{"id":13179,"date":"2017-03-23T17:31:08","date_gmt":"2017-03-23T16:31:08","guid":{"rendered":"http:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=13179"},"modified":"2017-03-23T17:31:08","modified_gmt":"2017-03-23T16:31:08","slug":"vizite-ne-ishullin-e-imigranteve-token-e-premtuar-liberty-island-dhe-ellis-island","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=13179","title":{"rendered":"Vizit\u00eb n\u00eb ishullin e Imigrant\u00ebve,  \u201cTok\u00ebn e Premtuar\u201d &#8211; Liberty Island dhe Ellis Island"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2017\/03\/statuja-e-lirise-nju-jork.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter wp-image-13180 size-full\" src=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2017\/03\/statuja-e-lirise-nju-jork.jpg\" alt=\"\" width=\"604\" height=\"400\" srcset=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2017\/03\/statuja-e-lirise-nju-jork.jpg 604w, https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2017\/03\/statuja-e-lirise-nju-jork-300x199.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 604px) 100vw, 604px\" \/><\/a><\/p>\n<p><strong>Beqir SINA \u2013 Ellis Island NY<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Nju Jork: Kujtohet, 90 vjetori i vdekjes s\u00eb emigrantit t\u00eb par\u00eb n\u00eb Ellis Island<\/p>\n<p>-Duke kujtur k\u00ebt\u00eb dat\u00eb, m\u00ebsojm\u00eb se n\u00eb nj\u00eb mbr\u00ebmje t\u00eb kthjell\u00ebt n\u00eb vitin 1886, Koli Kristofori, \u00ebsht\u00eb shqiptari i par\u00eb emigrant n\u00eb Shtetet e Bashkuara t\u00eb Amerik\u00ebs<\/p>\n<p>ELIS ISLAND \u2013 NEW YORK : Ellis Island, \u00ebsht\u00eb nj\u00eb ishull i vog\u00ebl, shum\u00eb af\u00ebr ky me ishillin e quhet Liberty Island. Aty ku \u00ebsht\u00eb vendosur statuja e famshme franceze Statuja e Liris\u00eb, n\u00eb pjes\u00ebn territoriale , njujorkeze, q\u00eb thirret Upper New York Bay. Ai ishull \u00ebsht\u00eb konsideruar si port\u00eb e madhe hyrje, 60 vjet m\u00eb par\u00eb, p\u00ebr mbi 12 milion\u00eb emigrant\u00eb, q\u00eb hyn\u00eb k\u00ebtu n\u00ebp\u00ebrmjet k\u00ebtij ishulli, dhe u shp\u00ebrndan n\u00ebp\u00ebr Shtetet e Bashkuara t\u00eb Amerik\u00ebs.<\/p>\n<p>Ishulli Ellis Island, tani ka mbetur vetem si ishulli ku \u00ebsht\u00eb ngritur muzeu Imigracionit n\u00eb SHBA &#8211; i cili vizitohet p\u00ebr \u00e7do dit\u00eb, nga mbi 100 mij\u00eb turist\u00eb, vendas(SHBA) dhe t\u00eb huaj nga i gjith\u00eb planeti.<\/p>\n<p>\u00c7donjerit q\u00eb i bie rasti ta vizitoj\u00eb, ka kurreshtjen t\u00eb shikoj\u00eb se si ka qen\u00eb si stacioni nga ku emigrant\u00ebt, e par\u00eb ngarkuan placket, dhe mor\u00ebn udh\u00ebtimin e tyre t\u00eb pakthyeshem &#8211; duke u shp\u00ebrndar n\u00ebp\u00ebr gjith\u00eb Amerik\u00ebn.<\/p>\n<p>Ky ishull i hapi dyert e tij n\u00eb vitin 1892 dhe deri n\u00eb 1954 prej kur u mbyll p\u00ebr pritjen e emigrant\u00ebve, ai u kthye n\u00eb nj\u00eb ishull p\u00ebr vizitor\u00ebt e shumt\u00eb, nga SHBA dhe e gjith\u00eb bota.<\/p>\n<p>Ishulli megjithse i vog\u00ebl &#8211; ka qen\u00eb mo\u00e7alor, dhe \u00ebsht\u00eb dashur nj\u00eb pun\u00eb e madhe n\u00eb at\u00eb koh\u00eb t\u00eb bonofikohet, p\u00ebr t\u00eb shtuar ndjesh\u00ebm popullimin midis viteve 1892 dhe 1934.<\/p>\n<p>Para k\u00ebsaj, ishulli nd\u00ebr m\u00eb t\u00eb vegj\u00eblit e nj\u00eb grupi ishujsh p\u00ebr rreth tij, gjendet n\u00eb gryk\u00ebderdhjen ku bashkohen dy lumenj\u00ebt m\u00eb t\u00eb m\u00ebdhnj\u00eb q\u00eb p\u00ebrshkrojn\u00eb qytetin e Nju Jorkut, Hudson River dhe East River, p\u00ebr shume vjet ka qen vendi ku jetoj\u00eb Fort Gibson, nj\u00eb kapiten q\u00eb udh\u00ebhiqte udh\u00ebtimet detare, p\u00ebr daljen n\u00eb Oqeanin Atlantik, dhe rregtimin detar per ne Europe dhe Afrik\u00eb.<\/p>\n<p>Ishulli Ellis Island, u b\u00eb pjes\u00eb e Parkut Komb\u00ebtar s\u00eb bashku me Statujen e Liris\u00eb, n\u00eb vitin 1965, aty u hap nj\u00eb muze m\u00eb I madhi i emigracionit n\u00eb bot\u00eb, q\u00eb nga viti 1990.<\/p>\n<p>Prej koh\u00ebsh ai konsiderohet si pjes\u00eb e shtetit t\u00eb New York-ut, me nj\u00eb vendim i 1998 United States Gjykata Supreme e SHBA . Porse, si Liberty Island dhe Ellis Island, si shumica e ishujve n\u00eb at\u00eb grykderdhrje\u00a0 \u00ebsht\u00eb shum\u00eb af\u00ebr si teritor me shetin e\u00a0 New Jerseyt, dhe per kete ka pasur shume probleme lidhur me shfyrtezimin e tyre.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2017\/03\/mark-gjonaj-ishulli-imigranteve.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter wp-image-13181 size-full\" src=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2017\/03\/mark-gjonaj-ishulli-imigranteve.jpg\" alt=\"\" width=\"467\" height=\"350\" srcset=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2017\/03\/mark-gjonaj-ishulli-imigranteve.jpg 467w, https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2017\/03\/mark-gjonaj-ishulli-imigranteve-300x225.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 467px) 100vw, 467px\" \/><\/a><\/p>\n<p>Shtetet e Bashkuara t\u00eb Amerik\u00ebs, jan\u00eb shteti i Imigrant\u00ebve nga e gjith\u00eb bota. Mbasi, vendasit indian\u00ebt e Amerik\u00ebs, pronar\u00ebt e vertet jan\u00eb shum\u00eb pak, dhe kan mbetur n\u00eb koloni t\u00eb vogla n\u00eb jug t\u00eb vendit.<\/p>\n<p>Data e fillimit t\u00eb historis\u00eb s\u00eb Shteteve t\u00eb Bashkuara, \u00ebsht\u00eb nj\u00eb subjekt i nj\u00eb debati midis historian\u00ebve. Tekste t\u00eb vjetra t\u00eb filloj\u00eb me ardhjen e Kristofor Kolombit m\u00eb 12 tetor 1492 dhe theksojn\u00eb sfondin evropian e kolonizimit t\u00eb Amerik\u00ebs, ose ata fillojn\u00eb rreth viteve 1600 pas Krishitit, dhe theksojn\u00eb kufirin amerikan.<\/p>\n<p>N\u00eb dekadat e fundit shkollat dhe universitetet amerikane zakonisht jan\u00eb zhvendosur mbrapa n\u00eb koh\u00eb p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrfshir\u00eb m\u00eb shum\u00eb n\u00eb periudh\u00ebn koloniale dhe shum\u00eb m\u00eb tep\u00ebr n\u00eb parahistorin\u00eb e amerikan\u00ebve vendas.<\/p>\n<p>Irlandez\u00ebt t\u00eb cil\u00ebt konsiderohen pas indian\u00ebve vendasit, jan\u00eb autentik, nga ata q\u00eb thirren selltik\u00ebt &#8220;Celtic&#8221;.<\/p>\n<p>Nj\u00eb rac\u00eb e paster irlandeze, t\u00eb cil\u00ebt e quajn\u00eb veten Amerikan puro.<\/p>\n<p>K\u00ebtu n\u00eb Nju Jork, vend mbrritjen e par\u00eb, p\u00ebr \u00e7do vjet ata kujtojn\u00eb fest\u00ebn e Pranveres, San Patrick, ose \u00e7eljen e T\u00ebrfilit, nj\u00eb lloj bari jeshil, i njohur shum\u00eb edhe n\u00eb tokat Shqip\u00ebtare.<\/p>\n<p>Dhe, s\u00eb bashku me k\u00ebt\u00eb dit\u00eb, iralendez\u00ebt mblodh\u00ebn dje n\u00eb mesdit\u00eb rreth varrit t\u00eb Annie Moore, e njohur kjo n\u00eb historin\u00eb e emigracionit n\u00eb SHBA-s\u00eb, si e para irlandeze q\u00eb emigroi n\u00eb Amerik\u00eb.<\/p>\n<p>Ceremonia, u zhvillua 90 vjet pas vdekjes se saj, kur Iralandezja e par\u00eb ka hyr\u00eb n\u00eb librin e muzeut t\u00eb ishullit t\u00eb emigrant\u00ebve Elis Island.<\/p>\n<p>P\u00ebr irlandezen e par\u00eb q\u00eb shkeli n\u00eb Amerik\u00eb si emigrante, familja e saj se bashku me kete komunitet organizon nj\u00eb tubim p\u00ebrkujtimor para varrit t\u00eb saj n\u00eb Quins (Queens) duke shenuar ate si dit\u00ebn e emigrimit t\u00eb Iralandezve n\u00eb Amerik\u00eb.<\/p>\n<p>Mbas Annie Moore, me miliona iralndez\u00eb do t\u00eb emigronin n\u00eb Amerik\u00eb, saq\u00eb m\u00eb pas\u00eb komuniteti irlandez, \u00ebsht\u00eb sot nga komunitetet m\u00eb t\u00eb m\u00ebdhat n\u00eb SHBA-s.<\/p>\n<p>M\u00eb shume s\u00eb 99 p\u00ebrqind e president\u00ebve amerkan\u00eb, senatorve dhe kongresmeneve, guvernatorve, kryetar e bashkive, njerezit me te pasur ne Amerike, jan\u00eb me origjin\u00eb nga Irlanda dhe Britania e Madhe.<\/p>\n<p>Varri i emigrantes s\u00eb par\u00eb irlandeze, \u00ebsht\u00eb i nd\u00ebrtuar sipas tradit\u00ebs s\u00eb banorve Kelt\u00eb (Celtic), nj\u00eb varr karakteristik, ky i mbuluar me nj\u00eb pllak\u00eb t\u00eb madhe guri, mbi t\u00eb \u00ebsht\u00eb i vendosur n\u00eb &#8220;k\u00ebmb\u00eb&#8221; nj\u00eb kryq i madh me nj\u00eb rreth dhe i lyer me boj\u00eb t\u00eb bardh\u00eb dhe boj\u00eb qielli.<\/p>\n<p>Annie Moore, ishte dhjet\u00eb vje\u00e7e, kur me prind\u00ebrit e saj mori rrug\u00ebn e emigrimit. Rrug\u00eb q\u00eb m\u00eb pas do t&#8217;a ndiqnin me miliona irlandez\u00eb t\u00eb tjer\u00eb dhe do t\u00eb shp\u00ebrndaheshin n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb territorin e Amerik\u00ebs.<\/p>\n<p>Tek varri i Annie Moore, n\u00eb varrezat qytetare Calvary Cemetery n\u00eb lagjen Woodside (Queens),\u00a0 mbahen fjalime komemorative, si dhe me gajde e cyrle veshur me kostumet popullore luhen melodi folklorike iralandeze .<\/p>\n<p>Simbas dokumentave t\u00eb gjetura n\u00eb librin e muzeumit t\u00eb emigrant\u00ebve, i cili ndodhet n\u00eb Elis Island, thuhet se Annie Moore, ishte nga qyteti Cork i Iralnd\u00ebs.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrkoh\u00eb, edhe ne shqiptar\u00ebt b\u00ebjm\u00eb pjes\u00eb nd\u00ebr t\u00eb par\u00ebt imigrant\u00eb, q\u00eb shkelem \u201cTok\u00ebn e Premtuar\u201d, mbasi kemi Koli Kristoforin , ose i konsediruar si shqiptari i par\u00eb q\u00eb emigroi n\u00eb Amerik\u00eb.<\/p>\n<p>Dhe mund ta kujtojm\u00eb k\u00ebt\u00eb dat\u00eb, dhe t\u00eb m\u00ebsojm\u00eb se n\u00eb nj\u00eb mbr\u00ebmje t\u00eb kthjell\u00ebt n\u00eb vitin 1886, ishte \u201ciralandezi\u201d shqiptar Koli Kristofori, i cili \u00ebsht\u00eb shqiptari i par\u00eb emigrant\u00eb n\u00eb Shtetet e Bashkuara t\u00eb Amerik\u00ebs.<\/p>\n<p>Sipas librit t\u00eb historis\u00eb s\u00eb emigrant\u00ebve shqiptar\u00eb n\u00eb Amerik\u00eb, thuhet se Koli Kristofori, nga Kor\u00e7a, i zbriti &#8220;pamporit&#8221; ne limanin e Bostonitain n\u00eb nj\u00eb koh\u00eb, q\u00eb &#8221; nuk do t&#8217;a kishte menduar kurr\u00eb se bashk\u00ebsia shqiptare q\u00eb do t\u00eb lindte p\u00ebrmes tij n\u00eb Massachusetts do t\u00eb nxirrte prej vetes aq shum\u00eb patriot\u00eb.<\/p>\n<p>Dhe, se n\u00eb fillim Shekullin e XXI, do t\u00eb num\u00ebroheshin, afro gjysm\u00eb milioni shqiptar\u00eb, q\u00eb do t\u00eb emigronin deri tani n\u00eb Shtetet e Bashkuara t\u00eb Amerik\u00ebs.<\/p>\n<p>Pra p\u00ebr ne shqiptar\u00ebt \u00ebsht\u00eb viti 1886 &#8211; vit ky kur emigranti i par\u00eb shqiptar n\u00eb Amerik\u00eb, Koli Kristofori, mb\u00ebrrin n\u00eb Massachusetts.<\/p>\n<p>M\u00eb 1892 &#8211; Koli Kristofori kthehet n\u00eb Shqip\u00ebri e u tregon bashk\u00ebfshatar\u00ebve t\u00eb tij p\u00ebr mrekullit\u00eb e &#8220;botes se re&#8221;. Kthehet s\u00ebrish n\u00eb Boston me 17 shqiptar\u00eb t\u00eb tjer\u00eb.<\/p>\n<p>Pasaporta shqiptare e koh\u00ebs s\u00eb Mbret\u00ebris\u00eb s\u00eb Zogut I-r\u00eb \u2013 : \u00c7do shqiptar asht v\u00ebllau Yt<\/p>\n<p>N\u00eb ishullin e Imigrant\u00ebve, Ellis Island, muzeun komb\u00ebtar t\u00eb Imigracionit, \u00e7do komb dhe shtet ka m\u00ebnyrat e veta t\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsimit t\u00eb tij.<\/p>\n<p>Sidomos kur e vizton k\u00ebt\u00eb ishull dhe muzeumin e imigrant\u00ebve ke nj\u00eb kurreshtje t\u00eb madhe t\u00eb dish gjith\u00e7ka p\u00ebr imigrant\u00ebt e pare shqiptar\u00eb.<\/p>\n<p>Dhe p\u00ebr k\u00ebt\u00eb menjeher syt dhe vemendja juaj padyshim q\u00eb shkon n\u00eb stenden e xhamit n\u00eb katin e tret\u00eb, aty ku jan\u00eb veshjet dhe jan\u00eb vendosur pasaportat e emigranteve te pare qe shkelen ne Amerik\u00eb.<\/p>\n<p>Sepse, ajo jo vet\u00ebm q\u00eb \u00ebsht\u00eb dokumenti m\u00eb i ve\u00e7ant\u00eb i ndetitetit por \u00ebsht\u00eb edhe p\u00ebr t\u00eb treguar k\u00ebsisoj vlerat e atij shteti q\u00eb i ti p\u00ebrket.<\/p>\n<p>Mbasi \u00e7do pashaport\u00eb n\u00eb \u00e7do vend t\u00eb bot\u00ebs ka disa nga emblemat m\u00eb p\u00ebrkufizuese t\u00eb \u00e7do shteti \u2013 ka disa nga pjes\u00ebt e Kushtetutes s\u00eb \u00e7do vendi \u2013 ajo \u00ebsht\u00eb krenaria dhe dinjiteti i \u00e7do shtetasi, kur paraqitet n\u00eb \u00e7do vend t\u00eb bot\u00ebs.<\/p>\n<p>E till\u00eb \u00ebsht\u00eb edhe nj\u00eb pasaport\u00eb shqiptare e koh\u00ebs s\u00eb Mbret\u00ebris\u00eb Shqiptare, koh\u00ebs s\u00eb Mbretit Zog \u2013 q\u00eb tregon\u00eb se sa r\u00ebnd\u00ebsi ka patur p\u00ebr koh\u00ebn q\u00ebnia shqiptar dhe sa respekt tregohej p\u00ebr identitetin e kombit shqip\u00ebtar n\u00eb at\u00eb koh\u00eb.<\/p>\n<p>Kjo pasport\u00eb e koh\u00ebs s\u00eb Mbretit Zog, cila sot gjendet e eksopzuar n\u00eb stendat e qelqeta t\u00eb muzeumit m\u00eb t\u00eb madh dhe m\u00eb t\u00eb vizituar n\u00eb bot\u00eb Ellis Island \u2013 New York SHBA, ka qen\u00eb dhe mbetet pjesa m\u00eb e art\u00eb e historis\u00eb son\u00eb komb\u00ebtare.<\/p>\n<p>N\u00eb flet\u00ebn e dyt\u00eb t\u00eb k\u00ebsaj pashaporte jan\u00eb gjasht\u00eb k\u00ebshilla tep\u00ebr t\u00eb vlefshme, dje, sot dhe p\u00ebr jet\u00eb: nga koha e Mbret\u00ebris\u00eb s\u00eb Ahmet Zogut. Ja \u00e7far\u00eb shkruhej n\u00eb kapakun e mbrendsh\u00ebm t\u00eb pasaport\u00ebs shqiptare t\u00eb viteve t\u00eb 30-ta. Ku n\u00eb mes tyre bie n\u00eb sy ajo e treta ku thuhet se : \u00c7do shqiptar asht v\u00ebllau Yt<\/p>\n<p>1 -Ta dish dhe t\u00eb jesh i sigurt se fatbardhsia dhe lumturia e jote gjindet n\u00eb Shqipni e cila t`ep nder e t\u00eb fal emnin shqiptar.<\/p>\n<p>2 \u2013 Ruaje mir\u00eb karakterin komtar dhe kryenaltsin shqiptare; bindju ligjeve dhe urdhnave t\u00eb vendit kudo q\u00eb t\u00eb jesh.<\/p>\n<p>3 \u2013 \u00c7do shqiptar asht v\u00ebllau Yt: nderoje kurdoher\u00eb dhe ndihmoje kur t\u00eb ket nevoj\u00eb.<\/p>\n<p>4 \u2013 Mos e p\u00ebrbuz gjuh\u00ebn e nan\u00ebs s\u00b4ate, tue fole n\u00eb gjuh\u00eb t\u00eb huej kur nuk asht nevoja.<\/p>\n<p>5 \u2013 Ndero flamurin e atdheut tand: kush nuk e nderon Shenjin e komsis, shnderon vehten e vet.<\/p>\n<p>6 \u2013 Dashuria p\u00ebr atdhe ndihet ma tep\u00ebr n\u00eb m\u00ebrgim, prandaj ket\u00eb dashuri ruaje edhe kur t\u00eb k\u00ebthejsh n\u00eb vendin t\u00b4and.<\/p>\n<p>Nga kjo pashaport\u00eb sot milona vizitor\u00eb nga mbar\u00eb bota kan pasur rastin t\u00eb shikojn\u00eb me syt\u00eb e tyre vizionin e Mbretit t\u00eb Shqiptar\u00ebve \u2013\u00a0 Naltmadhnis\u00eb s\u00eb Tij Zogu I-r\u00eb, ku edhe n\u00eb nj\u00eb flet\u00eb pasaporte p\u00ebrmbledh vlerat dhe cil\u00ebsit\u00eb q\u00eb duhet t\u00eb ket\u00eb \u00e7do shqiptar\u00eb, sot.<\/p>\n<p>K\u00ebto gjasht\u00eb \u201camandamente\u201d ose apostulate t\u00eb Mbretit Zogu i Par\u00eb, thon\u00eb gjith\u00e7ka q\u00eb na duhet ne shqiptar\u00ebve n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb p\u00ebrkryer .<\/p>\n<p>Mir\u00ebpo ka edhe nj\u00eb rendesi te madhe pasaporta shqiptare e kohes se Mbretit te Shqiptareve. Pasaporta e Shqiperise se asaj kohe, gjate Luftes se Dyte Boterore, u b\u00eb dokumenti q\u00eb shp\u00ebtoi jet\u00ebn mij\u00ebra hebrenjeve, n\u00eb Europ\u00eb, Austri, Zvicer, e Hungari.<\/p>\n<p>Mbreti i Shqiptarve Ahmet Zogu, urdheroi t\u00eb gjitha zyrta diplomatike t\u00eb Mbret\u00ebris\u00eb Shqiptare, n\u00eb Europ\u00eb, me vul\u00ebn dhe stemen Mbret\u00ebrore Shqiptare, t\u00eb paiseshin Hebrejt\u00eb, p\u00ebr tu larguar nga Europa, dhe shp\u00ebtuar jeten nga Holokausti.<\/p>\n<p>109 Vjetori i ishullit t\u00eb Imigrant\u00ebve n\u00eb \u201cTok\u00ebn e Premtuar\u201d Ellis Island !<\/p>\n<p>M\u00eb shum\u00eb se 109 vjet m\u00eb par\u00eb, qeveria amerikane hapi nj\u00eb zyr\u00eb n\u00eb Ishullin Ellis n\u00eb Gjirin e Nju Jorkut p\u00ebr t\u00eb regjistruar emigrant\u00ebt e par\u00eb. Sot, ky ishull \u00ebsht\u00eb kthyer n\u00eb nj\u00eb pik\u00eb historike, q\u00eb t\u00ebrheq miliona e miliona turist\u00eb t\u00eb shumt\u00eb nga kryq\u00eb e t\u00ebrthor\u00eb bot\u00ebs.<\/p>\n<p>Mes viteve 1892 dhe 1954, thuhet se rreth 12 million\u00eb imigrant\u00eb kishin hyr\u00eb n\u00eb Shtetet e Bashkuara p\u00ebrmes ishullit \u201cEllis Island\u201d, n\u00eb Nju Jork\u00eb, n\u00ebp\u00ebrmjet k\u00ebti ishulli \u2013 nj\u00eb cop\u00eb e vog\u00ebl toke n\u00eb Gjirin e Nju Jorkut, fare pran\u00eb qytetit.<\/p>\n<p>Edhe sot me mij\u00ebra vizitor\u00eb me anijet e transportit vizitojn\u00eb \u00e7do dit\u00eb, ata jan\u00eb kryesisht turist\u00eb t\u00eb huaj nga e gjith\u00eb bota q\u00eb i shtyn\u00eb kurioziteti p\u00ebr t\u00eb m\u00ebsuar se si erdh\u00ebn imigrant\u00ebt n\u00eb Amerik\u00eb..<\/p>\n<p>Aty thuhet se me kalimin e viteve, milliona njer\u00ebz kan\u00eb humbur jet\u00ebn p\u00ebr lirin\u00eb. Ishulli Ellis ka q\u00ebn\u00eb posta e par\u00eb kufitare p\u00ebr imigrant\u00ebt e kontolluar nga qeveria federale n\u00eb Amerik\u00eb.<\/p>\n<p>Historian\u00ebt, thon\u00eb se \u00e7do dit\u00eb mij\u00ebra imigrant\u00eb mb\u00ebrrinin k\u00ebtu nga Evropa n\u00eb at\u00eb koh\u00eb. Para se Ishulli Ellis t\u00eb hapej, kontrolli ndaj imigracionit ishte shum\u00eb i pakt\u00eb. N\u00eb fakt, p\u00ebr nj\u00eb periudh\u00eb njeriu nuk kishte nevoj\u00eb p\u00ebr dokumente.<\/p>\n<p>N\u00eb vitin 1921, p\u00ebr shkak t\u00eb influksit t\u00eb madh t\u00eb njer\u00ebzve, q\u00eb end\u00ebrrronin vet\u00ebm Amerik\u00ebn, si vendin e vet\u00ebm t\u00eb shpresave t\u00eb tyre,\u00a0 qeveria e at\u00ebhershme amerikane e sht\u00ebrngoi kontrollin si thuhej at\u00ebhere ndaj imigrant\u00ebve dhe krijoi sistemin hetimor p\u00ebr t\u00eb parandaluar hyrjen n\u00eb vend t\u00eb anarkist\u00ebve, t\u00eb bolshevik\u00ebve, komunist\u00ebve apo poligamist\u00ebve.<\/p>\n<p>N\u00eb rastet kur imigrant\u00ebt ishin analfabet\u00eb, t\u00eb s\u00ebmur\u00eb, nuk kishin mjaft para, apo kishin kryer akte kriminale, ata ndaleshin n\u00eb Ishullin Ellis deri sa t\u00eb p\u00ebrfundonte procesi i pranimit t\u00eb tyre n\u00eb vend, ose ktheheshin n\u00eb vendet e tyre.<\/p>\n<p>Gjat\u00eb gjith\u00eb periudh\u00ebs 62-vje\u00e7are t\u00eb aktivitetit t\u00eb tij, vet\u00ebm nj\u00eb p\u00ebrqind e imigrant\u00ebve nuk jan\u00eb pranuar n\u00eb Shtetet e Bashkuara. Nd\u00ebrsa imigracioni n\u00eb Shtetet e Bashkuara ka ndryshuar shum\u00eb nga pikpamja demografike, 40 p\u00ebrqind e amerikan\u00ebve, duke ndjekur historin\u00eb e ardhjes s\u00eb t\u00eb par\u00ebve t\u00eb tyre, mb\u00ebrrijn\u00eb n\u00eb Ishullin Ellis.<\/p>\n<p>Prandaj edhe Qendra e k\u00ebtij ishulli p\u00ebr Historin\u00eb e Familjes \u00ebsht\u00eb kaq popullore. Me 25 milion\u00eb dosje imigracioni, Qendra e Historis\u00eb s\u00eb Familjes, u krijon mund\u00ebsi vizitor\u00ebve t\u00eb krijojn\u00eb lidhjet me paraardh\u00ebsit e tyre si kurr\u00eb m\u00eb par\u00eb.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb me kalimin e viteve imigrant\u00ebt shkrihen n\u00eb shoq\u00ebrin\u00eb amerikane, t\u00eb dh\u00ebnat historike b\u00ebhen edhe m\u00eb t\u00eb vlefshme p\u00ebr ata q\u00eb duan t\u00eb mos e harrojn\u00eb historin\u00eb e familjes s\u00eb tyre, historin\u00eb e kombit t\u00eb tyre n\u00ebprmjet rekelive t\u00eb vendosura n\u00eb stendat e k\u00ebti Muazeu gjigand n\u00eb ishullin e imigrant\u00ebve n\u00eb Nju Jork \u2013 Ellis Island.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Beqir SINA \u2013 Ellis Island NY &#8211; Nju Jork: Kujtohet, 90 vjetori i vdekjes s\u00eb emigrantit t\u00eb par\u00eb n\u00eb Ellis Island -Duke kujtur k\u00ebt\u00eb dat\u00eb, m\u00ebsojm\u00eb se n\u00eb nj\u00eb mbr\u00ebmje t\u00eb kthjell\u00ebt n\u00eb vitin 1886, Koli Kristofori, \u00ebsht\u00eb shqiptari i par\u00eb emigrant n\u00eb Shtetet e Bashkuara t\u00eb Amerik\u00ebs ELIS ISLAND \u2013 NEW YORK : Ellis [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":13180,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_robots_primary_cat":"","_seopress_titles_title":"","_seopress_titles_desc":"","_seopress_robots_index":"","footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-13179","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-diaspora"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13179","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=13179"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13179\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13182,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13179\/revisions\/13182"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/13180"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=13179"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=13179"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=13179"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}