{"id":11877,"date":"2016-12-07T17:25:47","date_gmt":"2016-12-07T16:25:47","guid":{"rendered":"http:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=11877"},"modified":"2016-12-07T17:25:47","modified_gmt":"2016-12-07T16:25:47","slug":"nuk-jemi-bashkevuajtes-dhe-bashkefajtore","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=11877","title":{"rendered":"”Nuk jemi bashk\u00ebvuajt\u00ebs dhe bashk\u00ebfajtor\u00eb”"},"content":{"rendered":"
\n
\n
\n
<\/a>
\nGjat\u00eb nj\u00eb konference p\u00ebr d\u00ebnimin e krimeve t\u00eb komunizmit n\u00eb Parlamentin Europian n\u00eb Bruksel, deputetja e PDIU-s\u00eb, Mesila Doda \u00ebsht\u00eb shprehur se Europa ngrihet mbi themelet e respektit p\u00ebr t\u00eb drejtat e njeriut. Sipas saj, d\u00ebnimi i diktatur\u00ebs dhe krimit mbetet ende sfid\u00eb morale e shoq\u00ebris\u00eb shqiptare. Kush nuk reflekton mbi t\u00eb kaluar\u00ebn nuk nd\u00ebrton dot nj\u00eb t\u00eb ardhme, ndaj dosjet duhen hapur, kurse eksponent\u00ebt e regjimit komunist, bashk\u00ebpun\u00ebtor\u00ebt e tyre, spiun\u00ebt e Sigurimit t\u00eb Shtetit duhet t\u00eb marrin d\u00ebnimin moral t\u00eb historis\u00eb<\/i>.<\/p>\n

<\/span><\/div>\n

M\u00eb tej fjalimi i plot\u00eb i Mesila Dod\u00ebs n\u00eb Parlamentin Europian<\/i>.<\/span><\/div>\n
<\/div>\n
T\u00eb nderuar pjesmarr\u00ebs,<\/span><\/div>\n
\u00a0<\/span><\/div>\n
Jam e privilegjuar dhe mir\u00ebnjoh\u00ebse q\u00eb jam pjes\u00eb e k\u00ebtij takimi t\u00eb mbajtur sot p\u00ebr nj\u00eb tem\u00eb q\u00eb shpesh e trajtojm\u00eb si t\u00eb kaluar, t\u00eb larg\u00ebt, por q\u00eb ende influencon jet\u00ebn ton\u00eb, m\u00ebnyr\u00ebn ton\u00eb t\u00eb menduarit dhe q\u00eb \u00ebsht\u00eb ndarja nga trash\u00ebgimia e s\u00eb kaluar\u00ebs komuniste dhe trajtimi i dokumenteve sekrete t\u00eb regjimit e m\u00eb specifikisht trajtimi i hapjes s\u00eb dosjeve sekrete dhe denoncimeve t\u00eb b\u00ebra p\u00ebrgjat\u00eb thuajse gjys\u00ebm shekulli.<\/span><\/div>\n
\u00a0<\/span><\/div>\n
Fjala ime e sotme do ket\u00eb nj\u00eb pjes\u00eb historike, ku do mund t\u00eb sjell\u00eb shkurtimisht historikun e hapjes s\u00eb dosjeve dhe lustracionit p\u00ebrgjat\u00eb viteve t\u00eb tranzicionit t\u00eb demokracis\u00eb shqiptare dhe aktualitetin e sot\u00ebm se si po trajtohet ky fenomen n\u00eb vendin ton\u00eb.<\/span><\/div>\n
\u00a0<\/span><\/div>\n
Qysh me fillimin e demokracis\u00eb Shqip\u00ebria nuk arriti t\u00eb kryente nj\u00eb ndarje t\u00eb thell\u00eb morale e historike nga e kaluara e saj komuniste. Trajtimi i viteve t\u00eb para t\u00eb periudh\u00ebs post-komuniste m\u00eb s\u00eb shumti ju referua nj\u00eb th\u00ebnie, e cila n\u00eb nj\u00eb far\u00eb m\u00ebnyre e amnistonte regjimin diktatorial komunist: \u201cT\u00eb gjith\u00eb bashk\u00ebvuajt\u00ebs, t\u00eb gjith\u00eb bashk\u00ebfajtor\u00eb\u201d. Me k\u00ebt\u00eb filozofi regjimi moralisht u amnistua, sepse p\u00ebr hir t\u00eb kohezionit social nuk u mbajt nj\u00eb pozicion moral refraktar me regjimin e shkuar. Megjithat\u00eb qeveria demokratike e viteve t\u00eb para, nd\u00ebrmori disa hapa konkret\u00eb. Rreth 40 ish-eksponent\u00eb t\u00eb regjimit u d\u00ebnuan p\u00ebr genocid ndaj popullsis\u00eb s\u00eb tyre dhe nj\u00eb komision i posa\u00e7\u00ebm u em\u00ebrua p\u00ebr largimin nga detyrat e larta publike t\u00eb zyrtar\u00ebve q\u00eb kishin bashk\u00ebpunuar me regjimin si bashk\u00ebpuntor t\u00eb organeve t\u00eb Sigurimit.Th\u00ebn\u00eb ndryshe pra, pati nj\u00eb Ligj p\u00ebr kontrollin e figur\u00ebs s\u00eb zyrtarve dhe pati d\u00ebnime p\u00ebr disa eksponent\u00eb t\u00eb regjimit. Kuvendi i Shqip\u00ebris\u00eb miratoi nj\u00eb rezolut\u00eb q\u00eb d\u00ebnonte krimet e ish-regjimit, por nuk pati nj\u00eb proces t\u00ebr\u00ebsor, refraktar e transparent q\u00eb do b\u00ebnte t\u00eb mundur hapjen e plot\u00eb, t\u00ebr\u00ebsore, t\u00eb dokumenteve sekrete t\u00eb diktatur\u00ebs, largimin e gjith\u00eb t\u00eb inkriminuarve e mbi t\u00eb gjitha krijimin e nj\u00eb pozicionimi moral t\u00eb elitave politike e kulturore, por edhe gjith\u00eb popullsis\u00eb n\u00eb raport me t\u00eb kaluar\u00ebn kriminale t\u00eb vendit.<\/span><\/div>\n
\u00a0<\/span><\/div>\n
P\u00ebrgjat\u00eb viteve m\u00eb pas, edhe ky ligj pushoi s\u00eb ekzistuari dhe pal\u00ebt thjesht kan\u00eb b\u00ebr\u00eb loj\u00ebra politike, kur e si kan\u00eb mundur p\u00ebr t\u00eb influencuar jet\u00ebn politike e institucionale t\u00eb vendit, por askush nuk ra dakord t\u00eb krijonte nj\u00eb qasje ndryshe, nj\u00eb ndarje morale, t\u00eb zbardhte krejt\u00ebsisht krimet e diktatur\u00ebs komuniste dhe t\u00eb mbyllte \u00e7do p\u00ebrpjekje p\u00ebr t\u00eb mbajtur n\u00ebn kontroll sistemin e individ\u00ebt me informacione, por edhe metoda t\u00eb trash\u00ebguara nga nj\u00eb e kaluar totalitariste e autoritariste.<\/span><\/div>\n
<\/div>\n
N\u00eb vitin 2008 u miratua nga Parlamenti i Shqip\u00ebris\u00eb ligji p\u00ebr kontrollin e figur\u00ebs s\u00eb zyrtarve, i cili tentonte t\u00eb largonte personat q\u00eb kishin rihyr\u00eb n\u00eb sistem por edhe ata q\u00eb kishin mbetur n\u00eb organet drejtuese t\u00eb drejt\u00ebsis\u00eb, ekzekutivit dhe legjislativit. Ligji u quajt antikushtetues dhe u rr\u00ebzua nga Gjykata Kushtetuese, ku shumica e antar\u00ebve prekeshin drejtp\u00ebrdrejt\u00eb nga pasojat e ligjit dhe ishin n\u00eb konflikt t\u00eb past\u00ebr interesi gjat\u00eb gjykimit t\u00eb tij.<\/span><\/div>\n
\u00a0<\/span><\/div>\n
Ne vitin 2013 n\u00eb nj\u00eb inisiativ\u00eb t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt timen dhe t\u00eb zotit Shp\u00ebtim Idrizi, kryetar i PDIU, soll\u00ebm n\u00eb Parlament nj\u00eb ligj t\u00eb p\u00ebrgatitur nga shoq\u00ebria civile, Grupi Shqiptar i t\u00eb Drejtave t\u00eb Njeriut mb\u00ebshtetur nga L\u00ebvizja e ish-Student\u00ebve t\u00eb Dhjetorit, t\u00eb cil\u00ebt jan\u00eb iniciuesit e l\u00ebvizjes antikomuniste n\u00eb Shqip\u00ebri. Ky ligj q\u00eb ne soll\u00ebm mbante parasysh v\u00ebrejtjet e b\u00ebra nga Gjykata Kushtetuese p\u00ebr ligjin e meparsh\u00ebm dhe n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn koh\u00eb afronte nj\u00eb zgjidhje p\u00ebrfundimtare e radikale t\u00eb problemit. Menj\u00ebher\u00eb qeveria solli me urgjenc\u00eb nj\u00eb ligj tjet\u00ebr q\u00eb kishte n\u00eb objekt nj\u00eb ligj i s\u00eb drejt\u00ebs p\u00ebr informim q\u00eb \u00ebsht\u00eb nj\u00eb ligj p\u00ebr hapjen e dosjeve sekrete, ligj i cili sot \u00ebsht\u00eb miratuar, nd\u00ebrsa refuzoi ligjin e paraqitur prej nesh.<\/span><\/div>\n
\u00a0<\/span><\/div>\n
Sot, ka nj\u00eb ligj t\u00eb miratuar p\u00ebr hapjen e dosjeve pa emra, vet\u00ebm me iniciale, i cili nuk do t\u00eb shoq\u00ebrohet me largimin e personave t\u00eb inkriminuar dhe as t\u00eb atyre q\u00eb ka qen\u00eb pjes\u00eb e funksionar\u00ebve t\u00eb ish-regjimit, pra nj\u00eb hapje dosjesh p\u00ebr efekt informimi pa lustracion dhe pa emra. E megjithat\u00eb edhe p\u00ebr k\u00ebt\u00eb u desh\u00ebn thuajse dy vjet q\u00eb t\u00eb zgjidhej Autoriteti i Hapjes s\u00eb Dosjeve, pasi ligji u fut n\u00eb sirtar dhe Autoriteti q\u00eb do kryente veprimtarin\u00eb nuk krijohej n\u00eb shkelje t\u00eb hapur t\u00eb procedurave dhe afateve ligjore. E them k\u00ebt\u00eb fakt p\u00ebr t\u00eb sjell\u00eb para jush se sa e gjall\u00eb dhe e fuqishme \u00ebsht\u00eb ende sot trash\u00ebgimia komuniste n\u00eb vendin tim, megjith\u00ebse ky \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm nj\u00eb tregues, por ende jo i gjith\u00eb realiteti. Shpresoj me gjith\u00eb zem\u00ebr q\u00eb Autoriteti i krijuar p\u00ebr hapjen e dosjeve, me mb\u00ebshtetjen e qeveris\u00eb gjermane dhe OSBE do mund t\u00eb b\u00ebj\u00eb nj\u00eb hap p\u00ebrpara q\u00eb \u00ebsht\u00eb nj\u00eb mision i cunguar, por gjithsesi \u00ebsht\u00eb nj\u00eb hap drejt zbardhjes s\u00eb krimit.<\/span><\/div>\n
\u00a0<\/span><\/div>\n
Para disa vitesh n\u00eb Shqip\u00ebri u nderuan me medalje nderi nga Ministria e Mbrojtjes disa veteran\u00eb t\u00eb Luft\u00ebs s\u00eb Dyt\u00eb Bot\u00ebrore. Si\u00e7 doli m\u00eb von\u00eb mes tyre kishte persona q\u00eb kan\u00eb marr\u00eb pjes\u00eb n\u00eb torturimin e klerit katolik t\u00eb martirizuar shqiptar dhe disident\u00ebve t\u00eb tjer\u00eb. P\u00ebrs\u00ebri ne soll\u00ebm nj\u00eb ligj q\u00eb t\u00eb kishim mund\u00ebsi q\u00eb p\u00ebr figura t\u00eb tilla t\u00eb rishikoheshin titujt e nderit q\u00eb kan\u00eb marr\u00eb p\u00ebrgjat\u00eb jet\u00ebs s\u00eb tyre. Ende sot rezultojn\u00eb t\u00eb ken\u00eb urdhrat m\u00eb t\u00eb lart\u00eb shtet\u00ebror eksponent\u00ebt m\u00eb t\u00eb lart\u00eb komunist\u00eb, p\u00ebrfshir\u00eb Enver Hoxh\u00ebn, i cili \u00ebsht\u00eb Hero i Popullit. Si gjithmon\u00eb, Kryeminnistri solli me shpejt\u00ebsi nj\u00eb ligj paralel, por k\u00ebsaj here t\u00eb dyja ligjet dhe ai i sjell\u00eb prej nesh dhe ai i kryeministrit kan\u00eb patur fatin e Autoritetit t\u00eb Hapjes s\u00eb Dosjeve. Parlamenti nuk e merr n\u00eb shqyrtim duke shkelur n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb nj\u00ebanshme t\u00eb gjitha procedurat parlametare. Kam b\u00ebr\u00eb thirrje publike, let\u00ebr Kryetarit t\u00eb Kuvendit dhe nuk marr asnj\u00eb p\u00ebrgjigje.<\/span><\/div>\n
\u00a0<\/span><\/div>\n
Sot, kemi 38 martir\u00eb t\u00eb Kish\u00ebs t\u00eb shpallur nga Vatikani, t\u00eb nderuar nga Presidenti me urdhrin m\u00eb t\u00eb lart\u00eb t\u00eb Kombit dhe n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn koh\u00eb kemi t\u00eb nderuar xhelat\u00ebt e tyre. Ky \u00ebsht\u00eb raporti q\u00eb kemi ende sot me t\u00eb kaluar\u00ebn dhe moralin e shtremb\u00ebr q\u00eb klasa politike ka mbajtur n\u00eb trajtimin e saj. Nj\u00eb e djatht\u00eb q\u00eb nuk pati kurr\u00eb kurajon t\u2019i shkonte deri n\u00eb fund zbardhjes s\u00eb kaluar\u00ebs e ndarjes prej saj, megjith\u00ebse e p\u00ebrdor politikisht sa her\u00eb i duhet dhe nj\u00eb e majt\u00eb q\u00eb her\u00eb pas here tenton nj\u00eb makiazh t\u00eb trash\u00ebgimis\u00eb s\u00eb saj politike, por nuk ka fuqin\u00eb q\u00eb t\u00eb b\u00ebj\u00eb nj\u00eb rishikim total dhe nj\u00eb ndarje historike reale nga kjo e kaluar.<\/span><\/div>\n
\u00a0<\/span><\/div>\n
N\u00eb k\u00ebto kushte qasjet ndaj k\u00ebtij problem, por edhe pasojat q\u00eb kan\u00eb rrjedhur jan\u00eb t\u00eb shumta. Un\u00eb besoj se nj\u00eb ndarje radikale, ku t\u00eb v\u00ebrtetat historike t\u00eb thuhen publikisht dhe ku personat e inkriminuar e pjesmarr\u00ebs t\u00eb mos mbajn\u00eb pozita t\u00eb larta shtet\u00ebrore, nderime e tituj shtet\u00ebror \u00ebsht\u00eb qasja m\u00eb e drejt\u00eb p\u00ebr t\u00eb mbyllur nj\u00eb kapitull t\u00eb s\u00eb kaluar\u00ebs. Prej atij regjimi kemi t\u00eb trash\u00ebguar urrejtje ndaj nj\u00ebri-tjetrit, luft\u00eb t\u00eb paprincipt\u00eb politike dhe autoritariz\u00ebm n\u00eb drejtim t\u00eb partive politike shqiptare. Prej asaj kohe kemi t\u00eb trash\u00ebguar nj\u00eb gjuh\u00eb vulgare e kriminale p\u00ebr t\u00eb asgj\u00ebsuar kund\u00ebrshtarin politik, por edhe t\u00eb pabindurin brenda forc\u00ebs politike. Prej asaj kohe nuk ka m\u00eb asnj\u00eb kod moral a njer\u00ebzor q\u00eb t\u00eb jet\u00eb pik\u00eb referimi absolute e klas\u00ebs son\u00eb politike dhe elitave q\u00eb duket sikur l\u00ebvizin, por jan\u00eb gjithmon\u00eb t\u00eb vjetrit, t\u00eb cil\u00ebt diktojn\u00eb delfin\u00ebt e rinj e t\u00eb paaft\u00eb p\u00ebr t\u00eb sjell\u00eb di\u00e7ka t\u00eb re n\u00eb nj\u00eb realitet q\u00eb po lodh qytetar\u00ebt shqiptar\u00eb.<\/span><\/div>\n
\u00a0<\/span><\/div>\n
Un\u00eb nuk besoj se lufta jon\u00eb \u00ebsht\u00eb me t\u00eb kaluar\u00ebn, por besoj fuqish\u00ebm se lufta jon\u00eb \u00ebsht\u00eb me krimin e fshehur t\u00eb s\u00eb kaluar\u00ebs q\u00eb dikton t\u00eb ardhmen e vendit. Asgj\u00eb nuk do ndryshoj\u00eb, n\u00ebse nuk kuptojm\u00eb q\u00eb morali duhet t\u00eb jet\u00eb pjes\u00eb e politik\u00ebs dhe se ky pozicionim moral s\u00eb bashku me \u00c7\u00ebshtjen Komb\u00ebtare jan\u00eb dy shtyllat e larta, ku duhet t\u00eb mb\u00ebshtetet veprimtaria e politik\u00ebs dhe politikan\u00ebve, drejt\u00ebsis\u00eb, gjyqtar\u00ebve, prokuror\u00ebve, shoq\u00ebris\u00eb civile, medias e artit. Kemi nevoj\u00eb t\u00eb shohim nga vetja, t\u00eb largojm\u00eb t\u00eb paaft\u00ebt, t\u00eb korruptuarit e t\u00eb inkriminuarit dhe t\u00eb nisim nj\u00eb faqe t\u00eb re t\u00eb historis\u00eb moderne t\u00eb kombit.<\/span><\/div>\n
\u00a0<\/span><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Gjat\u00eb nj\u00eb konference p\u00ebr d\u00ebnimin e krimeve t\u00eb komunizmit n\u00eb Parlamentin Europian n\u00eb Bruksel, deputetja e PDIU-s\u00eb, Mesila Doda \u00ebsht\u00eb shprehur se Europa ngrihet mbi themelet e respektit p\u00ebr t\u00eb drejtat e njeriut. Sipas saj, d\u00ebnimi i diktatur\u00ebs dhe krimit mbetet ende sfid\u00eb morale e shoq\u00ebris\u00eb shqiptare. Kush nuk reflekton mbi t\u00eb kaluar\u00ebn nuk nd\u00ebrton […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":11878,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_robots_primary_cat":"","_seopress_titles_title":"","_seopress_titles_desc":"","_seopress_robots_index":"","footnotes":""},"categories":[12],"tags":[494],"class_list":["post-11877","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-opinione","tag-mesila-doda"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11877","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=11877"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11877\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11879,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11877\/revisions\/11879"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/11878"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=11877"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=11877"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=11877"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}