{"id":15829,"date":"2017-09-18T11:03:25","date_gmt":"2017-09-18T09:03:25","guid":{"rendered":"http:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=15829"},"modified":"2017-09-18T11:03:25","modified_gmt":"2017-09-18T09:03:25","slug":"historia-vertet-e-pushkatimit-te-prek-calit","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=15829","title":{"rendered":"Historia v\u00ebrtet e Pushkatimit t\u00eb Prek Calit"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2017\/09\/preke-cali.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter wp-image-15830 \" src=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2017\/09\/preke-cali.jpg\" alt=\"\" width=\"461\" height=\"602\" srcset=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2017\/09\/preke-cali.jpg 350w, https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2017\/09\/preke-cali-230x300.jpg 230w\" sizes=\"auto, (max-width: 461px) 100vw, 461px\" \/><\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Shkruan M\u00ebrgim Kor\u00e7a, Studiues. publicist<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>E ndaluan ne mes Fush\u00ebs \u00c7el\u00eb, e ulen ne\u2019gjunj e nji partizane e ekzaltueme ia rrujti mjekrr\u00ebn pa lagur atij<\/p>\n<p>P\u00ebrpara momentit t\u00eb pushkatimit, Prek\u00ebn, e kan\u00eb mb\u00ebshtetur tek muri i Vorrezave Katolike t\u00eb R\u00ebmanit n\u00eb qytetin e Shkodr\u00ebs, t\u00eb ulur ndjenjur me cigare n\u00eb goj\u00eb (p\u00ebr tallje), i veshur me \u00e7ak\u00e7ir\u00eb dhe i prishur n\u00eb fytyr\u00eb nga plumbat. Rr\u00ebfimin dhe vojimin kur \u00ebsht\u00eb pushkatuar, ia ka b\u00ebr\u00eb Don Tom Laca. At\u00eb dit\u00eb m\u00eb 25 mars t\u00eb vitit 1945, n\u00eb muret e qytetit t\u00eb Shkodr\u00ebs u shp\u00ebrnda nj\u00eb afishe e madhe e cila kishte k\u00ebt\u00eb titull: \u201cPushkatohen kriminelat e Luft\u00ebs dhe Armiqt\u00eb e Popullit\u201d.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Studiuesi e publicisti M\u00ebrgim Kor\u00e7a, gjat\u00eb hulumtimeve p\u00ebr p\u00ebrgatitjen e dor\u00ebshkrimit: N\u00eb p\u00ebrkujtim t\u00eb Kryengritjes Armatosur t\u00eb Mal\u00ebsis\u00eb Madhe, shkruan: \u201cSi sot e kam parasysh, kur e pruene duer lidh\u00eb n\u2019sheh\u00ebt t\u2019Shkodr\u00ebs kreshnikun Prenk Calin! Ecte kryenalt\u00eb, me mjek\u00ebr t\u2019dendun aj, si me ken\u00eb fitues. Por shkjau, brateja e partizanve ngjallnjyes, ia kish n\u2019vesh t\u2019vjerrun trimit inadin.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>E ndalne mjedis Fush\u00ebs \u00c7el\u00eb, e ulne n\u2019gjuj e nji partizane e ekzaltueme ia rroi mjekrr\u00ebn pa lag\u00eb atij. Mjes gishtave t\u2019duerve t\u2019mija me t\u2019cillat kishem mlue ftyr\u00ebn, kureshtja m\u2019bate me e pa si i shkojshin lot\u00ebt kreshnikut qi za nuk xirrte dhimbet! Kjo pamje e mbrame qi kam e prijsit maleve qi pat thye shkjet\u00eb n\u2019luftimet e 1911 &#8211; \u00ebs e t\u00eb 1913 &#8211; \u00ebs. Mbas k\u00ebsaj ve\u00e7 kur ndjeva se e kishin denue me vdekje dhe me 25 mars njimij\u2019 e nand\u00ebqind\u2019 e kat\u00ebrdhet\u2019 e pes\u00eb e kishin pushkatue Prenk Calin. Ksisoji komunistat shqyptar\u00eb e vrane animikun e betuem t\u00eb shkjaut dhe e hapne rrug\u00ebn m\u2019u shkue uji n\u2019mulli t\u2019tyne!Arrestimi dhe Vrasja ne Malsi te Madhe<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u201cN\u00eb dokumenta arkivi figuron replika n\u2019Rapsh t\u2019 Hotit n\u2019mjes t\u2019lidhunit Prenk Calit edhe Mehmet Shehit, por ajo kurr nuk u ka ardh\u00eb p\u00ebr mar\u00eb historianve lakej t\u2019diktatur\u00ebs t\u2019a p\u00ebrmendshin\u2026 I tha Mehmeti: \u201c- E more Prenk Cali, t\u00eb pat ardhur dita t\u2019a mbyllje historin\u00eb t\u00ebnde me shkronja ari po t\u2019ishe b\u00ebr\u00eb me ne. Pse b\u00ebre k\u00ebshtu?\u201d I gjegjet trimi legjendar burrnisht: \u201c- Zotni, faji bjen mbi ju se ju u bat\u00eb aleat\u00eb me anmikun ton\u00eb shekullor, me Serbin!\u201d (Kor\u00e7a, f. 5, 6) Por odiseja e t\u00eb ngujuarve n\u00eb shpell\u00eb, nuk do t\u00eb p\u00ebrfundonte me dor\u00ebzimin e tyre.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>T\u00eb par\u00ebt q\u00eb u pushkatuan, ishin: Ded\u00eb Lulash Smajli dhe Ded\u00eb Gjon Deda, t\u00eb cilit i kishin prer\u00eb me par\u00eb mishin dhe trupin me sopat\u00eb. Fran Zef Bajraktarit, ia nxorr\u00ebn syt\u00eb dhe e varros\u00ebn t\u00eb gjall\u00eb me gur\u00ebt e malit. Luc Gjon Bajraktarin, e pren\u00eb n\u00eb qaf\u00eb me bajonet\u00eb dhe e hodh\u00ebn n\u00eb gremin\u00eb. Fran Zef Bajraktarin e gropos\u00ebn t\u00eb gjall\u00eb, pasi i dogj\u00ebn kull\u00ebn. Marash Vat Lumajn, e pushkatuan para popullit t\u00eb Vermoshit, si agjitator kund\u00ebr bolshevizmit. Ded\u00eb Prek Nik\u00ebn, e soll\u00ebn nga kampi i Tepelen\u00ebs dhe e pushkatuan pa gjyq, n\u00eb mes t\u00eb kelmendasve. Uk Mark Biku (Bikaj), u pushkatua n\u00eb mes t\u00eb katundit Broj\u00eb, p\u00ebr t\u00eb ngjallur panik. Nik Mark Rezaj, i cili q\u00ebndroi 21 dit\u00eb i varur n\u00eb burgun e Koplikut, u pushkatua p\u00ebrs\u00ebri pa gjyq. Gjelosh Fran Pellumbi, vdiq n\u00eb burgun e Kavaj\u00ebs nga torturat \u00e7njer\u00ebzore, me fjal\u00ebte fundit: Posht\u00eb komunizmi! Pas nj\u00eb gjyqi n\u00eb Shkod\u00ebr, u d\u00ebnua me vdekje kreshniku i Vermoshit, plaku 70 vje\u00e7ar Prek Cali.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Ky gjyq, do t\u00eb d\u00ebnonte plot 25 vet\u00eb, nga t\u00eb cil\u00ebt edhe 4 me burgim t\u00eb p\u00ebrjetsh\u00ebm, nd\u00ebrsa t\u00eb tjer\u00ebt kryesisht me 30 vjet burg. K\u00ebshtu Kelmendi u p\u00ebrzhit dhe u ndeshkua p\u00ebrs\u00ebri. (Butka, f. 17 \u2013 18) K\u00ebto jan\u00eb kelmendasit, q\u00eb kishin t\u00eb ruajtur n\u00eb gene prej gjeneratave virtytet m\u00eb t\u00eb mira, si mikprir\u00ebs e bujar, trima sypatrembur e atdhedash\u00ebs, njer\u00ebz t\u00eb bes\u00ebs e fetar. Ata e donin meshtarin si antar\u00eb t\u00eb familjes, duke i besuar fjal\u00ebn e nderit\u2026<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Mal\u00ebsia, humbi 137 bij\u00eb t\u00eb saj, trimat e devotsh\u00ebm n\u00eb kryengritje. U burgos\u00ebn 345 burra e u internuan 41 familje t\u00eb shpallura reaksionare. Mal\u00ebsia, u vesh me petkun e zis\u00eb. Mal\u00ebsor\u00ebt trima, denbabaden t\u00eb patundur n\u00eb trojet e tyre, u shp\u00ebrngul\u00ebn n\u00eb kampet e internimit t\u00eb Tepelen\u00ebs, t\u00eb Kavaj\u00ebs, t\u00eb Vlo\u00e7ishtit, n\u00eb burgjet e kampet e pun\u00ebs, m\u00eb \u00e7njer\u00ebzore q\u00eb ka njohur historia. (Butka, f. 21)<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>N\u00eb momentin, q\u00eb do ta ekzekutonin toga e zez\u00eb e pushkatimit komunist, k\u00ebrkojn\u00eb q\u00eb t\u00eb denuarit me pushkatim t\u00eb kthehen mbara (me shpin\u00eb) dhe t\u2019ua mbyllin syt\u00eb. Por Prek\u00eb Cali, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb kategorike kund\u00ebrshton, duke th\u00ebn\u00eb fjal\u00ebt: \u201c &#8211; Nuk shkohet n\u2019Parajs\u00eb me shpin dhe me sy t\u2019mbyllun\u201d dhe si\u00e7 ishte duarlidhur, ngrehi kryet lart, hapi gjoksin, duke shkyer pullat e k\u00ebmish\u00ebs dhe u tha: \u201c &#8211; K\u00ebshtu vdes shqiptari\u201d. Para se t\u00eb rr\u00ebzohej, ai trup si nj\u00eb lis, nga plumbat e shqiptar\u00ebve t\u00eb armiqve t\u00eb nacionit t\u00eb vet, z\u00ebri i fuqish\u00ebm i mal\u00ebsorit t\u00eb bjeshk\u00ebve, ushtroi si jehona e luginave: \u201c &#8211; Rrnoft Shqipnia! Rrnoft populli shqiptar! Heret a von\u00eb Shqipnia do t\u00eb fitoj\u00eb.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp; Shkruan M\u00ebrgim Kor\u00e7a, Studiues. publicist &nbsp; &nbsp; E ndaluan ne mes Fush\u00ebs \u00c7el\u00eb, e ulen ne\u2019gjunj e nji partizane e ekzaltueme ia rrujti mjekrr\u00ebn pa lagur atij P\u00ebrpara momentit t\u00eb pushkatimit, Prek\u00ebn, e kan\u00eb mb\u00ebshtetur tek muri i Vorrezave Katolike t\u00eb R\u00ebmanit n\u00eb qytetin e Shkodr\u00ebs, t\u00eb ulur ndjenjur me cigare n\u00eb goj\u00eb (p\u00ebr [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":15830,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_robots_primary_cat":"","_seopress_titles_title":"","_seopress_titles_desc":"","_seopress_robots_index":"","footnotes":""},"categories":[2,18],"tags":[1219,185],"class_list":["post-15829","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualitet","category-histori","tag-mergim-korca","tag-preke-cali"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15829","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=15829"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15829\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15831,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15829\/revisions\/15831"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/15830"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=15829"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=15829"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=15829"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}