{"id":1476,"date":"2015-01-22T13:48:04","date_gmt":"2015-01-22T12:48:04","guid":{"rendered":"http:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=1476"},"modified":"2015-01-22T13:48:24","modified_gmt":"2015-01-22T12:48:24","slug":"presidenti-te-zgjidhet-nga-populli-e-jo-nga-kuvendi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=1476","title":{"rendered":"PRESIDENTI T\u00cb ZGJIDHET NGA POPULLI E JO NGA KUVENDI"},"content":{"rendered":"<p><em><a href=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2014\/12\/Nail-draga.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\" size-medium wp-image-805 alignleft\" src=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2014\/12\/Nail-draga-248x300.jpg\" alt=\"Nail-draga\" width=\"248\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2014\/12\/Nail-draga-248x300.jpg 248w, https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2014\/12\/Nail-draga.jpg 305w\" sizes=\"auto, (max-width: 248px) 100vw, 248px\" \/><\/a>Vet\u00ebm me zgjedhje t\u00eb drejtp\u00ebrdrejta nga ana e popullit presidenti apo presidentja\u00a0 edhe pse me ingerenca t\u00eb kufizuara n\u00eb nj\u00eb sistem shum\u00ebpartiak, mund t\u00eb jet p\u00ebrfaq\u00ebsues i\u00a0 t\u00eb gjith\u00eb qytetar\u00ebve e jo si deri m\u00eb tash, t\u00eb jet\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsues i\u00a0 shumic\u00ebs parlamentare, ku Shqip\u00ebria e Kosova, jan\u00eb rast tipik\u00a0 n\u00eb regjion q\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb n\u00eb favor t\u00eb demokracis\u00eb, p\u00ebrkat\u00ebsisht t\u00eb vot\u00ebs popullore<\/em><br \/>\n<strong>Shkruan Dr. Nail Draga<\/strong><br \/>\nZgjedhja e president\u00ebs s\u00eb Kroacis\u00eb(Kolinda Grabar-Kitaroviq) nga ana e qytetar\u00ebve me 11 janar 2015 ishte ngjarje e dit\u00ebs jo vet\u00ebm tek opinioni kroat por edhe m\u00eb gjer\u00eb nga vet fakti se p\u00ebr t\u00eb par\u00ebn her\u00eb presidente u zgjodh nj\u00eb fem\u00ebr dhe e dyta se ajo vinte nga partia opozitare n\u00eb ket\u00eb vend.<br \/>\nPik\u00ebrisht duke par\u00eb ket\u00eb mbeshtetje nga ana e qytetar\u00ebve kroat, n\u00eb nj\u00eb duel pothuaj t\u00eb barabart\u00eb, fitorja e zonj\u00ebs me nj\u00eb rezultat t\u00eb ngusht\u00eb madje me diferenc\u00eb n\u00ebn 1%, d\u00ebshmoj vlerat e demokracis\u00eb p\u00ebrkat\u00ebsisht te vot\u00ebs popullore.Me ket\u00eb fitore, Kroacia fitoj president\u00ebn e par\u00eb fem\u00ebr t\u00eb zgjedhur n\u00eb Europ\u00ebn Juglindore, duke u b\u00ebr\u00eb sh\u00ebmbull edhe p\u00ebr t\u00eb tjer\u00ebt.<br \/>\nVar\u00ebsisht prej vendeve t\u00eb ndryshme presidenti zgjidhet n\u00eb dy forma ate t\u00eb votimit nga populli dhe nga kuvendi.Kjo tem\u00eb ka koh\u00eb q\u00eb debatohet n\u00eb debatet e ndryshme politike, t\u00eb shoq\u00ebria civile por edhe n\u00eb mediumet shqiptare si n\u00eb Kosov\u00eb e Shqip\u00ebri. Var\u00ebsisht prej\u00a0 preferencave politike jan\u00eb edhe qasjet n\u00eb lidhje me ket\u00eb \u00e7\u00ebshtje e cila \u00ebsht\u00eb e pranishme sidomos\u00a0 kur afati i predisentit i vjen fundi, apo kur e kemi t\u00eb njohur publikisht list\u00ebn\u00a0 e kandidat\u00ebve t\u00eb ndrysh\u00ebm p\u00ebr t\u00eb parin e vendit.<\/p>\n<p><strong>N\u00eb Kosov\u00eb\u00a0 presidentja u zgjodh nga zarfi<\/strong><br \/>\nRasti i zgjedhjes\u00a0 se presidentit\u00a0 p\u00ebrkat\u00ebsisht president\u00ebs n\u00eb Kosov\u00eb, A.Jahjaga \u00ebsht\u00eb specifik, madje i rrall\u00eb p\u00ebr koh\u00ebn ton\u00eb, sepse deri para zgjedhjes\u00a0 ajo\u00a0 ishte anonime p\u00ebr opinionin\u00a0 e gjer\u00eb, madje thuhet se nuk gjindej as n\u00eb \u201cgoogle\u201d. Por, opinioni e kishte t\u00eb qart\u00eb se ajo\u00a0 u zgjodh n\u00eb saj\u00eb t\u00eb pazar\u00ebve politike t\u00eb tre subjekteve politike(PDK, LDK,\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 AKR), nd\u00ebrsa m\u00eb pas u votua n\u00eb Kuvendin e Kosov\u00ebs. Votimi n\u00eb kuvend krjoj legalitetin e duhur, sepse deputetet i ka votuar populli, andaj ajo n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb formale kishte legjitimitetin e duhur. Por, zgjedhja e saj do t\u00eb mbes\u00eb e sh\u00ebnuar n\u00eb analet e zgjedhjeve jo vet\u00ebm n\u00eb Kosov\u00eb por edhe m\u00eb gjer\u00eb sepse tashm\u00eb p\u00ebr opinion \u00ebsht\u00eb e njohur se ajo ishte e preferuara e ish ambasadorit amerikan , Dell, n\u00eb Kosov\u00eb, duke qen\u00eb kandidate e vetme e dal\u00eb nga zarfi i diplomatit amerikan.<br \/>\nPor, edhe pas zgjedhjeve parlamentare n\u00eb Kosov\u00eb, t\u00eb mbajtura vitin e kaluar(qershor 2014), dhe\u00a0 t\u00eb konstituimit t\u00eb Kuvendit e formimit t\u00eb qeveris\u00eb gjasht\u00eb muaj pas zgjedhjeve(!!), n\u00eb lidhje me presidentin e ardhsh\u00ebm jan\u00eb b\u00ebr\u00eb pazare n\u00eb mes subjekteve politike t\u00eb shumic\u00ebs parlamentare(PDK-LDK), p\u00ebr t\u00eb zgjedhur presidentin n\u00eb Kuvend e ate nga radha e PDK. Se si do t\u00eb rrjedhin ngjarjet\u00a0 deri n\u00eb vitin 2016, kur do t\u00eb zgjidhet presidenti. mbetet p\u00ebr t\u00eb par\u00eb, por nj\u00eb gj\u00eb dihet ate nuk do ta zgjedhin qytetar\u00ebt e Kosov\u00ebs, por kuvendi si deri m\u00eb tash, q\u00eb \u00ebsht\u00eb veprim i tejkaluar q\u00eb i\u00a0 gjason koh\u00ebs s\u00eb monizmit.<\/p>\n<p><strong>N\u00eb Shqip\u00ebri &#8211; presidenti konsensual<\/strong><br \/>\nEdhe pse n\u00eb Shqip\u00ebri shum\u00eb her\u00eb \u00ebsht\u00eb debatuar n\u00eb lidhje me ket\u00eb \u00e7\u00ebshtje, dy partit\u00eb e m\u00ebdha nuk kan\u00eb treguar interesimin e duhur q\u00eb kjo \u00e7\u00ebshtje t\u00eb debatohet n\u00eb parlamentin shqiptar. Fillimisht, n\u00eb Kuvend duhet t\u00eb ndryshohen nenet e Kushtetut\u00ebs p\u00ebr zgjedhjen e presidentit nga populli, por nuk ekziston disponim as nga pozita e as nga opozita parlamentare.Nj\u00eb qendrim i till\u00eb e ka zen\u00eb peng d\u00ebshir\u00ebn e popullit p\u00ebr t\u00eb zgjedhur kandidatin e tyre e jo ate t\u00eb cilin iu imponon parlamenti, me sintagm\u00ebn\u00a0 \u201dpresidenti konsensual\u201d. Kujtoj me ket\u00eb rast pazar\u00ebt politike me rastin e kandidimit dhe zgjedhjen e A.Moisiut(2002-2007), B.Topit (2007-2012) dhe s\u00eb fundit B.Nishanin.<br \/>\nPik\u00ebrisht duke marr\u00eb parasysh\u00a0 ket\u00eb form\u00eb t\u00eb zgjedhj\u00ebs presidenti nuk ka autoritetin e duhur, sepse shumica e tashme parlamentare(PS-LSI), mund ta shkarkoj\u00eb ate nga posti i presidentit kur t\u00eb d\u00ebshirojn\u00eb sepse i kan\u00eb votat e mjaftueshme. Andaj, n\u00eb rastin konkret \u00e7do gj\u00eb var\u00ebt nga disponimi i shumic\u00ebs parlamentare, e jo nga institucioni i presidentit me kompetenca t\u00eb plota p\u00ebr mandatin e zgjedhur.Nga kjo del qart\u00eb se presidenti si institucion shtet\u00ebror ka dy kufizime,\u00a0 e para pa komptetenca\u00a0 t\u00eb mjaftueshme dhe e dyta \u00ebsht\u00eb aty pa vot\u00ebn e qytetar\u00ebve. Andaj duke qen\u00eb i zgjedhur n\u00eb at\u00eb post pa vot\u00ebn e qytetar\u00ebve, me ose pa dashje keqp\u00ebrdor\u00ebt apo b\u00ebhet marionet\u00eb i shumic\u00ebs parlamentare, q\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb n\u00eb favor t\u00eb demokracis\u00eb parlamentare.<\/p>\n<p><strong>Test p\u00ebr partit\u00eb politike dhe individ\u00ebt<\/strong><br \/>\nDy jan\u00eb \u00e7\u00ebshtjet kryesore t\u00eb cilat jan\u00eb p\u00ebrcaktuese p\u00ebr zgjedhjen e presidentit nga ana e popullit.<br \/>\nE para iu jepet mund\u00ebsia qytetar\u00ebve t\u00eb zgjedhin presidentin m\u00eb vot\u00eb t\u00eb drejtp\u00ebdrejt\u00eb pa iu imponuar dhe e dyta t\u00eb zgjedhin kandidatin q\u00eb e vler\u00ebsojn\u00eb m\u00eb shum\u00eb, duke anashkaluar mund\u00ebsin\u00eb e imponimit\u00a0 partiak, qoft\u00eb ai nga shumica apo pakica parlamentare.<br \/>\nN\u00eb ket\u00eb m\u00ebnyr\u00eb\u00a0 presidenti nuk mund t\u00eb konsiderohet marionet\u00eb e shumic\u00ebs parlamentare e votuar n\u00eb kuvend, sepse ai i p\u00ebrgjigjet popullit e jo gishtave t\u00eb deputet\u00ebve qe e kan\u00eb votuar. N\u00eb ket\u00eb m\u00ebnyr\u00eb edhe deputet do t\u00eb kishin me tep\u00ebr respekt\u00a0 p\u00ebr presidentin, sepse ai nuk var\u00ebt nga votat e tyre\u00a0 kuvend.<br \/>\nPik\u00ebrisht n\u00eb ket\u00eb aspekt\u00a0 kemi nj\u00eb sh\u00ebmbull tipik,\u00a0 sikurse ishte rasti i zgjedhj\u00ebs s\u00eb presidentit t\u00eb Kroacis\u00eb z.Stipe Mesiq(2000-2010) qe ishte rast tipik i vler\u00ebsimit popullor.Edhe pse\u00a0 ai kandidohej nga nj\u00eb parti e vog\u00ebl, me gjasa minimale p\u00ebr t\u00eb fituar,\u00a0 por ishte personaliteti tij me rejting\u00a0\u00a0 popullor, q\u00eb eliminoj paragjykimet duke fituar bindsh\u00ebm si president i vendit. Nuk ka dilem\u00eb se nj\u00eb veprim i till\u00eb paraqet\u00a0 nj\u00eb test praktik p\u00ebr partit\u00eb politike dhe individ\u00ebt t\u00eb cil\u00ebt konkurojn\u00eb p\u00ebr gar\u00ebn e presidentit t\u00eb vendit.<\/p>\n<p><strong>Kush i frigohet popullit do ta p\u00ebsoj\u00eb prej tij<\/strong><br \/>\nNuk thuhet kot se t\u00eb urtit m\u00ebsojn\u00eb\u00a0 nga t\u00eb tjer\u00ebt. Por, nj\u00eb th\u00ebnie e till\u00eb ka pesh\u00eb vet\u00ebm n\u00eb mjediset demokratike, e ajo nuk vlen kur n\u00eb rend t\u00eb par\u00eb jan\u00eb interesat e ngushta personale, klanore e partiake. Sepse nuk kemi si t\u00eb themi ndryshe, kur me k\u00ebmb\u00ebngulje vazhdohet t\u00eb thuhet se presidentin do ta zgjedhim nga kuvendi. Qendrimi i till\u00eb n\u00eb ket\u00eb aspekt, d\u00ebshmon\u00eb qart\u00eb se ata i frigohen popullit, sepse ka gjasa qe kandidati i tyre t\u00eb mos kaloj\u00eb, duke marr\u00eb parasysh se si p\u00ebrcaktohen kandidaturat nga subjekt\u00ebt politike.\u00a0\u00a0 Po t\u00eb vler\u00ebsohej me realiz\u00ebm nj\u00eb \u00e7\u00ebshtje e till\u00eb, nuk ka asnj\u00eb arsy t\u00eb mos b\u00ebh\u00ebn ndryshimet e nevojshme t\u00eb Kushtetut\u00ebs kur \u00ebsht\u00eb n\u00eb pyetje zgjedhja e presidentit.<br \/>\nSi n\u00eb Kosov\u00eb e Shqip\u00ebri, jo rrall\u00eb her\u00eb thuhet\u00a0 se presidenti nuk ka ingerenca t\u00eb m\u00ebdha andaj nuk ia vlen t\u00eb zgjidhet nga populli. Nj\u00eb deklarim i till\u00eb \u00ebsht\u00eb joserioz, \u00e7ka b\u00ebn n\u00ebn\u00e7mimin e insitucionit t\u00eb president n\u00eb syt\u00eb qytetar\u00ebve. Nga ana tjet\u00ebr harrojn\u00eb se vendet e ndryshme n\u00eb regjion, p\u00ebrkat\u00ebsisht fqinj\u00ebt tan\u00eb (Mali i Zi, Maqedonia etj.) e zgjedhin nga populli, athu se atje ka m\u00eb shum\u00eb ingerenca.<br \/>\nPor, e v\u00ebrteta qendron n\u00eb ate se shumica parlamentare p\u00ebrmes Qeveris\u00eb d\u00ebshiron t\u00eb ket\u00eb monopolin\u00a0 n\u00eb t\u00eb gjitha dimensionet e pushtetit, duke anashkaluar apo minimizuar deri n\u00eb maksimum rolin dhe pesh\u00ebn e presidentit.<\/p>\n<p><strong>P\u00ebrfundim<\/strong><br \/>\nNga nj\u00eb qendrim i till\u00eb del qart\u00eb se kemi t\u00eb b\u00ebjm\u00eb me nj\u00eb loj\u00eb perfide te\u00a0 partive politike t\u00eb shumic\u00ebs parlamentare, duke i rezervuar t\u00eb drejt\u00ebn vet\u00ebs p\u00ebr t\u00eb vendosur sipas interesave t\u00eb tyre, madje duke\u00a0 n\u00ebn\u00e7muar\u00a0 rolin dhe\u00a0\u00a0 funksionin e presidentit. Edhe pse nj\u00eb veprim i till\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb n\u00eb favor t\u00eb\u00a0 demokracis\u00eb funksionale, n\u00eb ket\u00eb pik\u00eb si pozita dhe opozita kan\u00eb pik\u00ebpamje t\u00eb nj\u00ebjta. Por, b\u00ebsoj se \u00ebsht\u00eb koha e fundit t\u00eb b\u00ebh\u00ebn ndryshime cil\u00ebsore n\u00eb favor t\u00eb demokracis\u00eb parlamentare, sepse kush i frigohet popullit\u00a0 sa do von\u00eb do ta p\u00ebsoj\u00eb prej tij.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Vet\u00ebm me zgjedhje t\u00eb drejtp\u00ebrdrejta nga ana e popullit presidenti apo presidentja\u00a0 edhe pse me ingerenca t\u00eb kufizuara n\u00eb nj\u00eb sistem shum\u00ebpartiak, mund t\u00eb jet p\u00ebrfaq\u00ebsues i\u00a0 t\u00eb gjith\u00eb qytetar\u00ebve e jo si deri m\u00eb tash, t\u00eb jet\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsues i\u00a0 shumic\u00ebs parlamentare, ku Shqip\u00ebria e Kosova, jan\u00eb rast tipik\u00a0 n\u00eb regjion q\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb n\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":805,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_robots_primary_cat":"","_seopress_titles_title":"","_seopress_titles_desc":"","_seopress_robots_index":"","_seopress_analysis_target_kw":"","footnotes":""},"categories":[12],"tags":[],"class_list":["post-1476","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-opinione"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1476","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1476"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1476\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1477,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1476\/revisions\/1477"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/805"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1476"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1476"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1476"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}