{"id":1254,"date":"2015-01-13T21:01:45","date_gmt":"2015-01-13T20:01:45","guid":{"rendered":"http:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=1254"},"modified":"2015-01-13T21:02:07","modified_gmt":"2015-01-13T20:02:07","slug":"shkreli-vidhet-historia-e-qytetit-ilir-te-shasit","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=1254","title":{"rendered":"Shkreli: VIDHET HISTORIA E QYTETIT ILIR T\u00cb SHASIT"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2014\/12\/kisha-shen-merise-shas.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\" size-medium wp-image-700 alignleft\" src=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2014\/12\/kisha-shen-merise-shas-300x225.jpg\" alt=\"kisha-shen-merise-shas\" width=\"300\" height=\"225\" srcset=\"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2014\/12\/kisha-shen-merise-shas-300x225.jpg 300w, https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/wp-content\/uploads\/2014\/12\/kisha-shen-merise-shas.jpg 532w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a>Nga Frank Shkreli<br \/>\nPortalet elektronike t\u00eb lajmeve nga Ulqini, &#8220;ulqinionline&#8221; dhe &#8220;lajmengaulqini&#8221;, njoftojn\u00eb lajmin trondit\u00ebs se d\u00ebshmitar\u00eb,\u00a0 t\u00eb cil\u00ebt\u00a0 koh\u00ebt e fundit kan\u00eb vizituar g\u00ebrmadhat e qytetit t\u00eb lasht\u00eb ilir t\u00eb Shasit af\u00ebr Ulqinit, kan\u00eb ven\u00eb re se persona t\u00eb pa identifikuar po vjedhin gur\u00ebt e prer\u00eb dhe t\u00eb \u00e7muar nga muret q\u00eb kan\u00eb mbetur ende t\u00eb nd\u00ebrtesave, kryesisht kishave t\u00eb atij qyteti antic shqiptar.\u00a0 &#8220;Nd\u00ebrsa po shkonim t\u00eb vizitonim Kalan\u00eb e Shasit, shoh nj\u00eb makin\u00eb t\u00eb ngarkuar me gur\u00eb nga muri rrethues i qytetit t\u00eb vjet\u00ebr!!\u00a0 Pyeta dhe m\u00eb than\u00eb q\u00eb k\u00ebshtu i marrin gati dhe s&#8217;kan\u00eb nevoj\u00eb t&#8217;i thyejn\u00eb!!!\u201d, citojn\u00eb portalet ulqinake t\u00eb lajmeve, d\u00ebshmitarin Ilir Taflaj.\u00a0\u00a0 Mediat ulqinake e cil\u00ebsojn\u00eb kj\u00ebt\u00eb ngjarje si t\u00eb \u201ctmershme\u201d.<\/p>\n<p>Shasi antik, historia e t\u00eb cilit mbetet ende p\u00ebr tu zbuluar dhe studiuar, ka nj\u00eb histori t\u00eb lasht\u00eb dhe t\u00eb bujshme p\u00ebr kombin shqiptar dhe t\u00eb para-ardh\u00ebsve t\u00eb tij, ilir\u00ebve.\u00a0 Pamjet, nga ajo hap\u00ebsir\u00eb e ish-qytetit q\u00eb e ka zanafill\u00ebn nga koha e ilir\u00ebve, megjith rr\u00ebnojat, madje edhe sot jan\u00eb mbres\u00ebl\u00ebnse dhe flasin p\u00ebr nj\u00eb t\u00eb histori qytet\u00ebrimi tep\u00ebr t\u00eb zhvilluar.\u00a0 Shasi, si qytet i lasht\u00eb, \u00ebsht\u00eb nj\u00eb monument i gjall\u00eb i autotoktonis\u00eb shqiptare dhe t\u00eb trashgimis\u00eb historike t\u00eb shqiptar\u00ebve, q\u00eb fatkeqsisht po shkat\u00ebrrohet dal ngadal\u00eb.\u00a0 Fatkeqsisht, si kudo tjet\u00ebr an\u00eb e mban\u00eb trojeve shqiptare n\u00eb Ballkan, trash\u00ebgimia kulturore dhe fisnore e shqiptar\u00ebve gj\u00ebndet n\u00ebn dhe e pa zbuluar dhe e pa studiuar, nd\u00ebrsa numri i madh i monumenteve q\u00eb ende mbijetojn\u00eb dhe dallohen mbi dhe e q\u00eb flasin qart\u00eb p\u00ebr kultur\u00ebn dhe autoktonin\u00eb shqiptare n\u00eb ato troje si\u00e7 \u00ebsht\u00eb Shasi, po shkat\u00ebrrohen dhe po zhduken nga mos kujdesi zyrtar, nga rrethanat politike ose nga hajdut\u00eb q\u00eb vjedhin dit\u00ebn p\u00ebr diell, pasurin\u00eb kulturore dhe shpirt\u00ebrore t\u00eb kombit shqiptar, si\u00e7 \u00ebsht\u00eb rasti i fundit i vjedhjes s\u00eb gur\u00ebve t\u00eb qytetit t\u00eb lasht\u00eb shqiptar af\u00ebr Ulqinit, p\u00ebr t\u00eb cilin raportojn\u00eb portalet e lajmeve t\u00eb Ulqinit.<\/p>\n<p>Shasi i vjet\u00ebr, shtrihet n\u00eb nj\u00eb zon\u00eb tashti n\u00ebn Mal t\u00eb Zi, midis Shkodr\u00ebs dhe Ulqinit. Aty gj\u00ebnden rr\u00ebnojat q\u00eb ende b\u00ebrtasin &#8212; p\u00ebr ata q\u00eb duan t\u00eb d\u00ebgjojn\u00eb &#8212; p\u00ebr trash\u00ebgimin\u00eb e lasht\u00eb t\u00eb kultur\u00ebs s\u00eb iliro-shqiptare n\u00eb ato troje.\u00a0 Qyteti i dikursh\u00ebm i Shasit, ishte nj\u00ebri prej qyteteve satelite t\u00eb Shkodr\u00ebs q\u00eb njiheshin si &#8220;Arb\u00ebria Veneciane&#8221;, e q\u00eb kishte arritur nj\u00eb nivel zhvillimi ekonomik dhe humanist t\u00eb p\u00ebrmasave t\u00eb rilindjes europiane.\u00a0 Thuhet se n\u00eb Shasin antik ilir, si nj\u00eb qytet q\u00ebnd\u00ebr ipeshkvnore, dikur\u00eb q\u00ebndronin 365 kisha katolike, aq sa dit\u00eb ka viti, di\u00e7ka q\u00eb p\u00ebrputhet me goj\u00ebdhan\u00ebn popullore q\u00eb banor\u00ebt\u00a0 e\u00a0 fshatit Shas thon\u00eb \u201dse t\u00eb gjitha kishat n\u00eb fillim ishin katolike\u201d shqiptare.\u00a0 Kjo histori goj\u00ebdhanore p\u00ebrputhet, sipas disa sh\u00ebnimeve n\u00eb internet, edhe me nj\u00eb citim nga nj\u00eb autor i panjohur i dor\u00ebshkrimit\u00a0 \u201cDulcigno secondo l\u2019antica descrizione\u2026\u201d, ku thuhet se \u201cn\u00eb k\u00ebt\u00eb trev\u00eb gj\u00ebndej qyteti shum\u00eb i vjet\u00ebr i quajtur Shasi, ku duken gjurm\u00ebt e 365 kishave, larg nga Ulqini 15 milje\u201d.\u00a0 N\u00ebqoftse kjo mund t\u00eb dokumentohej si e v\u00ebrtet\u00eb nga hulumtimet e historian\u00ebve, rasti i Shasit do t\u00eb ishte nj\u00eb rast unik n\u00eb bot\u00eb me nj\u00eb num\u00ebr aq t\u00eb madh kishash dhe me nj\u00eb lasht\u00ebsi prej m\u00eb shum\u00eb se 1300-vjet\u00ebsh n\u00eb trevat autoktone shqiptare.<\/p>\n<p>Sipas t\u00eb dh\u00ebnave historike, zhdukja barbare e k\u00ebtij qyteti fillon n\u00eb periudh\u00ebn kur ai pushtohet nga Stefan Nemanja, nd\u00ebrsa p\u00ebson sulmet e eg\u00ebra nga mongol\u00ebt dhe m\u00eb n\u00eb fund Shasi q\u00eb njihej si edhe si q\u00ebnder e madhe tregtare, shkat\u00ebrrohet dhe shkretohet\u00a0 p\u00ebrfundimisht nga pushtuesit turq m\u00eb 1571.\u00a0 Si rrjedhoj\u00eb,\u00a0 \u00e7&#8217;prej asaj periudhe e sot njihet si nj\u00eb &#8220;qytet i vdekur&#8221;.\u00a0 Jo vet\u00ebm,\u00a0 por nj\u00eb qytet ilir, t\u00eb cilin sllav\u00ebt gjat\u00eb gjith\u00eb historis\u00eb e deri n\u00eb koh\u00ebrat moderne, jan\u00eb p\u00ebrpjekur ta fshehin Shasin antik nga v\u00ebm\u00ebndja e historian\u00ebve dhe e studiuesve vendas dhe t\u00eb huaj p\u00ebr q\u00ebllimet e tyre t\u00eb shtr\u00ebmb\u00ebrimit ose t\u00eb mohimit t\u00eb historis\u00eb s\u00eb shqiptar\u00ebve dhe t\u00eb autoktonis\u00eb s\u00eb tyre n\u00eb trojet e veta.\u00a0 Nd\u00ebrsa nga koha n\u00eb koh\u00eb, sidomos Kisha ortodokse serbe \u00ebsht\u00eb p\u00ebrpjekur\u00a0 t&#8217;i p\u00ebrvet\u00ebsoj\u00eb k\u00ebto kisha duke vendosur simbole fetare ortodokse sllave n\u00eb disa prej g\u00ebrmadhave t\u00eb Shasit, si\u00e7 kishte ndodhur m\u00eb 2004, gj\u00eb q\u00eb me t\u00eb drejt\u00eb shkaktoi indinjat\u00eb dhe protesta nga banor\u00ebt dhe autoritetet vendore shqiptare.<\/p>\n<p>Qyteti i lasht\u00eb i Shasit, gjat\u00eb shekujve u shkat\u00ebrrua nga sllav\u00ebt, nga otoman\u00ebt edhe nga mongol\u00ebt, nd\u00ebrsa n\u00eb dit\u00ebt e sot\u00ebme duket se gjurm\u00ebt e k\u00ebtij thesari t\u00eb trash\u00ebgimis\u00eb s\u00eb historis\u00eb dhe t\u00eb kultur\u00ebs s\u00eb vjet\u00ebr t\u00eb kombit shqiptar,\u00a0 fakeqsisht nuk po zhduken nga t\u00eb huajt, ndon\u00ebse do t\u00eb d\u00ebshironin t\u00eb b\u00ebnin nj\u00eb gj\u00eb t\u00eb till\u00eb, por po zhduken nga hajdut\u00ebt vendas q\u00eb po vjedhin gur\u00ebt e \u00e7muar t\u00eb k\u00ebtij qyteti shqiptaro-ilir.\u00a0 \u00cbsht\u00eb p\u00ebr t\u00eb ardhur keq q\u00eb, si\u00e7 duket, vet shqiptar\u00ebt vendas i jan\u00eb v\u00ebrsulur shkat\u00ebrrimit t\u00eb k\u00ebtij monumenit historik duke vjedhur gur\u00eb e themeleve t\u00eb g\u00ebrmadhave t\u00eb Shasit. Duket se kjo ngjarje \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm nj\u00eb vazhdim i tragjedis\u00eb s\u00eb historis\u00eb s\u00eb k\u00ebtij qyteti t\u00eb vjet\u00ebr.<br \/>\nNd\u00ebrkoh\u00eb, q\u00eb Shasi \u00ebsht\u00eb nj\u00eb kujtes\u00eb e lavdis\u00eb s\u00eb historis\u00eb s\u00eb vjet\u00ebr iliro-shqiptare, ai \u00ebsht\u00eb gjithashtu edhe nj\u00eb simbol i tragjedis\u00eb historike nep\u00ebr t\u00eb cil\u00ebn \u00ebsht\u00eb p\u00ebrshkuar kombi shqiptar gjat\u00eb shekujve.\u00a0 Historia e Shasit antik \u00ebsht\u00eb nj\u00eb histori sulmesh e okupimesh nga hordhit\u00eb sllave, mongole e otomane, t\u00eb cilat, me barbarizmat e tyre kund\u00ebr nj\u00eb popull\u00ebsie t\u00eb vjet\u00ebr autoktone, hodh\u00ebn n\u00eb humer\u00eb at\u00eb kultur\u00eb e tradit\u00eb t\u00eb vjet\u00ebr t\u00eb kombit shqiptar,\u00a0 t\u00eb asaj toke arb\u00ebrore ku Lindja i hapet Per\u00ebndimit dhe Per\u00ebndimi Lindjes.\u00a0 \u00cbsht\u00eb fatkeq fakti se Shasi i vjet\u00ebr po kalon nep\u00ebr nj\u00eb periudh\u00eb tjet\u00ebr tragjedie, ku hajdut\u00ebt vendas po t\u00ebrheqin me kamion\u00eb gur\u00ebt e themelit t\u00eb k\u00ebtij monumenti t\u00eb lasht\u00eb t\u00eb historis\u00eb mija vje\u00e7are t\u00eb kombit shqiptar, duke zhdukur k\u00ebshtu m\u00ebtej nga ato troje, gjurm\u00ebt e qytet\u00ebrimit t\u00eb lasht\u00eb e autokton t\u00eb k\u00ebtij kombi fisnik.<\/p>\n<p>Nuk mund ta marr me mend se si mund t\u00eb ndohd\u00eb nj\u00eb gj\u00eb e till\u00eb, por fal\u00ebnder\u00ebs medias ulqinake q\u00eb e ven\u00eb n\u00eb dukje nj\u00eb gj\u00eb t\u00eb till\u00eb, duke ia b\u00ebr\u00eb t\u00eb ditur k\u00ebt\u00eb situat\u00eb opinionit publick vendas dhe m\u00eb gj\u00ebr\u00eb, me shpres\u00eb s\u00eb personat fajtor\u00eb do t\u00eb kapen dhe situate at\u00eb tilla t\u00eb mos p\u00ebrs\u00ebriten m\u00eb.\u00a0 Nevoja p\u00ebr ruajtjen e trash\u00ebgimis\u00eb s\u00eb kultur\u00ebs dhe historis\u00eb shqiptare n\u00eb Shasin antik duhet t\u00eb jet\u00eb nj\u00eb obligim, jo vet\u00ebm i autoriteteve vendase, por mbar\u00ebkomb\u00ebtar. U takon ekspert\u00ebve shqiptar\u00eb\u00a0 dhe qeverive p\u00ebrkat\u00ebse nga t\u00eb gjitha trojet, q\u00eb t\u00eb nd\u00ebrmarrin projekte arkeologjike p\u00ebr t\u00eb shp\u00ebtuar\u00a0 dhe p\u00ebr t\u00eb dokumentuar sadopak nga ato gjurm\u00eb t\u00eb t\u00eb qytet\u00ebrimit t\u00eb lasht\u00eb iliro-shqiptar q\u00eb kan\u00eb mbetur aty, para se hajdut\u00ebt e gur\u00ebve t\u00eb shlyejn\u00eb \u00e7do rr\u00ebnj\u00eb t\u00eb asaj kulture e historie t\u00eb mbrekullueshme, vlera e s\u00eb cil\u00ebs nuk mund t\u00eb matet me para.\u00a0 Shasi antik simbolizon nj\u00eb dimension vlere kulturore jo vet\u00ebm shqiptare, por edhe europiane dhe mund t\u00eb themi e qytet\u00ebrimit biot\u00ebror.\u00a0 Prandaj, vlerat historike t\u00eb Shasit i p\u00ebrkasin jo vet\u00ebm mbar\u00eb shqiptar\u00ebve por edhe gjith\u00eb njer\u00ebzimit dhe si t\u00eb tilla duhet t\u00eb ruhen dhe t\u00eb mbrohen si vlera t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebta e t\u00eb jashtzakonshme edhe p\u00ebr brezat e ardh\u00ebsh\u00ebm.\u00a0 Identiteti kulturor historik e komb\u00ebtar i shqiptar\u00ebve nuk duhet t\u00eb lihet n\u00eb dor\u00eb t\u00eb hajdut\u00ebve!<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nga Frank Shkreli Portalet elektronike t\u00eb lajmeve nga Ulqini, &#8220;ulqinionline&#8221; dhe &#8220;lajmengaulqini&#8221;, njoftojn\u00eb lajmin trondit\u00ebs se d\u00ebshmitar\u00eb,\u00a0 t\u00eb cil\u00ebt\u00a0 koh\u00ebt e fundit kan\u00eb vizituar g\u00ebrmadhat e qytetit t\u00eb lasht\u00eb ilir t\u00eb Shasit af\u00ebr Ulqinit, kan\u00eb ven\u00eb re se persona t\u00eb pa identifikuar po vjedhin gur\u00ebt e prer\u00eb dhe t\u00eb \u00e7muar nga muret q\u00eb kan\u00eb mbetur [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":700,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_robots_primary_cat":"","_seopress_titles_title":"","_seopress_titles_desc":"","_seopress_robots_index":"","footnotes":""},"categories":[2,12],"tags":[],"class_list":["post-1254","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualitet","category-opinione"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1254","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1254"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1254\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1255,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1254\/revisions\/1255"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/700"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1254"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1254"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1254"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}