{"id":13001,"date":"2017-03-09T09:09:50","date_gmt":"2017-03-09T08:09:50","guid":{"rendered":"http:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=13001"},"modified":"2017-03-09T09:09:50","modified_gmt":"2017-03-09T08:09:50","slug":"pak-histori-nga-kohet-e-zjarrta-te-malesise-se-madhe","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=13001","title":{"rendered":"PAK HISTORI NGA KOH\u00cbT E ZJARRTA T\u00cb MAL\u00cbSIS\u00cb S\u00cb MADHE"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2014\/12\/Frank-shkreli.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-813 alignleft\" src=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2014\/12\/Frank-shkreli-300x246.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"246\" srcset=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2014\/12\/Frank-shkreli-300x246.jpg 300w, https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2014\/12\/Frank-shkreli-220x180.jpg 220w, https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2014\/12\/Frank-shkreli.jpg 385w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><strong>Shkruan Frank Shkreli<\/strong><\/p>\n<p>Koh\u00ebt e fundit m\u00eb ra n\u00eb dor\u00eb libri me titull, \u201cPak Histori Nga Koh\u00ebt e Zjarrta\u201d, e autorit Pjet\u00ebr N. Ivezaj.\u00a0 Si pjes\u00eb e rubrik\u00ebs, nd\u00ebr libra t\u00eb lexuar, po i sjell\u00eb lexuesit sado pak njohuri p\u00ebr daljen n\u00eb botim edhe t\u00eb k\u00ebsaj vepre, si dhe disa sh\u00ebnime mbi k\u00ebt\u00eb v\u00ebllim prej nja 200 faqesh i paisur gjithashtu edhe me fotografi historike t\u00eb protagonist\u00ebve kryesor\u00eb.\u00a0 P\u00ebrmbajtja e librit t\u00eb Z. Ivezaj, e botuar nga Shoqata e Artist\u00ebve dhe Intelektual\u00ebve, Art Club n\u00eb Ulqin, fund vitin q\u00eb kaloi, \u00ebsht\u00eb nj\u00eb kontribut me vler\u00eb p\u00ebr ndri\u00e7imin e m\u00ebtejsh\u00ebm sado pak t\u00eb historis\u00eb s\u00eb gjat\u00eb e t\u00eb vuajtur, por t\u00eb lavdishme t\u00eb Mal\u00ebsis\u00eb s\u00eb Madhe dhe popullit t\u00eb saj, nd\u00ebr shekuj.<\/p>\n<p>Protagonist\u00ebt e librit jan\u00eb pes\u00eb bajraqet e m\u00ebdha t\u00eb Mal\u00ebsis\u00eb s\u00eb Madhe me pes\u00eb udh\u00ebheqsit e tyre \u2013 por pa p\u00ebrjashtuar rolin e bajraqeve t\u00eb tjera m\u00eb t\u00eb vog\u00ebla, gjithsejt 26 sipas autorit &#8212; dhe p\u00ebrfaqsuesve t\u00eb tyre t\u00eb asaj kohe n\u00eb Shqip\u00ebrin\u00eb e Veriut.\u00a0 Fjala \u00ebsht\u00eb p\u00ebr bajraqet m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha t\u00eb Mal\u00ebsis\u00eb s\u00eb Madhe t\u00eb asaj kohe dhe p\u00ebrfaqsuesit e tyre:\u00a0 Hoti me bajraktar t\u00eb par\u00eb, \u00c7un Mul\u00ebn; Gruda me bajraktar t\u00eb par\u00eb Smajl Martinin; Kelmendi me bajraktar t\u00eb par\u00eb Ujk\u00eb Gil\u00ebn; Kastrati me bajraktar Dod\u00eb Pre\u00e7in dhe Shkreli, me bajraktar Marash Dashin.<\/p>\n<p>N\u00eb librin e tij autori Pjet\u00ebr N. Ivezaj mbulon ngjarjet historike nep\u00ebr t\u00eb cilat ka kaluar Mal\u00ebsia e Madhe duke i ndar\u00eb ato n\u00eb tre periudha historike prej pothuaj 100-vjet\u00ebsh: deri n\u00eb vitin 1900, pastaj prej vitit 1900 e deri n\u00eb vitin 1916 dhe\u00a0 m\u00eb n\u00eb fund prej vitit 1916 e deri n\u00eb vitin 1943.\u00a0 Ai thot\u00eb se kjo \u00ebsht\u00eb periudha q\u00eb mal\u00ebsor\u00ebt e kan\u00eb quajtur si, \u201cKoha e luft\u00ebrave dhe koha e zjarrt\u00eb\u201d, nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb ata jan\u00eb p\u00ebrleshur dhe kan\u00eb luftuar vazhdimisht pa u trembur, as pa u p\u00ebrkulur para forcave armike shum\u00eb m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha n\u00eb num\u00ebr dhe shum\u00eb m\u00eb t\u00eb p\u00ebrgatitura p\u00ebr luft\u00eb, qofshin ato turke ose sllavo-malazeze.\u00a0 Por, p\u00ebrve\u00e7 luft\u00ebrave t\u00eb vazhdueshme, si\u00e7 ve n\u00eb dukej autori, mal\u00ebsor\u00ebt ishin gjithashtu t\u00eb angazhuar paralelisht n\u00eb mbrojtje t\u00eb vendit edhe me p\u00ebrpjekjet p\u00ebr nd\u00ebrkombtarizimin e situat\u00ebs s\u00eb v\u00ebshtir\u00eb n\u00ebn t\u00eb cil\u00ebn jetonin ata n\u00eb trojet e veta.\u00a0 N\u00eb lidhje me k\u00ebt\u00eb, ai sjell\u00eb p\u00ebr lexuesin nj\u00eb p\u00ebrmbledhje dokumentacioni origjinal&#8211; bazuar n\u00eb nj\u00eb literatur\u00eb t\u00eb pasur &#8212; memorandumesh, protestash, k\u00ebrkesash dhe thirrjesh t\u00eb ndryshme t\u00eb n\u00ebnshkruara nga ana p\u00ebrfaqsuesit e fisve t\u00eb mal\u00ebsor\u00ebve, drejtuar shteteve t\u00eb Europ\u00ebs dhe enteve nd\u00ebrkomb\u00ebtare, p\u00ebrfshir\u00eb edhe p\u00ebrfaq\u00ebsit\u00eb e tyre diplomatike n\u00eb Shkod\u00ebr dhe n\u00eb Podgoric\u00eb.\u00a0 Dokumentohen tubimet e ndryshme dhe logje kuvendesh t\u00eb bajraktar\u00ebve t\u00eb Mal\u00ebsis\u00eb s\u00eb Madhe dhe bes\u00eblidhjet midis tyre gjat\u00eb periudh\u00ebs q\u00eb mbulon libri, si dhe kauzat p\u00ebr t\u00eb cilat bisedohej dhe arrihej n\u00eb marrveshje dhe bes\u00eb, p\u00ebrfshir\u00eb edhe p\u00ebrgatitjet p\u00ebr luft\u00eb kund\u00ebr armikut.<\/p>\n<p>N\u00eb memorandumet dhe me k\u00ebrkesat e tyre drejtuar bot\u00ebs s\u00eb \u201cqytet\u00ebruar\u201d t\u00eb asaj kohe, mal\u00ebsor\u00ebt k\u00ebrkonin ndihm\u00eb dhe mb\u00ebshtetje p\u00ebr t\u00eb shp\u00ebtuar popullin e Mal\u00ebsis\u00eb s\u00eb Madhe nga gj\u00ebndja e mjeruar n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn gj\u00ebndej, si rrjedhim i okupimeve, luft\u00ebrave, shtypjeve dhe diskriminimeve shekullore ndaj popullsis\u00eb s\u00eb k\u00ebsaj treve.\u00a0 Nj\u00ebkohsisht, me k\u00ebrkesat e tyre, ata i b\u00ebnin thirrje, jo vet\u00ebm sulltan\u00ebve t\u00eb Turqis\u00eb, por k\u00ebrkonin edhe mb\u00ebshtetje nd\u00ebrkomb\u00ebtare q\u00eb Mal\u00ebsis\u00eb s\u00eb Madhe t\u2019i njiheshin t\u00eb drejtat legjitime p\u00ebr realizimin e aspiratave t\u00eb veta komb\u00ebtare p\u00ebr liri e pavar\u00ebsi si t\u00eb gjith\u00eb popujt e tjer\u00eb t\u00eb Ballkanit.\u00a0 Si nj\u00eb shembull tipik i k\u00ebtyre k\u00ebrkesave t\u00eb mal\u00ebsor\u00ebve ishte ai, drejtuar Turqis\u00eb n\u00eb vitin 1905 dhe botuar n\u00eb gazet\u00ebn \u201cShpresa e Shqypnis\u201d n\u00eb Dubrovnik, ku si kusht p\u00ebr t\u00eb hequr dor\u00eb nga arm\u00ebt, Mal\u00ebsia e Madhe k\u00ebmb\u00ebngulte n\u00eb: \u201cNjohjen e komb\u00ebsis\u00eb shqiptare pa ndryshim feje; Amnisti p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb shqiptar\u00ebt; \u00c7eljen e shkollave dhe kishave n\u00eb gjuh\u00ebn shqipe; Pranimin e \u00e7do feje nga sh\u00ebrbimi turk; P\u00ebrmir\u00ebsimin e rendit publik me ligje q\u00eb t\u2019u p\u00ebrshtaten interesave t\u00eb Shqipnis\u00eb, dhe m\u00eb n\u00eb fund ata k\u00ebrkojn\u00eb, Liri fjale \u2013 liri shtypi dhe liri mbledhjesh\u201d.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrsa n\u00eb nj\u00eb peticion t\u00eb dat\u00ebs 8 maj, 1878 krer\u00ebt e Shkodr\u00ebs, Uqlinit, Tivarit, Podgoric\u00ebs, Grud\u00ebs, Kelmendit, Kastratit e t\u00eb tjer\u00eb i d\u00ebrgojn\u00eb peticion proteste ambasadorit francez n\u00eb Stamboll, n\u00eb em\u00ebr t\u00eb \u201ckatolik\u00ebve dhe mysliman\u00ebve, v\u00ebll\u00ebz\u00ebr q\u00eb prej shekujsh\u201d, q\u00eb t\u00eb intervenonte kund\u00ebr l\u00ebshimeve dhe aneksimeve t\u00eb trojeve shqiptare nga ana e Malit t\u00eb Zi, n\u00ebn presionin e Rusis\u00eb.\u00a0 Nj\u00eb muaj m\u00eb von\u00eb, m\u00eb 9 qershor, 1878, krer\u00ebt shqiptar\u00eb i d\u00ebrgojn\u00eb protes\u00eb Vezirit t\u00eb Shkodr\u00ebs, me t\u00eb cil\u00ebn, sipas diplomatit francez n\u00eb Shkod\u00ebr Zhan Ponse, \u201cMal\u00ebsor\u00ebt k\u00ebrkuan nj\u00eb shtet t\u00eb pavarur autonom q\u00eb do t\u2019i afrohej Evrop\u00ebs.\u201d<\/p>\n<p>Roli i Mal\u00ebsis\u00eb s\u00eb Madhe n\u00eb historin\u00eb komb\u00ebtare t\u00eb shqiptar\u00ebve dihet nga historia e mir\u00ebfillt\u00eb, sidomos nga historia e sh\u00ebnuar nga t\u00eb huajt, megjithse ka patur p\u00ebrpjekje \u2013 nga mbrenda, p\u00ebr arsye ideologjike dhe nga jasht\u00eb p\u00ebr arsye politike e t\u00eb tjera &#8212; p\u00ebr ta minimizuar dhe p\u00ebr t\u2019a shtremb\u00ebruar at\u00eb n\u00eb t\u00eb kaluar\u00ebn, thot\u00eb autori.\u00a0\u00a0 Libri i Pjet\u00ebr N. Ivezaj sjell\u00eb holl\u00ebsi dhe d\u00ebshmi me vler\u00eb t\u00eb sh\u00ebnueshme n\u00eb k\u00ebt\u00eb fush\u00eb, p\u00ebr nj\u00eb njohje m\u00eb t\u00eb mir\u00eb t\u00eb disa prej holl\u00ebsive dhe dokumentacionit origjinal bazuar n\u00eb burime t\u00eb dor\u00ebs s\u00eb par\u00eb q\u00eb ai sjell\u00eb me k\u00ebt\u00eb rast, p\u00ebr nj\u00eb periudh\u00eb t\u00eb historis\u00eb s\u00eb Mal\u00ebsis\u00eb s\u00eb Madhe n\u00eb ve\u00e7anti dhe t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi.\u00a0 Ishte kjo nj\u00eb periudh\u00eb e mbushur me l\u00ebvizje patriotike, mendore dhe politiko-shoq\u00ebrore t\u00eb jet\u00ebs dhe luft\u00ebrave t\u00eb shqiptar\u00ebve, jo p\u00ebr pushtim t\u00eb tokave t\u00eb tjer\u00ebve, por p\u00ebr mbijetes\u00eb &#8212; e pasqyruar nga veprimtarit\u00eb dhe luft\u00ebrat e mal\u00ebsor\u00ebve &#8212; vet\u00ebm e vet\u00ebm me q\u00ebllim p\u00ebr t\u00eb ekzistuar dhe p\u00ebr t\u00eb jetuar n\u00eb liri dhe pavar\u00ebsi nga zgjedha e okupator\u00ebve huaj osman\u00eb dhe sllav\u00eb.<\/p>\n<p>Autori i librit, \u2018Pak Histori Nga Mal\u00ebsia e Madhe\u2019, Pjet\u00ebr N. Ivezaj thot\u00eb se \u201cMal\u00ebsia e b\u00ebri t\u00eb vet\u00ebn n\u00eb kushte t\u00eb nj\u00eb feudalizmi t\u00eb pa zhvilluar, t\u00eb prapambetur, gjithnj\u00eb n\u00eb mesin e dy ose m\u00eb shum\u00eb zjarreve, n\u00ebn rreziqet e shumta nga jasht\u00eb dhe nga brenda.\u201d\u00a0 Por \u201cN\u00eb kushte shum\u00eb t\u00eb v\u00ebshtira\u201d, shkruan ai, \u201cIshte Mal\u00ebsia ajo q\u00eb, n\u00eb mas\u00eb sado t\u00eb vog\u00ebl mbante lidhje me Evrop\u00ebn p\u00ebrmes, n\u00eb rend t\u00eb par\u00eb prift\u00ebrinjve katolik\u00eb dhe krer\u00ebve e bajraktar\u00ebve, faktikisht pra nep\u00ebrmjet paris\u00eb fisnore.\u201d\u00a0\u00a0 Mir\u00ebpo megjith\u00eb meritat e tyre, ai konstaton se pothuaj t\u00eb gjith\u00eb k\u00ebta, gjat\u00eb nj\u00eb periudhe jo shum\u00eb t\u00eb larg\u00ebt, ishin shpallur tradh\u00ebtar\u00eb e anti-komb\u00ebtar\u00eb.\u00a0 Por, autori thot\u00eb se megjith\u00eb trajtimin jo t\u00eb mir\u00eb nga historia e kaluar, q\u00eb besoj se do t\u00eb thot\u00eb sidomos historia komuniste, q\u00eb shum\u00eb prej tyre i kishte shpallur tradh\u00ebtar\u00eb dhe armiq, ishin mal\u00ebsor\u00ebt ata q\u00eb megjithse gjithmon\u00eb n\u00eb mbrojtje dhe n\u00eb luft\u00eb t\u00eb trojeve t\u00eb veta, sipas tij, \u201cP\u00ebr m\u00eb shum\u00eb se pes\u00eb shekuj kan\u00eb ruajtur traditat, folklorin, gjuh\u00ebn, bes\u00ebn, ligjet dhe zakonet autoktone iliro-shqiptare\u201d.<\/p>\n<p>Libri, me an\u00eb dokumentacionit q\u00eb paraqet, shpalos edhe t\u00eb dh\u00ebna mbi jet\u00ebn, veprimtarin\u00eb dhe sidomos holl\u00ebsi p\u00ebr bashkpunimin me nj\u00ebri tjetrin t\u00eb krer\u00ebve t\u00eb Mal\u00ebsis\u00eb s\u00eb Madhe t\u00eb asaj kohe, kur vinte puna p\u00ebr mbrojtjen e interesave t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebta, jo vet\u00ebm t\u00eb Mal\u00ebsis\u00eb s\u00eb Madhe por edhe t\u00eb mbar\u00eb kombit shqiptar.\u00a0 \u00cbsht\u00eb gjithashtu edhe nj\u00eb paraqitje e nj\u00eb pjese t\u00eb historis\u00eb s\u00eb shqiptar\u00ebve t\u00eb asaj kohe, duke treguar, ndoshta t\u00ebrthorazi, edhe disa prej zakoneve dhe traditave shqiptare, gjendjen ekonomike dhe demografike t\u00eb asaj treve, por edhe kryengritjet e shumta t\u00eb mal\u00ebsorve dhe shtypjen e tyre, m\u00ebnyrat e egra t\u00eb sundimit osman mbi shqiptar\u00ebt dhe holl\u00ebsi t\u00eb tjera historike.<\/p>\n<p>Frank Shkreli<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Shkruan Frank Shkreli Koh\u00ebt e fundit m\u00eb ra n\u00eb dor\u00eb libri me titull, \u201cPak Histori Nga Koh\u00ebt e Zjarrta\u201d, e autorit Pjet\u00ebr N. Ivezaj.\u00a0 Si pjes\u00eb e rubrik\u00ebs, nd\u00ebr libra t\u00eb lexuar, po i sjell\u00eb lexuesit sado pak njohuri p\u00ebr daljen n\u00eb botim edhe t\u00eb k\u00ebsaj vepre, si dhe disa sh\u00ebnime mbi k\u00ebt\u00eb v\u00ebllim prej [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":813,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_robots_primary_cat":"","_seopress_titles_title":"","_seopress_titles_desc":"","_seopress_robots_index":"","footnotes":""},"categories":[12],"tags":[],"class_list":["post-13001","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-opinione"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13001","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=13001"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13001\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13002,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13001\/revisions\/13002"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/813"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=13001"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=13001"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=13001"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}