{"id":15846,"date":"2017-09-19T22:04:56","date_gmt":"2017-09-19T20:04:56","guid":{"rendered":"http:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=15846"},"modified":"2017-09-19T22:05:23","modified_gmt":"2017-09-19T20:05:23","slug":"intelektualet-dhe-politika","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=15846","title":{"rendered":"INTELEKTUAL\u00cbT DHE POLITIKA"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/nike-gashaj-malesia.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-14722 size-full aligncenter\" src=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/nike-gashaj-malesia.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"433\" srcset=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/nike-gashaj-malesia.jpg 300w, https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/nike-gashaj-malesia-208x300.jpg 208w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><\/p>\n<p><strong>\u00a0 <\/strong><strong>Shkruan Nik\u00eb Gashaj<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>Shikuar historikisht, n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi dallohen dy rryma t\u00eb kund\u00ebrta dhe t\u00eb fuqishme intelektuale n\u00eb raport me politik\u00ebn si atribut i pushtetit shtet\u00ebror.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Rrym\u00ebn e par\u00eb e p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb intelektual\u00ebt \u2013ithtar\u00eb t\u00eb filozofis\u00eb pozitiviste, respektivisht funksionale. Sipas tyre, e gjith\u00eb ajo q\u00eb shmanget dhe q\u00eb del jasht\u00eb regjimit politik \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm devijim, deformim dhe rast patologjik. Kjo rrym\u00eb intelektuale vazhdimisht \u00ebsht\u00eb imponuar me nj\u00eb ofert\u00eb t\u00eb hapur, q\u00eb \u00ebsht\u00eb e gatshme t\u00eb veproj\u00eb n\u00eb ruajtjen e regjimit politik dhe mbrojtjen e interesave t\u00eb\u00a0 veta nga sulmet revolucionare \u2013nd\u00ebrrimet.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Nj\u00eb drejtim i till\u00eb social ka qen\u00eb i p\u00ebrbashk\u00ebt p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb protagonist\u00ebt e tij, q\u00eb nga Konti, p\u00ebrmes t\u00eb Dirkemit, deri te Veberi.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>I t\u00ebr\u00eb kapitali intelektual ishte i p\u00ebq\u00ebndruar n\u00eb hulumtimin e nj\u00eb ane t\u00eb realitetit: rendit shoq\u00ebror,\u00a0 stabilizimit t\u00eb struktur\u00ebs politike ekzistuese \u2013 edhe pse ajo n\u00eb raste t\u00eb shpeshta ka qen\u00eb nj\u00eb sistem politiko \u2013 shoq\u00ebror jo human. N\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb, ky drejtim n\u00eb thelb ka qen\u00eb nj\u00eb koncept statik p\u00ebr mbrojtjen e status quo-s, si dhe nj\u00eb ideologji koservatore mbi shoq\u00ebrin\u00eb dhe politik\u00ebn.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Rryma e dyt\u00eb intelektuale ka qen\u00eb bart\u00ebse e filozofis\u00eb dialektike-kritike, q\u00eb do t\u00eb thot\u00eb nj\u00eb vizion i ri mbi mund\u00ebsit\u00eb e reja njer\u00ebzore dhe shoq\u00ebrore, q\u00eb e ka kap\u00ebrcye struktur\u00ebn ekzistuese politike dhe nj\u00ebherit ka qen\u00eb arm\u00eb ideore p\u00ebr nd\u00ebrrimin e saj. Kjo rrym\u00eb ka qen\u00eb ana intelektuale e procesit t\u00eb emancipimit historik t\u00eb nj\u00ebm\u00ebnd\u00ebsis\u00eb shoq\u00ebrore. K\u00ebt\u00eb orientim e kan\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsuar nj\u00eb plejad\u00eb e\u00a0 autoritet\u00ebve t\u00eb njohura intelektuale, sikurse jan\u00eb: Lluka\u00e7, Korsh, Blloh, Sartr, From, Markuze, Mills, Golldman, Kosik, Goulldner, Horkhajmer, etj.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Nga kjo rrjedh se t\u00eb gjitha konfliktet e m\u00ebdha globale n\u00eb fush\u00ebn e shkenc\u00ebs, artit, moralit, fes\u00eb dhe politik\u00ebs kan\u00eb qen\u00eb konflikte t\u00eb intelektual\u00ebve me q\u00ebndrime dhe p\u00ebrcaktime t\u00eb ndryshme dhe divergjente mbi drejtimet dhe orientimet socio-historike. Miti mbi intelektual\u00ebt \u00ebsht\u00eb prishur edhe me faktin q\u00eb nj\u00eb num\u00ebr i madh i personave t\u00eb arsimuar shpesh her\u00eb \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb pjes\u00eb e pandar\u00eb e regjimeve politike autokratike. Jan\u00eb b\u00ebr\u00eb pjes\u00eb t\u00eb sistemeve politike t\u00eb bazuara n\u00eb dominim, tjet\u00ebrsim dhe dehumanizim.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Intelektual\u00ebt e till\u00eb n\u00eb pun\u00ebn e vet jan\u00eb t\u00eb p\u00ebrulur dhe dhe t\u00eb p\u00ebrvujt\u00eb, si dhe t\u00eb n\u00ebnshtruar q\u00ebndrave t\u00eb forcave politike dhe interesit p\u00ebr profit.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Po ashtu, fatkeq\u00ebsisht, n\u00eb histori ndodh q\u00eb politik\u00ebn shtet\u00ebrore ta drejtojn\u00eb strukturat mediok\u00ebr, t\u00eb cilat shpesh i persekutojn\u00eb dhe i d\u00ebnojn\u00eb krijuesit dhe intelektual\u00ebt e denj\u00eb, si dhe personat me t\u00eb cil\u00ebt nuk u p\u00ebrputhen mendimet, duke i kompensuar k\u00ebshtu ndjenjat e veta t\u00eb paaft\u00ebsis\u00eb dhe t\u00eb\u00a0 sterilitetit. Arsimi i tyre \u00ebsht\u00eb i p\u00ebrcjellur me nj\u00eb verb\u00ebrim shpirt\u00ebror, josensib\u00ebl p\u00ebr probleme jasht\u00eb rrethit t\u00eb tyre t\u00eb ngusht\u00eb t\u00eb interesit.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Njohurit\u00eb e tyre jan\u00eb t\u00eb nj\u00ebanshme dhe t\u00eb p\u00ebrcipta. Ata n\u00eb praktik\u00ebn politike drejtohen dhe udh\u00ebhiqen nga pozita e utilitarizmit, korrupsionit, kontraband\u00ebs, malverzimeve dhe krimeve t\u00eb\u00a0 ndryshme.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Natyrisht se personat e till\u00eb n\u00eb mjedisin n\u00eb t\u00eb cilin jetojn\u00eb, p\u00ebrjetojn\u00eb qortime e p\u00ebrbuzje, mosp\u00ebrfillje dhe injorim. N\u00eb k\u00ebt\u00eb m\u00ebnyr\u00eb ata jan\u00eb t\u00eb zhvler\u00ebsuar n\u00eb pik\u00ebpamje morale, politike,\u00a0 intelektuale dhe njer\u00ebzore. Nd\u00ebrkaq, duhet t\u00eb themi se p\u00ebrkufizimi i vjet\u00ebruar q\u00eb \u00e7do person q\u00eb e\u00a0 ka kryer ndonj\u00eb fakultet apo shkoll\u00eb t\u00eb lart\u00eb e konsideron si intelektual dhe i cili mb\u00ebshtetet n\u00eb kriteret formale burokratike, nuk \u00ebsht\u00eb m\u00eb i mjaftuesh\u00ebm p\u00ebr t\u2019u kuptuar esenca e jet\u00ebs intelektuale dhe roli i intelektual\u00ebve.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Meq\u00ebn\u00ebse me nj\u00eb klasifikim t\u00eb till\u00eb edhe oficeri policor paraqitet si intelektual vet\u00ebm p\u00ebr ar\u00ebsye se e ka studiuar akademin\u00eb policore, drejt\u00ebsin\u00eb apo kriminalistik\u00ebn, edhe pse horizonti i tij mendor nuk e tejkalon teknik\u00ebn e thyerjes, shpartallimit dhe nd\u00ebprerjes s\u00eb demostratave t\u00eb pun\u00ebtor\u00ebve, student\u00ebve etj. Po ashtu intelektual\u00eb prezentohen edhe ata q\u00eb e kan\u00eb kryer ndonj\u00eb fakultet n\u00eb vende periferike ose gjysm\u00eb periferike me nota gjashta dhe\u00a0 kan\u00eb studiua mesatarisht 7-10 vjet\u00eb, ose\u00a0 diplomat\u00eb i kan\u00eb bler\u00eb dhe falsifikua. Natyrisht se n\u00eb vendet e Europ\u00ebs Prendimore dhe n\u00eb Amerik\u00eb, \u201cstudiuesit\u201d e till\u00eb nuk mund t\u00eb inkuadrohen kurrkund, sepse nuk konsiderohen si intelektual\u00eb. Nd\u00ebrsa tek ne, ka raste q\u00eb ata t\u00eb par\u00ebt pun\u00ebsohen, mandje dhe fitojn\u00eb funksione me r\u00ebnd\u00ebsi n\u00eb administat\u00ebn \u00a0\u00a0shtet\u00ebrore. Dukurit\u00eb e tilla, mos t\u00eb paraqitshin brengosje dhe fatkeq\u00ebsi, do t\u00eb ishin komike.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>N\u00eb an\u00ebn tjet\u00ebr kemi intelektual\u00ebt humanist\u00eb dhe kreativ\u00eb, t\u00eb cil\u00ebt sipas natyr\u00ebs s\u00eb vet d\u00ebshirojn\u00eb t\u00eb jen\u00eb autonom\u00eb dhe jokonformist\u00eb. Ata synojn\u00eb t\u00eb jen\u00eb mendimtar\u00eb t\u00eb lir\u00eb, krijues t\u00eb ideve, vlerave dhe marr\u00ebdh\u00ebnieve t\u00eb reja. Jan\u00eb mendjethell\u00eb dhe q\u00ebnie humaniste, sensibil\u00eb p\u00ebr problemet e njeriut, t\u00eb popuj\u00ebve dhe t\u00eb pakicave komb\u00ebtare. Mir\u00ebpo, politika dhe raporti i saj ndaj humanizmit shum\u00eb her\u00eb jan\u00eb koncepte jokompatibile dhe n\u00eb kund\u00ebrth\u00ebnie. Politika e till\u00eb p\u00ebr krijuesin dhe intelektualin e denj\u00eb ka njfar\u00eb ngjyrosjeje socio-etike, p\u00ebr \u00e7ka ata ngrihen kund\u00ebr k\u00ebsaj politik\u00eb, e cila nuk \u00ebsht\u00eb n\u00eb favor t\u00eb s\u00eb v\u00ebrtet\u00ebs, t\u00eb progresit, si dhe t\u00eb emancipimit njer\u00ebzor dhe komb\u00ebtar.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>N\u00eb bot\u00ebn n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn jetojm\u00eb, jemi d\u00ebshmitar\u00eb t\u00eb l\u00ebvizjeve dhe ngjarjeve historike n\u00eb t\u00eb cilat logjika e forc\u00ebs dhe logjika e t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebs jan\u00eb n\u00eb kund\u00ebrshtim. Ne na duket se at\u00eb raport e ka shpjeguar bukur Gorki, kur ka th\u00ebn\u00eb: \u201cshteti e vret njeriun n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb n\u00eb t\u00eb ngjallet kafsha, e mbasi me forc\u00ebn e asaj kafshe e forcon pushtetin e vet, lufton kund\u00ebr mpreht\u00ebsis\u00eb s\u00eb arsyes, e cila gjithmon\u00eb \u00ebsht\u00eb armik i dhun\u00ebs\u201d. Ato jan\u00eb momentet m\u00eb t\u00eb err\u00ebta t\u00eb historis\u00eb. Por, ajo pasqyron raportin midis politik\u00ebs joliberale n\u00eb nj\u00ebr\u00ebn an\u00eb dhe qytetar\u00ebve e inteligjenc\u00ebs n\u00eb an\u00ebn tjet\u00ebr. Po ashtu, kjo tregon arsyet kryesore pse intelektual\u00ebt krijues e t\u00eb denj\u00eb nuk jan\u00eb t\u00eb angazhuar n\u00eb politik\u00eb. Sepse, ata d\u00ebshirojn\u00eb t\u00eb ruajn\u00eb dhe t\u00eb mbrojn\u00eb dinjitetin dhe integritetin e vet njer\u00ebzor dhe intelektual.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Historia ka mjaft\u00eb shembuj t\u00eb antiintelektualizmit si politik\u00eb iracionale e mohimit t\u00eb veprimtaris\u00eb kritike t\u00eb inteligjenc\u00ebs humaniste dhe krijuese. Por edhe kur krijuesit dhe intelektual\u00ebt e denj\u00eb kan\u00eb qen\u00eb krejt\u00ebsisht af\u00ebr rrethit m\u00eb t\u00eb ngusht\u00eb politik, numri m\u00eb i madh i medimtar\u00ebve nuk kan\u00eb arritur q\u00eb plot\u00ebsisht t\u00eb dep\u00ebrtojn\u00eb n\u00eb fsheht\u00ebsit\u00eb politike. Teoria politike tregon se \u00ebsht\u00eb e v\u00ebshtir\u00eb p\u00ebr t\u00eb njohur tabiatin e politik\u00ebs. Ajo u ka p\u00ebrgatitur befasi edhe intelektual\u00ebve m\u00eb t\u00eb njohur t\u00eb m\u00ebndimit njer\u00ebzor e politik. Q\u00eb ironia t\u00eb jet\u00eb m\u00eb e madhe edhe at\u00ebher\u00eb kur ata kan\u00eb qen\u00eb n\u00eb miq\u00ebsi dhe krah p\u00ebr krah me pushtetar\u00ebt. Platoni dy her\u00eb p\u00ebrpak q\u00eb nuk e ka paguar me kok\u00eb, p\u00ebr ar\u00ebsye se pushtetar\u00ebve t\u00eb Sirakuz\u00ebs, p\u00ebrndryshe miq t\u00eb tij dhe me ftes\u00ebn e tyre, u ka dh\u00ebn\u00eb k\u00ebshilla t\u00eb \u201ctep\u00ebrta\u201d.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Kemi gjithashtu edhe nj\u00eb rast tjet\u00ebr, vet\u00ebm se me nj\u00eb epilog\u00a0 m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00eb, q\u00eb ndodhi dy mij\u00eb vjet m\u00eb von\u00eb me Tomas Morin, t\u00eb cilin Henerik VIII, p\u00ebrndryshe admirues dhe mik i madh i tij, ia ka prer\u00eb d\u00ebnimin q\u00eb ka paraqitur nj\u00eb shembull m\u00eb drastik t\u00eb brutalitetit n\u00eb mesjet\u00eb. Edhe n\u00eb koh\u00eb m\u00eb t\u00eb reja kemi dukuri t\u00eb ngjashme.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>P\u00ebrfundim<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Nj\u00eb raport i till\u00eb i politik\u00ebs ndaj mendimtar\u00ebve shpie deri n\u00eb rezignacioni, i cili \u00ebsht\u00eb i natyr\u00ebs jo vet\u00ebm gnoseologjike, por edhe morale-politike. Nga ajo parashtrohen pyetje t\u00eb shpeshta nga mendimtr\u00ebt politik\u00eb: \u00e7far\u00eb \u00ebsht\u00eb r\u00ebnd\u00ebsia e kuptimit dhe e njohjes s\u00eb politik\u00ebs, n\u00eb qoft\u00eb se ajo nuk mund t\u00eb ket\u00eb ndikim n\u00eb rrjedhat e zhvillimit dhe t\u00eb artikulimit t\u00eb politik\u00ebs shtet\u00ebrore.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00a0 Shkruan Nik\u00eb Gashaj \u00a0\u00a0 Shikuar historikisht, n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi dallohen dy rryma t\u00eb kund\u00ebrta dhe t\u00eb fuqishme intelektuale n\u00eb raport me politik\u00ebn si atribut i pushtetit shtet\u00ebror. &nbsp; Rrym\u00ebn e par\u00eb e p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb intelektual\u00ebt \u2013ithtar\u00eb t\u00eb filozofis\u00eb pozitiviste, respektivisht funksionale. Sipas tyre, e gjith\u00eb ajo q\u00eb shmanget dhe q\u00eb del jasht\u00eb regjimit politik \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":14722,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_robots_primary_cat":"","_seopress_titles_title":"","_seopress_titles_desc":"","_seopress_robots_index":"","footnotes":""},"categories":[2,12],"tags":[1180],"class_list":["post-15846","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualitet","category-opinione","tag-nik-gashaj"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15846","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=15846"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15846\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15848,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15846\/revisions\/15848"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/14722"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=15846"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=15846"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=15846"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}