{"id":13194,"date":"2017-03-24T13:24:17","date_gmt":"2017-03-24T12:24:17","guid":{"rendered":"http:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=13194"},"modified":"2017-03-24T13:24:34","modified_gmt":"2017-03-24T12:24:34","slug":"ndikimi-i-propagandes-se-kinematografise-se-vjeter-kundruall-mediumeve-te-internetit","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=13194","title":{"rendered":"Ndikimi i propagand\u00ebs s\u00eb kinematografis\u00eb s\u00eb vjet\u00ebr kundruall mediumeve t\u00eb internetit"},"content":{"rendered":"<p><strong><a href=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2017\/02\/azem-osmani.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter wp-image-12896 \" src=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2017\/02\/azem-osmani.jpg\" alt=\"\" width=\"341\" height=\"516\" srcset=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2017\/02\/azem-osmani.jpg 250w, https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2017\/02\/azem-osmani-198x300.jpg 198w\" sizes=\"auto, (max-width: 341px) 100vw, 341px\" \/><\/a><\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Shkruan: Azem Osmani<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><em>Ja pse nuk b\u00ebn\u00eb n\u00eb asnj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb ndalohen filmat shqiptar t\u00eb realizimit socialist!<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>T\u00eb gjith\u00eb ne q\u00eb kemi jetuar dekadave t\u00eb m\u00ebhershme, jemi d\u00ebshmitar\u00eb t\u00eb asaj se shum\u00eb shtete si mjet t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm p\u00ebr b\u00ebrjen e propagand\u00ebs e p\u00ebrdornin mediumin e kinematografis\u00eb.<\/p>\n<p>Kan\u00eb qen\u00eb koh\u00ebra, kur mund\u00ebsit\u00eb e komunikimit dhe informimit ishin t\u00eb kufizuara p\u00ebr shkak t\u00eb munges\u00ebs s\u00eb teknologjis\u00eb bashk\u00ebkohore. P\u00ebrpos mediumit t\u00eb shtypit, radios dhe televizionit, kinematografia \u00ebsht\u00eb cil\u00ebsuar nj\u00eb makineri e fuqishme e pushteteve n\u00ebp\u00ebrmes s\u00eb cil\u00ebs opinioni \u00ebsht\u00eb mbajtur n\u00eb korniz\u00ebn e frekuencave t\u00eb agjendave t\u00eb tyre.<\/p>\n<p>P\u00ebrmbajtja e filmave artistik, por edhe e dokumentareve ka qen\u00eb nj\u00eb sajes\u00eb mrekullisht e stolisur nga aparati i pushtetit, e cila ishte larg realitetit. Kjo p\u00ebrmbajtje prodhonte mesazhe t\u00eb cilat ndikonin n\u00eb nd\u00ebrtimin e bindjeve sipas nevojave t\u00eb pushtetit.<\/p>\n<p>I kam ende n\u00eb kujtes\u00eb filmat amerikan, t\u00eb cil\u00ebt prodhonin p\u00ebr opinionin patriotiz\u00ebm, trim\u00ebri dhe krenari n\u00ebp\u00ebrmes ushtarak\u00ebve dhe ushtar\u00ebve n\u00ebp\u00ebr beteja t\u00eb ndryshme t\u00eb luft\u00ebrave, e sidomos filmat me tematik\u00ebn e luft\u00ebs n\u00eb Vietnam. \u00c7do her\u00eb, kur SHBA-t\u00eb kishin n\u00eb plan t\u00eb luftonin p\u00ebr kauza n\u00eb ndonj\u00eb shtet t\u00eb bot\u00ebs, Qeveria amerikane e p\u00ebrdorte kinematografin\u00eb p\u00ebr ta parap\u00ebrgatitur opinionin q\u00eb ta p\u00ebrkrahte veprimin e tyre p\u00ebr t\u00eb marr\u00eb pjes\u00eb n\u00eb ato luft\u00ebra.<\/p>\n<p>Edhe pushteti komunist i Shqip\u00ebris\u00eb n\u00eb krye me Enver Hoxh\u00ebn, gjat\u00eb gjith\u00eb periudh\u00ebs s\u00eb<\/p>\n<p>sundimit ka p\u00ebrdorur kinematografin\u00eb p\u00ebr nevojat e veta. N\u00ebp\u00ebrmes filmave artistik kan\u00eb synuar ta joshin popullin gjoja p\u00ebr t\u00eb mirat q\u00eb i sillte ai sistem dhe ajo qeverisje. Mir\u00ebpo, n\u00eb p\u00ebrmbajtjen e atyre filmave t\u00eb periudh\u00ebs s\u00eb realizmit socialist kishte edhe gj\u00ebra pozitive. K\u00ebt\u00eb gj\u00eb e them me bindje t\u00eb plot\u00eb, sepse i kam shikuar, pothuajse t\u00eb gjith\u00eb filmat shqiptar t\u00eb kinostudios &#8220;Shqip\u00ebria e re&#8221;. Fillimisht i kam shikuar p\u00ebr k\u00ebnaq\u00ebsin\u00eb time dhe pasionin q\u00eb kisha p\u00ebr ta, pasi n\u00ebp\u00ebrmes tyre e ndjeja Shqip\u00ebrin\u00eb af\u00ebr meje, kurse pas fillimit dhe p\u00ebrfundimit t\u00eb studimeve t\u00eb masterit n\u00eb fush\u00ebn e Komunikimit dhe mediave, fillova t\u2019i rishikoj p\u00ebr nevoja hulumtimi.<\/p>\n<p>\u00cbsht\u00eb e v\u00ebrtet\u00eb se tek k\u00ebta filma dominojn\u00eb ngjyrimet ideologjike t\u00eb atij sistemi, e shum\u00eb m\u00eb pak ato t\u00eb identitetit komb\u00ebtar, p\u00ebrpos filmave q\u00eb ekskluzivisht kan\u00eb pasur p\u00ebr tematik\u00eb t\u00eb kaluar\u00ebn ton\u00eb t\u00eb lavdishme p\u00ebr liri e pavar\u00ebsi prej periudh\u00ebs s\u00eb Sk\u00ebnderbeut e deri te shpallja e pavar\u00ebsis\u00eb n\u00eb Vlor\u00eb. Kjo ishte vet\u00ebm nj\u00ebra an\u00eb e medaljes, kurse n\u00eb an\u00ebn tjet\u00ebr tek k\u00ebta filma mund t\u00eb gjesh mesazhe mjaft pozitive p\u00ebr moralin, mir\u00ebqenien sociale, edukative-arsimore, kulturore dhe sh\u00ebndet\u00ebsore. Edhe n\u00ebse ngjarja e filmave ka qen\u00eb larg realitetit, mesazhet e tyre kan\u00eb ndikuar n\u00eb edukimin e popullit.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>N\u00eb shumic\u00ebn e filmave q\u00eb p\u00ebr tematik\u00eb kan\u00eb pasur p\u00ebrditshm\u00ebrin\u00eb e asaj kohe, gjeja nuanca t\u00eb m\u00ebdha t\u00eb propagand\u00ebs p\u00ebr t\u00eb krijuar nj\u00eb bindje se standardi jet\u00ebsor dhe mir\u00ebqenia e qytetar\u00ebve gjat\u00eb asaj periudhe ka qen\u00eb shum\u00eb e mir\u00eb. Mendimtari radikal i komunikimit masiv dhe sociologu kanadez Marshall McLuhan kishte prekur n\u00eb hulumtimet e tij edhe k\u00ebt\u00eb problematik\u00eb, duke th\u00ebn\u00eb mes tjerash se sa m\u00eb lart t\u00eb ngjitet nj\u00eb majmun aq m\u00eb shum\u00eb i duken prapanicat. Fundja, vet mediumi i kinematografis\u00eb \u00ebsht\u00eb krijuar p\u00ebr t\u00eb shfaqur bot\u00ebn imagjinare t\u00eb marr nga realiteti i jet\u00ebs. McLuhan, kineman\u00eb e krahason me nj\u00eb bobin\u00eb induktive e cila bot\u00ebn reale e shpalos si nj\u00eb tapet magjik t\u00eb imagjinat\u00ebs.<\/p>\n<p>Po ashtu edhe shkrimtari e regjisori i famsh\u00ebm frances Ren\u00e9 Clair, nga p\u00ebrvoja e tij e madhe n\u00eb kinematografi dhe televizion, ka th\u00ebn\u00eb se ekrani hap port\u00ebn e tij t\u00eb bardh\u00eb p\u00ebr nj\u00eb harem gj\u00ebrash t\u00eb bukura dhe \u00ebndrrash prej adoleshent\u00ebsh n\u00eb krahasim me t\u00eb cilat edhe trupi real m\u00eb t\u00ebrheq\u00ebs duket si defektoz.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Nga e gjith\u00eb kjo, nxjerr nj\u00eb p\u00ebrfundim logjik q\u00eb lidhet me rastin e daljes t\u00eb disa z\u00ebrave n\u00eb opinion p\u00ebr ndalimin e filmave shqiptar t\u00eb realizmit socialist:<\/p>\n<ol>\n<li>Propaganda ideologjike e tyre ka pasur ndikim t\u00eb fort\u00eb n\u00eb opinion, pik\u00ebrisht p\u00ebr at\u00eb periudh\u00eb brenda nj\u00eb sistemi monist dhe diktatorial q\u00eb ka mbajtur opinionin e izoluar nga informacionet e bot\u00ebs tjet\u00ebr.<\/li>\n<li>Shtremb\u00ebrimi i realitetit t\u00eb mir\u00ebqenies s\u00eb qytetar\u00ebve q\u00eb pasqyrohej n\u00ebp\u00ebr filma gjat\u00eb asaj periudhe, ka qen\u00eb nj\u00eb propagand\u00eb q\u00eb ka vlejtur vet\u00ebm p\u00ebr at\u00eb periudh\u00eb, sepse sot jetojm\u00eb n\u00eb nj\u00eb koh\u00eb dhe rrethana krejt tjera.<\/li>\n<li>\u00cbsht\u00eb komplet e palogjikshme t\u00eb ndalohen filmat p\u00ebr shkak t\u00eb ngjyrimeve ideologjike t\u00eb asaj periudhe, n\u00eb nj\u00eb koh\u00eb t\u00eb demokracis\u00eb, ku duhet t\u00eb sundoj mendimi, fjala dhe tregu i lir\u00eb kulturor.<\/li>\n<li>N\u00eb kushtet e sotme demokratike, jo vet\u00ebm filmat, por edhe idet\u00eb komuniste mund t\u00eb shfaqen hapur, p\u00ebr kaq sa nuk e rrezikojn\u00eb cenimin e sistemit plural dhe demokratik.<\/li>\n<li>Nuk mund as t\u00eb mendohet t\u00eb ndalohen filmat t\u00eb cil\u00ebt prodhojn\u00eb mesazhe mjaft pozitive p\u00ebr moralin, mir\u00ebqenien sociale, edukative-arsimore, kulturore dhe sh\u00ebndet\u00ebsore, p\u00ebrderisa rrotull neve kan\u00eb v\u00ebrshuar telenovela latino-marikane dhe turke me cil\u00ebsi \u201ckineze\u201d dhe me \u00e7mime \u201cGjith\u00e7ka nj\u00eb euro\u201d, t\u00eb cilat publikut shqiptar i sjellin mesazhe ku dominon kurv\u00ebria, tradhtia bashk\u00ebshortore, pabesia, thurja e thashethemeve, dinak\u00ebria, spiunimi dhe smira.<\/li>\n<li>\u00cbsht\u00eb e papranueshme dhe qesharake t\u00eb ndalosh nj\u00eb produkt t\u00eb propagand\u00ebs s\u00eb kinematografis\u00eb, n\u00eb nj\u00eb koh\u00eb kur ka shp\u00ebrthyer izolimi dhe terri informativ, kur mediumet e reja t\u00eb internetit kan\u00eb arritur kulmin e dominimit, n\u00ebp\u00ebrmes t\u00eb cilave po komunikojm\u00eb me t\u00ebr\u00eb globin.<\/li>\n<li>T\u00eb ndalosh nj\u00eb produkt kulturor me ngjyrime ideologjike t\u00eb nj\u00eb periudhe t\u00eb shkuar q\u00eb nuk kthehet m\u00eb, e t\u00eb mos merresh me p\u00ebrmir\u00ebsimin e imazhit t\u00eb diskursit dhe gjuh\u00ebs publike amorale q\u00eb p\u00ebrdoret sot, sidomos nga klasa jon\u00eb politike, t\u00eb kanalizuara nga mediumet aktuale, \u00ebsht\u00eb nj\u00eb gj\u00eb q\u00eb duhet t\u00eb na shqet\u00ebsoj t\u00eb gjith\u00ebve.<\/li>\n<li>T\u00eb flitet p\u00ebr ndalesa t\u00eb produkteve t\u00eb informacionit, n\u00eb nj\u00eb koh\u00eb t\u00eb mund\u00ebsive t\u00eb pakufizuara teknologjike, jo vet\u00ebm t\u00eb internetit, por edhe t\u00eb mediumeve arkivuese, duket sikur ata q\u00eb kan\u00eb lansuar k\u00ebt\u00eb ide, jetojn\u00eb ende me ritmin dhe ndjesin\u00eb e pashk\u00ebputur t\u00eb s\u00eb kaluar\u00ebs me mentalitet tribal dhe me njohuri t\u00eb kufizuara e t\u00eb konservuara vet\u00ebm t\u00eb asaj kohe.<\/li>\n<\/ol>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>24.04.2017<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp; Shkruan: Azem Osmani &nbsp; Ja pse nuk b\u00ebn\u00eb n\u00eb asnj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb ndalohen filmat shqiptar t\u00eb realizimit socialist! &nbsp; T\u00eb gjith\u00eb ne q\u00eb kemi jetuar dekadave t\u00eb m\u00ebhershme, jemi d\u00ebshmitar\u00eb t\u00eb asaj se shum\u00eb shtete si mjet t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm p\u00ebr b\u00ebrjen e propagand\u00ebs e p\u00ebrdornin mediumin e kinematografis\u00eb. Kan\u00eb qen\u00eb koh\u00ebra, kur mund\u00ebsit\u00eb e [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":12896,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_robots_primary_cat":"","_seopress_titles_title":"","_seopress_titles_desc":"","_seopress_robots_index":"","footnotes":""},"categories":[12],"tags":[],"class_list":["post-13194","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-opinione"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13194","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=13194"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13194\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13195,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13194\/revisions\/13195"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/12896"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=13194"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=13194"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=13194"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}