{"id":13546,"date":"2017-04-14T11:26:43","date_gmt":"2017-04-14T09:26:43","guid":{"rendered":"http:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=13546"},"modified":"2017-04-14T11:30:43","modified_gmt":"2017-04-14T09:30:43","slug":"gjuha-shqipe-jo-zyrtare-ne-mal-te-zi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=13546","title":{"rendered":"Gjuha shqipe, (jo) zyrtare n\u00eb Mal t\u00eb Zi"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a><\/strong><\/p>\n

\u00a0Let\u00ebrnjohtimi material dhe shpirt\u00ebror i nj\u00eb kombi \u00ebsht\u00eb gjuha t\u00eb cil\u00ebn ai e flet n\u00eb jet\u00ebn e p\u00ebrditshme, nd\u00ebrsa let\u00ebrnjohtim formal dhe fizik i tij\u00eb \u00ebsht\u00eb flamuri q\u00eb ai e ka valvitur n\u00ebp\u00ebr beteja dhe luft\u00ebra gjat\u00eb gjith\u00eb historis\u00eb s\u00eb ekzistenc\u00ebs s\u00eb vet! Doket, zakonet dhe tradita e kultivimit t\u00eb kultur\u00ebs komb\u00ebtare jan\u00eb djepi ku \u00ebsht\u00eb rritur dhe zhvilluar trupi dhe \u00ebsht\u00eb kultivuar shpirti i kombit, i artikuluar me an\u00eb t\u00eb gjuh\u00ebs si personifikues i tij.<\/strong><\/p>\n

\u00a0<\/strong><\/p>\n

\u00a0Shkruan <\/strong>Qani\u00a0 Osmani<\/strong><\/p>\n

Gjuha \u00ebsht\u00eb pasuria m\u00eb e madhe e nj\u00eb populli. N\u00eb rastin e shqiptar\u00ebve ajo \u00ebsht\u00eb d\u00ebshmi e fort\u00eb e autoktonis\u00eb s\u00eb tyre. Fakti se gjuha shqipe flitet dhe shkruhet vet\u00ebm nga shqiptar\u00ebt dhe fakti se ajo \u00ebsht\u00eb krejt e ve\u00e7ant\u00eb dhe nuk ngjan aspak me asnj\u00eb gjuh\u00eb tjet\u00ebr n\u00eb bot\u00eb, \u00ebsht\u00eb d\u00ebshmia m\u00eb e mir\u00eb se shqiptar\u00ebt kan\u00eb qen\u00eb gjithmon\u00eb t\u00eb pranish\u00ebm n\u00eb k\u00ebto troje, jan\u00eb autokton dhe nuk jan\u00eb popull endacak q\u00eb kan\u00eb gravituar nga ndonj\u00eb vend tjet\u00ebr si\u00e7 \u00ebsht\u00eb rasti me shum popuj t\u00eb tjer\u00eb t\u00eb ballkanit.<\/p>\n

M\u00ebsojm\u00eb k\u00ebto dit\u00eb nga disa autoritete politik\u00eb shqiptar si p\u00ebrfaq\u00ebsues autentik dhe legjitim t\u00eb popullat\u00ebs shqiptare n\u00eb Mal t\u00eb Zi, por,edhe nga disa mediume vendore dhe m\u00eb gj\u00ebr\u00eb si n\u00eb Shqip\u00ebri, Kosov\u00eb, Maqedoni,Lugin\u00eb t\u00eb Preshev\u00ebs etj, se ndryshimi i ligjit mbi t\u00eb drejtat dhe lirit\u00eb e pakicave n\u00eb Mal t\u00eb Zi, parashikon zyrtarizimin e gjuh\u00ebs shqipe n\u00eb t\u00eb gjitha komunat ku ato p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb 5% t\u00eb popullsis. Pra sipas k\u00ebtyre autoriteteve politik\u00eb shqiptar\u00eb, gjuha shqipe p\u00ebrve\u00e7 n\u00eb Ulqin, Tuz dhe Plav\u00eb me ligjin e ri zyrtarizohet tash edhe n\u00eb R\u00ebzhaj\u00eb, Podgoric\u00eb, dhe Tivar.<\/p>\n

Ska dyshim se ky ligj p\u00ebr opinionin e gj\u00ebr\u00eb shqiptar p\u00ebrb\u00ebn nj\u00eb hap t\u00eb madh\u00eb n\u00eb drejtim t\u00eb avancimit t\u00eb drejtave t\u00eb shqiptar\u00ebve n\u00eb Mal t\u00eb Zi. Megjithat\u00eb, n\u00ebqoft\u00eb se e marrim p\u00ebr baz\u00eb praktik\u00ebn e deritanishme faktet flasin vet\u00eb dhe tregojn\u00eb se gjuha shqipe n\u00eb Mal t\u00eb Zi \u00ebsht\u00eb m\u00eb shum\u00eb nj\u00eb gjuh\u00eb e folur mes komunitetit shqiptar, sesa realisht nj\u00eb gjuh\u00eb e zyrtarizuar n\u00eb institucione shtetrore dhe lokale.<\/p>\n

N\u00eb Mal t\u00eb Zi, shtet ky q\u00eb trajtohet mjaft\u00eb demokratik p\u00ebr shqiptar\u00ebt n\u00eb disa vendbanime me shqiptar, nuk ka as shkolla fillore ku m\u00ebsimi mbahet n\u00eb gjuh\u00ebn shqipe. N\u00eb ato vende ku shqiptar\u00ebt kan\u00eb mund\u00ebsi shkollimi n\u00eb gjuh\u00ebn amtare n\u00eb arsimin fillor dhe t\u00eb mes\u00ebm, m\u00ebsojn\u00eb me tekste shkollore diskriminuese. P\u00ebr tekstet shkollore aktuale lirisht mund t\u00eb themi se jan\u00eb thjesht p\u00ebrkthime tendencioze, ofenduese dhe diskriminuese p\u00ebr shqiptar\u00ebt.<\/p>\n

Fakti, se aktet juridike kushtetuese dhe ligjore n\u00eb fuqi n\u00eb Mal t\u00eb Zi, nuk e zyrtarizojn\u00eb gjuh\u00ebn shqipe dhe shkrimin e saj n\u00eb nivel shtet\u00ebror, t\u00eb pakt\u00ebn jo ashtu si\u00e7 u zyrtarizua gjuha serbe n\u00eb Kosov\u00eb, ku n\u00eb \u201ckushtetut\u00ebn e saj ka nj\u00eb dispozit\u00eb ku thuhet se n\u00eb Kosov\u00eb gjuh\u00eb zyrtare jan\u00eb gjuha shqipe dhe gjuha serbe,\u201d megjith\u00ebse serb\u00ebt p\u00ebrfaq\u00ebsojn\u00eb vet\u00ebm 5% t\u00eb popullsis\u00eb s\u00eb Republik\u00ebs s\u00eb Kosov\u00ebs. \u201cP\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr e degradojn\u00eb dhe e segmentojn\u00eb at\u00eb n\u00eb drejtim t\u00eb margjinalizimit t\u00eb saj me q\u00ebllim t\u00eb zhdukjes s\u00eb tipar\u00ebve dhe gjurm\u00ebve multinacionale t\u00eb realitetit shoq\u00ebror dhe etnik n\u00eb Mal t\u00eb Zi, sepse gjuha shqipe dhe shkrimi i saj n\u00eb Mal t\u00eb Zi nuk trajtohet si gjuh\u00eb zyrtare dhe si nj\u00eb e drejt\u00eb kolektive, por si nj\u00eb e drejt\u00eb individuale, si gjuh\u00eb e pal\u00ebs, si gjuh\u00eb e individit, si nj\u00eb gjuh\u00eb e qasjes, e jo si gjuh\u00eb e shtetit p\u00ebrkat\u00ebsisht\u00eb si gjuh\u00eb e organit shtet\u00ebror apo e personit zyrtar n\u00eb ushtrimin e veprimeve dhe procedurave t\u00eb ndryshme zyrtare shtet\u00ebrore dhe lokale\u201d<\/p>\n

P\u00ebr ato q\u00eb nuk kan\u00eb njohuri fatkeq\u00ebsisht, tani statusi kushtetues dhe ligjor i gjuh\u00ebs shqipe n\u00eb Mal t\u00eb Zi ve\u00e7ohet edhe pse shqiptar\u00ebt ne k\u00ebto troje jan\u00eb popull autokton dhe se pik\u00ebrisht gjuha \u00ebsht\u00eb ajo q\u00eb i ve\u00e7on nga popujte tjer q\u00eb e p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb shtetin malazez. \u201cGjuha shqipe nuk parashihet fare n\u00eb Presidenc\u00ebn e Malit t\u00eb Zi, ministrat shqiptar nuk mund as ta shkruajn e as ta flasin gjuh\u00ebn shqipe n\u00eb Qeveri, seancat plenare t\u00eb Parlamentit nuk mund t\u00eb udh\u00ebhiqen n\u00eb gjuh\u00ebn shqipe, komandat, qoft\u00eb ushtarake, qoft\u00eb policore, nuk mund t\u00eb jepen edhe n\u00eb gjuh\u00ebn shqipe, procedurat gjyq\u00ebsore penale, civile dhe t\u00eb kund\u00ebrvajt\u00ebsve nuk mund t\u00eb udh\u00ebhiqen (t\u00eb realizohen) edhe n\u00eb gjuh\u00ebn shqipe (madje as edhe n\u00eb gjykatat e themeluara n\u00eb nj\u00ebsit\u00eb e vetadministrimit lokal ku gjuha shqipe gjoja do t\u00eb jet\u00eb gjuh\u00eb zyrtare n\u00eb nivel lokal, si: qyteti i Ulqinit, Tuzit, Plav\u00ebs, Rozhaj\u00ebs, Podgoric\u00ebs dhe Tivarit\u201d.<\/p>\n

N\u00eb Mal t\u00eb Zi, procedurat administrative nuk mund t\u00eb udh\u00ebhiqen edhe n\u00eb gjuh\u00ebn shqipe. Prandaj duhet theksuar se gjuha shqipe dhe shkrimi i saj n\u00eb t\u00eb gjitha deg\u00ebt e pushtetit shtet\u00ebror n\u00eb Mal t\u00eb Zi trajtohet si gjuh\u00eb e shtetasve t\u00eb huaj, ose si gjuh\u00eb e minoriteteve. N\u00eb ish- Jugosllavin\u00eb komuniste, udh\u00ebheqja e procedur\u00ebs gjyq\u00ebsore edhe n\u00eb gjuh\u00ebn shqipe ka qen\u00eb e p\u00ebrcaktuar me ligj si nj\u00eb e drejt\u00eb kolektive e shqiptar\u00ebve. \u201c Nga ana tjet\u00ebr, sot n\u00eb praktik\u00eb shpesh ndodhin situata tragjiko-komike, sikurse n\u00eb nj\u00eb proces gjyq\u00ebsor edhe pse t\u00eb gjith\u00eb pjes\u00ebmarr\u00ebsit jan\u00eb shqiptar\u00eb, si: gjyqtari, avokati, prokurori publik, eksperti mjeko-ligjor, i akuzuari, procesmbajt\u00ebsi, d\u00ebshmitar\u00ebt, etj,, megjithat\u00eb t\u00eb gjith\u00eb ata komunikojn\u00eb n\u00eb gjuh\u00ebn malazeze (sllave) dhe shkrimin e saj?\u201d.<\/p>\n

Nga kjo q\u00eb u tha m\u00eb lart\u00eb ka t\u00eb b\u00ebj\u00eb me faktin se shqiptar\u00ebt n\u00eb Mal t\u00eb Zi, nuk i g\u00ebzojn\u00eb madje, edhe t\u00eb drejtat n\u00eb baz\u00eb t\u00eb statusit t\u00eb minoritetit, si p\u00ebr shembull, Konventa evropiane mbi gjuh\u00ebt regjionale dhe minoritare e cila i obligon vendet an\u00ebtare t\u00eb KE-s\u00eb (ku b\u00ebn pjes\u00eb adhe Mali i Zi) t\u00eb sigurojn\u00eb q\u00eb gjykatat n\u00eb procedurat penale, civile dhe administrative, me k\u00ebrkes\u00eb t\u00eb njer\u00ebs pal\u00eb, t\u00eb realizojn\u00eb procedurat edhe n\u00eb gjuh\u00ebn regjionale ose minoritare.<\/p>\n

Pra, shihet qart\u00eb se Ligji kushtetues i shtetit t\u00eb Malit t\u00eb Zi, p\u00ebrcakton nocionin e nj\u00eb gjuhe zyrtare si gjuh\u00eb e shtetit dhe organeve t\u00eb saj; Prandaj, shtrohet pyetja; a \u00ebsht\u00eb gjuha shqipe gjuh\u00eb zyrtare n\u00eb k\u00ebt\u00eb shtet, kur ajo nuk mund t\u00eb flitet ose t\u00eb shkruhet n\u00eb kryerjen e pun\u00ebs dhe procedurat zyrtare nga zyrtar\u00ebt e shtetit q\u00eb do t\u2019i p\u00ebrkasin 5%.<\/p>\n

Gjuha shqipe e p\u00ebrdorur n\u00eb Mal t\u00eb Zi \u00ebsht\u00eb n\u00eb nj\u00eb situat\u00eb t\u00eb mjeruar, ashtu si\u00e7 jan\u00eb edhe vet shqiptar\u00ebt. N\u00eb k\u00ebt\u00eb drejtim kjo q\u00eb cek\u00ebm m\u00eb lart\u00eb ka t\u00eb b\u00ebj\u00eb me mosp\u00ebrdorimin e gjuh\u00ebs shqipe n\u00eb shum\u00eb institucione t\u00eb shtetit si dhe p\u00ebr degradimin e saj nga shum\u00eb institucione tjera zyrtare. Pa ulur r\u00ebnd\u00ebsin\u00eb e k\u00ebtyre aspekteve q\u00eb kan\u00eb t\u00eb b\u00ebjn\u00eb m\u00eb gjuh\u00ebn ton\u00eb amtare, shqet\u00ebsim serioz p\u00ebrb\u00ebn degjenerimi dhe sllavizimi i shqipes nga vet\u00eb shqiptar\u00ebt, nga disa mediume dhe institucione ku p\u00ebrdorimi i saj i drejt\u00eb nuk ka asnj\u00eb penges\u00eb ligjore dhe ku kjo \u00ebsht\u00eb plot\u00ebsisht n\u00eb dor\u00ebn e vet shqiptar\u00ebve. Problemi nuk \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm te fjal\u00ebt e p\u00ebrdorura. E keqja \u00ebsht\u00eb se disi pa u v\u00ebrejtur shum\u00eb edhe fjalit\u00eb tek ne po nd\u00ebrtohen vazhdimisht sipas rregullave t\u00eb gjuh\u00ebs malazeze apo serbe.<\/p>\n

P\u00ebrvoja e deritanishme d\u00ebshmon\u00eb se disa p\u00ebrfaq\u00ebsues t\u00eb partive politike shqiptare por edhe politikan shqiptar n\u00eb partit\u00eb qytetare gjuh\u00ebn shqipe e p\u00ebrdorin dhe e b\u00ebjn\u00eb zyrtare vet\u00ebm gjat\u00eb fushatave parazgjedhore dhe jo n\u00eb instuticione shtet\u00ebrore dhe lokale. T\u00eb shumta jan\u00eb rastet ku shum zyrtar\u00eb shqiptar shtet\u00ebror por edhe lokal (si\u00e7 \u00ebsht\u00eb rasti n\u00eb komun\u00ebn e Ulqinit) si ato t\u00eb ekzekutivit ashtu edhe p\u00ebrfaq\u00ebsuesit e trupit zgjedhor shqiptar(k\u00ebshilltar\u00ebt) bastardojn\u00eb gjuh\u00ebn shqipe me ersyen e pa logjikshme se m\u00eb leht\u00eb e kan\u00eb t\u00eb shprehen n\u00eb gjuh\u00ebn sllave.<\/p>\n

K\u00ebto lloj t\u00eb politikan\u00ebve shqiptar q\u00eb injorojn\u00eb gjuh\u00ebn shqipe jan\u00eb m\u00ebkatar\u00eb!… Thuan se gjuha \u00ebsht\u00eb pasuri, dhe sa m\u00eb shum\u00eb gjuh\u00eb flet njeriu aq m\u00eb i pasur \u00ebsht\u00eb. Kjo \u00ebsht\u00eb e v\u00ebrtet, si\u00e7 \u00ebsht\u00eb e v\u00ebrtet se p\u00ebr ta m\u00ebsuar dhe njohur nj\u00eb gjuh\u00eb t\u00eb huaj \u00ebsht\u00eb parakusht\u00eb q\u00eb ta dish\u00eb ta flasish dhe ta shkruajsh gjuh\u00ebn amtare. Prandaj k\u00ebtij lloj t\u00eb politikan\u00ebve shqiptar askush nuk ua mohon t\u00eb drejt\u00ebn e tyre q\u00eb t\u00eb manipulojn\u00eb me elektoratin shqiptar gjat\u00eb fushatave zgjedhore, por askush nuk ju lejon\u00eb q\u00eb t\u00eb shfryt\u00ebzojn pozitat e tyre politike p\u00ebr t\u00eb shp\u00ebrb\u00ebr\u00eb gjuh\u00ebn shqipe si gjuh\u00eb amtare.<\/p>\n

Partit\u00eb politike shqiptare si p\u00ebrfaq\u00ebsues autentik dhe legjitim t\u00eb popullat\u00ebs shqiptare n\u00eb Mal t\u00eb Zi, duhet ta ken\u00eb t\u00eb qart\u00eb se veprimet e k\u00ebtilla t\u00eb mos p\u00ebrdorimit t\u00eb gjuh\u00ebs shqipe nga p\u00ebrfaq\u00ebsuesit e tyre partiak \u00ebsht\u00eb manipulim jo korrekt ndaj votuesve shqiptar t\u00eb tyre. P\u00ebr ato p\u00ebrfaq\u00ebsues dhe politikan q\u00eb bastardojn\u00eb gjuh\u00ebn shqipe d\u00ebshiroj tju them se t\u00eb \u201ckesh<\/strong> programin partiak t\u00ebnd, t\u00eb ndryshosh nga t\u00eb tjer\u00ebt, \u00ebsht\u00eb sa logjike aq edhe e drejt\u00eb dhe demokratike.T\u00eb mos pajtohesh me programet e t\u00eb tjer\u00ebve \u00ebsht\u00eb po aq e logjikshme, po aq e drejt\u00eb dhe e dyfisht m\u00eb demokratike. Por, t\u00eb mos pajtohesh me programin t\u00ebnd partiak, me politikat e tua, t\u00eb shkel\u00ebsh parimet e tua \u00ebsht\u00eb dyftyr\u00ebsi. E keqja edhe m\u00eb e madhe b\u00ebhet kur dyftyr\u00ebsin\u00eb t\u00ebnde tenton t\u2019ua shes\u00ebsh t\u00eb tjer\u00ebve, kur popullit q\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebson tenton t\u2019ua n\u00ebn\u00e7mosh intelegjenc\u00ebn<\/strong>\u201d.<\/p>\n

(Autori \u00ebsht\u00eb an\u00ebtar\u00eb i K\u00ebshillit komb\u00ebtar shqiptar n\u00eb Mal t\u00eb Zi)<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u00a0Let\u00ebrnjohtimi material dhe shpirt\u00ebror i nj\u00eb kombi \u00ebsht\u00eb gjuha t\u00eb cil\u00ebn ai e flet n\u00eb jet\u00ebn e p\u00ebrditshme, nd\u00ebrsa let\u00ebrnjohtim formal dhe fizik i tij\u00eb \u00ebsht\u00eb flamuri q\u00eb ai e ka valvitur n\u00ebp\u00ebr beteja dhe luft\u00ebra gjat\u00eb gjith\u00eb historis\u00eb s\u00eb ekzistenc\u00ebs s\u00eb vet! Doket, zakonet dhe tradita e kultivimit t\u00eb kultur\u00ebs komb\u00ebtare jan\u00eb djepi ku […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2262,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_robots_primary_cat":"","_seopress_titles_title":"","_seopress_titles_desc":"","_seopress_robots_index":"","footnotes":""},"categories":[2,12],"tags":[],"class_list":["post-13546","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualitet","category-opinione"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13546","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=13546"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13546\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13549,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13546\/revisions\/13549"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/2262"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=13546"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=13546"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=13546"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}