{"id":12726,"date":"2017-02-16T15:11:34","date_gmt":"2017-02-16T14:11:34","guid":{"rendered":"http:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=12726"},"modified":"2017-02-16T15:11:34","modified_gmt":"2017-02-16T14:11:34","slug":"dimensioni-sociologjik-i-partive-politike","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=12726","title":{"rendered":"DIMENSIONI SOCIOLOGJIK I PARTIVE  POLITIKE"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/subjekte-politike-shqiptare-ne-mal-te-zi.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter wp-image-6562 size-full\" src=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/subjekte-politike-shqiptare-ne-mal-te-zi.jpg\" width=\"525\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/subjekte-politike-shqiptare-ne-mal-te-zi.jpg 525w, https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/subjekte-politike-shqiptare-ne-mal-te-zi-300x171.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 525px) 100vw, 525px\" \/><\/a><\/p>\n<p><strong>Shkruan Dr.Nail\u00a0 Draga<br \/>\n<\/strong><\/p>\n<p><strong>Qani Osmani, Demokracia dhe partit\u00eb politike shqiptare n\u00eb Mal t\u00eb Zi, Ulqin, 2016<\/strong><\/p>\n<p>Duke marr\u00eb parasysh rrethanat shoq\u00ebrore q\u00eb kan\u00eb p\u00ebrjetuar shqiptar\u00ebt\u00a0 n\u00eb t\u00eb kaluar\u00ebn\u00a0 n\u00eb literatur\u00ebn n\u00eb gjuh\u00ebn shqipe kan\u00eb munguar studimet me tematik\u00eb mbi partit\u00eb politike dhe ndikimin e tyre n\u00eb zhvillimin e demokracis\u00eb dhe raporteve shoq\u00ebrore.<\/p>\n<p>Nj\u00eb dukuri e till\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb befasi, sepse shqiptar\u00ebt kan\u00eb jetuar n\u00eb sisteme moniste, me qasje ekskluzive ideologjike, duke eliminuar mendimin ndryshe. Madje, \u00e7do tentim i shprehjes s\u00eb mendimit q\u00eb nuk ishte n\u00eb kursin partiak ishte i papranuesh\u00ebm, ku pasojat kan\u00eb qen\u00eb evidente. Vet\u00ebm pas sh\u00ebmbjes s\u00eb sistemit monist, duke filluar me r\u00ebnien e murit t\u00eb Berlinit (n\u00ebntor 1989), filloi nj\u00eb frymarrje e re shoq\u00ebrore. Ishte pik\u00ebrisht ky vit q\u00eb paralajm\u00ebroi pluralizmin politik dhe\u00a0 vendosjen e demokracis\u00eb parlamentare n\u00eb vendet e ish kampit socialist n\u00eb Europ\u00ebn Juglindore, ku b\u00ebjn\u00eb pjes\u00eb edhe shqiptar\u00ebt.<\/p>\n<p>Themelimi dhe organizimi i partive t\u00eb reja politike \u00a0dhe mbajtja e zgjedhjeve t\u00eb para pluraliste duke filluar m\u00eb vitin 1990 e m\u00eb pas, ishin sfidat e para te subjekteve politike ndaj \u00a0\u00a0partive\u00a0 moniste t\u00eb cilat kishin mbajtur pushtetin p\u00ebr rreth pes\u00eb dekada. Dhe nga ajo koh\u00eb ka kaluar nj\u00eb \u00e7erek shekulli, ku ekzistojn\u00eb t\u00eb dh\u00ebna t\u00eb mjaftueshme p\u00ebr analiza dhe studime t\u00eb ve\u00e7anta nga aspekti sociologjik i demokracis\u00eb dhe partive politike. Pik\u00ebrisht n\u00eb lidhje me k\u00ebt\u00eb \u00e7\u00ebshtje koh\u00eb m\u00eb par\u00eb Qani Osmani opinionit i paraqit\u00ebt me librin <strong>Demokracia dhe partit\u00eb politike shqiptare n\u00eb Mal t\u00eb Zi.<\/strong><\/p>\n<p>Libri \u00a0\u00ebsht\u00eb konceptuar n\u00eb at\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb ndahet n\u00eb n\u00ebnt\u00eb kapituj q\u00eb p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb nj\u00eb t\u00ebr\u00ebsi tematike e cila \u00ebsht\u00eb intriguese p\u00ebr lexuesin. Autori ka arritur t\u00eb zb\u00ebrthej\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb shkencore dukurin\u00eb e partive politike q\u00eb nga paraqitja dhe zhvillimi i tyre, deri t\u00eb klasifikimi, struktura organizative, llojet dhe funksionimi i brendsh\u00ebm i tyre.<\/p>\n<p>Hap\u00ebsir\u00eb e ve\u00e7ant\u00eb i \u00ebsht\u00eb kushtuar \u00e7\u00ebshtjeve t\u00eb demokracis\u00eb \u00a0<strong>\u00a0<\/strong>n\u00eb vendet pos komuniste, \u00a0t\u00eb periudh\u00ebs s\u00eb tranzicionit, ku rast konkret \u00ebsht\u00eb Mali i Zi. Duke marr\u00eb parasysh se partit\u00eb politike jan\u00eb ushtruese t\u00eb pushtetit n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb vetme apo ne koalicion, ata jan\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebsit kryesor n\u00eb demokratizimin e jet\u00ebs shoq\u00ebrore. Por, miratimi i \u00a0pluralizmit \u00a0dhe organizimi i zgjedhjeve politike qoft\u00eb n\u00eb nivelin lokal apo shtet\u00ebror, ka paraqitur sfida t\u00eb m\u00ebdha p\u00ebr subjekt\u00ebt pjes\u00ebmarr\u00ebse n\u00eb k\u00ebto gara politike. Nd\u00ebrsa, \u00a0nga mosp\u00ebrvoja politike, qasja autokratike e sidomos ambiciet \u00a0karieriste, ndikuan n\u00eb humbjen e imazhit t\u00eb demokracis\u00eb pluraliste. Madje n\u00eb ca raste, disa sjellje ngjasonin m\u00eb koh\u00ebn e monizmit, q\u00eb nuk ishte \u00eb favor t\u00eb pluralizmit politik.<\/p>\n<p>\u00c7\u00ebshtje t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb t\u00eb trajtimit n\u00eb k\u00ebt\u00eb studim autori i ka kushtuar demokracis\u00eb brendapartiake, duke e analizuar ate me qasje p\u00ebr subjektet politike shqiptare n\u00eb Mal t\u00eb Zi. Esht\u00eb pik\u00ebrisht paraqitja e tendecave oligarkike, duke kriuar kultin e personalitetit q\u00eb si pasoj\u00eb ka veprimin autokratik, duke vendosur nj\u00eb person apo nj\u00eb grup i ngusht\u00eb me\u00a0\u00a0 \u00e7\u2018rast eliminohet demokracia e brendshme partiake. Pik\u00ebrisht nga nj\u00eb veprim i till\u00eb i lider\u00ebve t\u00eb ndrysh\u00ebm jan\u00eb kriuar fraksione dhe p\u00ebr\u00e7arje t\u00eb ndryshme t\u00eb partit\u00eb e ndryshme politike, disa vite pasi ata jan\u00eb themeluar. Nga nj\u00eb veprim i till\u00eb destruktiv, nuk kan\u00eb qen\u00eb imun as partit\u00eb politike q\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsojn\u00eb shqiptar\u00ebt n\u00eb Mal t\u00eb Zi.<\/p>\n<p>N\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb trajtohen partit\u00eb politike shqiptare n\u00eb Mal t\u00eb Zi, nga paraqitja e tyre ne sken\u00ebn politike dhe pjes\u00ebmarrja n\u00eb zgjedhjet\u00a0 lokale e parlamentare \u00a0nga viti 1990 e deri me 2012. Ndon\u00ebse n\u00eb fillim t\u00eb pluralizmit shqiptar\u00ebt n\u00eb Mal t\u00eb Zi kishin nj\u00eb subjekt politik(LDMZ), e cila kishte karakterin e nj\u00eb <em>L\u00ebvizje komb\u00ebtare<\/em>, q\u00eb u d\u00ebshmu me votimin plebishitar n\u00eb zgjedhjet e para pluraliste(9.12.1990), \u00a0me pas u formuan subjekte t\u00eb tjera politike t\u00eb cilat u legjitimuan n\u00eb zgjedhjejt lokale\u00a0 ato parlamentare.<\/p>\n<p>Nuk ka dilem\u00eb s\u00eb \u00a0nj\u00eb veprim i till\u00eb eleminoj monizmin brenda shqiptar\u00ebve ne pluraliz\u00ebm, por ajo dukuri dob\u00ebsoi shum\u00eb elektoratin shqiptar edhe ashtu me num\u00ebr t\u00eb vog\u00ebl, duke humbur unitetin politik. Por, duhet th\u00ebn\u00eb se shkaku kryesor i formimit t\u00eb partive t\u00eb reja politike ishte mos ekzistimi i \u00a0\u00a0demokracis\u00eb s\u00eb brendshme \u00a0partiake, sepse u kriu kulti i individit, \u00a0dhe dol\u00ebn n\u00eb pah ambiciet lideriste dhe autokracia ataviste e indvid\u00ebve udh\u00ebheq\u00ebs n\u00eb partit\u00eb politike, \u00a0me konatacion t\u00eb <em>\u00a0<\/em>p\u00ebrfitimeve \u00a0personale e te klaneve t\u00eb\u00a0 ndryshme.<\/p>\n<p>N\u00ebse k\u00ebtij konstatimi i shtojm\u00eb edhe ligjin zgjedhor i cili nuk \u00ebsht\u00eb n\u00eb favor t\u00eb shqiptar\u00ebve, sepse ai \u00ebsht\u00eb miratuar sipas interesave t\u00eb shumic\u00ebs parlamentare q\u00eb ishte \u00a0n\u00eb kund\u00ebrshtim me k\u00ebrkesat e shqiptar\u00ebve, del qart\u00eb se shqiptar\u00ebt n\u00eb t\u00eb ardhmen, do t\u00eb p\u00ebrballohen me sfidimin e rrethanave politike, p\u00ebr avancimin e pozit\u00ebs dhe t\u00eb statusit t\u00eb tyresi popull autokton n\u00eb Mal t\u00eb Zi.<\/p>\n<p>Por, duhet\u00a0 th\u00ebn\u00eb me k\u00ebt\u00eb rast\u00a0 se nga nj\u00eb situat\u00eb e till\u00eb konfuze, m\u00eb s\u00eb shumti\u00a0 kan\u00eb p\u00ebrfituar partit\u00eb t\u00eb ashtuquajtura qytetare malazeze, t\u00eb cilat kan\u00eb arritur t\u00eb marrin nj\u00eb num\u00ebr t\u00eb konsideruar t\u00eb votave t\u00eb elektoratit votues shqiptar. Madje, n\u00ebse nj\u00eb trend i till\u00eb negativ vazhdon tutje nuk ka dilem\u00eb se pesha politike e shqiptar\u00ebve do t\u00eb vij\u00eb duke u zvogluar, me pasoja t\u00eb m\u00ebdha p\u00ebr shqiptar\u00ebt n\u00eb k\u00ebt\u00eb mjedis.<\/p>\n<p>Duke qen\u00eb botimi i\u00a0 par\u00eb n\u00eb gjuh\u00ebn shqipe \u00a0me nj\u00eb tematik\u00eb t\u00eb till\u00eb tek ne,\u00a0 ky studim p\u00ebrve\u00e7 sociolog\u00ebve dhe politikolog\u00ebve, do t\u00eb jet\u00eb i mir\u00ebseardhur edhe p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb ata t\u00eb cil\u00ebve iu interesojn\u00eb proceset shoq\u00ebrore t\u00eb qeverisjeve n\u00eb shtetet moniste por edhe n\u00eb ato t\u00eb demokracive parlamentare. Po ashtu \u00a0me interes t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb \u00ebsht\u00eb\u00a0 edhe qasja analitike e pjes\u00ebmarrj\u00ebs s\u00eb\u00a0 \u00a0partive politike q\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsojn\u00eb shqiptar\u00ebt n\u00eb Mal t\u00eb Zi n\u00eb zgjedhje nga miratimi i pluralizmit sipas viteve p\u00ebrkat\u00ebse dhe sfidat e tyre gjat\u00eb k\u00ebsaj kohe. Autori p\u00ebr shum\u00eb \u00e7\u00ebshtje qoft\u00eb organizative\u00a0 apo funksionale t\u00eb partive politike ka qendrim kritik duke ofruar argumente q\u00eb jan\u00eb n\u00eb favor, t\u00eb eliminimit t\u00eb diskursit politik q\u00eb \u00ebsht\u00eb n\u00eb favor t\u00eb proceseve demokratike n\u00eb mjediset p\u00ebrkat\u00ebse.<\/p>\n<p>Ne lidhje m\u00eb p\u00ebrgatitjen e k\u00ebtij botimi autori\u00a0\u00a0 ka konsultuar nj\u00eb literatur\u00eb selektive duke sjellur p\u00ebrfundimet e tia n\u00eb lidhje me tem\u00ebn p\u00ebrkat\u00ebse. Po ashtu ka konsultuar edhe statutet dhe programet e partive politike shqiptare n\u00eb Mal t\u00eb Zi por edhe n\u00eb hap\u00ebsir\u00ebn tjet\u00ebr etnogjeografike shqiptare, duke ofruar p\u00ebrfundime p\u00ebrkat\u00ebse var\u00ebsisht prej \u00e7\u00ebshtjeve t\u00eb trajtuara.<\/p>\n<p>N\u00eb saj\u00eb t\u00eb l\u00ebnd\u00ebs s\u00eb trajtuar ky botim\u00a0 mund t\u2019iu sh\u00ebrbej\u00eb si literatur\u00eb e obligueshme\u00a0 p\u00ebr student\u00ebt e sociologjis\u00eb por edhe\u00a0 \u00a0m\u00ebsimdh\u00ebn\u00ebsit t\u00eb cil\u00ebt mbajn\u00eb leksione n\u00eb shkolla \u00a0n\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb l\u00ebnd\u00ebs\u00a0 s\u00eb edukat\u00ebs qytetare, sepse ofrohen t\u00eb dh\u00ebna m\u00eb vler\u00eb q\u00eb jan\u00eb \u00a0n\u00eb favor t\u00eb edukimit qytetar dhe\u00a0 politik p\u00ebr k\u00ebto shtresa t\u00eb shoq\u00ebris\u00eb por edhe p\u00ebr \u00a0t\u00eb gjith\u00eb t\u00eb interesuarit\u00a0 e tjer\u00eb.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Gjithsesi libri \u00ebsht\u00eb i mir\u00ebseardhur edhe partit\u00eb politike, sepse ofrohen t\u00eb dh\u00ebna q\u00eb jan\u00eb t\u00eb nevojshme p\u00ebr subjektet e tilla, p\u00ebr t\u00eb sfiduar fushatat, zgjedhjet por edhe ekzistenc\u00ebn e tyre opozit\u00eb apo pozit\u00eb n\u00eb pushtet. Sepse, vet\u00ebm n\u00eb k\u00ebt\u00eb form\u00eb ato jan\u00eb\u00a0 p\u00ebrfaq\u00ebsuese t\u00eb d\u00ebnja t\u00eb elektoratit t\u00eb tyre votues, duke arritur objektivat\u00a0 politike \u00a0n\u00eb mjedisin p\u00ebrkat\u00ebs.<\/p>\n<p>P\u00ebrfundimisht libri n\u00eb fjal\u00eb pasuron literatur\u00ebn n\u00eb shqip p\u00ebr demokracin\u00eb dhe partit\u00eb politike dhe si i till\u00eb pa dilem\u00eb do t\u00eb zgjoj kureshtjen e lexuesve t\u00eb pasionuar por edhe \u00a0t\u00eb studiuesve t\u00eb rinj p\u00ebr tu marr\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb profesionale m\u00eb k\u00ebto \u00e7\u00ebshtje shoq\u00ebrore nga dimensioni i sociologjis\u00eb politike.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><em>(Lexuar me rastin e p\u00ebrurimit t\u00eb librit n\u00eb Ulqin, m\u00eb\u00a0 4 shkurt\u00a0 2017)\u00a0\u00a0 <\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Shkruan Dr.Nail\u00a0 Draga Qani Osmani, Demokracia dhe partit\u00eb politike shqiptare n\u00eb Mal t\u00eb Zi, Ulqin, 2016 Duke marr\u00eb parasysh rrethanat shoq\u00ebrore q\u00eb kan\u00eb p\u00ebrjetuar shqiptar\u00ebt\u00a0 n\u00eb t\u00eb kaluar\u00ebn\u00a0 n\u00eb literatur\u00ebn n\u00eb gjuh\u00ebn shqipe kan\u00eb munguar studimet me tematik\u00eb mbi partit\u00eb politike dhe ndikimin e tyre n\u00eb zhvillimin e demokracis\u00eb dhe raporteve shoq\u00ebrore. Nj\u00eb dukuri e [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":6562,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_robots_primary_cat":"","_seopress_titles_title":"","_seopress_titles_desc":"","_seopress_robots_index":"","footnotes":""},"categories":[12],"tags":[],"class_list":["post-12726","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-opinione"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12726","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=12726"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12726\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12727,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12726\/revisions\/12727"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/6562"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=12726"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=12726"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=12726"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}