{"id":14923,"date":"2017-07-10T14:00:16","date_gmt":"2017-07-10T12:00:16","guid":{"rendered":"http:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=14923"},"modified":"2017-07-10T14:28:58","modified_gmt":"2017-07-10T12:28:58","slug":"demokratizimi-i-partive-politike","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=14923","title":{"rendered":"DEMOKRATIZIMI I PARTIVE POLITIKE"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2017\/04\/Qani-osmani.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter wp-image-13730 size-full\" src=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2017\/04\/Qani-osmani.jpg\" alt=\"\" width=\"448\" height=\"441\" srcset=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2017\/04\/Qani-osmani.jpg 448w, https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2017\/04\/Qani-osmani-300x295.jpg 300w, https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2017\/04\/Qani-osmani-70x70.jpg 70w\" sizes=\"auto, (max-width: 448px) 100vw, 448px\" \/><\/a><br \/>\nShkruan <strong>Qani\u00a0 \u00a0Osmani<\/strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <strong><br \/>\n<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Zgjedhjet paraqesin nj\u00ebr\u00ebn nga format m\u00eb te rand\u00ebsishme t\u00eb legjimitetit t\u00eb pushtetit dhe t\u00eb pjes\u00ebmarrjes s\u00eb qytetar\u00ebve n\u00eb jet\u00ebn politike, do t\u00eb thot\u00eb n\u00ebp\u00ebrmjet zgjedhjeve qytetar\u00ebve u jepet mund\u00ebsia q\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb t\u00ebrthort n\u00ebp\u00ebrmjet p\u00ebrfaq\u00ebsuesve t\u00eb vet gjegj\u00ebsisht n\u00ebp\u00ebrmjet obcioneve politike q\u00eb i p\u00ebrkrahin, n\u00eb nj\u00ebfar m\u00ebnyre t\u00eb jen\u00eb pjes\u00ebmar\u00ebs n\u00eb realizimin e pushtetit. Zgjedhjet jan\u00eb form\u00eb e t\u00eb vendosurit dhe m\u00ebnyr\u00eb e zgjedhjes s\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsuesve, bart\u00ebsve t\u00eb funsioneve politike dhe pushtetit politik. Ato n\u00ebnkuptojn\u00eb vendosjen sipas nj\u00eb procedure t\u00eb lir\u00eb t\u00eb bazuar n\u00eb ligj.<\/p>\n<p>N\u00eb shoq\u00ebrit bashk\u00ebkohore zgjedhjet dhe sistemi zgjedhor luajn\u00eb rol mjaft t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm n\u00eb formimin e pushtetit shtet\u00ebror si dhe n\u00eb jet\u00ebn politike n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi. Zgjedhjet jan\u00eb institucion i vjet\u00ebr dhe n\u00eb forma t\u00eb caktuara hasen qysh n\u00eb Greqin\u00eb antike, por zgjedhjet demokratike paraqiten shum\u00eb m\u00eb von\u00eb. Ato korrespondojn\u00eb me demokracin\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsuese qytetare dhe me postulatet e saj kryesore: <strong>zgjerimin e t\u00eb drejt\u00ebs s\u00eb vot\u00ebs dhe zhvillimin e parlamentarizmit.<\/strong><\/p>\n<p>N\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi shikuar sistemi zgjedhor ka r\u00ebnd\u00ebsi t\u00eb madhe p\u00ebr partit\u00eb politike si protagoniste kryesore n\u00eb zgjedhjet elektorale, por nj\u00ebherit ka r\u00ebnd\u00ebsi edhe p\u00ebr votuesit dhe politikan\u00ebt si aspirues politik. Shikuar nga ky aspekt, \u00e7doher\u00eb ka tendenca q\u00eb forca t\u00eb caktuara shoq\u00ebrore t\u00eb mundohen q\u00eb sistemin zgjedhor t\u2019ua p\u00ebrshtasin nevojave t\u00eb veta, dometh\u00ebn\u00eb t\u00eb lihet hapsir\u00eb p\u00ebr manipulim gjat\u00eb procesit zgjedhor.<\/p>\n<p>Demokratizimi i nj\u00eb shoq\u00ebrie \u00ebsht\u00eb proces kompleks i cili k\u00ebrkon koh\u00eb t\u00eb gjat\u00eb dhe p\u00ebrpjekje t\u00eb vazhdueshme p\u00ebr t\u00eb arritur transformimin e plot\u00eb t\u00eb sistemeve autoritare apo totalitare, n\u00eb demokraci funsionale. Krahas zhvillimit ekonomik q\u00eb n\u00eb thelb ka sistemin arsimor kualitativ, urbanizmin dhe industrializmin si parakushte p\u00ebr treg t\u00eb lir\u00eb, nd\u00ebrrtimin e instuticioneve t\u00eb pavarura, shtetit ligjor, liris\u00eb s\u00eb mediave e t\u00eb tjera parakushte q\u00eb diktojn\u00eb q\u00ebndrueshm\u00ebrin e demokracis\u00eb si sistem qeveris\u00ebs, demokratizimi i shoq\u00ebris\u00eb nuk mund t\u00eb p\u00ebrmbyllet pa demokratizimin e klas\u00ebs politike, gjegj\u00ebsisht partive politike.<\/p>\n<p>Pavar\u00ebsisht statuseve, procedurave, praktikave dhe formave organizative brenda partiake t\u00eb partive politike\u00a0 sistemi zgjedhor n\u00eb Mal t\u00eb Zi me <strong>\u201clista t\u00eb mbyllura votimi\u201d<\/strong> disfavorizon demokratizimin e partive politike dhe p\u00ebrqendron forc\u00ebn vendimmar\u00ebse tek oligarkit\u00eb dhe lider\u00ebt partiak, duke krijuar <strong>SULLTAN PARTIA<\/strong> dhe nj\u00eb ambient t\u00eb p\u00ebrshtatsh\u00ebm p\u00ebr kontroll t\u00eb plot\u00eb t\u00eb partive nga nj\u00eb grup individ\u00ebsh. K\u00ebshtu p\u00ebr shembull, jemi m\u00ebsuar t\u00eb shohim se si lider\u00ebt e partive politike dhe nj\u00eb num\u00ebr i caktuar pran tyre kan\u00eb fjal\u00ebn p\u00ebrfundimtare p\u00ebr t\u00eb gjitha \u00e7\u00ebshtjet me r\u00ebnd\u00ebsi p\u00ebr partin\u00eb, institucionet dhe jet\u00ebn e qytetar\u00ebve.<\/p>\n<p>Ky model zgjedhor me lista t\u00eb mbyllura t\u00eb votimit, ku qytetar\u00ebt votojn\u00eb p\u00ebr partin\u00eb politike dhe renditjen e t\u00eb zgjedhurve, p\u00ebrfaq\u00ebsuesve sipas d\u00ebshir\u00ebs s\u00eb liderit dhe b\u00ebrtham\u00ebs partiake \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga arsyet kryesore p\u00ebr devalvimin e vlerave dhe uljen e cil\u00ebsis\u00eb t\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsuesve n\u00eb organet legjislative qoft\u00eb n\u00eb nivel lokal apo at\u00eb qendror. Ky sistem ka p\u00ebrforcuar nj\u00eb mentalitet t\u00eb n\u00ebnshtrimit politik para liderit, besnik\u00ebri t\u00eb verb\u00ebt dhe munges\u00eb t\u00eb debatit real brenda partive politike. K\u00ebshtu , nj\u00eb nga vlerat apo kriteret kryesore p\u00ebr pozicionim n\u00eb<strong> \u201cvendet e sigurta\u201d <\/strong>t\u00eb r\u00ebnditjes n\u00eb list\u00ebn e votimit \u00ebsht\u00eb d\u00ebgjueshm\u00ebria dhe lojaliteti ndaj liderit apo struktur\u00ebs udh\u00ebheq\u00ebse t\u00eb partis\u00eb. Kjo ka prodhuar nj\u00eb praktik politike rezistuese ndaj prurjeve t\u00eb reja kadrovike n\u00eb partit\u00eb politike, ngulfatjen e ideve progresive, p\u00ebrjashtimin e konkurenc\u00ebs p\u00ebrmes vlerave individuale, zhdukjen e meritokracis\u00eb profesionale (akademike) nj\u00eb elit\u00eb t\u00eb <strong>\u201ckonsumuar politike\u201d<\/strong> dhe t\u00eb moshuar.<\/p>\n<p>Ky problem nuk ndikon vet\u00ebm p\u00ebrbrenda partive politike por reflektohet n\u00eb \u00e7do pore t\u00eb sistemit duke nxitur, kultivuar dhe mbajtur gjall\u00eb manipulimin e procesit zgjedhor p\u00ebrmes blerjes s\u00eb vot\u00ebs, gjegj\u00ebsisht klientelizmit politik. Politizimi i institucioneve dhe arsimit, politizimi i gjyq\u00ebsorit, prokurorit dhe s\u00eb fundit standardi i ul\u00ebt jet\u00ebsor n\u00eb Mal t\u00eb Zi jan\u00eb rezultat i drejtp\u00ebrdrejt\u00eb i k\u00ebtij sistemi zgjedhor.<\/p>\n<p>Prandaj, n\u00eb qoft\u00eb se lider\u00ebt politik n\u00eb Mal t\u00eb Zi, e sidomos ata t\u00eb partive n\u00eb pushtet, jan\u00eb t\u00eb sinqert\u00eb n\u00eb p\u00ebrkushtimin e tyre p\u00ebr t\u00eb ndertuar Malin e Zi si shtet demokratik duhet urgjent\u00ebsisht t\u00eb ndryshojn\u00eb kodin zgjedhor dhe dhe t\u00eb mund\u00ebsojn\u00eb hapjen e listave t\u00eb votimit. Ky hap do t\u00eb ishte jetik n\u00eb demokratizimin e partive politike, gjegj\u00ebsisht n\u00eb demokratizimin e shoq\u00ebris\u00eb dhe shtetit n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi. Mund\u00ebsia p\u00ebr t\u00eb votuar individin dhe jo partin\u00eb do t\u00eb nxiste konkurenc\u00ebn e v\u00ebrtet\u00eb t\u00eb vlerave individuale, duke i b\u00ebr\u00eb individ\u00ebt t\u00eb jen\u00eb ato q\u00eb sjellin vler\u00eb t\u00eb shtuar n\u00eb partit\u00eb me t\u00eb cilat garojn\u00eb dhe jo e kund\u00ebrta. Ky ndrishim i kodit zgjedhor besoj se do t\u00eb kishte efekt pozitiv q\u00eb do t\u00eb reflektohej n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb shoq\u00ebrin dhe do t\u00eb ishte nj\u00eb shtys\u00eb e fort\u00eb p\u00ebr Malin e Zi si shtet demokratik drejt integrimit n\u00eb Bashk\u00ebsin Evropiane.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/strong><strong><br \/>\n<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Shkruan Qani\u00a0 \u00a0Osmani\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 &nbsp; Zgjedhjet paraqesin nj\u00ebr\u00ebn nga format m\u00eb te rand\u00ebsishme t\u00eb legjimitetit t\u00eb pushtetit dhe t\u00eb pjes\u00ebmarrjes s\u00eb qytetar\u00ebve n\u00eb jet\u00ebn politike, do t\u00eb thot\u00eb n\u00ebp\u00ebrmjet zgjedhjeve qytetar\u00ebve u jepet mund\u00ebsia q\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb t\u00ebrthort n\u00ebp\u00ebrmjet p\u00ebrfaq\u00ebsuesve t\u00eb vet gjegj\u00ebsisht n\u00ebp\u00ebrmjet obcioneve politike q\u00eb i p\u00ebrkrahin, n\u00eb nj\u00ebfar m\u00ebnyre t\u00eb jen\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":13730,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_robots_primary_cat":"","_seopress_titles_title":"","_seopress_titles_desc":"","_seopress_robots_index":"","footnotes":""},"categories":[2,12],"tags":[492],"class_list":["post-14923","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualitet","category-opinione","tag-qani-ormani"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14923","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=14923"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14923\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":14926,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14923\/revisions\/14926"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/13730"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=14923"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=14923"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=14923"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}