet e pastra juridike dhe burokratike shtet\u00ebrore. Duke studiuar n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb koceptuale, kombi krijohet n\u00eb baz\u00eb t\u00eb dy grupeve t\u00eb kombinuara dhe t\u00eb bashkuara t\u00eb dimensioneve, nj\u00ebrit qytetar dhe territorial, nd\u00ebrsa tjetrit etnik dhe gjenealogjik.<\/p>\n

 <\/p>\n

N\u00eb p\u00ebrpjestime t\u00eb cilat ndryshojn\u00eb prej rastit n\u00eb rast, pik\u00ebrisht nj\u00eb shum\u00ebdimensionalitet i till\u00eb \u00ebsht\u00eb shnd\u00ebrruar n\u00eb identitet komb\u00ebtar, n\u00eb nj\u00eb fuqi, forc\u00eb dhe energji t\u00eb p\u00ebrkulshme dhe t\u00eb q\u00ebndrueshme n\u00eb jet\u00ebn bashk\u00ebkohore dhe politike dhe ia ka mund\u00ebsuar q\u00eb me sukses t\u00eb shoq\u00ebrohet me ideologji t\u00eb tjera t\u00eb fuqishme dhe l\u00ebvizje, duke mos e humbur me at\u00eb karakterin e vet.<\/p>\n

 <\/p>\n

Nj\u00eb fuqi t\u00eb till\u00eb t\u00eb dukshme dhe t\u00eb qart\u00eb t\u00eb identitetit komb\u00ebtar mund ta ilustrojm\u00eb me shqyrtimin e disa funksioneve, t\u00eb cilat ai i ka p\u00ebr grupe dhe p\u00ebr individ\u00eb. N\u00eb pajtim me dimensionet e lartp\u00ebrmendura, funksionet e tilla mund t’i ndajm\u00eb n\u00eb ato t\u00eb “jashtme” dhe n\u00eb ato t\u00eb “brendshme”.<\/p>\n

 <\/p>\n

Funksionet e jashtme t\u00eb identitetit komb\u00ebtar jan\u00eb: territoriale, ekonomike dhe politike. <\/strong><\/p>\n

 <\/p>\n

Kombet, s\u00eb pari, e caktojn\u00eb territorin shoq\u00ebror n\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb t\u00eb cilit pjes\u00ebtar\u00ebt e tyre duhet t\u00eb jetojn\u00eb dhe t\u00eb punojn\u00eb dhe k\u00ebshtu i caktojn\u00eb mezhdet e territorit historik, t\u00eb cilat e vendosin bashk\u00ebsin\u00eb komb\u00ebtare n\u00eb koh\u00eb dhe n\u00eb hap\u00ebsir\u00eb. Nd\u00ebrkaq, ato ua sigurojn\u00eb individ\u00ebve “q\u00ebndrat e shenjta”, objektet e haxhillekut shpirt\u00ebror dhe historik, t\u00eb cilat e qesin n\u00eb drit\u00eb unitetin e “gjeografis\u00eb morale” t\u00eb kombit t\u00eb tyre (Antoni D. Smit).<\/p>\n

 <\/p>\n

N\u00eb pik\u00ebpamje ekonomike, kombet i pranojn\u00eb synimet q\u00eb kontrollin mbi resurset territoriale, duke p\u00ebrfshir\u00eb k\u00ebshtu edhe fuqin\u00eb pun\u00ebtore. Ato, poashtu, e p\u00ebrpunojn\u00eb ndarjen e p\u00ebrbashk\u00ebt t\u00eb pun\u00ebs dhe nxisin mobilizimin e t\u00eb mirave dhe t\u00eb fuqis\u00eb pun\u00ebtore, si dhe ndarjen e resurseve n\u00eb mes t\u00eb pjes\u00ebtar\u00ebve t\u00eb vet n\u00eb atdhe. Duke caktuar p\u00ebrkat\u00ebsin\u00eb, kufinjt\u00eb dhe resurset, identiteti komb\u00ebtar u jep nj\u00eb baz\u00eb racionale idealeve t\u00eb autarkis\u00eb nacionale (V. Johnson).<\/p>\n

 <\/p>\n

Edhe n\u00eb pik\u00ebpamje politike identiteti komb\u00ebtar \u00a0e p\u00ebrkrah shtetin dhe organet e tij, respektivisht ekuivalentet parapolitike n\u00eb kombet, t\u00eb cilat nuk e kan\u00eb shtetin e vet.<\/p>\n

 <\/p>\n

Zgjedhja e kuadrove politike, rregullimi i sjelljeve politike dhe zgjedhja e qeveris\u00eb jan\u00eb t\u00eb mb\u00ebshtetura n\u00eb kriteret e intereseit nacional, p\u00ebr \u00e7ka supozohet q\u00eb e pasqyron vullnetin dhe identitetin komb\u00ebtar t\u00eb popullat\u00ebs p\u00ebrkat\u00ebse.<\/p>\n

 <\/p>\n

Ndoshta \u00ebsht\u00eb m\u00eb i duksh\u00ebm funksioni politik i identitetit komb\u00ebtar t\u00eb legjitimitetit t\u00eb t\u00eb drejtave t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebta ligjore \u00a0dhe t\u00eb drejtave t\u00eb institucioneve juridike, t\u00eb cilat p\u00ebrkat\u00ebsojn\u00eb cil\u00ebsit\u00eb e vlerave dhe karakterin komb\u00ebtar dhe i ruajn\u00eb zakonet popullore n\u00ebp\u00ebr shekuj si dhe rendin popullor. Thirrja n\u00eb identitetin komb\u00ebtar sot \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb nj\u00eb ligj\u00ebsim kryesor i rendit shoq\u00ebror dhe i solidaritetit.<\/p>\n

 <\/p>\n

Identitetet komb\u00ebtare po ashtu kan\u00eb funksione t\u00eb brendshme p\u00ebr persona n\u00eb bashk\u00ebsi<\/strong> shoq\u00ebrore.<\/strong> M\u00eb evident \u00ebsht\u00eb socializmi i pjes\u00ebtar\u00ebve t\u00eb kombit si “n\u00ebnshtetas” dhe “qytetar\u00eb”.<\/strong><\/p>\n

 <\/p>\n

Sot ajo arrihet n\u00ebp\u00ebrmjet sistemeve masive t\u00eb standardizuara dhe publike t\u00eb arsimimit, me ndihm\u00ebn \u00a0e t\u00eb cilave pushtetet shtet\u00ebrore presin q\u00eb ta rr\u00ebnjosin lojalitetin komb\u00ebtar dhe ve\u00e7an\u00ebrisht nj\u00eb kultur\u00eb homogjene, nd\u00ebrsa at\u00eb veprimtari shumica e regjimeve e ushtrojn\u00eb me nj\u00eb energji mjaft t\u00eb madhe, n\u00ebn ndikimin e idealeve nacionaliste t\u00eb kultur\u00ebs autentike dhe t\u00eb unitetit.<\/p>\n

 <\/p>\n

Kombi \u00ebsht\u00eb gjithashtu i thirrur t\u00eb siguroj\u00eb nj\u00eb lidhje shoq\u00ebrore midis pjes\u00ebtar\u00ebve t\u00eb vet, duke iu dh\u00ebn\u00eb repertorin apo ter\u00ebsin\u00eb e vlerave t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebta, simbolet dhe tradit\u00ebn. P\u00ebrdorimi i simboleve – flamuri, monedha, himni, uniforma, p\u00ebrmendoret dhe ceremonit\u00eb<\/strong> – p\u00ebrkujton pjes\u00ebtar\u00ebt e kombit n\u00eb trash\u00ebgimin\u00eb e tyre t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt dhe t\u00eb af\u00ebrsis\u00eb kulturore, nd\u00ebrsa ndjenjat e tyre t\u00eb identitetit t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt dhe t\u00eb p\u00ebrkat\u00ebsis\u00eb i forcon, i burr\u00ebron dhe i l\u00ebvdon ata. <\/strong><\/p>\n

 <\/p>\n

Kombi b\u00ebhet rrethi p\u00ebr “arritjen e besimit”, kuad\u00ebr p\u00ebr mbizot\u00ebrimin e pengesave dhe t\u00eb mungesave (Klausner).<\/p>\n

M\u00eb n\u00eb fund, ndjenjat e identitetit komb\u00ebtar jan\u00eb mjet i fuqish\u00ebm p\u00ebr p\u00ebrcaktimin dhe vendosjen individuale n\u00eb bot\u00eb, n\u00ebp\u00ebrmjet prizmit t\u00eb personalitetit kolektiv dhe t\u00eb ve\u00e7orive t\u00eb tij kulturore. Mu p\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye kultura e p\u00ebrbashk\u00ebt na mund\u00ebson \u00a0t\u00eb njohim dhe t\u00eb <\/strong><\/p>\n

\u00a0<\/strong><\/p>\n

\u00a0<\/strong><\/p>\n

dim\u00eb se “kush jemi” n\u00eb bot\u00ebn bashk\u00ebkohore. \u00a0Duke e zbuluar at\u00eb kultur\u00eb s\u00ebrish, e “zbulojm\u00eb” vetveten.\u00a0<\/strong><\/p>\n

Nj\u00eb proces i till\u00eb i vet\u00ebdefinimit dhe i vendosjes paraqet sipas shum\u00eb element\u00ebve \u00e7el\u00ebsin p\u00ebr identitetin komb\u00ebtar, por dhe elementi i tij i cili ka shkaktuar m\u00eb s\u00eb tep\u00ebrmi dyshim dhe skepticiz\u00ebm.<\/p>\n

 <\/p>\n

Duke pasur parasysh q\u00ebndrimet dhe p\u00ebrceptimet e ndryshme t\u00eb njer\u00ebzve, nuk \u00ebsht\u00eb e \u00e7uditshme dhe e papritshme ajo q\u00eb nacionalistet, kritikuesit e tij q\u00eb nuk jan\u00eb n\u00eb gjendje q\u00eb t\u00eb dakordohen rreth kritereve p\u00ebr vet\u00ebdefinimin nacional. K\u00ebrkimi p\u00ebr komb\u00ebtaren dhe raporti i individit ndaj tij mbesin nj\u00eb element m\u00eb enigmatik t\u00eb projektit nacionalist.<\/p>\n

 <\/p>\n

Dyshimet e p\u00ebrmendura kan\u00eb karakter filozofik dhe politik, doktrina nacionaliste \u00ebsht\u00eb sulmuar se ajo \u00ebsht\u00eb logjikisht kontradiktore dhe jo korresponduese. N\u00eb em\u00ebr t\u00eb “identitetit komb\u00ebtar” njer\u00ebzit, gjoja kan\u00eb qen\u00eb t\u00eb vullnetit q\u00eb t\u00eb vet\u00ebmohojn\u00eb dhe t\u00eb heqin dor\u00eb nga lirit\u00eb e veta dhe ato \u00a0po ashtu t’ua ngushtojn\u00eb dhe reduktojn\u00eb t\u00eb tjer\u00ebve.<\/p>\n

Kan\u00eb qen\u00eb t\u00eb gatsh\u00ebm t\u00eb shkelin t\u00eb drejtat qytetare (civile) dhe fetare t\u00eb pakicave etnike, racore dhe t\u00eb pakicave fetare t\u00eb cilat kombi nuk ka arritur t’i absorboj\u00eb.<\/p>\n

N\u00eb nj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb ngjashme kan\u00eb vuajtur edhe marr\u00ebdh\u00ebniet nd\u00ebrkomb\u00ebtare ose sakt\u00ebsisht, marr\u00ebdh\u00ebniet nd\u00ebrshtet\u00ebrore.<\/p>\n

 <\/p>\n

Ideali i kombit, i rimbjellur n\u00eb mbar\u00eb planetin, nga pika qendrore n\u00eb per\u00ebndim, ka sjell\u00eb me vete nj\u00eb konfuzion, jostabilitet, p\u00ebr\u00e7arje dhe terror, ve\u00e7an\u00ebrisht n\u00eb mjediset e p\u00ebrziera etnike dhe fetare. Nacionalizmi \u00ebsht\u00eb doktrina e cila kombin e v\u00eb si q\u00ebllim t\u00eb \u00e7do aktiviteti dhe angazhimi politik, nd\u00ebrsa identitetin komb\u00ebtar e trajton \u00a0si mas\u00eb dhe kriter t\u00eb \u00e7do vlere njer\u00ebzore, qysh revolucionit francez e v\u00ebn n\u00eb pyetje t\u00ebr\u00eb iden\u00eb mbi nj\u00eb njer\u00ebzim mbi bashk\u00ebsin\u00eb bot\u00ebrore dhe unitetin e saj moral.<\/p>\n

 <\/p>\n

N\u00eb vend t\u00eb saj nacionalizmi ofron nj\u00eb legjitimacion t\u00eb ngusht\u00eb, t\u00eb ngarkuar \u00a0dhe konfliktuoz p\u00ebr bashk\u00ebsin\u00eb politike, legjitimacion i cili domosdoshm\u00ebrisht nj\u00eb bashk\u00ebsi kulturore ia kund\u00ebrv\u00eb tjetr\u00ebs dhe se duke patur parasysh numrin e thjesht\u00eb dhe llojllojshm\u00ebrin\u00eb e dallimeve kulturore, vet\u00ebm mund t\u00eb zvarris njer\u00ebzimin n\u00eb Haribd\u00ebn politike (V. Kedourie, 1960 dhe Kedourie 1971).<\/p>\n

 <\/p>\n

Ajo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb akuz\u00eb e njohur, nd\u00ebrsa gjer\u00ebsia dhe ashp\u00ebrsia e saj, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb qart\u00eb tregojn\u00eb forc\u00ebn dhe fuqin\u00eb emocionale dhe politike t\u00eb idealeve, t\u00eb cilat ajo i akuzon pa m\u00ebshir\u00eb.<\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

Mir\u00ebpo, ideali dhe identiteti q\u00eb mund t\u00eb ushtrojn\u00eb aq funksione, kolektive dhe individuale, duhet t\u00eb ken\u00eb pasoja t\u00eb ndryshme shoq\u00ebrore dhe politike, duke pasur parasysh rrethanat e ndryshme n\u00eb t\u00eb cilat nacionalist\u00ebt duhet t\u00eb veprojn\u00eb.<\/p>\n

 <\/p>\n

Do t\u00eb mundemi, po ashtu, t\u00eb theksojm\u00eb \u00a0edhe efektet mir\u00ebb\u00ebr\u00ebse t\u00eb nacionalizmit: mbrojtja e kulturave t\u00eb pakicave, shp\u00ebtimi i historive dhe let\u00ebrsive t\u00eb “humbura”; frym\u00ebzimi i rilindjeve kulturore; zgjidhja e “kriz\u00ebs s\u00eb identitetit”; legjitimimi i bashk\u00ebsis\u00eb dhe i solidaritetit shoq\u00ebror; frym\u00ebzimi i rezistenc\u00ebs ndaj tiranis\u00eb; idelai i sovranitetit t\u00eb popullit dhe t\u00eb mobilizimit kolektiv; madje edhe motivimi \u00a0i zhvillimit ekonomik t\u00eb mb\u00ebshtetur n\u00eb forcat e veta. Ideologjive nacionaliste mund t’u p\u00ebrshkruhen me nj\u00eb bindje t\u00eb nj\u00ebjt\u00eb, t\u00eb gjitha efektet e lartp\u00ebrmendura fatale, katastrofike dhe vdekjeprur\u00ebse, mbi t\u00eb cilat tregojn\u00eb dhe t\u00ebrheqin v\u00ebmendjen kritik\u00ebt politik\u00eb.<\/p>\n

 <\/p>\n

Pefundim<\/strong><\/p>\n

 <\/p>\n

\u00cbsht\u00eb e pamundshme q\u00eb t\u00eb ofrohet \u00a0nj\u00eb d\u00ebshmi m\u00eb e madhe, ose m\u00eb informuese mbi fuqin\u00eb e dykuptim\u00ebsis\u00eb s\u00eb identitetit komb\u00ebtar dhe t\u00eb nacionalizmit\u00a0 ose mbi dometh\u00ebnien m\u00eb t\u00eb thell\u00eb, t\u00eb cil\u00ebt ata e kan\u00eb p\u00ebr pjes\u00ebn m\u00eb t\u00eb madhe t\u00eb njer\u00ebzve n\u00eb shumic\u00ebn e fushave t\u00eb bot\u00ebs bashk\u00ebkohore. Edhe m\u00eb tutje mbetet nj\u00eb fush\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme p\u00ebr hulumtimet dhe k\u00ebrkimet e studiuesve shkencor\u00eb mbi identitetin komb\u00ebtar, mbi forc\u00ebn, fuqin\u00eb dhe r\u00ebnd\u00ebsin\u00eb e tij substanciale n\u00eb marr\u00ebdh\u00ebniet nd\u00ebrnjer\u00ebzore, qytet\u00ebruese dhe planetare.<\/p>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u00a0 \u00a0 Nga Nik\u00eb Gashaj   Identiteti komb\u00ebtar \u00a0dhe kombi paraqesin konstrukte t\u00eb p\u00ebrb\u00ebra nga komponente t\u00eb shumta, t\u00eb lidhura dhe kauzale – etnike, kulturore, territoriale, ekonomike dhe politiko-juridike.   Ato jan\u00eb lidh\u00ebse t\u00eb solidaritetit midis an\u00ebtar\u00ebve t\u00eb komuniteteve t\u00eb bashkuara \u00a0dhe t\u00eb unisura n\u00eb saj\u00eb t\u00eb ndjenjave t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebta, miteve dhe tradit\u00ebs, lidh\u00ebse t\u00eb […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":566,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_robots_primary_cat":"","_seopress_titles_title":"","_seopress_titles_desc":"","_seopress_robots_index":"","footnotes":""},"categories":[2,12],"tags":[1266,1180],"class_list":["post-16037","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualitet","category-opinione","tag-identiteti","tag-nik-gashaj"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/16037","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=16037"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/16037\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":16038,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/16037\/revisions\/16038"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/566"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=16037"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=16037"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=16037"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}