{"id":11003,"date":"2016-09-24T09:34:44","date_gmt":"2016-09-24T07:34:44","guid":{"rendered":"http:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=11003"},"modified":"2016-09-24T09:34:44","modified_gmt":"2016-09-24T07:34:44","slug":"zgjedhjet-e-lira-dhe-vertikti-i-qytetarit","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/?p=11003","title":{"rendered":"Zgjedhjet e lira dhe vertikti i qytetarit"},"content":{"rendered":"

\"votimet\"<\/a>\u00a0 <\/strong>Shkruan Qani\u00a0 Osmani<\/strong><\/p>\n

Zgjedhjet e lira p\u00ebrcaktojn\u00eb thelbin e demokratizimit t\u00eb shoq\u00ebris\u00eb dhe shtetit t\u00eb s\u00eb drejt\u00ebs. Me zgjedhjet e lira argumentohen vlerat e shoq\u00ebris\u00eb, p\u00ebrfshir\u00eb k\u00ebtu m\u00ebnyr\u00ebn e t\u00eb kuptuarit dhe shfryt\u00ebzimit t\u00eb drejt\u00ebs s\u00eb vot\u00ebs, sprova e bindjeve politike t\u00eb lider\u00ebve partiak\u00eb p\u00ebr t\u00eb respektuar t\u00eb drejt\u00ebn e vot\u00ebs dhe zgjedhjet e lira. \u00a0Zgjedhjet e lira pasqyrojn\u00eb realitetin e pluralizmit n\u00eb nj\u00eb shoq\u00ebri demokratike, ku pushteti detyrohet t\u00eb\u00a0 realizoj\u00eb detyrimet ndaj qytetar\u00ebve dhe institucioneve. Zgjedhjet e lira mund t\u00eb konsiderohen ato zgjedhje q\u00eb realizohen n\u00eb pajtim me Kushtetut\u00ebn, ligjet, rregullat juridike dhe standardet nd\u00ebrkomb\u00ebtare.<\/p>\n

Duke qen\u00eb se jemi n\u00eb prag t\u00eb zgjedhjeve parlamentare si \u00e7do round zgjedhor propaganda politike mundohet p\u00ebr t\u00eb identifikuar paraprakisht fituesit dhe humb\u00ebsit. Paraprakisht, b\u00ebhen analiza t\u00eb sip\u00ebrfaqshme, t\u00eb nj\u00ebanshme, apo dhe tendencioze n\u00eb funksion t\u00eb retorik\u00ebs p\u00ebr t\u00eb fituar sa m\u00eb shum\u00eb pik\u00eb n\u00eb elektorat. Megjithat\u00eb, p\u00ebr k\u00ebt\u00eb pjes\u00eb le t\u00eb merren ata t\u00eb cil\u00ebt jan\u00eb m\u00eb n\u00eb brendi t\u00eb kombinatorikave politike.<\/p>\n

\u00c7\u00ebshtja q\u00eb dua t\u00eb trajtoj ka t\u00eb b\u00ebj\u00eb me di\u00e7ka tjet\u00ebr, por q\u00eb lidhet ngusht\u00ebsisht me proceset zgjedhore. E kam fjal\u00ebn p\u00ebr zgjedhjet e lira e t\u00eb ndershme n\u00eb kuptimin q\u00eb vota duhet t\u00eb jet\u00eb e shejt\u00eb e pa manipulueshme dhe elektorati t\u00eb jap\u00eb vertiktin e tij sipas bindjeve dhe jo sipas Logjik\u00ebs s\u00eb\u00a0 forc\u00ebs dhe presionit, apo sipas metodave manipulative, si\u00e7 mund t\u00eb jet\u00eb nj\u00eb pun\u00ebsim, nj\u00eb rrug\u00eb e shtruar me asfalt, apo pa dashur ta banalizoj nj\u00eb thes miell.<\/p>\n

Fillimisht\u00eb duhet konstatuar se, panvar\u00ebsisht\u00eb faktit se a thua b\u00ebhet fjal\u00eb p\u00ebr zgjedhje lokale, parlamentare apo presedenciale, si dhe pa marr\u00eb parasysh\u00eb se a thua k\u00ebto zgjedhje jan\u00eb t\u00eb rregullta apo t\u00eb parakohshme, ato p\u00ebrcillen me ankth t\u00eb papar\u00eb. K\u00ebshtu, shpallja e zgjedhjeve i ngjan\u00eb aktit t\u00eb shpalljes s\u00eb gjendjes s\u00eb jasht\u00ebzakonshme, nd\u00ebrsa kampanja parazgjedhore si dhe dita zgjedhjeve i ngjan\u00eb nj\u00eb beteje t\u00eb p\u00ebrmasave \u201c t\u00eb jesh apo t\u00eb mos jesh \u201c.<\/strong><\/p>\n

E p\u00ebrbashk\u00ebt tjet\u00ebr e gjitha k\u00ebtyre llojeve t\u00eb zgjedhjeve n\u00eb Mal t\u00eb Zi \u00ebsht\u00eb boshti rreth t\u00eb cilit rrotullohen bisedat dhe platformat. K\u00ebshtu, \u201c vlerat \u201c<\/strong> par\u00ebsore t\u00eb cilat \u201c han\u00eb buk\u00eb e pin\u00eb uj\u00eb \u201c<\/strong> n\u00eb tregun politik malazez si dhe n\u00eb kampanjat parazgjedhore jan\u00eb demagogjia politike, kamuflimi ekonomik, patriotizmat e rrejsh\u00ebm, loja me ndjenjat nacionale dhe bisedat boshe rreth integrimit euro-atlantik. Gjith\u00e7ka tjet\u00ebr vjen n\u00eb rradh\u00eb t\u00eb dyt\u00eb, duke p\u00ebrfshir\u00eb k\u00ebtu edhe platformat e mir\u00ebfillta politike, ekonomike dhe zhvillimore.<\/p>\n

Me nj\u00eb fjal\u00eb, zgjedhjet n\u00eb malin e Zi, si n\u00eb faz\u00ebn e shpalljes s\u00eb tyre, gjat mbajtjes s\u00eb tyre si dhe n\u00eb periudh\u00ebn m\u00eb pas, jan\u00eb sui generis dhe kryesisht\u00eb bazohen n\u00eb disa modele t\u00eb demokracis\u00eb q\u00eb zbatohen n\u00eb praktik\u00ebn zgjedhore. E ato jan\u00eb :<\/p>\n

\u00a0\u00a0 1.Modeli i demokracis\u00eb \u201c shit dhe blej vota \u201c.<\/strong><\/p>\n

\u00a0\u00a0 2.Modeli i \u201c k\u00ebrc\u00ebnimit\u00a0 –\u00a0 shantazhimit \u201c , si dhe <\/strong><\/p>\n

\u00a0\u00a0 3.Modeli i demokracis\u00eb\u00a0 \u201c kusht\u00ebzuese \u201c. \u00a0<\/strong><\/p>\n

Duhet th\u00ebn\u00eb gjith\u00ebsesi se kto modele nuk i njeh\u00eb shkenca dhe t\u00eb njejtat nuk i ka studjuar, prandaj nuk mund ti hasim n\u00eb libra, apo punime tjera shkencore, por ato ekzistojn\u00eb dhe zbatohen n\u00eb praktik\u00ebn politike zgjedhore t\u00eb shtetit malazez. E kur gjith\u00eb k\u00ebsaj i shtohet realiteti i hidhur i cili d\u00ebshmon se, n\u00eb k\u00ebt\u00eb shtet, personat e vdekur respektohen m\u00eb shum\u00eb se sa ata q\u00eb jan\u00eb gjall\u00eb, dhe se p\u00ebr t\u00eb vdekurit investohet m\u00eb shum\u00eb se sa q\u00eb investohet p\u00ebr mir\u00ebqenien e t\u00eb gjall\u00ebve, portreti i deformuar i k\u00ebtij shteti virtual b\u00ebhet edhe m\u00eb i sh\u00ebmtuar.<\/p>\n

\u00c7\u00ebshtjet e m\u00eb sip\u00ebrme jan\u00eb disa nga elementet t\u00eb cilat e karakterizojn\u00eb bllokun politik malazez. Nd\u00ebrsa , p\u00ebr ma tep\u00ebr, kur jemi tek blloku politik shqiptar, i cili n\u00eb k\u00ebt\u00eb rast na tangon drejt\u00ebp\u00ebrs\u00ebdrejti, dhe i cili \u00ebsht\u00eb boshti kryesor i k\u00ebtij shkrimi modest, q\u00eb n\u00eb fillim duhet konstatuar se, p\u00ebr k\u00ebt\u00eb bllok zgjedhjet jan\u00eb shum\u00eb t\u00eb ve\u00e7anta dhe hibride! Kjo ngase, n\u00eb \u00a0\u201ckanunin dhe manifesto-n\u201c<\/strong> e partive popullore shqiptare, \u00ebsht\u00eb \u201c lideri partiak \u201c<\/strong> ai i cili vendos mbi fatin e partis\u00eb q\u00eb e p\u00ebrfaq\u00ebson dhe trupit zgjedhor q\u00eb e voton. Madje k\u00ebto lider , nga \u201c ushtar\u00ebt \u201c e tyre partiak identifikohen me tipare t\u00eb jasht\u00ebzakonshme, si p.sh. si persona t\u00eb cil\u00ebt, jo vet\u00ebm q\u00eb jan\u00eb larg\u00ebpam\u00ebs, por her\u00eb-her\u00eb ata shohin me kat\u00ebr sy! E, bile ndonj\u00ebher\u00eb edhe me gjasht\u00eb sy! E, t\u00eb mjer\u00ebt harojn\u00eb dhe nuk din\u00eb se, verb\u00ebria e tyre \u00ebsht\u00eb ajo q\u00eb i b\u00ebn ata q\u00eb t\u00eb mendojn\u00eb se lideri i tyre na paska kat\u00ebr apo gjasht\u00eb sy!<\/p>\n

Me t\u00eb p\u00ebrcaktuarit e kandidat\u00ebve q\u00eb do t\u00eb garojn\u00eb n\u00eb zgjedhje, e t\u00eb cil\u00ebt , zakonisht\u00eb jan\u00eb po t\u00eb njejtat fytyra t\u00eb cil\u00ebt enden tashm\u00eb vite me rradh\u00eb nga nj\u00eb eshallon n\u00eb tjetrin, fillon kampanja parazgjedhore, sa e turpshme, po aq edhe qesharake.<\/p>\n

Gjat kampanj\u00ebs, ata t\u00eb cil\u00ebt jan\u00eb n\u00eb opozit\u00eb premtojn\u00eb se, kur do t\u00eb vijn\u00eb n\u00eb pushtet, lumejt\u00eb do t\u00eb rrjedhin mjalt\u00eb e qum\u00ebsht dhe se populli kurr\u00eb m\u00eb nuk do t\u00eb shijoj\u00eb idh\u00ebtin\u00eb e padrejt\u00ebsis\u00eb, diskriminimin, dhe brengat e skamjes, duke tentuar n\u00eb k\u00ebt\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb ti fusin n\u00eb harres\u00eb b\u00ebmat e tyre t\u00eb para disa vitesh kur ishin n\u00eb pushtet. Nd\u00ebrsa, ata t\u00eb cil\u00ebt jan\u00eb n\u00eb pushtet dhe t\u00eb cil\u00ebt \u00ebnd\u00ebrojn\u00eb edhe p\u00ebr nj\u00eb mandat tjet\u00ebr, ata tregojn\u00eb p\u00ebr aq shum\u00eb \u201c suksese \u201c t\u00eb arritura, sa q\u00eb t\u00eb ven\u00eb n\u00eb dyshim se ndoshta mos vall\u00eb jan\u00eb duke biseduar p\u00ebr ndonj\u00eb vend Skandinav, nga se fjal\u00ebt e tyre nuk reflektojn\u00eb asgja tjet\u00ebr p\u00ebrpos rahatll\u00ebkut t\u00eb tyre personal t\u00eb cilin e kan\u00eb arritur n\u00eb kurriz\u00eb t\u00eb popullit t\u00eb p\u00ebrvuajtur t\u00eb cilin e p\u00ebrfaq\u00ebsojn\u00eb.<\/p>\n

N\u00eb an\u00ebn tjet\u00ebr, p\u00ebrfaq\u00ebsuesit e pushtetit lokal, t\u00eb cil\u00ebt i fitojn\u00eb zgjedhjet e fundit n\u00eb saje t\u00eb premtimeve boshe, n\u00eb momentin q\u00eb ju kujtohet se dit\u00ebt e \u201c pashall\u00ebkut \u201c<\/strong>t\u00eb tyre jan\u00eb kah mbarimi, ata nxitojn\u00eb s\u00eb arrnuari disa gropa n\u00eb rrug\u00eb dhe s\u00eb hapuri disa kanale dhe hendeqe duke e r\u00ebnduar e v\u00ebshtir\u00ebsuar edhe m\u00eb tep\u00ebr realitetin edhe ashtu t\u00eb r\u00ebnd\u00eb t\u00eb qytetar\u00ebve, kanale dhe hendeqe k\u00ebto t\u00eb cilat do t\u00eb q\u00ebndrojn\u00eb si t\u00eb tilla deri n\u00eb kampanj\u00ebn tjet\u00ebr parazgjedhore. E kur k\u00ebto \u201c manovra \u201c<\/strong> t\u00eb tyre banale nuk arrin\u00eb ta bindin elektoratin e rraskapitur, ata fillojn\u00eb e premtojn\u00eb jo vet\u00ebm zgjidhjen e \u00e7\u00ebshtjeve madhore komb\u00ebtare, por i dalin zot edhe zgjedhjes s\u00eb problemeve globale dhe nd\u00ebrkomb\u00ebtare.<\/p>\n

Gjat\u00eb k\u00ebtyre kampanjave \u201c avangardat \u201c<\/strong> partiake jan\u00eb t\u00eb mobilizuara deri n\u00eb skaj. Kanosjet dhe premtimet nuk kan\u00eb t\u00eb ndalur. Sharjet dhe akuzat e nd\u00ebrsjellta b\u00ebhen p\u00ebrditshm\u00ebri. Nd\u00ebrsa, i vetmi segment i cili sh\u00ebnon rritje pozitive jan\u00eb operator\u00ebt e telefonis\u00eb mobile, edhe at\u00eb, n\u00eb saje t\u00eb kartelave t\u00eb mbushjes t\u00eb cilat ju shp\u00ebrndahen \u201c partizan\u00ebve \u201c<\/strong> partiak\u00eb.<\/p>\n

K\u00ebshtu, kalojn\u00eb vitet, e bashk\u00eb me to edhe shum\u00eb kampanja dhe mandate, nd\u00ebrsa gjendja e popullat\u00ebs votuese shkon duke u v\u00ebshtir\u00ebsuar prej viti n\u00eb vit n\u00eb t\u00eb gjitha segmentet dhe poret e jet\u00ebs. E, s\u2019do mend se, sam\u00eb e mjeruar q\u00eb b\u00ebhet jeta e popullat\u00ebs, aq m\u00eb i leht\u00eb b\u00ebhet n\u00ebnshtrimi i po t\u00eb njejt\u00ebs ndaj \u201c lojtar\u00ebve \u201c<\/strong> politik si dhe loj\u00ebrave t\u00eb tyre t\u00eb f\u00eblliqura dhe kusht\u00ebzimeve t\u00eb tyre t\u00eb pandershme. N\u00eb k\u00ebt\u00eb m\u00ebnyr\u00eb, popullata e mjer\u00eb b\u00ebhet pron\u00eb e partive politike dhe padron\u00ebve t\u00eb tyre, t\u00eb cil\u00ebt e shfryt\u00ebzojn\u00eb at\u00eb si mjet p\u00ebr t\u00eb realizuar q\u00ebllimet dhe apetitet e tyre personale t\u00eb pangopshme.<\/p>\n

Kjo praktik dhe logjik\u00eb e deritanishme duhet t\u00eb marr\u00eb fund, n\u00eb prag t\u00eb k\u00ebtyre zgjedhjeve aktor\u00ebt politik duhet t\u00eb marrin masa serioze p\u00ebr t\u00eb kanalizuar energjin\u00eb e tyre jo n\u00eb d\u00ebm t\u00eb qytetarit, jo n\u00eb d\u00ebm t\u00eb demokracis\u00eb, jo n\u00eb d\u00ebm t\u00eb imazhit, por n\u00eb funksion t\u00eb p\u00ebrmbushjes s\u00eb standarteve demokratike.<\/p>\n

Subjektet politike q\u00eb jan\u00eb n\u00eb gar\u00ebn zgjedhore k\u00ebsaj here do t\u00eb b\u00ebnin mir\u00eb q\u00eb t\u00eb kursenin dozat e propagand\u00ebs, t\u00eb akuzave dhe t\u00eb sharjeve dhe ti japin p\u00ebrparsi luft\u00ebs politike me programe, platforma dhe alternativa.Kjo luft\u00eb si e till\u00eb sheshon shum\u00eb pun\u00eb dhe sh\u00ebrben si rregullator p\u00ebr mbar\u00ebvajtjen e proceseve zgjedhore duke krijuar luksin qytetarit p\u00ebr t\u00eb vendosur p\u00ebr programin m\u00eb t\u00eb mir\u00eb. N\u00eb rastin konkret me standarde duhet t\u00eb kuptojm\u00eb, ta l\u00ebm\u00eb qytetarin t\u00eb vendos\u00eb p\u00ebr fatin e tij, ta l\u00ebm\u00eb qytetarin ta orientoj vot\u00ebn e tij\u00eb sipas bindjeve t\u00eb tij\u00eb, ta l\u00ebm\u00eb votuesin t\u00eb votoj\u00eb p\u00ebr veten e tij dhe jo edhe p\u00ebr m\u00ebhall\u00ebn.N\u00ebse nuk respektohet bindja e qytetarit, shkelet demokracia, p\u00ebrdhunimi i demokracis\u00eb na nj\u00ebllos t\u00eb gjithve, pra na kthen prapa.<\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u00a0 Shkruan Qani\u00a0 Osmani Zgjedhjet e lira p\u00ebrcaktojn\u00eb thelbin e demokratizimit t\u00eb shoq\u00ebris\u00eb dhe shtetit t\u00eb s\u00eb drejt\u00ebs. Me zgjedhjet e lira argumentohen vlerat e shoq\u00ebris\u00eb, p\u00ebrfshir\u00eb k\u00ebtu m\u00ebnyr\u00ebn e t\u00eb kuptuarit dhe shfryt\u00ebzimit t\u00eb drejt\u00ebs s\u00eb vot\u00ebs, sprova e bindjeve politike t\u00eb lider\u00ebve partiak\u00eb p\u00ebr t\u00eb respektuar t\u00eb drejt\u00ebn e vot\u00ebs dhe zgjedhjet e […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4194,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_robots_primary_cat":"","_seopress_titles_title":"","_seopress_titles_desc":"","_seopress_robots_index":"","footnotes":""},"categories":[2,12],"tags":[122],"class_list":["post-11003","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualitet","category-opinione","tag-qani-osmani"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11003","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=11003"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11003\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11004,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11003\/revisions\/11004"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/4194"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=11003"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=11003"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ulqini-online.com\/sajti\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=11003"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}